နိုင္ငံတကာနွင့္ ျပည္တြင္းသတင္း၊ နည္းပညာ၊ ေဆာ့ဝဲလ္ႏွင့္ ဗဟုသုတမ်ား

အားေပးၾကတဲ့မိတ္ေဆြမ်ား

Showing posts with label က်န္းမာေရးေဆာင္းပါး. Show all posts
Showing posts with label က်န္းမာေရးေဆာင္းပါး. Show all posts

Sunday, December 04, 2016

ပူေသာ ဗိုက္ ကို ဒီလိုခ်မယ္…




ဗုိက္

အဆီ ေတြဟာ ခႏၶာကုိယ္ တခုလံုးမွာ ေဘးရန္ အေပးဆံုးပါ။

အလွပ်က္တယ္ ဆုိတာထက္ တုတ္ေနေသာ ခါး (ပူေနေသာဗုိက္) ဟာ ေရာဂါ ျဖစ္လြယ္တဲ့ လကၡဏာ ပုိင္ဆုိင္သူလုိ႔ ေခၚလုိ႔ေတာင္ ရပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ က်န္းမာ ေပါ့ပါး ခ်င္သူတုိင္း ဗုိက္ အဆီေလွ်ာ့ဖုိ႔ စဥ္းစား သင့္တယ္ ဆုိပါေတာ့။

ဒီေနရာမွာ အိပ္ထမတင္ လုပ္ရံု နဲ႔ေတာ့ အလုပ္ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဗုိက္ အဆီက ဘယ္လုိ စုလာတယ္ ဆုိတာကုိ သေဘာေပါက္ သြားရင္ေတာ့ ခ်က္ေကာင္းကုိ မိသြားမွာပါ။ တကုိယ္လံုးက အဲေလာက္ မဝတာေတာင္ ဗုိက္က ပံု႔ပံုု႔ကေလး ပူေနရတဲ့ အေၾကာင္းကုိ အက်ဥ္းေလး ရွင္းျပ ပါ့မယ္။

ေဆးပညာ ပညာရပ္ ဆုိင္ရာ စကားနည္းနည္း ပါေပမယ့္။ ဒီႏွစ္ေၾကာင္းေလာက္ ကုိေတာ့ အနည္းငယ္ သီးခံ ဖတ္ေပးပါ။ (လံုေလာက္တဲ့ ဗဟုသုတ မပါဘဲ အဆီက်ဖုိ႔ နည္းလမ္း မသိႏုိင္ လုိ႔ပါ။)

အေၾကာင္းရင္း -


ကၽြႏ္ုပ္တုိ႔ ကုိယ္ထဲမွာ ရွိတဲ့ cortisol level (ေကာ့တစ္ဆုိ ပမာဏ) ျမင့္လာတာနဲ႔ ဗုိက္အဆီေတြ စုပံုလာေတာ့ တာပါပဲ။ အဲဒိ cortisol က ဘာလုိ႔ ျမင့္လာ တာလဲ၊?

အဓိက တရားခံကုိ ျပခုိင္း ရင္ေတာ့ စိတ္ဖိစီးမႈလုိ႔ ေျပာရမွာပါ။

လူတေယာက္ အလုပ္ေၾကာင့္၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ဆက္ဆံေရး..တစ္ခု ခုေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီး ေနျပီဆုိရင္ cortisol က ထၾကြ ပြားမ်ား လာၿပီး ကယ္လုိရီေတြ ေလာင္ကၽြမ္းေပးတဲ့ ၾကြက္သား ေတြကုိ ဖ်က္ဆီး လုိက္ပါတယ္၊ ၿပီးရင္ ဝမ္းဗုိက္ တစ္ဝိုက္မွာ အဆီေတြ သုိေလာင္ေအာင္ ဖန္တီး လုိက္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈက အဓိက ရွင္းလင္းရမယ့္ ဆရာၾကီး ဆုိပါေတာ့။

စိတ္ဖိစီးမႈ ဆုိတာကလဲ ေနရထုိင္ရ အဆင္ မေျပမႈ ႀကီးမား လာတာနဲ႔ ေရာက္ေရာက္ လာတတ္ တာပါ။

အေၾကာင္းရင္း ဗဟုသုတကုိ အရင္ မရွာဘဲနဲ ႔ ဒီအတုိင္း ပိန္ေအာင္ စားေန က်ထက္ အစား ေလ်ွာ့စားတာ။ ညစာ လံုးလံုး မစား တာမ်ိဳး ေတြက စိတ္ဖိစီးမႈကုိ အဆုိးဆံုး အဆင့္ထိ ျဖစ္ေစ ပါလိမ့္မယ္။

ဗုိက္ဆာေလ..စားဖုိ႔ သီးခံေန ရေလေလ..စိတ္ဖိစီးေလ။ စိတ္ဖိစီးေလ cortisol ျမင့္ၿပီး ဗုိက္အဆီ စုေလ ျဖစ္မွာပါ။

အဲဒီေတာ့ ကုိယ့္မွာေတာ့ သီးခံၿပီး အစာ မစားဘဲ ေနလုိက္ရ ေပမယ့္ ဗုိက္ပူပူေလးက မေျပာင္းမလဲ က်န္ေနတာ မ်ိဳးေတြ ၾကံဳပါလိမ့္မယ္။

အဲေတာ့ အခုေဖာ္ျပမယ့္ ၆ခ်က္(လံုး)ကုိ လုိက္နာပါ။

အသိဥာဏ္ၾကီးၾကီးနဲ႔ ဗုိက္အဆီကုိေအာင္ျမင္စြာ ခ်ႏုိင္သူ အျဖစ္ခံယူပါ။

အခ်က္၆ခ်က္က ဘာေတြလဲ မွတ္သားၾကရေအာင္-

၁။ ။ အိပ္စက္ပါ။
ညဥ္႔နက္တဲ့ အထိကုိ မအိပ္ဘဲ ေနဦးမယ္ ဆုိရင္ သင္ေသခ်ာ ျပန္စဥ္းစားပါ။ အိပ္ေရး မဝဘူးဆုိရင္ ပင္ပန္းေနၿပီး. အခ်ိဳနဲ႔ အျခား အဆီ တက္ေစမယ့္ အစာေတြကုိ
ခႏၶာကုိယ္က ေတာင့္တ ေစပါမယ္။ ၿပီးေတာ့ အိပ္ေရး မဝတာဟာ ခုနကေျပာခဲ့တဲ့ cortisolေတြကုိ ျမင့္ေစ ပါေသးတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အိပ္စက္ဖုိ႔ ကုိ နံပါတ္ ၁ ေျပာရ တာပါ။ တညကုိ ၇နာရီအိပ္ တာ အေကာင္း ဆံုးပါပဲ။

၂။ ။ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈလုပ္ပါ။
တညကုိ အိပ္ထ မတင္ ေလ့က်င့္ခန္း အခါ ၁၀၀၀ ေလာက္လုပ္တယ္ ဆုိရင္ ဗုိက္ၾကြက္သားေတြ တက္လာ ေစမွာမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေပၚ မွာေတာ့ အဆီ တလႊာက အရင္အတုိင္းက်န္ေန ပါဦးမယ္။ အဲဒီ အိပ္ထမတင္ နည္းလမ္းေတြထက္ စာရင္ ေနရာအႏွ႔ံက ၾကြက္သားေတြ လုပ္ရွားတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း ကုိသာ လုပ္ဖုိ႔ တုိက္တြန္း ခ်င္ပါတယ္။

လမ္းေလ်ွာက္တာ ေျပးတာမ်ိဳး ဆုိရင္ ေကာင္းပါတယ္။ အျပင္မထြက္ႏုိင္လုိ႔ အခန္းထဲမွာပဲ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ခ်င္တယ္ ဆုိရင္ Planking ဆုိတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ိဳး လုပ္ပါ။ Planking ဆုိတာ ခႏၶာကုိယ္ကုိ ေမွာက္ရက္ ေနျပီး တံေတာင္ဆစ္၊ ေျခဖ်ားထိပ္နဲ႔ ေထာက္ထားျပီး လုပ္တာမ်ိဳးပါ။ သိခ်င္သူမ်ား အတြက္ ကုိယ္တုိင္ အင္တာနက္မွာ ရွာၾကည့္ႏုိင္ သလုိ အခြင့္သင့္ ရင္ ဗီဒီယို္ တင္ေပး ပါ့မယ္။

၃။ ။သၾကားကုိ ရန္သူလုိ႔မွတ္ပါ။
ဗုိက္အဆီကုိ တုိက္ဖ်က္ရာမွာ အစား ဆင္ျခင္တာက ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ေလ့က်င့္ ခန္းက ၂၀ ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔ တုိက္ခုိက္ ရတယ္ဆုိတာ သေဘာေပါက္ ေနဖုိ႔ လုိပါတယ္။
ေလ့က်င့္ခန္းပဲ လုပ္ၿပီး အစားအေသာက္ ဂရုမစုိက္ရင္ အလကားပါပဲ။ က်န္းမာေရး မညီညြတ္တဲ့ သေရစာထက္ စာရင္ အသားဓာတ္၊ ဟင္းသီး ဟင္းရြက္၊ အေစ့အစံ ေတြကုိ အစားထုိးပါ။

ဥပမာ..အခ်ိဳတစ္ခုခုေတာင့္တေနရင္ ခ်ိဳတဲ့ သဘာဝ အသီးကုိ စားပါ။ ေကာ္ဖီေသာက္ရင္ သၾကား မပါသေလာက္ကုိ သံုး ပါ။ ဒါမွမဟုတ္ ကယ္လိုရီေလွ်ာ့ ထားတဲ့ သၾကားရွိရင္ အဲဒါကုိ သံုးပါ။

၄။ ။ဗီတာမင္ C လုိအပ္ ပါတယ္။
သင္ စိတ္ဖိစီးမႈ ႀကီးစုိး လာရင္ cortisol ေတြ ထုတ္လႊတ္ေတာ့ တာပါပဲ။ ဗီတာမင္C က cortisol ေတြကုိ အလြန္အကၽြံ မျဖစ္ရေအာင္ ထိန္းပါ လိမ့္မယ္။ ဗီတာမင္ C ရဲ့ ေနာက္ထပ္ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္က ဖ်ားနာျခင္း ကိုလဲ ကာကြယ္ တတ္ပါေသးတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီး လြန္းလာရင္ ဗီတာမင္ C စားသံုးမႈကုိ ျမွင့္ထားပါ။ ဗီတာမင္စီ မွာနာမည္ၾကီး တာကေတာ့ လိေမၼာ္သီးပါ။ ပန္းငရုတ္ပြ၊ ကုိက္လန္ နဲ႔ ကီဝီသီးကုိ လဲ စားၾကည့္ပါ။ အဲဒီ့သံုးခုက နာမည္ၾကီး လိေမၼာ္သီး ထက္ေတာင္ ဗီတာမင္ C ေတြပါေန ပါတယ္။

၅။ ။အဆီစားပါ။
ဟုတ္ပါတယ္။ မွားဖတ္မိတာမဟုတ္ပါဘူး အဆီစားပါလုိ႔ ေျပာတာပါ။ အဆီပုိေတြ ေလာင္ကၽြမ္းဖုိ႔ အဆီဓာတ္လုိပါတယ္။ အထက္မွာေျပာခဲ့သလုိ သၾကားက အဆီပုိေတြျဖစ္ေစပါတယ္။ အဆီဓာတ္ကုိ မရေစပါဘူး။ အဆီဓာတ္ (ေကာင္းတဲ့ အဆီဓာတ္ Omega 3) က ဘယ္က ရသလဲဆုိရင္ ေဆာ္လမြန္ငါး၊
ေထာပတ္သီး နဲ႔ သစ္ၾကား သီးေတြက ရႏုိင္ ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဆီဓာတ္(Omega 3)လဲ စားသံုးဖုိ႔လုိက္နာပါ။

၆။ ။အသက္ရႈႏႈန္း ကုိမျမန္ေအာင္ေနပါ။
ဝင္သက္ ထြက္သက္ကုိ ခပ္ရွည္ရွည္ ထားတာဟာ အလြန္ လြယ္ကူ လွပါတယ္။ အလုပ္လဲ မပ်က္ ပါဘူး။ စိတ္ေတြ တင္းၾကပ္ လာတယ္။ စိတ္ဖိစီးလြန္း လာတယ္ ဆုိရင္ ဝင္သက္ ထြက္သက္ ေတြ အလြန္တုိလြန္း ျမန္လြန္းေန တတ္ပါတယ္။

ဝင္သက္ ထြက္သက္မွာ သတိေလးနဲ႔ ထားႏုိင္မယ္ ဆုိရင္ ဝမ္းဗုိက္ေရာ ကုိယ့္ကိုယ္ ကုိေရာကုိ အလြန္ တရာ သက္ေတာင့္ သက္သာ အေျခအေနမွာ ထားႏုိင္ ပါလိမ့္မယ္။ ဝင္သက္ (ရႈသြင္းျခင္း) ထက္ ထြက္သက္ (ရႈထုတ္ျခင္း) ကုိ ခပ္ရွည္ရွည္ ထားျခင္းဟာ အေကာင္းဆံုး အေျခအေနပါပဲ။ ဒါဟာ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိ တင္းၾကပ္မႈ ကေန သက္သာေစျပီး..စိတ္ဝင္းစားဖြယ္ အက်ိဳးကုိ ေပးပါလိမ့္မယ္။

ကဲ အခုေျပာ ခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြ အကုန္လံုးကုိ ယေန႔က စျပီး အကုန္ လုိက္နာ ၾကည့္ပါ။ ေအာင္ျမင္ ပါလိမ့္မယ္။ ဖန္တရာေထေအာင္ ၾကားဖူးေနက် အခ်က္ေတြနဲ႔ ကြာျခားေကာင္း ကြာျခားႏုိင္ေပမယ့္ ယခုအခ်က္ေတြဟာ အလြန္ရုိးရွင္းျပီး..အ့ံၾသဖြယ္အက်ိဳးကုိေပးမွာပါ။ ဇြဲနဲ႔ မေဖာက္ မျပား လုိက္နာ ဖုိ႔ေတာ့လုိပါတယ္။ အားလံုး ဗုိက္အဆီပုိကို ေအာင္ျမင္စြာ တုိက္ထုတ္ႏုိင္ပါေစ။

PS. အိပ္ထမတင္ အခါ ၁၀၀၀ မလုပ္သင့္ပါ။ စကားအျဖစ္ေျပာတာပါ။ အခါ ၁၀၀၀ လုပ္မယ့္အစား တကုိယ္လံုးလႈပ္ရွား တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္း တစ္မ်ိဳး ကုိလည္း လုပ္ပါလုိ႔ ေျပာျခင္းပါ။

Credit : က်န္းမာေရးဗဟုသုတ

From : Lwin Pyin

Originally published at - http://www.lwinpyin.com/2016/12/healthy.html

Read More »

Tuesday, November 08, 2016

သမ္ိုင္းတခုရဲ့ လူသတ္ေကာင္နွင့္ တရားခံမ်ား




ကြၽန္ေတာ္ ဒီအေၾကာင္းကို ေရးျခင္းမွာ အထူး သျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးေရး ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ဌာန ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔ကို ေျပာခ်င္တာပါ။ မိမိေၾကာင့္ လူတိုင္း ကို အဆိပ္ခပ္ သတ္သလို မျဖစ္ေစခ်င္ဘူး။

ဘာေတြေရးတာလဲ ဆက္ၾကည့္ ရေအာင္ဗ်ာ။

နာမည္ေတြတပ္ မေရးလို တာကိုေတာ့ နားလည္ ေပးေစ့ခ်င္တယ္။ ေပါင္းသတ္ေဆး ေျမၾသဇာ အေၾကာင္းက စရေအာင္ဗ်ာ။ တ႐ုတ္ပိုင္ ကုမၸဏီ တခုက ေပါင္းသတ္ေဆး ေျမၾသဇာကို လြန္ခဲ့တဲ့ ၃-၄ႏွစ္က စထုတ္ လုပ္တယ္။

အဲဒီကေန ေတာင္သူေတြ က်ယ္ျပန႔္စြာ အသုံးျပဳၾက ျပန္တယ္။ တရားဝင္ မွတ္ပုံတင္ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာကို တင္ခဲ့ ၾကတယ္။ စိုက္ ပညာရွင္ အခ်ိဳ႕ ကန႔္ကြက္ေနတဲ့ ၾကားက register ရတယ္ေပါ့ဗ်ာ။

ေပါင္းသတ္ေဆး ေျမၾသဇာ ဆိုတာ ကမာၻမွာ မတြင္က်ယ္ ေပမယ့္ ျမန္မာမွ တြင္က်ယ္ ခဲ့တာဆို မမွားဘူးဗ်။ ဥေရာပနိုင္ငံ အခ်ိဳ႕မွာ အလွစိုက္ ျမက္ခင္း
ေတြမွာ weed and feed ဆိုၿပီး အနည္းအပါး အသုံးျပဳေပမယ့္ အမ်ားစုက လက္ခံတာ မရွိခဲ့ပါဘူး။

ေျမတြင္း ဇီဝကမၼ ျဖစ္စဥ္ ေခၚရမယ့္ Soil structure ျဖစ္စဥ္ေတြ ပ်က္စီး ေပါင္းသတ္ ေဆးဒဏ္ ခံနိုင္တဲ့ မ်ိဳးစိတ္ေတြ အသစ္ ထြက္တာ အျပင္ လက္နဲ႔ ကိုင္တြယ္ အသုံးျပဳရတဲ့ လူေတြ က်န္းမာေရး ထိခိုက္တဲ့ အတြက္ အားေပးတာ နည္းပါး တာကို သိလိုက္ရေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ စိုက္ပ်ိဳးေရးကို ဦးေဆာင္
ေနတဲ့ ဌာနက ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား ဘယ္လို အသိဉာဏ္ အေတြးမ်ိဳးနဲ႔ ခြင့္ျပဳသလဲ ေတြးမိ လာတယ္ဗ်။

ေလာေလာဆယ္ ေပါင္းေသတာ မွန္တယ္။ အပင္အတြက္ ေကာင္းတာ မွန္တယ္။ ေနာက္ပိုင္း တက္လာမယ့္ ျပသနာကို ဘယ္လိုေလးမ်ား ေတြးမိသလဲလို႔။

မိတ္ေဆြ တေယာက္ ေျပာတဲ့ စကား ကို ကြၽန္ေတာ္ ထပ္မံ ခ်ဲ့ကားၿပီး ေျပာခ်င္ တယ္ဗ်။ ခြင့္ျပဳမိန႔္ ခ်ေပးတဲ့ လူေတြေကာ တိုက္တြန္းေပးတဲ့ လူေတြ အပါ အဝင္ ထုတ္လုပ္တဲ့လူ ျဖန႔္ခ်ီတဲ့ ကုမၸဏီက လူႀကီး လူေကာင္းမ်ားကို ေပါင္းသတ္ေဆး ေျမၾသဇာကို ဘာအကာကြယ္မွ မပါပဲ တေန႔ တနာရီ တပတ္ေလာက္ ကိုင္ၿပီး လက္မေဆးပဲ အစား အစာစားရဲလား။

ကိုယ့္မိသားစု ဝင္ေတြကို ေကာ အဲဒီလက္နဲ႔ စီမံတဲ့ အစားအေသာက္ ေကြၽးရဲလားလို႔ ေမးခ်င္တယ္ဗ်။

ေပါင္းသတ္ေဆးေၾကာင့္ ျဖစ္လာမယ့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပသနာေတြကို ေနာက္မွ ေတြးဗ်ာ။ လက္နဲ႔ကိုင္ၿပီး ႀကဲပတ္မယ့္ လူေတြ ဒီအဆိပ္ေတြ ပါးစပ္ထဲ
ေရာက္ၿပီး အသက္ေပါင္း မ်ားစြာ ဆုံးရႈံးခဲ့ရင္ … ေပါင္းသတ္ ေဆးဗူးေတြ ပိုးသတ္ေဆးဗူး ေတြမွာ ေဆးဖ်န္းစဥ္ ဘယ္လို ဝတ္စား ဆင္ယင္ရမယ္။ ပါးစပ္ေတြ ဖုံးအုပ္ ေလတင္ ေလေအာက္ ဖ်န္းရမယ္ သျဖင့္ စည္းကမ္းခ်က္ ေတြနဲ႕ ေဆးဖ်န္းမယ့္ သူေတြကို နားလည္ေအာင္ စည္း႐ုံးေပမယ့္ ယေန႔ အခုခ်ိန္ အထိ တိတိက်က် လိုက္ပါ ေဆာင္႐ြက္သူ10% ေတာင္ ရွိရဲ႕လား။

အခုလိုေတာင္သူေတြကို နားလည္မႈရွိေအာင္မလုပ္နိုင္ေသးဘဲ ေပါင္းသတ္ေဆးေျမၾသဇာကို ကိုင္တြယ္ေနတဲ့သူေတြ ဘယ္ေလာက္အႏၲရယ္မ်ားမလဲ ကိုယ္ခ်င္းစာေစ့ ခ်င္တယ္ဗ်ာ။

တခါတရံမွာ မိမိထုတ္ကုန္ နည္းပညာ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းေကာင္း အမ်ားစုအတြက္ အႏၲရယ္ရွိမယ္ ဆိုးက်ိဳးေတြရွိမယ္ဆိုရင္ မထုတ္လုပ္သင့္ဘူး။

မျဖန႔္ခ်ီသင့္ဘူး။သက္ဆိုင္ရာကလည္း ခြင့္ျပဳမိန႔္မေပးသင့္ဘူး။အခုလို လုပ္ေနတာ တနည္းအားျဖင့္ ဟစ္တလာ ဂ်ဴးေတြသတ္သလို သိသာထင္ရွားမႈ မရွိေပမယ့္ ခင္ဗ်ား တို႔လည္း တခ်ိန္မွာ သမိုင္းထဲက လူသတ္ သမားေတြနဲ႔ လူသတ္သမား လူသတ္တာကို အားေပးေနတဲ့ ႀကံရာပါေတြ ျဖစ္လာ မယ္ေနာ္။

စိုက္ပ်ိဳးေရးကို စီးပြား လုပ္ေနတဲ့ သူေတြနဲ႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ ခ်ေပးေနတဲ့ ဆရာမ်ား သိေစ့ ခ်င္ပါတယ္။

အခုမွ ကြၽန္ေတာ္ ေျပာခ်င္တာ စရမွာပါ။ အက်ယ္ မခ်ဲ့ခ်င္ေတာ့ဘူး။ ေပါင္းသတ္ေဆး ေျမၾသဇာလို ေနာက္ထပ္ ေဆးတခု ေရာၿပီး ေျမၾသဇာ ထုတ္ၿပီး ကုမၸဏီ တခုက တရားဝင္ ျဖန႔္ခ်ီခြင့္ ရေအာင္ႀကိဳးစားေနတဲ့ သတင္းတခုကို ခရီးသြားရင္း အဖြဲ႔ တခု ကေန ၾကားခဲ့ ပါတယ္။

ခိုင္မာမႈေတာ့ မရွိေသး ပါဘူး။ လုပ္မယ့္ သူေတြနဲ႕ ဒီေျမၾသဇာ လုပ္ဖို႔ အစီစဥ္ ရွိသူေတြ သတိထားနိုင္ ေအာင္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီေျမၾသဇာဟာ ကမာၻမွာ မၾကား ဘူးေသးတဲ့ ေပါင္းသတ္ေဆး ေျမၾသဇာထက္ အႏၲရယ္ေတြ ေပးမယ့္ ေျမၾသဇာလို ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေယဘူယ် အျမင္ရွိ ပါတယ္။

ဒါကို ပုဂၢိဳလ္ တေယာက္ ဦးေဆာင္ၿပီး လုပ္ေနတယ္လို႔ သိရ ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အဲဒီ ပုဂၢိဳလ္ကို သူေဖာ္တဲ့ ေျမၾသဇာ လက္တဆုပ္ေလာက္ကို ေန႔တိုင္း တရက္ တနာရီေလာက္ ကိုင္ထား ခိုင္းခ်င္တယ္။ တပတ္ေလာက္ေပါ့။ ကိုင္ရဲလား ေမးခ်င္တယ္ဗ်ာ။

ေတာင္သူေတြ ဉာဏ္ပညာ အဲ့ေလာက္ မနိမ့္ဘူး မေျပာပါနဲ႔။ အခုခ်ိန္ထိ ေျမၾသဇာ အနံရႈၿပီး အခ်ဥ္အငံလ်ာနဲ႔ အရသာခံ အကဲျဖတ္သူေတြ ပိုးသတ္ေဆးကို အနံ႔ရႈၿပီး ေဆးျပင္း မျပင္း စမ္းေနတဲ့ လူေတြ ေနရာတိုင္းမွာ ရွိေနတုန္းဗ်။

ဒီလိုအႏၲရယ္ေပးနိုင္တဲ့ အရာကိုေတာ့ မဆန္းသစ္ ပါနဲ႔ဗ်ာ။ ဒုကၡေပးနိုင္တဲ့ အရာေတြ ကိုေတာ့ ေဈးကြက္ထဲ မျဖန႔္ဖို႔ ဘာမွ မသိ နားမလည္တဲ့ ေတာင္သူေတြ အၾကားမွာ မျဖန႔္ေစ့ခ်င္လို႔ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္တဲ့ သေဘာနဲ႔ ေရးတာပါခင္ဗ်ာ။

ကုမၸဏီ အက်ိဳးပ်က္ဖို႔ ဌာနနာမည္ ပ်က္ဖို႔ မရည္႐ြယ္ဘူး။ ဒီအခ်က္အလက္ သိထားတဲ့ လူတေယာက္ အေနနဲ႔ အမ်ား သိသင့္တယ္။ ကာကြယ္သင့္ တယ္လို႔ ယူဆလို႔ တင္ျပျခင္းပါ။

ဒီအေၾကာင္း အရာကို တင္ျပတဲ့ အတြက္ ကြၽန္ေတာ့္မွာ အသက္ အႏၲရယ္ေတာင္ ရွိခ်င္ ရွိလာနိုင္ ပါတယ္။ကြၽန္ေတာ္ ေၾကာက္တတ္ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူေတြ အမ်ားႀကီး ေသမွာ ေဘးအႏၲရယ္ ျဖစ္မွာ ပိုေၾကာက္ ပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ စားေနတဲ့ ထမင္း အလုပ္တိုင္းမွာ ဓာတု ဓာတ္ႂကြင္းေတြ ပါေနတာ အမွန္ျဖစ္ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္ မွာေတာ့ လူတိုင္း ဓာတု ဓာတ္ႂကြင္း နည္းတဲ့ အစားအစာကို စိတ္ခ်လက္ခ် စားခ်င္မွာပဲ။ ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ေလးနဲ႔ ေတြးၾကည့္ပါ။

ဒါကို စိုက္ပ်ိဳးေရး အေၾကာင္း နားလည္ သူတိုင္း စိုက္ပ်ိဳးေရး ေက်ာင္းဆင္း သူတိုင္း တားဆီးရမယ့္ အရာျဖစ္ပါတဟ္။

သမိုင္းရဲ႕ လူသတ္ေကာင္ တရားခံေတြ မျဖစ္ေစနဲ႔ ေပါ့ဗ်ာ။ တကယ္လို႔ ဆိုးက်ိဳး မရွိခဲ့ဘူး ဆိုရင္လည္း ေသခ်ာ trial ေတြ research ေတြ စနစ္တက် ႀကိမ္ဖန္ မ်ားစြာ ျပဳလုပ္ျခင္း ဆိုးက်ိဳး မရွိဘူး ဆိုတာ အတိအက် အမ်ားေရွ႕မွာ ခ်ျပၿပီးမွသာ ေရွ႕ဆက္ရမယ့္ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ လုပ္သင့္ ပါတယ္။

ဘာေျမၾသဇာ ဘာေတြေရာ ထားသလဲဆို တာကိုေတာ့ အခ်ိန္တို အတြင္း ေပၚလာမလား ေပ်ာက္ကြယ္မလား ေစာင့္ၾကည့္ ရမွာေပါ့ေလ။

ေပၚမလာပါေစနဲ႕ ဆုေတာင္းပါတယ္။ ေတာင္သူေတြ အတြက္ က်န္းမာေရး ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး ျဖစ္လာမွာကို ႀကိဳျမင္ေနလို႔ လူႀကီးမင္း မ်ားကို ေတာင္းပန္ ပါေၾကာင္း …

Khant Zaw Htet

From : ကေနာင္သတင္း

Originally published at - http://kanaung.net/post-no-265

Read More »

Saturday, September 10, 2016

ဇီကာထက္ ပိုေၾကာက္ဖို႔ေကာင္းသည္ ျမန္မာတို႔ ေသတတ္ေသာ ေရာဂါမ်ား




လတ္တေလာ ေရပန္း စားေနေသာ ဇီကာထက္ ပိုေၾကာက္ဖို႔ ေကာင္းသည္။

ဇီကာထက္ ပို၍စိုးရိမ္ရသည့္ ေရာဂါ မ်ားက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ရွိေန ခဲ့သည္မွာ ဆယ္စုႏွစ္ တစ္ခုစာ မက ၾကာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ နိုင္ငံတြင္ ဇီကာေၾကာင့္ ေသဆုံးသူ မရွိေသး ေသာ္လည္း အဆိုပါ ေရာဂါ မ်ားေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ ေသဆုံး ေနမႈမ်ားကို အမွတ္မဲ့ ေနၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

ဇီကာသည္ ကူးစက္ေရာဂါျဖစ္သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေသဆုံးသူ စုစုေပါင္း၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္မွာ တစ္ဦးမွ တစ္ဦးသို႔ ကူးစက္ျခင္း မရွိသည့္ေရာဂါ တို႔ေၾကာင့္
ျဖစ္ေနေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ (WHO) ၏ စစ္တမ္းက ေဖာ္ျပသည္။ ေန႔စဥ္ စားေသာက္မႈ၊ ေနထိုင္မႈက ယင္းေရာဂါမ်ားကို ဖိတ္ေခၚေနသည္။

"ဇီကာထက္ ပိုေၾကာက္ဖို႔ ေကာင္းတာေတြက အမ်ားႀကီး ရွိၿပီးသားပါ"ဟု ႏွစ္ေပါင္းငါးဆယ္နီးပါး ေဆးကုသမႈ အေတြ႕အႀကံဳ ရွိၿပီျဖစ္သည့္ ဝါရင့္ဆရာဝန္ႀကီး တစ္ဦးက မွတ္ခ်က္ျပဳသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို အမွန္တကယ္ ေျခာက္လွန္႔ေနေသာ ထိပ္တန္းေရာဂါမ်ားမွာ ႏွလုံးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါ၊ ကင္ဆာ၊ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါ၊ ဆီးခ်ဳိႏွင့္ ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္သည့္ အျခားေရာဂါမ်ား ျဖစ္သည္။

WHO ၏ ျမန္မာ့ေသဆုံးမႈ အခ်က္အလက္ျပ စစ္တမ္းအရ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္ႏွင့္ ကေလးအာဟာရ ခ်ဳိ႕တဲ့မႈ၊ လမေစ့ဘဲ ကေလးေမြးဖြားမႈႏွင့္ အျခားကူးစက္
ေရာဂါတို႔ေၾကာင့္ ေသဆုံးသူက အမ်ားဆုံး ျဖစ္ၿပီး ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္သည္။ ယင္းေနာက္တြင္ အထက္ပါ ထိပ္တန္းေရာဂါမ်ား အစဥ္လိုက္ ရွိေနသည္။

WHO ၏ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စစ္တမ္းအရ ယင္းႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူေပါင္း ေလးသိန္းေလးေသာင္းေက်ာ္ ေသဆုံးခဲ့သည့္အနက္ ၅၉ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ ျဖစ္သည့္
ႏွစ္သိန္းေျခာက္ေသာင္း ေက်ာ္မွာ အဆိုပါ ေရာဂါမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ႏွလုံးေသြးေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါျဖင့္ ေသဆုံးသူက ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ကင္ဆာက ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ထိခိုက္ဒဏ္ရာျဖင့္ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ မကူးစက္ႏိုင္သည့္ အျခားေရာဂါမ်ားျဖင့္ ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါက ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ ဆီးခ်ဳိက ၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့လက္ရွိ လူေနမႈစနစ္သည္ အဆိုပါ ေရာဂါမ်ားကို ဖိတ္ေခၚေနသကဲ့သို႔ ရွိျခင္းကလည္း အစိုးရ အပါအဝင္ ျပည္သူမ်ား၏ ဦးေခါင္းတို႔ကို ေနာက္က်ိ ကိုက္ခဲေစ မည္ျဖစ္သည္။

တစ္နည္းအားျဖင့္ မိမိတို႔ကိုယ္တိုင္ မည္သည့္ေရာဂါျဖင့္ ေသဆုံးရမည္နည္းဆိုသည့္ ေမးခြန္းျဖစ္သည္။

ေရာဂါမ်ား၏ အေျခခံသည္ ေန႔စဥ္စားေသာက္မႈ၊ ေနထိုင္မႈမ်ားမွတစ္ဆင့္ ျဖစ္ပြားရျခင္းသည္ လူတစ္ဦးအေနႏွင့္ အသက္ရွင္ရန္ ေန႔စဥ္ အစားအစာကို မွီဝဲရသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းကပင္ မၾကာခဏဆိုသလို အသက္ရွင္သန္မႈကို ဖ်က္ဆီးေနေၾကာင္း ေမ့ေလ်ာ့ေနတတ္ၾကသည္။

ေရစႀကဳိၿမဳိ႕နယ္မွ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္လည္းျဖစ္၊ ဆရာဝန္တစ္ဦးလည္းျဖစ္သူ ေဒါက္တာတင္ေဌးေအာင္တြင္ ေမးခြန္းမ်ား ရွိေနသည္။ အလြယ္တကူျဖင့္ပင္ ေရာဂါအမ်ဳိးမ်ဳိး ရရွိႏိုင္တတ္သည့္ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္သည္။

"ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဒီေန႔စားေနတဲ့အထဲက ျပည္သူလူထု အႏၲရာယ္ကင္းတဲ့ အစားအေသာက္ပါလို႔ ရာခိုင္ႏႈန္း ဘယ္ေလာက္မ်ားမ်ား ဘယ္ဌာနက အာမခံၿပီးေတာ့ စားေနရတာတုန္းဗ်ာ"ဟု ၎က ဆိုသည္။

စားသုံးဆီ မသန္႔မႈ၊ အခ်ဳိမႈန္႔ မေရွာင္ႏိုင္မႈ၊ အစပ္ႀကဳိက္ျခင္း၊ အငန္ မက္ေမာျခင္းမ်ားအျပင္ ဓေလ့႐ိုးရာ အက်င့္မ်ားက ျမန္မာ့ လူမႈ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ယဥ္ပါးေန စြဲၿမဲေနသည့္ အရာမ်ားျဖစ္သည္။

ေစ်းကြက္အတြင္း ေရာင္းခ်ေနသည့္ အေျခခံ စားေသာက္ကုန္ အမ်ားစုတြင္ ေဒါက္တာတင္ေဌးေအာင္၏ ေမးခြန္းကို တုံ႔ျပန္သည့္ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ဖြယ္ အာမခံမႈမ်ဳိး မရွိေပ။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစား ဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္တြင္ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (FDA) ဟူ၍ ထားရွိသည္။

ျပည္တြင္းတြင္ ေရာင္းခ်ေနသည့္ စားေသာက္ကုန္ႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ားကို အႏၲရာယ္ကင္း။မကင္း၊ သတ္မွတ္စံႏႈန္းမီ၊မမီကို ေစာင့္ၾကပ္ စစ္ေဆးရသည့္ ဌာန တစ္ခုျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ အစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ညံ့ဖ်င္းခဲ့သည့္ ေခတ္ကာလ၏ အက်ဳိးဆက္အျဖစ္ ယင္းဌာနသည္လည္း ထိေရာက္စြာ အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း ျပည္သူမ်ားစြာက သိၾကပါသည္။

"ဥပမာဆိုပါစို႔ဗ်ာ။ ျပည္သူတစ္ေယာက္က သူ႔အိမ္ေရွ႕က မန္းက်ည္းရြက္ေလးကို ခူးၿပီးေတာ့ ခ်က္ရင္ေတာင္မွ၊ ဘာေဆးမွ မဖ်န္းတဲ့ မန္းက်ည္းရြက္ကို ခူးၿပီး ခ်က္ရင္ေတာင္မွ ငါးပိ၊ ဆီ၊ ဆား ထည့္ၿပီး သုံးမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲဒါေတြကေကာ ၾသဂဲနစ္ ဘယ္ေလာက္ျဖစ္သလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ သန္႔ရွင္းသလဲ၊ ဘယ္ေလာက္ အႏၲရာယ္ကင္းသလဲ ဘယ္သူ အာမခံလဲဗ်ာ"ဟု ေဒါက္တာ တင္ေဌးေအာင္က ဆိုသည္။
"အဲဒါ အႏၲရာယ္ေတြပဲဗ်"

စားေသာက္ကုန္မ်ားကို အတုအပ ျပဳလုပ္မႈ၊ ျပည္ပမွ တရားမဝင္ တင္သြင္းမႈတို႔သည္ စီးပြားေရး ပညာရပ္တစ္ခုအသြင္ ျဖစ္ေနျခင္းကလည္း အေၾကာင္းရင္း တစ္ခုျဖစ္သည္။

ၾကက္ဥအတု၊ ဆန္အတု၊ အသားေျခာက္ အတု၊ ေဂၚဖီထုပ္အတု စသည္တို႔သည္ ေကာလာဟလဟု ဆိုေသာ္လည္း ဆီ၊ ငါးပိ၊ ငါးေျခာက္၊ အသား၊ မွ်စ္၊ င႐ုတ္သီးမႈန္႔ စသည္ တို႔တြင္ ဓာတုဆိုးေဆးမ်ား၊ တာရွည္ခံေဆးဝါးမ်ား ေရာေႏွာျခင္းမ်ားသည္ ျမင္လြယ္၊ ေတြ႕လြယ္ပါသည္။

ယင္းတို႔အျပင္ ေကာ္ဖီ၊ ေခါက္ဆြဲ ကဲ့သို႔ေသာ အသင့္စား အစားအစာမ်ားလည္း ပါဝင္သည္။ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ မုန္႔ပဲသေရစာ မ်ားလည္း ပါဝင္သည္။

ဆီလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ ေျပာဆိုခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းရွိ စားသုံးဆီမ်ား၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေရာေႏွာဆီမ်ား ျဖစ္သည္။ ဆီမသန္႔ျခင္းသည္ အသည္း၊ အူမႀကီးႏွင့္ အစာအိမ္ စသည့္တို႔တြင္ ေရာဂါရမည္ျဖစ္သည္။

အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဦးစီးဌာန (FDA) ၏ အခါအားေလွ်ာ္စြာ ထုတ္ျပန္ေၾကညာသည့္ စာသုံးရန္ မသင့္သည့္ အစားအေသာက္မ်ား စာရင္းကိုၾကည့္ပါကလည္း ေစ်းကြက္အတြင္းရွိ အေျခခံ အစားအေသာက္မ်ားအေပၚ စိုးရြံ႕ရသည့္ အေျခအေနပင္။

ယင္းအျပင္ စိုက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ သမား႐ိုးက် မဟုတ္ေသာ ဓာတ္ေျမၾသဇာႏွင့္ ပိုးသတ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ေဆးမ်ား သုံးစြဲျခင္း၏ ေနာက္ဆက္တြဲသည္လည္း အထက္ပါ ေရာဂါမ်ားကို အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက မၾကာခဏ ဆိုေလ့ရွိသည္။

"ကြၽန္ေတာ္တို႔ ျဖစ္ေနတဲ့ လူမႈဘဝ ပုံစံေတြက အရမ္းဆိုးတာ"ဟု အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားေရးရာ ေကာ္မတီ၏ အတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာ ေဇာ္လင္းထြဋ္က ဆိုသည္။

ကမၻာ့ လူေသဆုံးမႈမ်ားတြင္ ႏွလုံးေရာဂါ၊ ေလျဖတ္၊ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါ၊ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါ၊HIV/AIDSႏွင့္ အဆုတ္ကင္ဆာ၊ ဆီးခ်ဳိ စသည္တို႔ေၾကာင့္ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္မူ အနည္းငယ္ ကြဲျပားပါသည္။

ကူးစက္ျခင္း မဟုတ္ဘဲ လူေနမႈ ဟန္ပန္ေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္သူမ်ားတြင္ မၾကာေသးခင္ကမွ ေသဆုံးခဲ့သည့္ အသက္ ၅၂ ႏွစ္အရြယ္ ဦးေဇာ္ႀကီးလည္း အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

ငယ္စဥ္ကတကည္းက လက္ဖက္ရည္ကို စြဲစြဲၿမဲၿမဲေသာက္သူ၊ တစ္ေန႔လွ်င္ စီးကရက္ကို ႏွစ္ဘူးခန္႔ ကုန္ေအာင္ေသာက္သူ ဦးေဇာ္ႀကီးအေနႏွင့္ ေသဆုံးခ်ိန္တြင္ ႏွလုံး၊ ဆီးခ်ဳိ၊ ေက်ာက္ကပ္၊ ေလျဖတ္ စသည့္ ေရာဂါတို႔ ေပါင္းစုံေနသည္။

သို႔ေသာ္ လက္ဖက္ရည္ႏွင့္ ေဆးလိပ္ကို အႀကဳိက္ ေသာက္ေသာ္လည္း က်န္းမာေရးကိုမူ အေလးထားသူ ဂ႐ုစိုက္သူ တစ္ဦးျဖစ္ေၾကာင္း ဇနီးျဖစ္သူ ေဒၚေမာ္ႀကီးက ဆိုသည္။

"က်န္းမာေရးကေတာ့ ဂ႐ုစိုက္သလားမေမးနဲ႔ ဗမာေဆး၊ အဂၤလိပ္ေဆး၊ ဟင္းထဲ ထည့္စားတဲ့အရြက္ အကုန္စားတယ္" ဟု ၎က ဆိုသည္။

ယင္းအခ်က္ကို ၾကည့္လွ်င္ အသီးအရြက္စား၊ ေဆးမွီဝဲ႐ုံႏွင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ မလုံေလာက္ေၾကာင္း ျပေနသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ဆယ္ႏွစ္ေက်ာ္က ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီး ပုသိမ္ၿမဳိ႕နယ္ ေဆး႐ုံတြင္ တာဝန္က်စဥ္ ကင္ဆာေရာဂါ ေဝဒနာသည္မ်ားကို ခြဲစိတ္ကုသခဲ့ရေသာ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္တင္၏ အေတြ႕အႀကံဳကလည္း တစ္မ်ဳိးတစ္ဘာသာျဖစ္သည္။

ကင္ဆာေရာဂါသည္တို႔၏ ေရာဂါ ျဖစ္ပြားရျခင္း အေၾကာင္းရင္းကို စုံစမ္းစစ္ေဆးစဥ္ ငါး၊ ပုဇြန္ ေပါမ်ားစြာ ထြက္ရွိသည့္ ယင္းေဒသတြင္ ဖမ္းယူရရွိသည့္ ငါး၊ ပုဇြန္မ်ားကို ဓေလ့႐ိုးရာအတိုင္း မီးဖိုတြင္ က်ပ္တင္ကာ အေျခာက္ထားၿပီးမွ စားသုံးေလ့ ရွိသူမ်ား ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္တင္က ဆိုသည္။

အဆိုပါ က်ပ္တင္ထားသည့္ အစားအစာသည္ ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစေၾကာင္း ၎က ေကာက္ခ်က္ခ်သည္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ေနာက္ဆုံး ေကာက္ယူထားသည့္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာတို႔၏ လူ႔သက္တမ္းသည္ ၆၆ ဒသမ ၈ ႏွစ္ ျဖစ္ပါသည္။ အာဆီယံ ႏိုင္ငံမ်ားအတြင္း လာအိုႏွင့္ အေရွ႕တီေမာတို႔ၿပီးလွ်င္ အနိမ့္ဆုံးျဖစ္သည္။ စင္ကာပူသားတို႔သည္ ၈၃ ႏွစ္ျဖင့္ အာဆီယံေဒသတြင္း အသက္ရွည္ဆုံး ႏိုင္ငံျဖစ္သည္။

က်န္းမာေရးအတြက္ အဓိကအေရးပါသည့္ ေသာက္သုံးေရ သုံးစြဲမႈတြင္ အိမ္ေထာင္စု ၇၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေရေကာင္းေရသန္႔ (ေရပိုက္လိုင္း၊ အဝီစီတြင္း၊ ေရတြင္း (အုတ္စီ)၊ ေရသန္႔စက္။ေရဘူး) ရရွိၿပီး က်န္ ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက ေရေကာင္းေရသန္႔အတြက္ ႐ုန္းကန္ေနရဆဲ။ ယင္လုံအိမ္သာ သုံးစြဲႏိုင္မႈကလည္း ၇၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရ၏ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈစနစ္သည္ အေျခခံအားျဖင့္ ေကာင္းမြန္ၿပီး ျပည့္စုံသည့္ ဖြဲ႕စည္းပုံလည္း ရွိေနေၾကာင္း ေဆးကုသမႈ သက္တမ္း
ႏွစ္ေပါင္း ငါးဆယ္ဝန္းက်င္ ရွိၿပီျဖစ္သည့္ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သီရိစႏၵာ ပုဂၢလိက ေဆး႐ုံ၏ ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီးျဖစ္သူ ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္တင္က The Voice သို႔ ေျပာဆိုသည္။

ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး ေဆး႐ုံမ်ား၊ ခ႐ိုင္ ၿမဳိ႕နယ္အဆင့္ တိုက္နယ္ ေဆး႐ုံမ်ားမွသည္ ေက်းလက္က်န္းမာေရး ေဆးေပးခန္း၊ သားဖြားႏွင့္ သူနာျပဳမ်ားအထိ ရွိေနသည္။

သို႔ေသာ္ ေငြေၾကးႏွင့္ ေဆးပစၥည္း ပံ့ပိုးႏိုင္မႈက အားနည္းေနေၾကာင္း တိုင္းေဒသႀကီးအဆင့္ ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီးအျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ဖူးသူ ၎က ဆိုသည္။

"ေနာက္ကလိုက္မယ့္ ေဆးတို႔၊ ဘာတို႔ အဲဒါေလး ေငြေရးေၾကးေရး အခက္အခဲ ရွိတယ္"

သို႔ေသာ္ ေသြးတိုး၊ ဆီးခ်ဳိ၊ အသက္႐ွဴလမ္းေၾကာင္း၊ အစာအိမ္ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ ကင္ဆာကဲ့သို႔ေသာ ကူးစက္ေရာဂါ မဟုတ္သည့္ ေရာဂါမ်ား အတြက္ ျပည္သူ လူထုက က်န္းမာေရး အသိပညာ နည္းပါးျခင္းက ျမန္မာလူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ ျပႆနာဟု ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္တင္က The Voice သို႔ ေျပာဆိုသည္။

"စားတာက လက္ဖက္စားတယ္၊ လက္ဖက္က မိႈတက္တယ္၊ မိႈတက္တာေလးကို ဒီလိုေလး ပြတ္ၿပီးေတာ့ (လက္ဟန္ျပ) ျမင္ေနရဲ႕သားနဲ႔ ဒီလိုေလး ပြတ္ၿပီးေတာ့ စားတာ"ဟု ၎က ဆိုသည္။

"မႈိက ေတာ္ေတာ္ဆိုးတယ္၊ လက္က်န္ပစၥည္း မထားသင့္ဘူး"

မိႈစြဲေနသည့္ အစားအစာမ်ားကို စားသုံး မိပါက အသည္းေရာဂါမ်ား ျဖစ္ပြားႏိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။ မိႈသည္ စြတ္စိုသည့္ အေနထားတြင္ စြဲကပ္ေလ့ရွိၿပီး မိုးမ်ားေဒသ မ်ားတြင္ ပို၍ သတိထား သင့္ေၾကာင္း ၎က ဆိုသည္။

ျမန္မာ့ အိမ္ရွင္ မမ်ား အသည္းစြဲ င႐ုတ္သီး ေျခာက္ မ်ားတြင္ မႈိႏွင့္ မကင္း တတ္ပါ။ င႐ုတ္သီး ေျခာက္၏ အေစ့တြင္ မိႈမ်ား ပါရွိ တတ္သည္။

"အူအတက္ ေယာင္တာတို႔ ဘာတို႔ ကေတာ့ အဓိ ကေတာ့ မသန္႔ ရွင္းတဲ့၊ မေၾက ညက္တဲ့ အစား အစာေတြ စားတာ၊ အသက္႐ွဴ လမ္းေၾကာင္း၊ အသက္႐ွဴ က်ပ္တာတို႔ ဘာတို႔ က်ေတာ့ ဖုန္ေတြ ႐ွဴ တာေၾကာင့္"ဟု ၎က ဆိုသည္။

အစိုးရ အေနႏွင့္ ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး က႑ အတြက္ သုံးစြဲႏိုင္ မႈသည္လည္း ႏိုင္ငံ တကာထက္ နိမ့္က် နည္းပါး ေနေသးသည္။

ျပည္သူမ်ားအေနႏွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားအတြက္ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုး ေနရၿပီး ေဆးကုသမႈ စရိတ္သည္ ဆင္းရဲ လွသည့္ ျမန္မာျပည္သူတို႔အတြက္ ႀကီးမားခက္ခဲေစသည္။

က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈအတြက္ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ အစိုးရက စိုက္ထုတ္ႏိုင္ၿပီး က်န္ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ျပည္သူက က်ခံရျခင္းျဖစ္သည္။

မေလးရွားႏိုင္ငံ၏ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က လူတစ္ဦး၏ က်န္းမာေရး အသုံးစရိတ္သည္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၄၁၀ (က်ပ္ ငါးသိန္းနီးပါး) အသုံးျပဳေနၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရး အသုံးစရိတ္သည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ၂၀ ေဒၚလာ (က်ပ္ ႏွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ ဝန္းက်င္) ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ လက္ရွိ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြက္ အသုံးစရိတ္သည္ စုစုေပါင္း က်ပ္ ၈၅၀ ဘီလီယံျဖစ္ရာ လူတစ္ဦးအတြက္ ၁၄ ေဒၚလာ (က်ပ္ တစ္ေသာင္း ေျခာက္ေထာင္ေက်ာ္) သာ အသုံးျပဳေတာ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဖြံ႕ၿဖဳိးၿပီး ဥေရာပ ႏိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္သည့္ ေနာ္ေဝႏိုင္ငံဆိုလွ်င္ လူတစ္ဦးအတြက္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ က်ပ္ဆယ္သန္းေက်ာ္ အသုံးျပဳေနသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနႏွင့္ တပ္မေတာ္အတြက္ အသုံးစရိတ္က အျခားက႑မ်ားထက္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အျမင့္ဆုံးတြင္ ရွိေနခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး လက္ရွိအခ်ိန္အထိ က်န္းမာေရး က႑အတြက္ သုံးစြဲႏိုင္မႈသည္ အနိမ့္ဆုံးတြင္သာ ရွိေနသည္။

"ျပည္သူေတြက အဓိက လိုအပ္ခ်က္က အျမင့္ဆုံးမွာ၊ ႏိုင္ငံရဲ႕ဘ႑ာက လိုက္ေလ်ာႏိုင္တဲ့ အတိုင္းအတာက အနိမ့္ဆုံးမွာ ရွိေနတာဗ်"ဟု ေဒါက္တာ တင္ေဌးေအာင္က ဆိုသည္။

"အဲဒါဟာ စိုးရိမ္စရာ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္လို႔ ကြၽန္ေတာ္ထင္တယ္ဗ်ာ"

ႏွလုံး၊ ဆီးခ်ဳိ ေက်ာက္ကပ္၊ ေလျဖတ္ စသည့္ ေရာဂါတို႔ျဖင့္ ေသဆုံးခဲ့သည့္ ဦးေဇာ္ႀကီးအတြက္ မေသဆုံးမီစပ္ၾကား ေဆး႐ုံတက္ျခင္း၊ အခန္းခ၊ စားေသာက္စရိတ္၊ သန္႔ရွင္းေရးအခ၊ ေသြးစစ္ျခင္း၊ အသက္႐ွဴစက္ စသည္တို႔အတြက္ စုစုေပါင္း က်ပ္သိန္း ၂၀ ေက်ာ္ ကုန္က်ခဲ့ေသးသည္။

အဆိုပါ ပမာဏသည္ သာမန္ ျမန္မာမိသားစုတစ္ခုအတြက္ ႀကီးမားသည့္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ျဖစ္ေစသည္။

"ကေလးသုံးေယာက္ ထိုင္းမွာအလုပ္ သြားလုပ္တာ ေဆးကုရင္း ကုန္တာပဲ။ အိမ္လည္း အခြံပဲရွိေတာ့တယ္"ဟု ဇနီး ျဖစ္သူ ေဒၚေမာ္က ဆိုသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ က်န္းမာေရး အာမခံမ်ား ထားရွိခြင့္ ျပဳခဲ့သည္။ အနည္းဆုံး က်ပ္ငါးေသာင္းျဖင့္ ယူနစ္တစ္ခုကို ၀ယ္ယူႏိုင္ၿပီး ေဆး႐ုံတက္
ေဆးကုသမႈ ခံယူ ရပါက တစ္ရက္လွ်င္ က်ပ္တစ္ေသာင္းခြဲႏႈန္းျဖင့္ ရက္ေပါင္း ၃၀ အထိ အာမခံအတြက္ ရရွိမည္ျဖစ္သည္။

အကယ္၍ ေသဆုံးခဲ့လွ်င္ က်ပ္ ၁၀ သိန္း ရရွိမည္ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ျပည္သူအမ်ား စိတ္ဝင္စားမႈ နည္းပါးေနေသးေၾကာင္း ယင္းလုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္သူမ်ားထံမွ သိရသည္။ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလအတြင္း က်န္းမာေရး အာမခံ ယူနစ္ေပါင္း ငါးေထာင္ဝန္းက်င္သာ ေရာင္းခ်ႏိုင္ေသးသည္။ အာမခံေၾကးမွ ရရွိေငြသည္ ေဆး႐ုံတက္၊ ေဆးကုသမႈ ခံယူျခင္းအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ကို မကာမိျခင္းက ယင္းလုပ္ငန္းအေပၚ စိတ္ဝင္စားမႈ နည္းပါးေစျခင္း အေၾကာင္းရင္း ျဖစ္သည္။

က်န္းမာေရးႏွင့္ လူမႈစီးပြားေရးသည္ စပ္ဆက္ေနျခင္းကို ပညာရွင္မ်ား အပါအဝင္ ျပည္သူမ်ားကလည္း နားလည္သေဘာေပါက္သည္။

ဆင္းရဲခ်ဳိ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ အဖိုးႏႈန္း သက္သာမႈကို ေရြးခ်ယ္ရ၊ လုံေလာက္သည့္ အာဟာရကိုမရ၊ ဤသို႔ျဖင့္ က်န္းမာေရးခ်ဳိ႕တဲ့၊ ေကာင္းမြန္သည့္ ေဆးဝါးကုသမႈကိုလည္း မခံစားရ၊ အလုပ္လည္း မလုပ္ႏိုင္၊ ယင္းေၾကာင့္ ဆင္းရဲ။ ထိုသို႔ျဖင့္ပင္ အဆိုး သံသရာ လည္ေနေတာ့သည္။

"အဲဒီသံသရာေတာ့ လိပ္ပတ္လည္ ေနဦးမွာပဲဗ်"ဟု ေဒါက္တာ တင္ေဌးေအာင္က ဆိုသည္။

အဆိုပါ အေျခအေနအတြင္း ျပည္သူလူထုသို႔ က်န္းမာေရးႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ အသိပညာေပးမႈမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း အထက္ပါ ပညာရွင္တို႔က ေထာက္ျပသည္။ ျပည္သူမ်ားထဲတြင္ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ားအထိ ပါဝင္သည္။

က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနအေနႏွင့္ ျပည္သူလူထုကို အသိပညာေပးသည့္ ဌာနတစ္ခုကို သီးျခားဖြဲ႕စည္းကာ လုပ္ကိုင္သင့္ေၾကာင္း အမ်ဳိးသားလႊတ္ေတာ္ က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားေရးရာ ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴး ေဒါက္တာ ေဇာ္လင္းထြဋ္က ဆိုသည္။

သူ႔အဆိုအရ လက္ရွိတြင္ ေက်ာင္းက်န္းမာေရးအဖြဲ႕ဟူ၍ ရွိေသာ္လည္း အလုပ္မျဖစ္လွ။

"ဘယ္လိုျဖစ္လဲဆိုေတာ့ ဆရာဝန္ေတြအတြက္ နားခိုတဲ့ေနရာ ျဖစ္ေနတယ္။ ဆရာဝန္ေတြ အလုပ္သိပ္မ်ားလို႔ ၊ အေၾကာင္း ေၾကာင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေစေပါ့ေနာ္ ဒါနားခိုတဲ့ ေနရာႀကီး ျဖစ္ေနတယ္"

ျပည္သူမ်ားအေနႏွင့္ က်န္းမာေရး အသိပညာ ရရွိရန္အတြက္ စာဖတ္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္ၿပီး အထူးသျဖင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သတင္းစာ၊ ဂ်ာနယ္မ်ား ဖတ္႐ႈရန္ လိုအပ္သည္ဟု ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္တင္က ဆိုသည္။ ယင္းအျပင္ အစားအေသာက္ကို စားသင့္သည္ထက္ စားခ်င္သည္မ်ားကို စားေသာက္ေနၾကသည္ ကလည္း
ျပႆနာတစ္ခုဟု ေဒါက္တာခင္ေမာင္တင္က ဆိုသည္။

"အခု လူေတြစားေနတာ WANT (စားခ်င္တာ) ပဲ စားေနတာ၊ NEED (လိုအပ္တာ) ကို မစားဘူး" ဟု ၎က ဆိုသည္။

နယ္ေဒသတစ္ခုတြင္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ အလယ္တန္းျပ ဆရာမတစ္ဦးကို တစ္ကိုယ္ေရ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ဗဟုသုတႏွင့္ ပတ္သက္၍ The Voice က ေမးျမန္းၾကည့္ရာသူ႔အေနႏွင့္ ေန႔စဥ္ ခ်က္ျပဳတ္ စားေသာက္သည့္ အစားအစာမ်ားတြင္ တစ္ပတ္လွ်င္ ေလးရက္ခန္႔က ခႏၶာကိုယ္ အာဟာရထက္ အရသာရွိေစမည့္ အစားေသာက္ကို ေရြးခ်ယ္ေလ့ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

အရွိန္အဟုန္ႏွင့္ ေျပာင္းလဲေနသည့္ ေခတ္စနစ္ႏွင့္အညီ လူမႈဘဝ စားေသာက္၊ေနထိုင္မႈ ပုံစံတို႔လည္း လိုက္ပါ ေျပာင္းလဲလာေနသည္။

အခ်ိန္ကုန္ သက္သာေစသည့္ အသင့္စား အစားမ်ားအေပၚ မွီခိုအားထားလာျခင္းသည္လည္း အထက္ပါ ေရာဂါမ်ား ဆီ တြန္းပို႔ေနျခင္းျဖစ္သည္။

"ဗဟုသုတ ရွိ႐ုံနဲ႔ မရဘူး။ လိုက္နာရမယ္။ ေလ့က်င့္ရမယ္။ အျပဳအမူေတြ ေျပာင္းရမယ္"ဟု ရန္ကုန္ၿမဳိ႕ အေျခစိုက္ ေရာင္ျခည္သစ္ ကုသိုလ္ျဖစ္ ေဆးခန္းမွ တာဝန္ခံ ဆရာဝန္ ေဒါက္တာ ေက်ာ္စြာဦးက ဆိုသည္။

အခ်ဳိ႕ေရာဂါမ်ားသည္ စားေသာက္မႈ အလြဲေၾကာင့္ ခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ျဖစ္ေပၚျခင္းမဟုတ္ဘဲ ကာလရွည္ၾကာလာသည့္ အခါမွ ေရာဂါ ျဖစ္ေပၚလာတတ္ျခင္း ျဖစ္သည္။

အသက္ ၄၅ ႏွစ္အရြယ္ အလယ္တန္းျပ ဆရာမတစ္ဦးျဖစ္သူ ေဒၚလြင္လြင္မင္း အေနႏွင့္ သူေနထိုင္ရာ ျပြန္တန္ဆာၿမဳိ႕မွ ခရီးစရိတ္၊ ေဆးကုသမႈ စရိတ္ႀကီးလွသည့္ ရန္ကုန္ၿမဳိ႕သို႔ လာေရာက္ ေဆးကုသမႈခံရျခင္းသည္ မလြယ္ကူလွပါ။

သို႔ေသာ္ သည္းေျခအိတ္ ေက်ာက္တည္ကာ အစာအိမ္ မေကာင္းသည့္ ေရာဂါအတြက္ မလာလွ်င္လည္း မျဖစ္ေပ။

ေက်ာင္းဆရာမ တစ္ဦးပီပီ နံနက္တြင္ ေက်ာင္းတက္၊ စာသင္၊ ေက်ာင္းဆင္းလွ်င္ေတာင္မွ အိမ္မျပန္ႏိုင္ေသးဘဲ အေျဖလႊာမ်ားစစ္၊ ညေန ၅ နာရီဝန္းက်င္မွ အိမ္ျပန္ေရာက္၊ မိသားစု အလုပ္မ်ားႏွင့္ လုံးပန္းေနခဲ့ရင္း ယခုအရြယ္တြင္ အဆိုပါ ေရာဂါကို ရရွိခဲ့သည္။

ကေလးအရြယ္က ဗိုက္ေအာင့္ ဗိုက္နာေလ့ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ကာလရွည္စြာ ေပ်ာက္ကင္းေနခဲ့ၿပီး ယခုအရြယ္တြင္မွ ျပန္လည္ ျဖစ္ပြားလာျခင္းျဖစ္သည္။

အေၾကာင္းရင္းသည္ မည္သည္ဟု သူမသိေပ။ ယင္းအျပင္ ခင္ပြန္းျဖစ္သူတြင္လည္း ဆီးခ်ဳိေရာဂါ ရွိေနသည္မွာ ေျခာက္ႏွစ္ခန္႔ ရွိၿပီျဖစ္သည္။

"အားလုံးကို အသိပညာေပးဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ပဲ ျမင္ပါတယ္။ မိသားစုတစ္စုလုံးနဲ႔ ပတ္သက္ေနတဲ့ ကိစၥပဲ" ဟု ေဒါက္တာ တင္ေဌးေအာင္က ဆိုသည္။

"ဒါေတြ စားသုံးတဲ့အတြက္ ဒီဥစၥာေတြ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုတာကို သူတို႔ မယုံၾကည္တာလည္းပါတယ္"

အထက္ပါ ေရာဂါမ်ားအေၾကာင္း ေျပာလွ်င္ အစားအေသာက္အျပင္ ေနမႈထိုင္မႈ ကိစၥသည္လည္း ခ်န္ထားရစ္၍ မရသည့္ ကိစၥျဖစ္သည္။

ယေန႔ေခတ္ လူသားသည္ အမ်ားစုက ခႏၶာကိုယ္ကို လႈပ္ရွားမႈအပိုင္းတြင္ အားနည္းလာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး ပညာရွင္တို႔က ဆိုသည္။

အမ်ားျပည္သူမ်ား လႈပ္ရွားေဆာ့ကစားရန္ အားကစားကြင္းႏွင့္ အပန္းေျဖေနရာမ်ား နည္းပါးလာျခင္းကို လူအမ်ားက ဖန္တစ္ရာ ေတေအာင္ပင္ ေျပာဆို ေဝဖန္ ခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ယင္းအျပင္ စာသင္ေက်ာင္းမ်ား၊ တကၠသိုလ္မ်ားတြင္ပါ အားကစား လႈပ္ရွားမႈမ်ား ယခင္ထက္ က်ဆင္းခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဆးကုသမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည့္အျပင္ ေဆး႐ုံအုပ္ခ်ဳပ္မႈ အေတြ႕အႀကံဳပါ ၾကြယ္ဝလွသည့္ ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္တင္ကေတာ့ ျမန္မာ့ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ က်န္းမာေရးက႑ႏွင့္ ပတ္သက္၍ေတာ့ အားမရလွပါ။ ပညာရွင္တစ္ဦး၏ အေနႏွင့္ ေထာက္ျပစရာမ်ားကလည္း တစ္ခုၿပီးတစ္ခု။

"ဆိုၾကပါစို႔၊ ဆီးခ်ဳိေရာဂါအသင္း၊ ေသြးတိုးေရာဂါအသင္း၊ သူက ေရာဂါျဖစ္တဲ့သူက ငါဘယ္လို ေနလာခဲ့တာဟ၊ ဘာဟ၊ အဲဒီလိုမ်ဳိး"ဟု ၎က ဆိုသည္။

ယင္းသို႔ေသာ အသင္းအဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕စည္းၿပီး အေတြ႕အႀကံဳမ်ားကို ေဆြးေႏြးျခင္းျဖင့္လည္း ကာကြယ္မႈအတြက္ အေထာက္အပံ့ ျဖစ္ေစသည္ဟု ဆိုသည္။

ႏိုင္ငံတကာတြင္ Health Econo-mics (က်န္းမာေရးေဘာဂေဗဒ) ဘာသာရပ္အေၾကာင္း က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြး ေျပာဆိုေနၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မရွိေသးျခင္းကလည္း အားနည္းခ်က္ဟု ၎ကဆိုသည္။ ယင္းအျပင္ က်န္းမာေရးအတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံျခင္းမ်ဳိးတြင္လည္း ျပဳၾကေလ့မရွိ။

တစ္ႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ ေရာဂါတစ္ခုျဖစ္လွ်င္ ေဆးကုသလွ်င္ မည္မွ်ကုန္က်မည္၊ အခ်ိန္မည္မွ်ၾကာမည္၊ ေဆး ကုသမႈ ခံယူေနစဥ္အတြင္း အလုပ္ မလုပ္ႏိုင္ျခင္းေၾကာင့္ စီးပြားေရးကို မည္မွ်ထိခိုက္မည္၊ ယင္းေၾကာင့္ ေရာဂါမျဖစ္ပြားေစရန္ မည္သို႔ ေရွာင္လႊဲမည္ စသည့္ တြက္ခ်က္မႈမ်ဳိး ျဖစ္သည္။

ေရာဂါ ျဖစ္စရာမ်ားက လူမႈပတ္ဝန္းက်င္တြင္ အေနအထား အမ်ဳိးမ်ဳိးျဖင့္ ရွိေနပါသည္။ လက္ရွိ လူထုအတြင္း တြင္က်ယ္လာသည့္ လက္ကိုင္ တယ္လီဖုန္းမ်ား၏ အႏၲရာယ္သည္လည္း မေသးလွေပ။

တယ္လီဖုန္းမွ ထြက္ရွိသည့္ ေရဒီယိုလိႈင္းမ်ားက ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊ ႏွလုံးေအာင့္ျခင္း၊ အာ႐ုံစူးစိုက္မႈ နည္းျခင္းမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ၿပီး ဦးေႏွာက္ ဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ား၊ ႏွလုံး ေရာဂါမ်ားအျပင္ မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရးကိုပါ ထိခိုက္လာႏိုင္ေၾကာင္း က်န္းမာေရး ပညာရွင္တို႔က မၾကာခဏ သတိေပးထားသည္။

အထူးသျဖင့္ ကေလးငယ္မ်ားအတြက္ ပို၍ပင္ အႏၲရာယ္။

ယင္းေရာဂါမ်ား အေၾကာင္းေျပာလွ်င္ ဇီကာသည္ ေနာက္တန္း တစ္ေနရာတြင္ ေခ်ာင္ကပ္ေနပါလိမ့္မည္။

ဇီကာသည္ ျခင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္သည့္ ေရာဂါျဖစ္ရာ ဆင္ေျခေထာက္၊ ငွက္ဖ်ား၊ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး စသည့္ ေရာဂါမ်ားအတြက္ ႀကဳိတင္ ကာကြယ္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားႏွင့္ ျမန္မာတို႔က ယဥ္ပါးကြၽမ္းဝင္ ရွိေနခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာခင္ေမာင္တင္က ဆိုသည္။

ေရပုံး၊ ေရကန္၊ ေရတုိင္ကီ၊ ေရအုိးမ်ားကို ေန႔စဥ္ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ျခင္း၊ အဖုံးဖုံးျခင္း စသည့္ ဖုံး၊ သြန္၊ လဲ၊ စစ္ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား၊ ျခင္ေထာင္ျဖင့္ အိပ္စက္ျခင္း စသည္တုိ႔မွာ ငွက္ဖ်ားႏွင့္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါမ်ားကို ကာကြယ္သည့္ နည္းမ်ားပင္ ျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။

"ဇီကာထက္ ပိုေၾကာက္ဖို႔ ေကာင္းတာေတြက အမ်ားႀကီးရွိၿပီးသားပါ"ဟု ၎က ဆိုသည္။

From : the voice myanmar - ေအာင္မ်ဳိးထက္၊ ရေလး

Originally published at - http://thevoicemyanmar.com/opinion/1687-opinion

Read More »

Wednesday, September 07, 2016

ဇီကာဗုိင္းရပ္စ္ကို ရင္ဆုိင္ရန္ အသင့္ျပင္ ထားပါ




အာဆီယံ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံ အခ်ိဳ႕တြင္ ဇီကာ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ ခံရမႈမ်ား ရွိလာၿပီ ျဖစ္ၿပီး စင္ကာပူ နိုင္ငံတြင္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံသား တစ္ဦး ကူးစက္ခံ ထားရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသား အမ်ားဆံုး သြားေရာက္ လုပ္ကိုင္ေနေသာ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ အမ်ားဆံုး သြားေရာက္ လည္ပတ္ၾက ေသာ စင္ကာပူ၊ ထုိင္းႏွင့္ မေလးရွားတို႔တြင္ ဇီကာ ဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံေန ရကာ စင္ကာပူေရာက္ ျမန္မာ တစ္ဦးလည္း ကူးစက္ခံထားရေသာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား စိုးရိမ္ေန ၾကသည္။



စင္ကာပူႏိုင္ငံတြင္ ယင္းပိုးကူးစက္ခံရသူ ၂၀၀ ခန္႔ရွိၿပီး မေလးရွားႏိုင္ငံတြင္ တစ္ဦးႏွင့္ ထိုင္းႏုိင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ လူခုနစ္ဦးခန္႔ ကူးစက္ခံထားရေၾကာင္း ယင္းႏုိင္ငံ မ်ား၏အစိုးရအဖြဲ႕မ်ားက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ယင္းေရာဂါပိုးကူးစက္ခံ ရျခင္းမရွိေသးေသာ္လည္း ေလႏွင့္ ေရလမ္းေၾကာင္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ေန႔စဥ္ ဝင္ထြက္ သြားလာ မႈမ်ား ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ အစုိးရဘက္က ႀကိဳတင္ ကာကြယ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို အရွိန္ျမႇင့္တင္ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္ေနသည္။

‘‘စင္ကာပူလို ျခင္မရွိတဲ့ႏုိင္ငံလုိမ်ိဳးမွာေတာင္ ကူးစက္ခံရတယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာလို ျခင္ေပါတဲ့ႏိုင္ငံဆိုရင္ ပိုဆိုးဖို႔ပဲရွိတယ္။ အခုက ေလဆိပ္ေတြမွာ စစ္ေဆးေနေပမယ့္ မစစ္ေဆးႏိုင္တဲ့ ေနရာေတြဆိုရင္ ဝင္လာႏိုင္တာေပါ့’’ဟု အၿငိမ္းစားေဆး႐ံုအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာဘေရႊက ဆိုသည္။

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ ကာကြယ္ရန္ ခရီးသြားမ်ား အဓိက ၀င္ေရာက္ရာ ေလဆိပ္မ်ားျဖစ္သည့္ ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလး၊ ဟဲဟိုးႏွင့္ ပုဂံေညာင္ဦး ေလဆိပ္ မ်ားသို႔
ေရာက္ရွိလာေသာ ခရီးသည္မ်ားကို ဖ်ားနာျခင္းရွိ၊ မရွိ ပံုမွန္စစ္ေဆးလ်က္ ရွိေနေသာ္လည္း ေရလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ နယ္စပ္ လမ္းေၾကာင္းမ်ားတြင္ စစ္ေဆးျခင္းရွိ၊ မရွိ ျပန္လည္ စစ္ေဆးရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာန ဒုၫႊန္ခ်ဳပ္ ေဒါက္တာ သန္းဝင္းကဆိုသည္။

ဇီကာဇာစ္ျမစ္

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကို ၁၉၄၇ တြင္ ယူဂန္ဒါႏိုင္ငံရွိ ေမ်ာက္မ်ား၌ စတင္ စမ္းသပ္ ေတြ႕ရွိၿပီး ၁၉၅၂တြင္ ယူဂန္ဒါႏွင့္ တန္ဇန္းနီးယားႏုိင္ငံမ်ားတြင္ လူမ်ားကို ကူးစက္မႈ ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိ ခဲ့သည္။

၂၀၀၇ မွစ၍ ပစိဖိတ္ေဒသ၊ အေမရိကႏွင့္ အာဖရိကေဒသမ်ားတြင္ ဇီကာေရာဂါ ကပ္အသြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး ၂၀၁၄ မွ ၂၀၁၆ ေဖေဖာ္ဝါရီအထိ ႏိုင္ငံေပါင္း ၃၃ ႏိုင္ငံတြင္ ယင္းေရာဂါ ကူးစက္ျဖစ္ပြား ေနသျဖင့္ WHO က က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အေရးေပၚျပႆနာ တစ္ရပ္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ ေဆာင္ရြက္ရန္ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့၏။

၂၀၁၅ ႏွစ္ကုန္က လက္တင္အေမရိကေဒသတြင္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္မႈမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားရာ ဘရာဇီးသည္ အထိအနာဆံုးႏုိင္ငံအျဖစ္ စာရင္းဝင္ၿပီး ၂၀၁၆ မတ္လအထိ ယင္းႏိုင္ငံလူဦးေရ၏ ၁ ဒသမ ၅ သန္းခန္႔ ကူးစက္ခံထားရသည္။

ကူးစက္ပံုႏွင့္ အႏၲရာယ္

ဇီကာသည္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးႏွင့္ ဆင္တုပ္ေကြး(Chikun- gunya) ေရာဂါပိုးမ်ားကို သယ္ေဆာင္သည့္ ေအးဒီးစ္အမ်ိဳးအစား ျခင္က်ားကိုက္ခံရျခင္းေၾကာင့္ ကူးစက္ တတ္ၿပီး လိင္ဆက္ဆံမႈမွတစ္ဆင့္လည္း ကူးစက္ႏိုင္သည္။ အဆိုပါေရာဂါသည္ အသက္အရြယ္မေရြး၊ က်ား၊ မ မေရြး ျဖစ္ပြားႏုိင္ၿပီး ေရာဂါကူးစက္ခံရသူ ငါးဦးတြင္ တစ္ဦးသာ လကၡဏာျပတတ္သည္။

အဆိုပါျခင္က်ားကိုက္ခံရၿပီး ရက္အနည္းငယ္အၾကာတြင္ ေရာဂါလကၡဏာမ်ား စတင္ျဖစ္ပြားႏိုင္ၿပီး အမ်ားဆံုးေတြ႕ရွိရေသာ လကၡဏာမ်ားမွာ ႐ုတ္တရက္ ဖ်ားနာျခင္း၊ အေရျပားတြင္ အနီေရာင္ အကြက္/အစက္မ်ား ထြက္ေပၚျခင္း၊ မ်က္သားနီၿပီး ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ ႂကြက္သားႏွင့္ အဆစ္အျမစ္မ်ား နာက်င္ ကိုက္ခဲျခင္း၊ မအီမသာ
ျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ေခါင္းကိုက္ျခင္း စသည့္လကၡဏာမ်ားကို ႏွစ္ရက္မွ ခုနစ္ရက္အထိ ခံစားရႏုိင္သည္။

ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳးအျဖစ္ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မွတစ္ဆင့္ ကေလးကို ကူးစက္ကာ ေမြးရာပါ ေခါင္းေသးေရာဂါ (Microce-phaly) ျဖစ္ေစႏုိင္ေၾကာင္း ယူဆထားၿပီး အရြယ္ေရာက္ၿပီး သူမ်ားတြင္ အဖ်ားေဝဒနာျပင္းထန္ပါက အာ႐ံုေၾကာမ်ားကို ထိခိုက္မႈ ျဖစ္ေစႏုိင္သည့္ အေျခအေန ရွိေၾကာင္း ေဆးပညာရွင္သုေတသီမ်ားက သံုးသပ္ ထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါျဖစ္ပြားရာႏုိင္ငံမ်ားသို႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ားသြားေရာက္မႈကို အေလးအနက္စဥ္းစားရန္ ကမၻာ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕က သတိေပးထားသည္။

‘‘ဒီလိုက်န္းမာေရးျပႆနာေတြေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေတြမွာ ဉာဏ္ရည္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေနာက္က်ေစႏုိင္ၿပီးေတာ့ မိသားစု အတြက္လည္း ဝန္ထုပ္ ဝန္ပိုး ျဖစ္ေစတယ္။

ေနာက္ၿပီး ႏိုင္ငံရဲ႕ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ စြမ္းအားက်ဆင္းေစတဲ့ ေရာဂါဆိုးတစ္မ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္’’ဟု က်န္းမာေရးႏွင့္ အားကစားဝန္ႀကီးဌာနတာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ဆိုသည္။



ကာကြယ္ျခင္း

ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ကူးစက္ခံရျခင္းကို လက္ရွိအခ်ိန္ထိ ကာကြယ္ေဆး၊ ကုသေဆး မရွိေသးေပ။

ျခင္မွ တစ္ဆင့္ကူးစက္ေလ့ ရွိေသာေၾကာင့္ ျခင္မ်ားကို ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ ႏွိမ္နင္းျခင္းသည္ သာလွ်င္ ေရာဂါကို အမွန္ တကယ္ တုိက္ဖ်က္ႏိုင္မည့္ ေျဖရွင္းခ်က္
ျဖစ္ဖြယ္ရွိသည္။

ယင္းေရာဂါသည္ အခ်ိန္တန္လွ်င္ ေပ်ာက္ကင္းသြားႏိုင္ေသာ္လည္း သေႏၶသားကို ထိခိုက္ႏုိင္သည့္အတြက္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္အႏၲရာယ္ကို အမွန္တကယ္ စိုးရိမ္ေၾကာက္ရြံ႕ ရမည့္ လူတန္းစားသည္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားပင္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေရာဂါပိုးကူးစက္ျပန္႔ပြားေနသည့္ေဒသတြင္ ေနထုိင္သည့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ား၊ ယင္းေဒသမွ ျပန္လာသည့္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မ်ားသည္ ေသြးႏွင့္ ဆီး စစ္ေဆးျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ကို အာထရာေဆာင္း ႐ိုက္ျခင္း၊ လိုအပ္ပါက ေရႁမႊာရည္ ေဖာက္စစ္ေဆးျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လိုအပ္သည္။

ထို႔ျပင္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ေဒသမွ ျပန္လာသူႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံမည္ဆိုပါက အကာအကြယ္ပစၥည္း (ကြန္ဒံုး)အသံုးျပဳရန္ လိုအပ္သည္ဟု ႏုိင္ငံတကာမွ ေဆးပညာရွင္ မ်ားက တုိက္တြန္းထားသည္။

ယခုႏွစ္အတြင္း ကမၻာ႔ က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးက ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံ မ်ားအား ေရာဂါ ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈျခင္း လုပ္ငန္း၊ ျခင္က်ားႏွင့္ ပိုးေလာက္လမ္း နွိမ္နင္းေရး လုပ္ငန္း၊ ျခင္အကိုက္ မခံရေစရန္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ကာကြယ္ေရးနည္း လမ္းမ်ားႏွင့္ လူထု အသိပညာေပး နိႈးေဆာ္တုိက္ တြန္းရန္၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ မိခင္ႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ားကို ပိုမိုအေလးထား အသိ ပညာေပးရန္၊ ေရာဂါ ကူးစက္ ျဖစ္ပြားေနေသာ ေဒသမ်ားတြင္ ဦးေခါင္းေသးငယ္သည့္ ကေလး ငယ္မ်ားႏွင့္ အာ႐ံုေၾကာဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ပြား မႈရွိ၊ မရွိ ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈေရး လုပ္ငန္းမ်ားကို အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္ ေဆာင္ရြက္ၾကရန္၊ ကူးစက္ျဖစ္ပြား မႈမ်ား ေတြ႕ရွိ ပါက WHO ႏွင့္ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕ဝင္ႏုိင္ငံမ်ားသို႔ အခ်ိန္ႏွင့္ တစ္ေျပးညီ သတင္းေပးပို႔ မွ်ေဝေပးရန္ တိုက္တြန္း ထားသည္။

စင္ကာပူႏိုင္ငံတြင္ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ေရာဂါျပန္႔ပြားကူးစက္ေနသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားႏွင့္ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ရန္ ရည္ရြယ္ထားသည့္ မိခင္ေလာင္းမ်ား ယခုရက္ပိုင္းအတြင္း စင္ကာပူႏိုင္ငံသို႔ လာေရာက္မႈကို ေခတၱရပ္ဆိုင္းထားရန္ စင္ကာပူႏုိင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာသံ႐ံုးက စက္တင္ဘာ ၂ ရက္တြင္ သတင္းထုတ္ျပန္သည္။

‘‘ဇီကာအပါအဝင္ ကူးစက္ျမန္ေရာဂါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စစ္ေဆးမႈေတြ အၿမဲလုပ္ေနရတယ္။ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ သေဘာတူညီခ်က္ ယူထားတဲ့အတြက္ မျဖစ္မေန လုပ္ရတယ္။ အခုဆိုလည္း ေဆး႐ံုႀကီးေတြမွာ သံသယလူနာေတြ႕ရင္ ေသြးေဖာက္ၿပီး ဗဟိုအမ်ိဳးသားဓာတ္ခြဲဌာနကို ပို႔ေပးဖို႔ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီးေတြနဲ႔ ဆရာဝန္ ငယ္ေတြကို တပ္္လွန္႔ထားတယ္။

ေရာဂါစစ္ဖို႔ စက္ပစၥည္းေတြက အဆင္သင့္ရွိတယ္’’ဟု ရန္ကုန္တုိင္း ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ဒုဦးစီးမွဴး ေဒါက္တာ ခင္နန္းလံုက ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈေရးလုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ပံုႏွင့္ပတ္သက္၍ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန၊ ေရာဂါကာကြယ္ႏွိမ္နင္းေရးႏွင့္ ေရာဂါေစာင့္ၾကပ္ၾကည့္႐ႈေရးဌာန ဒုၫႊန္ခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းဝင္းက ‘‘ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္ Infection ျဖစ္ရင္ ဘယ္လိုလကၡဏာေတြ ေပၚမလဲ၊ လိုအပ္တဲ့စံုစမ္းမႈေတြကို ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲ၊

နီးစပ္ရာက်န္းမာေရးဌာနေတြကို ျပဖို႔ဆိုၿပီး ၿမိဳ႕နယ္၊ ခ႐ိုင္နဲ႔တိုင္းနဲ႔ ျပည္နယ္ေဒသႀကီးက်န္းမာေရးဦးစီးဌာနအားလံုးကို ၫႊန္ၾကားၿပီး အေၾကာင္းၾကားၿပီးျဖစ္ပါတယ္။

အကယ္၍မ်ား အဲဒါနဲ႔ဆင္တူတာ ေတြ႕မယ္ဆိုရင္ လိုအပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကို ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ’’ဟု ရွင္းျပသည္။

ျပည္သူမ်ား၏ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအေရးႀကီး

ကူးစက္ေရာဂါမ်ားႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ရာတြင္ စီမံခန္႔ခြဲမႈပိုင္း၌ လက္ေတြ႕က်ၿပီး မွန္ကန္ထိေရာက္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားျဖစ္ရန္ လြန္စြာအေရးႀကီးၿပီး ႀကိဳတင္ကာကြယ္မႈမ်ားကို အင္တိုက္အားတိုက္လုပ္ေဆာင္မႈအားနည္းပါက ျပည္သူမ်ား ထိခိုက္နစ္နာေစမည္ ျဖစ္သည္။

စင္ကာပူႏိုင္ငံတြင္ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနသည့္ ေရာဂါအေျခအေနႏွင့္ သတင္းအခ်က္အလက္္မ်ားကို ယင္းႏိုင္ငံ အစိုးရႏွင့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက စဥ္ဆက္မျပတ္ ထုတ္ျပန္ေပးေနသကဲ့သို႔ တစ္ဖက္ကလည္း ေနရာအႏွံ႔ျခင္ ႏွိမ္နင္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း စင္ကာပူႏုိင္ငံေရာက္ ျမန္မာအလုပ္သမားတစ္ဦးက ဆိုသည္။

‘‘ဒီဟာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စင္ကာပူအစိုးရက သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ အၿမဲထုတ္ေပးတယ္။ အရင္ကတည္းက စင္ကာပူမွာ ပိုးေလာက္လမ္း၊ ျခင္ဥတို႔ကို တစ္အိမ္ဝင္ တစ္အိမ္ထြက္ ဝင္စစ္တယ္။ ေတြ႕ရင္ ဒဏ္႐ိုက္တယ္။ အခုလည္း ျခင္ႏွိမ္နင္းေရးလုပ္ငန္းေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ေနတာေတြ႕ရတယ္’’ဟု စင္ကာပူႏုိင္ငံရွိ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းခြင္တစ္ခုမွ ျမန္မာအင္ဂ်င္နီယာတစ္ဦးက ဆိုသည္။

၂၀၁၅ က စတင္ခဲ့သည့္ အယ္လ္နီညိဳရာသီဥတု ျဖစ္စဥ္ေၾကာင့္ ဘရာဇီးႏုိင္ငံက အစျပဳခဲ့ေသာ ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္သည္ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားျဖစ္သည့္ ထုိင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူ၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအထိ ကူးစက္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေသာေၾကာင့္ ယင္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ထိစပ္ေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္လည္း ဇီကာဗိုင္းရပ္စ္အႏၲရာယ္ကို အထူးသတိျပဳရမည္ျဖစ္သည္။

‘‘အဓိက ျခင္ေၾကာင့္ျဖစ္တာ ဆိုေတာ့ ဖံုးသြန္လဲစစ္ေတြလုပ္ရ မယ္။ ျခင္မကိုက္ေအာင္ ျခင္ႏွိမ္ နင္းေရးေတြ လုပ္ရမယ္။ ေလဆိပ္၊ နယ္စပ္ေပါက္ေတြကေန ဝင္လာ မယ့္သူေတြကို ဖ်ားေနလား၊ အ လာဂ်စ္ရွိလား စစ္ေဆးရမယ္။ ဒါ က ေတာ္ေတာ္ကို လိုပါတယ္’’ဟု ေဒါက္တာဘေရႊက အႀကံျပဳသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္အစိုးရပိုင္းက လံုေလာက္သည့္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈမ်ား ျပင္ဆင္ထားရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ ျပည္သူမ်ားက လည္း ယင္းေရာဂါႏွင့္ပတ္သက္၍ ဗဟုသုတရွိရန္လိုအပ္ၿပီး မိမိ၏ပတ္ဝန္းက်င္၌ သံသယလူနာေတြ႕ပါက နီးစပ္ရာ ေဆး႐ံုေဆးခန္းမ်ားသို႔ သြားေရာက္စစ္ေဆးရန္ တိုက္တြန္းမႈလိုသည္။

‘‘ေလဆိပ္မွာ လက္ရွိ အစိုးရစစ္ေဆးေနတာက လံုေလာက္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ ဒါေပမဲ့ ပိုၿပီးအေရးႀကီးတာက ခ်င္းမိုင္လို ျမန္မာနဲ႔ နယ္စပ္ လမ္းေၾကာင္းေတြ ရွိေနတဲ့ ေနရာေတြမွာ စစ္ေဆးေနလား၊ မစစ္ေဆး ဘူးလားဆိုတာက သံသယရွိတယ္။

ဘူးသီးေတာင္- ေမာင္ေတာလို တိုင္းျပည္ရဲ႕ဝင္ေပါက္ေတြမွာ အကုန္စစ္ေဆးႏုိင္ရင္ ပိုေကာင္းတယ္။ အဲဒီလိုေနရာေတြမွာ အဓိက က်န္းမာေရးေစာင့္ၾကည့္ဖို႔ လိုတယ္’’ဟု ေဒါက္တာ ျမင့္ဦး(ဂ်ီပီ)က သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

From : 7 day daily - By : ေဟမာန္ညီညီ၊ ယမင္း

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/74824

Read More »

Friday, August 05, 2016

မႏၱေလးၿမိဳ႕ႀကီး ေျမာင္းေတြေရမစီးလို႔ ေရႀကီးေရလၽွံတာ ႏွစ္စဥ္ မခံရေအာင္


စင္ကာပူ နိုင္ငံရွိ သဘာ၀ မိုးေရ ဖမ္းယူ စုေဆာင္းေပးေသာ ဆူငိုင္းတမ္းပနီး ျမစ္တူးေျမာင္း


ဒီကေန႔ မ်က္ေမွာက္ ကာလ ၂၁ ရာစု ထဲမွာ မိုးသည္းသည္း ရြာၿပီ ဆိုရင္ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ ပဲခူး စတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီး ေတြရဲ႕ လမ္းမေတြ ေပၚကို ေရေတြ လြယ္လင့္ တကူ ခ်က္ခ်င္း လ်ွံတက္ လာၿပီး ေရလႊမ္း တတ္လို႔ ခရီးသြား အမ်ားျပည္သူ ေတြမွာ ဒုကၡ သုကၡေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾက ရတာျဖင့္ ထံုးစံလို ျဖစ္လာေနၿပီ။

ေရဆိုတာ ကမၻာ့ ဆြဲအားေၾကာင့္ ျမင့္ရာ ကေန နိမ့္ရာကို စီးဆင္း တာပါ။ စီးလာတဲ့ ေရထု ပမာဏက ႀကီးမားၿပီး ရွိတဲ့ေျမာင္း အရြယ္ အစားက ေသးငယ္ ေနရင္ျဖစ္ျဖစ္၊
ေျမာင္းေတြက ေကာေနၿပီး ပိတ္ဆို႔ ေနရင္ျဖစ္ျဖစ္ ေရဆို တာဟာ ရတဲ့ အေပါက္ကေန ထြက္ေပါက္ ရွာပါလိမ့္မယ္။

ေရွ႕မွာ အတားအဆီးေတြ႔လို႔ ေျဖာင့္ေျဖာင့္မစီးႏိုင္ရင္ ေဘးကို ေဖာက္ထြက္ စီးမွာလည္း အေသအခ်ာပါပဲ။ မႏၱေလးရဲ႕ တႏွစ္ ပ်မ္းမွ် မိုးေရခ်ိန္ပမာဏဟာ ၉၁၅ မီလီမီတာ (၃၆ လက္မ) ရွိၿပီး စင္ကာပူရဲ႕ ပ်မ္းမွ်မိုးေရခ်ိန္က ၂၃၄၀ မီလီမီတာ (၉၂ ဒသမ ၁ လက္မ) ရွိပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္ မိုးေရခ်ိန္မ်ားတဲ့့ စင္ကာပူမွာ ေရလႊမ္းမႈ ႀကီးႀကီးမားမား မခံရတာလဲ? ဘာေၾကာင့္ မိုးေရခ်ိန္ လက္မ နည္းနည္းပဲ ရြာတဲ့ မႏၱေလးမွာ မၾကာခဏ ေရႀကီးေန ရတာလဲ? ဆိုတာ ေအာက္မွာ တြဲတင္ထားတဲ့ ဓာတ္ပံုေတြ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ အေျဖ သိႏုိင္ ပါတယ္။

အဓိက ကြာျခားခ်က္ကေတာ့ ေရဆိုးစြန္႔ပစ္မႈစနစ္ ကြဲျပားတာေၾကာင့္ လံုေလာက္စြာ ေရစီးဆင္းႏုိင္တဲ့ ေျမေပၚေျမာင္းေတြ၊ ေျမေအာက္ေျမာင္းေတြ မရွိလို႔ပါဘဲ။

မႏၱေလးၿမိဳ႕ ၁၈ လမ္းရွိ အမႈိက္ကန္မ်ားအနီး ေရႊတေခ်ာင္းေျမာင္းအား ေတြ ့ျမင္ရစဥ္


အထက္က ပံုမွာ ျမင္ရတဲ့ အတိုင္း အစိုးရက အမႈိက္ကန္၊ အမႈိက္သိမ္းကားေတြ ခ်ထား၊ စီစဥ္ထားေပးေပမယ့္ အမႈိက္ လာပစ္တဲ့ ျပည္သူ တခ်ိဳ႕ဟာ စည္းကမ္း လိုက္နာမႈ အားနည္း ႐ုံတင္မက က်န္းမာေရး အသိ၊ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရး အသိေတြ ခ်ိဳ႕တဲ့ၾကတယ္။

ဆိုင္ကယ္၊ စက္ဘီးေတြေပၚကေတာင္ မဆင္းဘဲ အေ၀းကေန အမႈိက္အိတ္ေတြကို အမႈိက္ကန္ထဲ ေရာက္ေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ မထည့္ၾကဘဲ လွမ္းပစ္ ထည့္သြားၾကတာ သတိျပဳ မိခဲ့တယ္။ အမႈိက္ေတြဆိုတာ ေဘးကို ဖိတ္က်၊ အညစ္ေၾကးေတြ ယိုက်နဲ႔ ပစ္စလက္ခတ္ကုိ တာ၀န္မဲ့ လုပ္ကိုင္ေနၾကတာ အလြန္၀မ္းနည္းစရာ ေကာင္းပါတယ္။

မႏၱေလးမွာရွိတဲ့ ေျမေပၚေျမာင္းေတြကို ေလ့လာလိုက္ရင္ …
  • အစရွိၿပီး အဆံုးမသတ္တဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • ေရမစီးေတာ့တဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • တရားမဝင္ေဖာက္ထားတဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • ဘယ္ေျမာင္းနဲ႔မွ ခ်ိတ္ဆက္မထားတဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • အဖံုးအကာမရွိတဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • မႏိုင္ဝန္ထမ္းေနရတဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • မည္ကာမတၱေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • ေရသန္႔နဲ႔ ေရဆိုးေရာေနတဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • အမႈိက္ပစ္ရာ၊ မစင္စြန္႔တဲ့ေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • ထြက္ေပါက္မရွိတဲ့ ေျမနိမ့္ရာအရပ္ကေျမာင္းေတြ ရွိတယ္။
  • ေရသတၱဝါေတြ ရွင္သန္ႏိုင္တဲ့ ေအာက္ဆီဂ်င္ PH Level BOD, COD Limit ေဘာင္ထဲဝင္တဲ့ ေျမာင္းဆိုတာ မႏၱေလးမွာ မရွိေတာ့ပါဘူး။

မႏၱေလးၿမိဳ႕ႀကီးကို ႏိုင္ငံတကာ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးေတြမွာ ရွိအပ္တဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္အဂၤါရပ္ေတြနဲ႔အညီ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို မထိခိုက္ေစဘဲ မိုးေရနဲ႔ လူသံုး၊ စက္မႈသံုး စြန္႔ပစ္ေရ
ေတြကို စနစ္တက် စီးဆင္း စြန္႔ထုတ္ႏိုင္ ဖို႔ရာ အတြက္… မင္းတုန္းမင္း တရားႀကီး တည္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ရတနာပံု မႏၱေလး မင္းေနျပည္ေတာ္ေဟာင္းႀကီးဟာ အလြန္ အကြက္ အကြင္းက်စြာ တည္ရွိေနတာပါ။

ဧရာဝတီျမစ္ေဘးမွာ မ်ဥ္းေျဖာင့္ မ်ဥ္းၿပိဳင္လမ္းမႀကီးေတြ အစီအရီနဲ႔ စည္မ်က္ႏွာျပင္လို ညီေနတဲ့ မႏၱေလးၿမိဳ႕မွာ ေရစီးေရလာသာဖို႔၊ ေရဆိုးစြန္႔ပစ္ေရေတြကို စနစ္တက် စြန္႔ထုတ္ႏိုင္ဖို႔ လွလွပပ တည္ေဆာက္လို႔ ရပါတယ္။

မ်ဥ္းေျဖာင့္မ်ဥ္းၿပိဳင္လမ္းမႀကီးေတြရဲ႕ေဘး ပလက္ေဖာင္းတေလၽွာက္ေအာက္မွာ ေျမေအာက္ ေရဆိုးေျမာင္းေတြ (Underground Sewage System) ေကာ၊ မိုးေရ စီးဆင္းဖို႔ ေျမေပၚေျမာင္းေတြ (Open Water Ways) ကို စနစ္တက် ေဖာက္လုပ္ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ဧရာဝတီျမစ္ေဘးတေလွ်ာက္ ေရစစ္ကန္ေတြ (Interceptors)၊ ေရဆိုး သန္႔စက္႐ုံေတြ (Sewage Plants)၊ ေရသန္႔စင္ စက္႐ုံေတြ (Water Treatment Plants) ေတြ အလံုအေလာက္ တည္ေဆာက္ၿပီး သန္႔စင္တဲ့ ေရေတြကိုသာ ဧရာဝတီ
ျမစ္ထဲ ေဖာက္ထုတ္ စီးဆင္းေစလို႔ ရပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ ၾကားျဖတ္လို႔ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ႀကီးရဲ႕ ေရဆိုးစြန္႔ထုတ္ပံုစနစ္အေၾကာင္း အနည္းငယ္ မိတ္ဆက္ေပးခ်င္ပါတယ္။ ၁၉ ရာစု အေစာပိုင္းကာလေတြအထိ လန္ဒန္ၿမိဳ ႕ႀကီးရဲ႕ သိမ္းျမစ္ဟာ ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားေတြနဲ႔ စက္မႈလုပ္ငန္းေတြက ထြက္လာတဲ့ ညစ္ညမ္းေရဆိုးေတြ တိုက္႐ုိက္စြန္႔ထုတ္ရာေနရာ ျဖစ္တာမို႔ လူထုက်န္းမာေရးကို အႀကီးအက်ယ္ ထိခိုက္ေစခဲ့ပါတယ္။

ေရာဂါပိုးမႊား ဘက္တီးရီးယားေတြ ရွင္သန္ေပါက္ဖြားလာၿပီး ကာလ၀မ္းေရာဂါ စတဲ့ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေကာင္းတဲ့ ေရာဂါဘယေတြ ျဖစ္ပြားလို႔ အလြန္နံေစာ္တဲ့
ျမစ္ညစ္ႀကီး တစင္း ျဖစ္လာခဲ့ ပါေတာ့တယ္။

ႂကြက္ေသပုပ္ေတြ၊ မိလႅာအညစ္အေၾကးေတြ၊ စက္႐ုံအလုပ္႐ုံ စြန္႔ပစ္အညစ္အေၾကးေတြေၾကာင့္ ၁၈၅၈ ခုႏွစ္ရဲ႕ ပူျပင္းတဲ့ရာသီမွာ သိမ္းျမစ္ထဲက မခံရပ္ႏုိင္ေအာင္ နံေစာ္မႈ (Great Stink) ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အခါမွာေတာ့ အဂၤလန္ပါလီမန္ဟာ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ ေရဆိုးစြန္႔ထုတ္မႈစနစ္ (Sewerage System) ကို သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ၿမိဳ႕လူထုရဲ႕ က်န္းမာေရး မထိခိုက္ေစရဘဲ စနစ္တက် စြန္႔ပစ္ႏုိင္ဖို႔ ေခတ္နဲ႔ေလ်ာ္ညီတဲ့ စနစ္ျဖစ္ေအာင္ အျမန္ဆံုးနဲ႔ မျဖစ္မေန တည္ေဆာက္ ယူရမယ္ ဆိုတာ သေဘာေပါက္ ခဲ့ပါေတာ့တယ္။

လန္ဒန္ျမဴနီစီပယ္ဘုတ္အဖြဲ႔က အင္ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္ ၾဆာဂ်ိဳးဇက္ ၀ီလ်ွံ ဘဇယ္လ္ဂ်က္ (Sir Joseph William Bazalgette) ရဲ႕ ဒီဇိုင္းနဲ႔ ေရဆိုးသန္႔စင္႐ုံ Interceptor sewers ၆ ႐ုံ အပါအ၀င္ စုစုေပါင္း အရွည္မိုင္ ၁၀၀ (ကီလိုမီတာ-၁၆၀) နီးပါးရွိတဲ့ လန္ဒန္ေျမေအာက္ေရဆိုးေျမာင္း ကြန္ရက္စနစ္ကို ေျမေအာက္ေခ်ာင္းလက္တံ၊ ေျမေအာက္ျမစ္ (London’s ‘lost’ rivers) ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္တည္ေဆာက္ၿပီး အထက္ဘက္မွာရွိတဲ့ ေျမာက္ပိုင္းပင္လယ္၀ (North Sea) နားက သိမ္းျမစ္၀ကၽြန္းေပၚ ေဒသဆီကို လန္ဒန္ၿမိဳ႕ ရဲ႕ ေရဆိုးေတြကို ပို႔ေဆာင္သန္႔စင္ေစၿပီးမွ စြန္႔ထုတ္ေစခဲ့တယ္။

ေရဆိုးသန္႔စင္႐ုံ Interceptor sewers ေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ ေျမႀကီးပမာဏထုထည္ ကုဗမီတာ ၂ ဒသမ ၇ သန္းကို တူးထုတ္ခဲ့ရၿပီး အုတ္ေပါင္း ၃၁၈ သန္းနဲ႔ ကြန္ကရစ္ထု ကုဗမီတာ ၆၇၀,၀၀၀ ကို ေလာင္းခဲ့ရပါတယ္။ ၂၀ ရာစုႏွစ္အတြင္းမွာ အသစ္ဖြံ႔ၿဖိဳးလာတဲ့ ေရဆိုးသန္႔စင္မႈ နည္းပညာေတြနဲ႔ ေနာက္ထပ္ မြမ္းမံျဖည့္ စြက္ခဲ့ပါေသးတယ္။

မူရင္းဒီဇိုင္းတြက္ခ်က္မႈအရ သတ္မွတ္ထားတဲ့ မိုးေရထိေရာက္စုေဆာင္းမိတဲ့ ဧရိယာအတြင္းမွာ တနာရီကို မိုးေရခ်ိန္ ၆ ဒသမ ၅ မီလီမီတာ (ဒသမ ၂၅ ) လက္မထိသာ လက္ခံ စြန္႔ထုတ္ႏုိင္တာမို႔ ဒီကေန႔ ၂၁ ရာစုႏွစ္ ကမၻာႀကီးရဲ႕ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ရာသီဥတု၊ တိုးပြားလာတဲ့ မိုးေရခ်ိန္ေတြနဲ႔ ျမင့္မားလာတဲ့လူဦးေရ၊ ၿမိဳ႕ျပလူေနမႈစနစ္ေတြ ဖြံ႔ၿဖိဳးသိပ္သည္းလာမႈေတြေၾကာင့္ လန္ဒန္ေျမေအာက္ေရဆိုးစြန္႔ထုတ္မႈ စနစ္ဟာ ထပ္မံအဆင့္ျမႇင့္ဖို႔ လိုေနပါေသးတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဘက္ကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလး၊ ပဲခူး အစရွိတဲ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ေတြရဲ႕ ေရဆိုးစြန္႔ပစ္မႈ စနစ္ေတြဟာ ၁၉ ရာစုႏွစ္ေတြတုန္းက အဆင့္မ်ိဳးသာသာပဲ ရွိေနတာမို႔ အေျခခံကစၿပီး အသစ္ကို တည္ေဆာက္ဖို႔ လိုေနပါၿပီ။

ဒါေတြလုပ္ႏိုင္ဖို႔က ျပည္သူက ေရြးေကာက္လိုက္တဲ့ လက္ရွိ အမ်ိဳဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရခမ်ာ ဘ႑ာေငြေၾကး အလြန္ခ်ိဳ႕တဲ့ေနတာ လူတိုင္းသိေနပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လို႔လဲဆိုေတာ့ အရင္ စစ္အစိုးရ အဆက္ဆက္မွာ ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ မလိုအပ္တဲ့ေနရာေတြ ဥပမာ စစ္စရိတ္ေတြ သံုးျဖဳန္းခဲ့ၾကတာရယ္၊ နဝတ၊ နအဖနဲ႔ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ နီးပါး စိတ္တိုင္းက် ခိုးဝွက္တာေရာ၊ ေျဗာင္ယူခဲ့ၾကတာေၾကာင့္ တိုင္းျပည္ဘ႑ာဟာ အခြံသာသာေလာက္ က်န္ခဲ့တာကို လက္ေျပာင္းယူခဲ့ရတာ မဟုတ္လား။

ဒီေတာ့ လိုအပ္တဲ့ ဘ႑ာေငြေၾကးေတြရလာဖို႔ အန္အယ္လ္ဒီ အစိုးရတရပ္တည္း ရွာေနလို႔ မလံုေလာက္ႏိုင္ဘူး။ ႏုိင္ငံတကာ အကူအညီေတြ၊ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ စီးပြားေရးသမားေတြ၊ ျပည္သူေတြ အားလံုးလက္တြဲၿပီး ရွာေဖြျဖည့္ဆည္းဖို႔ လိုအပ္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ေရလႊမ္းခံရရင္ လူတိုင္းလူတိုင္း ဒုကၡေရာက္ရတာ မဟုတ္လား။

အခြန္ေဆာင္ရမွာကို ဟိုအေၾကာင္းျပ ဒီအျပစ္ရွာ ဟိုလက္ညိႇဳးထိုးၿပီး ေရွာင္ေျပးေနလို႔ မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ အစိုးရကလည္း ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထင္သာျမင္သာရွိဖို႔ အခက္အခဲေတြကို ျပည္သူေတြသိေအာင္ ခ်ျပ အစီရင္ခံဖို႔လိုမယ္။ ဒါမွသာ နည္းပညာ အေတြ႔အႀကံဳ၊ လူအား၊ ေငြအား လႉခ်င္တန္းခ်င္သူေတြလည္း ေပၚလာၿပီး ၀ိုင္း၀န္းကူညီရင္း လိုအပ္တဲ့ကြက္လပ္ေတြ ျဖည့္ေပးႏိုင္မွာေပါ့။

အႏွစ္ခ်ဳပ္ကေတာ့ ဒီကေန႔ ကမာၻႀကီးမွာ လူသားေတြရဲ႕ ပေရာဂ မကင္းဘဲ ျဖစ္ေပၚလာေနတဲ့ သဘာ၀ေဘးအႏၱရာယ္ေတြဟာ ပိုလို႔ ျပင္းထန္္ၿပီး ေၾကာက္မက္ဖြယ္
ေကာင္းလာေနၿပီ ျဖစ္တယ္။

ကမၻာေပၚမွာရွိတဲ့ ႏုိင္ငံတိုင္းလိုလိုဟာ သဘာ၀ေဘးရန္ေတြကို အနည္းနဲ႔အမ်ားဆိုသလို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းေနၾကရပါတယ္။ အဲ့ဒီေဘးအႏၱရာယ္ေတြကို ထိေရာက္ၿပီး ပိုစနစ္က်စြာ ရင္ဆိုင္ႏုိင္ဖုိ႔ဆိုတာ အစိုးရတရပ္တည္း ရင္ဆိုင္ေနလို႔ မရပါဘူး။

ႏုိင္ငံသူ ႏုိင္ငံသားေတြ ကိုယ္တိုင္ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးဆိုင္ရာ အသိေတြ ျမင့္မားလို႔ စည္းကမ္းေကာင္းမြန္လာၾကၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္သူအစိုးရနဲ႔အတူ လက္တြဲကာကြယ္ ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းမွသာ သဘာ၀ရန္စြယ္ အႏၱရာယ္ အခက္အခဲေတြကို အဆံုးအ႐ႈံးနည္းနည္းနဲ႔ ေက်ာ္လႊားလြန္ေျမာက္ႏုိင္ၿပီး မႏၱေလးၿမိဳ႕ႀကီးမွာ
ေျမာင္းေတြ ေရစီးလို႔ ေရႀကီးေရလွ်ံတာကို ႏွစ္စဥ္ မခံရေအာင္ ကာကြယ္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။ ။

မင္းေကာင္းခ်စ္

ၾသဂုတ္လ (၃) ရက္ေန ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္

From : ဒီဗီြဘီ

Originally published at - =source=

Read More »

Wednesday, July 27, 2016

ျပန္လည္ ေခါင္းေထာင္လာသည့္ ဆုံဆို႔နာ


ဆံုဆို႔နာ ေရာဂါ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ မဂၤလာဒံု ၿမိဳ႕နယ္ တိေလာက ရပ္ကြက္တြင္ ကေလးငယ္ မ်ားကို ကာကြယ္ေဆး ထိုးရန္ ျပင္ဆင္ေနစဥ္ (ဓာတ္ပံု − ေအာင္လိႈင္ဝင္း ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္)


စီးပြားေရး ၿမိဳ႕ေတာ္ ရန္ကုန္၏ဆင္ေျခဖုံး ရပ္ကြက္ ႏွစ္ခုတြင္ သုံးလ အတြင္း ေရာဂါ သုံးႀကိမ္ ျဖစ္ပြား ၿပီးေနာက္ ကေလး မိဘ အမ်ား စုသည္ ထိုေရာဂါကို စိုးရိမ္ ေနၾကသည္။ တစ္ေက်ာ့ျပန္ ျဖစ္ပြားမႈ ျပန္မ်ား လာေသာ ျပင္းထန္ ဆုံဆို႔နာ ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ ျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္ပြား ခဲ့ေသာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး ပဋိပကၡမ်ား၊ ကခ်င္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္ တုိ႔တြင္ ျဖစ္ပြားသည့္ စစ္ပဲြ မ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ေနာက္ပိုင္းမွ စၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ကာကြယ္ေဆး လႊမ္းၿခံဳမႈမွာ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေအာက္ ေရာက္ရွိ လာျခင္းက ဆုံဆို႔နာ ကဲ့သို႔ ကူးစက္ေရာဂါမ်ားကို ျပန္လည္ေခါင္းေထာင္လာေစသည္။

စစ္ပဲြျဖစ္ပြားရာေဒသမ်ားတြင္ ကာကြယ္ေဆးမထိုးမိခဲ့သည့္ ကေလးငယ္မ်ား၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးခက္ခဲသည့္ ေတာင္ေပၚေဒသမွ ကေလးငယ္မ်ားႏွင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမားမ်ား၏ ကေလးငယ္မ်ားသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕ခိုလႈံၾကရာမွ ယခုႏွစ္အတြင္း ရန္ကုန္တုိင္း၌ ဆုံဆုိ႔နာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈသည္ အျခားတုိင္းႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားထက္ မ်ားျပားလာသည္။

၂၀၁၆ ဇန္န၀ါရီမွ ဇူလုိင္အတြင္း ရန္ကုန္တုိင္းတြင္ ဆုံဆို႔နာေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၁၅ ဦးခန္႔ရွိခဲ့ၿပီး ေသဆုံးသူ ငါးဦးရွိခဲ့သည္။ လတ္တေလာတြင္ မဂၤလာဒုံၿမိဳ႕နယ္ တိေလာကရပ္ကြက္ေန အသက္ (၇)ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးငယ္တစ္ဦး ရန္ကုန္ကေလးေဆး႐ုံႀကီး၌ ဇူလုိင္ ၂၂ ရက္က ေဆးကုသမႈ ခံယူလ်က္ရွိသည္။ ယင္းေရာဂါျဖစ္ပြားသည့္ေနရာကို ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ႏုိင္ရန္ သြားလာခြင့္ ၁၀ ရက္ခန္႔ ကန္႔သတ္ထားသည္။

ယခုႏွစ္ ေမလအတြင္း၌ မဂၤလာဒုံၿမိဳ႕နယ္ ရတနာမာန္ေအာင္ သီလရွင္စာသင္တုိက္တြင္ သီလရွင္တစ္ပါး ဆုံဆို႔နာေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္ၿပီး ဇြန္လအတြင္း၌လည္း ေရႊျပည္သာၿမိဳ႕နယ္(၅၇) ရပ္ကြက္ရွိ ၿမိဳင္သီလရွင္စာသင္ တုိက္၌ ဆုံဆုိ႔နာျဖစ္ပြားသူ ထပ္မံေတြ႕ရွိခဲ့သည္။ ရန္ကုန္တုိင္းအတုိင္း၌ ဆုံဆို႔နာေရာဂါျဖစ္ပြားမႈႏႈန္းမ်ားလာျခင္းသည္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သားမ်ားျပားလာမႈႏွင့္ ကာကြယ္ေဆး အျပည့္အ၀မထိုးႏွံခဲ့ျခင္း၏ အက်ဳိးဆက္ျဖစ္ေၾကာင္းက်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေျပာသည္။

ဆုံဆို႔နာေရာဂါသည္ အသက္ (၁၅)ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားတြင္ ပိုမိုျဖစ္ပြားၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ ရာသီမေရြးျဖစ္ပြားႏုိင္သည္။ ေရာဂါကူးစက္မႈျဖစ္ပြားလွ်င္ ေသဆုံးသူ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိရွိေၾကာင္း ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႕ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဆုံဆို႔နာျဖစ္ပြားသူဦးေရႏွစ္စဥ္ ၂၀ ဦးမွ ၆၀ ဦးအထိရွိေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနက ဆုိသည္။ ၂၀၁၅ တစ္ႏွစ္လုံးတြင္ ဆုံဆို႔နာေရာဂါျဖစ္ပြားသူ ၈၄ ဦးရွိၿပီး ၁၀ ဦးေသဆုံးခဲ့သည္။

‘‘ဆုံဆို႔နာေရာဂါျဖစ္ပြားေစတဲ့ ဗက္တီးရီးယားပိုး (Coryneb -acterium Diphteriae) က ေခ်ာင္းဆုိးျခင္း၊ ႏွာေခ်ျခင္းကေန အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းကတစ္ဆင့္ ကူးစက္ျဖစ္ပြားႏုိင္တယ္။ ေရာဂါျဖစ္ပြားတဲ့သူနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ထိေတြ႕မိရင္၊ တစ္ခါတစ္ရံေရာဂါပိုးရွိတဲ့ အရာ၀တၳဳပစၥည္းကို ကိုင္တြယ္မိရင္လည္း ကူးစက္ႏုိင္တယ္’’ဟု ေနျပည္ေတာ္ ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ဒုတိယၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္က ေျပာသည္။

ယခုျဖစ္ပြားေနသည့္ ဆုံဆို႔နာေရာဂါသည္ တစ္ႏုိင္ငံလုံးအတုိင္းအတာျဖင့္ အမ်ားအျပားျဖစ္ပြားေနျခင္း မဟုတ္ဘဲ ကာကြယ္ေဆး လႊမ္းၿခံဳမႈအားနည္းခဲ့သည့္ ေ၀းလံေခါင္ဖ်ားေသာေဒသမ်ားမွ ကေလးငယ္မ်ား၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရွိ သီလရွင္ေက်ာင္း၊ စာသင္တုိက္မ်ားတြင္ စုေ၀းေနထုိင္ရာမွ ကေလးငယ္အခ်ဳိ႕၌ ေရာဂါကူးစက္ျဖစ္ပြားခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္ဟု ၎ကဆိုသည္။

ဆုံဆို႔နာျဖစ္ပြားေသာ ဗက္တီးရီးယားပိုးမွ ထုတ္လုိက္ေသာအဆိပ္သည္ လူ၏ကိုယ္အဂၤါအစိတ္အပိုင္းႏွင့္ တစ္သွ်ဴးမ်ားကုိ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစၿပီး ပ်က္စီးေစသည္။ ဆုံဆို႔နာေရာဂါ၏ ေၾကာက္စရာအေကာင္းဆုံးအႏၲရာယ္မွာ အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ဆုိ႔ၿပီး အသက္ေသဆုံးႏုိင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ စနစ္တက်ျဖင့္ ေဆာလ်င္စြာကုသမႈ မရရွိပါက ေသႏႈန္းျမင့္မားေသာ ေရာဂါျဖစ္သည္။

ေရာဂါပိုး၀င္ေရာက္ၿပီး သုံးရက္မွ ငါးရက္အတြင္း အသက္ရွဴလမ္းေၾကာင္းဆုိင္ရာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအျဖစ္ လည္ေခ်ာင္းနာျခင္း၊ ေရာင္ျခင္း၊ တေငြ႕ေငြ႕ဖ်ားျခင္း၊ စားေသာက္ခ်င္စိတ္မရွိျခင္းတို႔ ျဖစ္ပြားႏုိင္သည္။ လည္ေခ်ာင္းႏွင့္ အာသီးတြင္ ျဖဴျပာေရာင္(သို႔မဟုတ္) အညိဳေရာင္အေျမႇးပါး ကေလးမ်ားျဖစ္လာၿပီး တစ္ခါ တစ္ရံေသြးယို စီးတတ္သည္။ ထုိကဲ့သို႔ ေသြးယိုစီးပါက ယင္းအေျမႇးပါးသည္ အစိမ္းပုပ္ေရာင္(သို႔မဟုတ္) အနက္ေရာင္သို႔ ေျပာင္းလဲ သြားႏုိင္သည္။

ျပင္းထန္လူနာမ်ားတြင္ လည္ပင္းေရာင္ကိုင္းျခင္း၊ အသံအိုး၊ အာေခါင္၊ လည္ေခ်ာင္းမ်ားမွာ အစာမ်ဳိရခက္ျခင္းႏွင့္ အသက္ရွဴက်ပ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ပြားႏုိင္ေၾကာင္း
ျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာနက သိရသည္။

ဗက္တီးရီးယားပိုးမွ ထုတ္လုပ္ေသာအဆိပ္ေၾကာင့္ ႏွလုံး​ႂကြက္သားမ်ား ေရာင္ရမ္းျခင္း၊ အာ႐ုံေၾကာႏွင့္ ေက်ာက္ကပ္တို႔ ပ်က္စီးပါက ေဆး၀ါးကုသမႈ မခံယူလွ်င္
ေသဆုံးႏႈန္းမွာ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းအထက္၌ရွိေၾကာင္း ေဒါက္တာသန္းထြန္းေအာင္က ဆုိသည္။ ေဆး၀ါးကုသမႈကုိ ေဆာလ်င္စြာ မခံယူပါက ေရာဂါျဖစ္ပြားေနေသာ လူနာမွတစ္ဆင့္ အျခားထိေတြ႕သူမ်ားသို႔ ၁၄ ရက္မွ ၂၈ရက္အတြင္း ကူးစက္ႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆုံဆို႔နာသံသယလူနာဟု ယူဆပါက နီးစပ္ရာအစိုးရေဆး႐ုံႀကီးမ်ားသို႔ ၫႊန္းပို႔ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း၊ ကေလးမ်ားတြင္ျဖစ္ပြားပါက ရန္ကုန္ကေလးေဆး႐ုံႀကီး (ဟယ္္လ္ပင္) သို႔ အျမန္ဆုံးလဲႊပို႔ရန္လုိအပ္ေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္းရွိ အစုိးရေဆး႐ုံႀကီးမ်ားတြင္ ဆုံဆို႔နာေရာဂါမ်ား ကုသရန္ ဆုံဆို႔နာ အဆိပ္ေျဖေဆးမ်ား
ျဖန္႔ျဖဴးထားေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနဒုဦးစီးမွဴး ေဒါက္တာေဒၚခင္နန္းလုံက ေျပာသည္။

‘‘ျပင္ပေဆး႐ုံ၊ ေဆးခန္းေတြအေနနဲ႔ အခုအခ်ိန္မွာ အာသီးေရာင္ၿပီး ဖ်ားနာတဲ့လူနာေတြ ေရာက္လာတယ္ဆိုရင္ ဆုံဆို႔နာေရာဂါဟုတ္၊ မဟုတ္ သတိထားဖို႔လိုတယ္။ ဆရာ၀န္ေတြအေနနဲ႔ ဒီေရာဂါကာကြယ္ေဆးထုိးထား၊ မထားေမးရမယ္’’ဟု ၎ကဆုိသည္။

ေရာဂါကူးစက္မႈမရွိေစရန္ ေရာဂါျဖစ္ပြားသူႏွင့္ အနီးကပ္ထိေတြ႕ျခင္းမွ ေရွာင္ၾကဥ္ရမည္ျဖစ္ၿပီး ႀကိဳတင္ကာကြယ္ရန္ လူနာႏွင့္ အနီးကပ္ ထိေတြ႕ ကိုင္တြယ္ သူမ်ား အေနျဖင့္ ပဋိဇီ၀ေဆး၀ါးမ်ားအား ခုနစ္ရက္မွ ဆယ္ရက္ အထိ မပ်က္မကြက္ေသာက္သုံးရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဆုံဆို႔နာေရာဂါမျဖစ္ပြားေအာင္ အထိေရာက္ဆုံးကာကြယ္ျခင္းမွာ ျပည္သူလူထုအား ကာကြယ္ေဆးထိုးလႊမ္းၿခံဳမႈျမင့္မားစြာ ရရွိေအာင္ေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ဆုံဆို႔နာေရာဂါကာကြယ္ေဆးကို ေမးခုိင္ေရာဂါကာကြယ္ေဆး၊ ၾကက္ညႇာေခ်ာင္းဆုိးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး၊ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆး၊ ေဟမိုဖီလပ္အင္ဖလူရင္ဇဘီ (Haemophilus Influezae Type b) ကာကြယ္ေဆးမ်ားႏွင့္ ေပါင္းစပ္၍ ကေလးအသက္ ႏွစ္လ၊ ေလးလ၊ ေျခာက္လမ်ားတြင္ ကာကြယ္ေဆးထုိးစီမံခ်က္အေနျဖင့္ အခမဲ့ထုိးႏွံေပးေနရွိသည္။

‘‘ငါးမ်ဳိးစပ္ကာကြယ္ေဆးထိုးစီမံခ်က္မွာ ဆုံဆို႔နာေရာဂါကာကြယ္ေဆးပါတယ္။ ကေလးေတြမွာ သုံးႀကိမ္ျပည့္ျပည့္၀၀ ထုိးထားမွ ေရာဂါ ကာကြယ္ စြမ္းအားျမင့္မားမွာ ျဖစ္တယ္။

ေရာဂါျဖစ္ပြားတဲ့ေနရာမွာ ကာကြယ္ေဆးမရခဲ့တဲ့ ကေလးေတြအတြက္ ေမးခိုင္နဲ႔ ဆုံဆို႔နာေရာဂါကာကြယ္ေဆးထုိးေပးတယ္။ ရန္ကုန္က လူစုလူေ၀းမ်ားတဲ့
ေဂဟာေတြ၊ သီလရွင္ေက်ာင္းနဲ႔ စာသင္တုိက္ေတြမွာ ကာကြယ္ေဆးထုိးေပးႏုိင္ဖို႔ စာရင္းေကာက္တာေတြ လုပ္ေနတယ္။ ဒီကာကြယ္ေဆးက်ေတာ့ သီးသန္႔မွာၿပီး ထုိးရမွာ’’ဟု ေဒါက္တာသန္း ထြန္းေအာင္က ဆုိသည္။

လက္ရွိ ရန္ကုန္တုိင္းအတြင္း စာရင္းေကာက္ယူမႈ၌ ၿမိဳ႕နယ္တခ်ဳိ႕ က်န္ရွိေနေသးေၾကာင္း၊ စာရင္းအားလုံးရၿပီးလွ်င္ အထက္တာ၀န္ရွိသူမ်ားက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္မည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ထုိးႏွံေပးႏုိင္မည့္အခ်ိန္ကို မေျပာႏုိင္ေသးေၾကာင္း ရန္ကုန္တုိင္းျပည္သူ႔က်န္းမာေရးဦးစီးဌာန ဦးစီးမွဴးေဒါက္တာ၀င္းလြင္က ေျပာသည္။

‘‘စာရင္းက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရေနၿပီ။ ၿမိဳ႕နယ္တခ်ဳိ႕ေတာ့ က်န္ေသးတယ္။ စာရင္းရရင္ေဆးက ျပည္ပကေန ၀ယ္ရမွာ။ ျပည္တြင္းမွာမရွိဘူး။ ၂၀၁၆ မွာ ထိုး ေပးႏုိင္ဖို႔ဆုိတာက လုပ္ငန္းစဥ္ျမန္ရင္ေတာ့ ထုိးေပးလုိ႔ရပါတယ္။ အခ်ိန္အတိအက်ေတာ့ေျပာလို႔ မရေသးဘူး’’ဟု ၎ကဆိုသည္။

ဆုံဆို႔နာေရာဂါသည္ ကူးစက္လြယ္သျဖင့္ ေရာဂါရွိသူ၏ အသုံးအေဆာင္ပစၥည္းမ်ားကို ကိုင္တြယ္ျခင္းမွ ေရွာင္ရွားသင့္ၿပီး တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းေရးႏွင့္ လက္သန္႔ရွင္းေရးသည္ အေရးႀကီးသည္။ ယင္းေရာဂါသည္ ကာကြယ္ေဆးျဖင့္သာ ကာကြယ္ႏုိင္ေသာ ေရာဂါျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ကာကြယ္ေဆးျပည့္၀စြာ ထိုးႏွံရန္လိုအပ္သည္။

တစ္ႏုိင္ငံလုံး ကာကြယ္ေဆးလႊမ္းၿခံဳမႈအားေကာင္းေစရန္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန အပါအ၀င္၊ ျပည္သူမ်ားႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းအားလုံး၌ တာ၀န္ရွိပါသည္။

‘‘လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြရွိေနရင္ စစ္ပဲြေတြရွိ ေနရင္၊ အဲဒီေနရာေတြကို ကာကြယ္ေဆးလႊမ္းၿခံဳမႈ ဘယ္လိုမွ မေရာက္ဘူး။ ဒါက ႏုိင္ငံရဲ႕ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ က်န္းမာေရးရဲ႕ ဆက္စပ္မႈကို ထင္ထင္ရွားရွား ျပေနတာျဖစ္တယ္။ ကာကြယ္ေဆး လႊမ္းၿခံဳမႈအားေကာင္းေစဖို႔ အားလုံးမွာ တာ၀န္ရွိတယ္’’ ဟု ကေလးအထူးကုဆရာ၀န္ႀကီး ပါေမာကၡေဒါက္တာေစာ၀င္းက ေျပာသည္။

From : 7daydaily - By : ေဟမာန္ညီညီ

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/71221


Read More »

Monday, July 25, 2016

ေန႔စဥ္ေငြေပးဝယ္ေနၾကေသာ ကင္ဆာ




ျမန္မာမႈ နယ္ပယ္၏ ေလာကီ မဂၤလာ (၁၂) ပါးတြင္ ဖြားျမင္ၿပီး ေနာက္ ၇၅ ရက္ေျမာက္၌ ကြမ္းဦးခြံ႔ျခင္း ဟူေသာ တမၺဴလပတၱ မဂၤလာကို သုေတသန သ႐ုပ္ျပ အဘိဓာန္တြင္ လည္းေကာင္း၊ သုခမွတ္စု အဆိုတြင္ တမၺဴလပတၱ မဂၤလာ၊ ကြမ္းခြံ႔ျခင္း မဂၤလာကို လည္းေကာင္း ျပဳလုပ္သည့္ ဓေလ့ ရွိသည္ကို မွတ္သား ရသည္။

ေလာကီမဂၤလာဆယ့္ႏွစ္ပါး၌ ကြမ္းခြံ႕မဂၤလာဟူ၍ ၫႊန္းဆို သည္။ ကြမ္းခံြ႕ ၊ ကြမ္းစားဓေလ့ကို မွတ္သားျပဳ၍ ''တံတားဦးက ကြမ္းႏုဝါ၊ ငန္းျမာက ေဆး၊ ကြမ္းသီးေတာင္ငူႏွင့္၊ ကိုင္းထံုးျဖဴ၊ ျပည္ရွား၊ သာဝါးလို႔ေထြး'' ဟူ၍ စာဆိုဖြဲ႔ခဲ့ၾကသည္။

ျမန္မာ့ဓေလ့အစဥ္အလာတြင္ ႐ိုးရာတိုင္း၊ ဓေလ့တိုင္းက မဂၤလာမဟုတ္ပါ။ ကြမ္းစားျခင္းေၾကာင့္ လူသားတစ္ဦးခ်င္းစီ တြင္ ေငြကုန္သည္။ အခ်ိန္ကုန္သည္။ က်န္းမာေရးႏံုခ်ာသည္။ ကြမ္း၊ ေဆးလိပ္တို႔သည္ ေငြျဖဳန္းတီးေရးအလုပ္တစ္ခုအျဖစ္ ဝန္ပိေစသည္။ ''ကြမ္းစားတာ ပါးစပ္အမိႈက္႐ႈပ္တာပဲ''ဟူ၍ ညည္းညဴၾကသည္။ ပါးစပ္အမိႈက္႐ႈပ္႐ံုသာမက ပတ္ဝန္းက်င္ကို ပါ ညစ္ပတ္ေစသည္။ သန္႔ရွင္းမႈကို ဟန္႔တားသည္။

ကြမ္းသည္ အိေႁမဲ့သကဲ့သုိ႔ ဂုဏ္က်က္သေရကုိလည္း မဲ့ေစႏိုင္သည္။ ကြမ္းစားသူတိုင္း စည္းကမ္းမဲ့ေနၾကသည္။ ကြမ္းတံေတြးကို ေတြ႕ရာႀကံဳရာေနရာမွာ ေထြးခ်င္သလို လြတ္ လြတ္လပ္လပ္ေထြးေနၾကသည္။ ေနရာမေရြး၊ အခ်ိန္မေရြး။

အင္းဝ ဒုတိယမင္းေခါင္လက္ထက္တြင္ ရွင္မဟာ သီလဝံသဆရာေတာ္၏ ဆံုးမစာလကၤာတြင္ ''ကြမ္းေဆးမီ လွ်င္၊ ဧည့္သည္ျမင္ေသာ္၊ အလ်င္ခဏ၊ တည္ပါၾက''ဟူ၍ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ရာ ျမန္မာ့ကြမ္းဓေလ့သည္ ကုန္းေဘာင္ ေခတ္နန္းတြင္းဓေလ့ပင္ရွိေနသည္ကို မွတ္သားရသည္။

ကုန္းေဘာင္ေခတ္နန္းတြင္း အမႈထမ္းမ်ားခန္႔အပ္ရာတြင္ ''ယာေတာ္ကြမ္း၊ ကြမ္းေရေတာ္ကိုင္''ဟူေသာ နန္းတြင္းအသံုး အႏႈန္းမ်ားကို ဖတ္ရသည္။

ကြမ္းကို ပန္းတေနာ္၊ မၲေလးတိုင္းေဒသႀကီး မတၱရာ၊ ေက်ာက္ဆည္၊ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး မံုရြာ၊ ေရႊဘိုတိို႔က စိုက္ပ်ဳိးၾကသည္။

ကြမ္းစားေဆးေသာက္ျခင္းဓေလ့ဆိုးေၾကာင့္ ကၻာတြင္ ေျခာက္စကၠန္႔အခ်ိန္ပိုင္းေလးတြင္ လူသားတစ္ဦးႏႈန္း ေသဆံုး ေနေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက ၫႊန္းဆိုသည္။

အလႊာမေရြး၊ အရြယ္မေရြး၊ အရြယ္သံုးပါးစလံုးက ကြမ္းစားဓေလ့ကို လက္ခံက်င့္သံုးေနၾကသည္။ ကြမ္းစားသံုး ျခင္းက လူသားတစ္ဦးခ်င္းစီ၏ က်န္းမာေရး
႐ႈေထာင့္ အရ အက်ဳိး မျပဳေသာ စားသံုးမႈ ျဖစ္သည္။ ကြမ္းက ကင္ဆာႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေသာေရာဂါ၊ သြားဖံုး၊ ပါးစပ္ေရာဂါ မ်ဳိးစံုကို သယ္ေဆာင္လာသည္။

လူအမ်ား သြားလာေနေသာ လမ္းတစ္ဝိုက္တြင္ စည္းကမ္းမဲ့ အမိႈက္ပစ္ျခင္း၊ စည္းကမ္းမဲ့ ကြမ္းေထြးျခင္းသည္ တိုင္းျပည္ႏွင့္ လူမ်ဳိးဂုဏ္သိကၡာကို က်ဆင္းေစသည္။

တုိင္းတစ္ ပါးခရီးစဥ္ျဖင့္ သြားလာခဲ့သူတိုင္းက အမိျမန္မာျပည္တြင္ ကြမ္းဓေလ့ျဖင့္ ထင္တိုင္းစား၊ ထင္တိုင္းေထြး၊ ထင္တိုင္းစည္းမဲ့ ကမ္းမဲ့ျဖစ္ေနမႈကို ရွက္တတ္ေစခ်င္ပါသည္။

ကြမ္းစားသံုးသူ တစ္ဦးခ်င္းက အသိစိတ္ျဖင့္ ေရွာင္ၾကဥ္ ၾကလွ်င္ စည္းကမ္း က်နေသာ၊ စည္းကမ္း ေစာင့္ထိန္းေသာ၊ စည္းကမ္းကို ေလးစားေသာ ႏိုင္ငံႀကီးသား
ျဖစ္လာမည္မွာ ေျမႀကီး လက္ခတ္ မလြဲႏိုင္ပါ။

ကြမ္းတံေတြး ကိစၥ ျပႆနာ မႀကီးထြားမီ မီဒီယာ ေလာကမွ ပညာေပး စည္း႐ံုး ေဟာေျပာျခင္းကို လုပ္ေဆာင္ သင့္ပါသည္။ စာနယ္ဇင္း မီဒီယာ ေလာကမွ သတင္း၊ ေဆာင္းပါး မ်ားျဖင့္ ေန႔စဥ္ေဖာ္ျပ ေပးျခင္းျဖင့္ လူထု နယ္ပယ္သို႔ ထိုးေဖာက္ ဝင္ေရာက္ သင့္ပါသည္။

ကြမ္းဓေလ့က လူမႈမီဒီယာတြင္ ေရွ႕တန္းမွေရာက္ေနသည္။ ကြမ္းစားျခင္းဓေလ့က မေကာင္းေၾကာင္း၊ ကြမ္းမစားသင့္ ေၾကာင္း က်န္းမာေရး႐ႈေထာင့္က
ေရးၾကေျပာၾကသည္။

အမိႏိုင္ငံတြင္ ကြမ္းစားသူဦးေရက က်မသြားပါ။ ႏိုင္ငံ တစ္လႊားတြင္ လူငယ္ထုမ်ားထဲသို႔ ထိုးေဖာက္၍ ကြမ္းစားသူ အေရအတြက္က ပိုလာသည္။ ကြမ္းမစားလွ်င္ပင္ ေခတ္မမီ သည့္ အသြင္သုိ႔ေဆာင္လာသည္။

ကြမ္းကို ဥပေဒ၊ အာဏာလုပ္ရပ္ျဖင့္ ပိတ္ပင္တားဆီးမႈ ထက္ ကြမ္းကိုက်န္းမာေရး႐ႈေထာင့္အရ မစားသင့္ေၾကာင္း၊ ကြမ္းစားႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်သင့္ေၾကာင္း၊ ကြမ္း၏ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး မ်ား သိရွိခံယူက်င့္သံုးလာေအာင္ ပညာေပးသင့္ပါသည္။

စည္းမဲ့ကမ္းမဲ့ ကြမ္းေထြးေနမႈကို အစဥ္အလာေကာင္း တစ္ရပ္ပမာ လက္ခံခဲ့ၾကသည္မွာလည္း ရာစုႏွစ္ထက္ဝက္ပင္ ျပည့္ခဲ့ပါၿပီ။ မေကာင္းသည့္ အေလ့အက်င့္မွန္း မသိက်ဳိးကြၽံ ျဖစ္လာေအာင္ မ်ဳိးဆက္သစ္လူငယ္ထုအေပၚ ဥေပကၡာျပဳလြန္း သည္။

ကြမ္း၏ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိးကား ကင္ဆာ ..... ကင္ဆာ ..... ကင္ဆာ ..... ။

ကြမ္းကေပးေသာ ကင္ဆာ။ ေန႔စဥ္ေငြေပးဝယ္၍ရေသာ ကင္ဆာ။ အဆိုပါကင္ဆာသည္ ခံတြင္းကင္ဆာအျဖစ္ က်န္းမာ ေရးကို ဆိုးက်ဳိးျဖစ္ေစႏိုင္သည္။

ကြမ္းစားသံုးသူ၏ ခံတြင္းထဲ၌ အခြၽဲေျမႇးေျခာက္ေနျခင္းကို သြားႏွင့္ခံတြင္းဆရာဝန္ထံ ျပသျခင္း ျဖင့္ အေျဖရွာသင့္ပါသည္။

ကြမ္းစားသူတိုင္း ခံတြင္းကင္ဆာမျဖစ္ေသာ္လည္း ခံတြင္း ကင္ဆာေရာဂါသည္ ကြမ္းစားဓေလ့ေၾကာင့္ ဆိုသည္ကို က်န္းမာ ေရးဆရာဝန္တိုင္းက လက္ခံထား ၾကသည္။ ပါးစပ္အတြင္းမွ မလိုလားအပ္ေသာ အနံ႔ဆိုးႏွင့္အတူ အခြၽဲေျမႇးမ်ားက ေျခာက္ကပ္ လာသည္။ ပါးေစာင္က ေျခာက္ကပ္ လာသည္။ လွ်ာျဖင့္စမ္းသပ္ ၾကည့္ပါက ေျခာက္၍ ၾကမ္းတမ္း ေနတတ္သည္။

မိမိလွ်ာျဖင့္ ပါးစပ္ကို ပြတ္တုိက္ ၾကည့္ပါက ေခ်ာေနလွ်င္၊ ခြၽဲတဲတဲ ျဖစ္ေနလွ်င္ ကင္ဆာေရာဂါ လကၡဏာ စသည့္ လကၡဏာ ျဖစ္သည္။

အမိႏိုင္ငံတြင္ ၂ဝဝ၁ ခုႏွစ္မွ ၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္ အထိ ၁ဝႏွစ္ တာကာလ အတြင္း ေက်ာင္းသား လူငယ္မ်ား ကြမ္းစားသံုးမႈ အေရ အတြက္ သံုးဆ ပိုလာေၾကာင္း ျပည္သူ႔ က်န္းမာေရး ေဖာင္ေဒးရွင္းက ၫႊန္းဆိုသည္။ ကြမ္းစားသံုးသူ ၁ဝဝ တြင္ ၁ဝ ဦးက ခံတြင္း ကင္ဆာေရာဂါကို သယ္ေဆာင္ ၾကသည္။

ကြမ္းေၾကာင့္ ကင္ဆာ ျဖစ္ပြားမႈ၊ ခံတြင္းအနာေပါက္မႈ ၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိရွိေၾကာင္း ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးတြင္ ကင္ဆာ ေရာဂါျဖစ္သူ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အထက္ လူငယ္ ၅၄၂ ဦးအထိ ျဖစ္လာေၾကာင္း က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သုေတသနညီလာခံက ၫႊန္းဆိုသည္။

မိမိအာဟာရျဖစ္မည့္အစာကို ေငြျဖင့္မဝယ္ယူၾကဘဲ မိမိ ခႏၶာကိုယ္ကို လူရာမဝင္ေအာင္ အေသဆိုးႏွင့္ေသေစေသာ ေၾကာက္စရာကင္ဆာေရာဂါဆိုးကို ေန႔စဥ္ေငြေပး၍ မွီဝဲေနၾက သည္။ လူျမင္ကြင္းဝယ္ ခႏၶာကုိယ္အာဟာရျဖစ္ေစေသာ အစာ အာဟာရအျဖစ္ ဟန္ေဆာင္၍ ေန႔စဥ္လႊမ္းမိုးေနသည္။ ေန႔စဥ္ ေငြရာေထာင္ခ်ီ၍ ကုန္ေနသည္။

ေငြေၾကးအကုန္ခံ၍ ေန႔စဥ္မွီဝဲေသာ အာဟာရအစာတစ္ခု က တစ္ေန႔ မိမိ၏ေသျခင္းကို ဖိတ္ေခၚလာသူျဖစ္ေၾကာင္း စားသံုးသူပင္မသိ ဘာသိဘာသာေနလိုက္ၿပီး စားသံုးမွီဝဲေန ၾကသည္။

ေရာင္းခ်ေသာ ေစ်းဆိုင္ကေလးမ်ားကလည္း လမ္းေဘး ဝဲယာတြင္ အလြယ္တကူရႏိုင္သည္။ ဝယ္ႏိုင္သည္။ ရထားေပၚ၊ ကားေပၚ၊ သေဘၤာေပၚမ်ားမွာပင္ သူတို႔ နယ္ေျမႀကီးစိုးေနၾက သည္။ အလြယ္တကူ စားသံုးႏိုင္ေအာင္ ပလတ္စတစ္ထုပ္ကေလး မ်ားျဖင့္ ထုပ္ထားသည္။ အလြယ္တကူ စားသံုးမွီဝဲလိုက္ၾကသည္။
ထိုအရာကား အျခားမဟုတ္ 'ကြမ္းယာ'။

ကြမ္းယာကို ႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ေနရာတိုင္း၊ အခ်ိန္တိုင္း ေတြ႕ၾက ရသည္။ မွီဝဲ စားသံုးၾကရသည္။ ၿမိဳ႕ေန၊ ေတာေန လူဦးေရ၏ထက္ဝက္ခန္႔က ကြမ္းယာ စားသံုးမႈ အျဖစ္ ေနရာ ယူေနၾကသည္။

လူမႈေရးေလာကဝတ္တြင္ ကြမ္းစား၊ ေဆးေသာက္ကို ႐ိုးရာ ဧည့္ဝတ္လုပ္ငန္းအျဖစ္ ေရွးျမန္မာမင္းမ်ားလက္ထက္ကပင္ ခံယူဝတ္ျပဳေနၾကသည္ကေတာ့ မွန္ပါသည္။
သို႔ေသာ္ ..... အစဥ္အလာ မလုပ္သင့္ပါ။ 'စဥ္' ထား၍ 'လာ' ၾကျခင္းသာျဖစ္သည္။

အစဥ္အလာမလုပ္ဘဲ၊ ဝတၱရားဟူ၍ မသတ္မွတ္ဘဲ ေရွာင္ၾကဥ္ၾကမည္ဆိုလွ်င္ တစ္ေန႔တြင္ ဒီဓေလ့စ႐ိုက္ဆိုးက လည္း ကြယ္ေပ်ာက္သြားၾကရမည္သာ ျဖစ္သည္။
''ကြမ္းစား ေဆးေသာက္''ဟူ၍ ေပါ့ေပါ့ေလးေျပာၿပီး ေပါ့ေပါ့ေလး လုပ္ခဲ့ၾကေသာေၾကာင့္ ''ဓေလ့''အသြင္ဟန္ ေဆာင္၍ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို ႏွိပ္စက္ေနေၾကာင္း၊ ေသမင္းဆီ လက္တြဲေခၚခဲ့ေၾကာင္း မသိၾကေတာ့ပါ။

က်န္းမာေရးအသိ၊ က်န္းမာေရးဗဟုသုတကို သိေအာင္ လည္းမလုပ္၊ ရွာမွီးျခင္းလည္းမရွိ။ ကြမ္းစားျခင္း၊ ေဆးလိပ္ ေသာက္ျခင္းကို ႏိုင္ငံႀကီးသားမ်ားက ဖယ္ရွား ကုန္ၿပီ။ ယဥ္ေက်းေသာ ႏိုင္ငံသား တိုင္းက လူ႔ဝန္းက်င္တြင္ သန္႔ရွင္းမႈ ကိုလည္း အက်ည္းတန္ေစႏိုင္ေၾကာင္း လက္ခံယံုၾကည္ၾကပါ သည္။

ကြမ္းကို တစ္ေန႔ကုန္က်စရိတ္ ေငြက်ပ္ ၅ဝဝ-၁ဝဝဝ စားေသာလူတန္းစား။ တစ္ေန႔ေငြက်ပ္၂ဝဝဝ-၃ဝဝဝ ကုန္ေသာ လူတန္းစား။ ေနရာအႏွံ႔ေပါမ်ားေနေသာ ၿမိဳ႕ျပ၏ျပယုဂ္ ကြမ္းယာဆိုင္မ်ားက ၂၄ နာရီ ေတြ႕ျမင္ႏိုင္သည္။

ကြမ္းကို စည္းကမ္းရွိရွိစားလွ်င္၊ ဝါးလွ်င္ လူမႈေရးနယ္ပယ္ ၌ ျပႆနာမရွိ။ ေတြ႕သည့္ေနရာ ေထြးခ်လိုက္ၾကသည္။ ''ကြမ္းတံေတြးမေထြးရ'' ဆိုင္းဘုတ္စာတန္းေပၚ၌ပင္ ကြမ္း တံေတြးမ်ား ရဲရဲနီသြားၾကၿပီ။ ကြမ္းတံေတြးမ်ားက ၿမိဳ႕၏အဂ¯ရပ္ကို အက်ည္းတန္အ႐ုပ္ဆိုးေစသည္။ ဝန္းက်င္အလွကို ဖ်က္ဆီးလိုက္ၾကသည္။

ကြမ္းယာေရာင္းေသာ ဆိုင္မ်ားတြင္ ကြမ္းႏွင့္ဆက္စပ္ ပစၥည္းမ်ား၊ အိႏၵိယေဆးမ်ဳိးစံုမ်ား ပူးတြဲေရာင္းခ်သည္ကို ေတြ႕ၾကရသည္။ ကြမ္းႏွင့္အလားတူ Shikhar ေဆး မ်ားက ေနရာယူလာၾကသည္။ တစ္ထုပ္လွ်င္ ေငြ ၅ဝ-၁ဝဝ ေပးလိုက္က အိႏၵိယေဆးတစ္ထုပ္ ရႏိုင္သည္။ ေဆးငံုၾကသူမ်ား၏ ပါးစပ္ ခံတြင္း၌ ေရာဂါတစ္မ်ဳိးကို ဖန္တီးလိုက္သည္။

'ကင္ဆာ' ေရာဂါ .....။

အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့ဝယ္ယူသံုးစြဲရာမွ လေတြ၊ ႏွစ္ေတြ ၾကာလာေသာ အခါ ကုစား၍ မရႏိုင္ေသာ ေသမင္း၏တမန္ ေတာ္ေရွ႕ေျပးတပ္သား 'ကင္ဆာ'ဟူ၍ အမည္တပ္ လိုက္ၿပီး ကုစား မရႏိုင္ေသာ ေရာဂါ ဆိုးႀကီး အျဖစ္ ေငြကုန္ေသာ္လည္း အသက္မမီွလိုက္ေသာ အေျခအေနသို႔ ေရာက္လာသည္။

ကြမ္းစားျခင္း၊ ေဆးစားျခင္း၊ ကြမ္းဝါးျခင္း၊ ေဆးဝါးျခင္း အတတ္ပညာသည္ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံအိႏၵိယမွ တစ္ဆင့္ခံဓေလ့ ျဖစ္သည္။ ျမန္မာ့နန္းတြင္းဓေလ့တြင္ ''ကြမ္းစားျခင္း၊ ကြမ္းအစ္၊ ကြမ္းဖိုး''တို႔ကို ေတြ႕ျမင္ၾကရသည္။ ရာဇဝတ္ျပစ္မႈ က်ဴးလြန္မႈ အေပၚ ေက်ေအးေစရန္ ကြမ္းဖိုးေပးခဲ့ရသည္။

ျမန္မာ့သမိုင္း ပုဂံရာဇဝင္မွတ္တမ္းတစ္ခုတြင္ အိမ္ေရွ႕ မင္းသားသီဟသူက လာလမ္းေၾကာင္းကို မဖယ္ေပး၊ အ႐ို အေသမျပဳေသာ အမတ္ႀကီးရာဇသႀကၤန္၏ အက်ႌလက္ေပၚသို႔ ကြမ္းတံေတြး ေထြးခ်ခဲ့သည္။

ရခိုင္မင္းႀကီးက ကြမ္းစားၿပီး နန္းေတာ္တိုင္ကို ထံုးျဖင့္ တို႔ခဲ့မိ၍ ကိုယ့္ထုတ္ျပန္ခ်က္ ဥပေဒအတိုင္း ကိုယ္တိုင္ ကုိယ့္လက္ညႇိဳးကုိယ္ ပိုင္းျဖတ္ခဲ့သည္။
ရတနာပူရ ေစတုတၱရာၿမိဳ႕တည္မင္းတရားႀကီး၏ မိဖုရား ေခါင္ႀကီးက ကြမ္းသံုးေဆာင္ေသာအခါ ေထြးပစ္ေသာကြမ္းရည္ က ပန္းေရာင္အဆင္းျဖစ္ေၾကာင္း စားေတာ္ဆက္သခဲ့ရာ အခ်ိန္ ၅ဝရွိ ေငြဖလားကို ခ်ီးျမႇင့္ေတာ္မူခဲ့သည္။

ယခုေခတ္ဝယ္ ကြမ္းယာဆိုင္မ်ားမွ စပ္ၿပီးထံုး၊ ႏွပ္ၿပီး ေဆး၊ ယာၿပီးကြမ္းယာမ်ားက ပလတ္စတစ္အိတ္ကေလးေတြ ျဖင့္ စားသံုးသူ၊ မွာၾကားသူအတြက္ အသင့္အေနအထားမွာ ရွိေနၾကသည္။

ကြမ္းစားရာ၌ ကြမ္းသီးတြင္ပါေသာ(Arecoline) ေအရီကုိလင္းဓာတ္က ခႏၶာကိုယ္ကို လန္းဆန္းေစသည္။ တက္ၾကြေစသည္။ စိတ္ကိုၿငိမ္သက္ေစသည္။ အေၾကာအခ်ဥ္ ေျပေစသည္။ ထံုးဓာတ္က တံေတြးကိုပိုထြက္ေစသည္။

ကြမ္းယာတြင္ရွိေသာ (Alkaloid) အယ္လ္ကာလိြဳက္၊(Polyphenals) ေပၚလီဖနယ္မ်ားက ေဘးထြက္ဆိုးက်ဳိး အေနျဖင့္ လူကိုကင္ဆာျဖစ္ေစႏိုင္စြမ္းသည့္ သြားႏွင့္ခံတြင္း ဆိုင္ရာေရာဂါမ်ား ျဖစ္ေစသည္။ သြားဖံုးေရာင္ေရာဂါ၊ မ်ဳိးစံုလွေသာ အပိုဒုကၡ၊ အပိုေငြကုန္က်မည့္ ဝဋ္ဒုကၡမ်ား၊ ေၾကာက္စရာ ကင္ဆာေရာဂါဆိုးႀကီးကို ယေန႔ပင္ ဖယ္ရွား လိုက္ၾကပါစို႔ .....။

ေန႔စဥ္ေငြေပးဝယ္ေနၾကေသာ ကြမ္းယာသည္ ကင္ဆာ ေရာဂါကို ျဖစ္ေစၿပီ .....။

ေရႊလင္းျပည့္စံု

From : ျမန္မာႏိုင္ငံျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီး႒ာန by moi

Originally published at - http://moigovnews.blogspot.com/2016/07/blog-post_771.html

Read More »

Thursday, June 02, 2016

ကိုယ့္ဟာကို သူမ်ားျပခ်င္သူ




(ဒီစာအတြက္ ကန္ေတာ့ပါ။)

ျပပြဲကို (အိတ္စ္ဘီးရွင္း) လို႔ အဂၤလိပ္လို ေခၚတာ လူတိုင္း သိပါတယ္။ ျပတယ္ ဆိုတာ သူမ်ား ျမင္ေစခ်င္ လို႔ပါ။ ဒါေပမယ့္ ေဆးစာမွာ (အိတ္စ္ဘီးရွင္း နဇင္) ဆိုတာ ကေတာ့ သူမ်ား မျမင္ေစေအာင္ ဖံုးထားရမွာ ကိုမွ တမင္ တကာ ျပခ်င္တဲ့ စိတ္အရ လုပ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

သစ္သီးဝလံျပပြဲလိုမ်ဳိး ျပတာမဟုတ္ဘူး။ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ မူမွန္မဟုတ္တာ (ပါရာဖိလပ္စ္) ေတြထဲက အမ်ိဳးအစားတခုပါ။ သူမ်ားကို တမင္တကာျပခ်င္တဲ့ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္း ဆိုတာ ထံုးစံ ပံုမွန္ဆိုရင္ ဖံုးထားသင့္တယ္လို႔ အမ်ားက ယူဆထားတာမ်ိဳးေတြပါ။

ဥပမာ လိင္အဂၤါနဲ႔ တင္ပါး၊ မိန္းမရင္သား။ အဲဒါက ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔လည္းဆိုင္တယ္။ အခုလို မတူတဲ့ယဥ္ေက်းမႈေတြရွိတဲ့ ကမာၻကိုလွည့္ပတ္တဲ့ အေလ့အထကေန ကမာၻရြာျဖစ္ လာေစတာမွာ အေကာင္းနဲ႔ အဆိုး ဒြန္တြဲေနတယ္။ အခု ကမာၻရြာ သူေတြက ျမန္မာျပည္ လာမယ္တဲ့။

ကိုယ္ခႏၶာကို သူမ်ားျမင္ေအာင္ ကိုယ္လံုးတီး ေနခ်င္ ျပခ်င္တဲ့ စိတ္လိုအပ္ခ်က္ ရွိလို႔ လုပ္သူကို (ဖလက္ရွာ) ေခၚၾကတယ္။ (မာတီမခ်ီလိယား) ဆိုတာက လိင္ဆက္ဆံမႈ ျပဳေန တာကို သူမ်ားျမင္တာ သေဘာက်တဲ့ သူမ်ိဳး။ ပံုမွန္ျဖစ္ေပၚေနၾက လိင္အမူ အရာေတြနဲ႔ မတူ တမူ ထူးတာေတြကို (ပါရာဖိလပ္စ္) ေခၚတယ္။ (အပိုဒိုင္ဆိုဖီးလီယား) လို႔လည္း သံုးၾကတယ္။ လိင္အဂၤါကို ျမင္ေစေအာင္ စကပ္ကို လွန္ျပ တာမ်ိဳးကို (အနာဆီမာ) လို႔ေခၚတယ္။ ဒီလိုျမင္ေစခ်င္တာကို သူတို႔က (ေရွာ့ခ္ ဗယ္လ္ယူး) တန္ဖိုး တရပ္လို သေဘာ ထားသတဲ့။

ညကလပ္နဲ႔ (ဘား) ေတြမွာ အဲလိုလုပ္ၾကတယ္။ ဒါမွ လူစည္မွာမို႔။ ဒါေပမယ့္ ဗလာကျပ အသံုးေတာ္ခံတဲ့ မိန္းကေလးတိုင္းက အဲဒီဝါသနာရွိတယ္လို႔ေတာ့ ေျပာမရဘူး။ စားဝတ္ေနေရး အတြက္ လုပ္ၾက ရတာရွိတယ္။ သဘာဝအရ မိန္းမေတြမွာ ကိုယ့္အတြင္းအဂၤါကို သူမ်ားျမင္ေအာင္ ျပခ်င္စိတ္ရွိတာ အလြန္နည္းပါတယ္။

သူတို႔လုပ္ေလ့ရွိတာက ျပဴတင္းေပါက္ကေန အေပၚပိုင္းလွတာကို ျပခ်င္တာမ်ိဳး။ ဆြဲေဆာင္ခ်င္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္သလို ကိုယ္တိုင္ ေက်နပ္မႈရခ်င္တာလည္း မွန္တယ္။

အက်ႌလယ္ဟိုက္၊ ခါးေဖာ္၊ တင္ေပၚ ဝတ္ခ်င္သူေတြဟာလည္း ေမာ္ဒယ္ေတြ အတုခိုးခ်င္တာေရာ အနည္းနဲ႔အမ်ား ဒီလိုမ်ိဳးေရာပါ ရွိတတ္တယ္။ စာတအုပ္မွာ ေရးထားတယ္။ မိန္းမေတြက အဂၤါစပ္ကလြဲရင္ အကုန္ျပခ်င္တယ္။ ေယာက္်ားမ်ားက ဘာတခုမွေတာ့ မျပခ်င္ဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ႕႕႕႕႕ တဲ့။

တခ်ိဳ႕က (အိတ္စ္ဘီးရွင္းနစ္) ကိုယ့္အသားေဖာ္ျပသူမ်ိဳးကို လူေနမႈပံုစံတခုလို႔ သေဘာထားၾကတယ္။ သူတို႔ ျမင္ေစခ်င္တဲ့သူကို ေရြးၿပီးမွ ျမင္ေစေအာင္ လုပ္တယ္။ ျပတာလည္း ခဏပဲ။ ကိုယ္ဗလာ ေနစာလံႈတာ၊ ကိုယ္တံုးလံုးခၽြတ္ ေရကူးတာ၊ လူစည္စည္မွာ ဗလာက်င္း ေနၾကတာမ်ိဳးေတြက မတူဘူး။ သူတို႔နဲ႔ ေတာ္သလင္းဇာတ္နဲ႔ ကြာတာက အဝတ္ဗလာ ေနတာကို စံလို႔ သတ္မွတ္ၿပီး လိင္ဆက္ဆံမႈ မပါရဘူး။

တခ်ိဳ႕က ကိုယ့္လိင္အဂၤါကို သူမ်ားျပရင္း ကိုယ့္ဘာသာ အာသာေျဖတယ္။ သူမ်ားကို လာၿပီး အတူေနလွည့္ပါသေဘာ မပါဘူး။ သူ အဲလိုလုပ္ျပေနတာကို ျမင္တဲ့သူမွာ လိင္စိတ္ႂကြလာတာကို လုပ္ျပသူက ေက်နပ္မႈတမ်ိဳး ရေနတတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေတြက တေယာက္တည္းျဖစ္ျဖစ္ အုပ္စုလိုက္ျဖစ္ျဖစ္ လုပ္ၾကၿပီး လိင္နဲ႔ဆိုင္တာပါတယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ အဲလုိလုပ္လိုက္ရလို႔ ငါကြဆိုၿပီး ဘဝင္ေခြ႔တယ္။ ငါအရင္လုပ္တာဆိုတဲ့ ပထမဆံုးလူ ျဖစ္ခ်င္တယ္။ ဖက္ရွင္ျဖစ္ခ်င္တယ္။ စိတ္ဦး၊ စိတ္ထူးနဲ႔ စိတ္႐ူးပါပဲ။

အေမရိကန္စိတ္ပညာအသင္းရဲ႕ ေရာဂါရွာေဖြေရးနဲ႔ စာရင္းဇယားအရ (ပါရာဖီးလားစ္) နဲ႔ (အိတ္စ္ဘီးရွင္းနဇင္) ေတြမွာ ဒီလကၡဏာေတြရွိတယ္။ (၁) ထပ္ခါထပ္ခါ လုပ္တတ္တယ္၊ (၂) ျပင္းျပတယ္၊ (၃) လိင္ဆီကို တြန္းပို႔တယ္၊ (၄) လူနဲ႔ မဆိုင္တာမ်ိဳးအေပၚမွာ လိင္စိတ္တပ္မက္မႈျဖစ္တယ္၊ (၅) အေဖာ္ကိုေရာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ပါ ဒုကၡေပးၿပီး ေစာ္ကားရာ က်ေစတယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။

ျပတဲ့သူက ေယာက္်ားျဖစ္ၿပီး ျမင္ရ-ၾကည့္ရသူက မိန္းကေလး၊ အသက္လည္းငယ္ရင္ ေျခာက္လွန္႔မႈပါ ျဖစ္ေစတယ္။ သူမ်ားကိုေရာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ပါ စိတ္ထိခိုက္မႈနဲ႔ ျပႆနာ
ၾကီးေစႏိုင္တယ္။ လုပ္ေန-ျမင္ေနၾက မဟုတ္ဘူး၊ အစြန္းေရာက္တယ္။ ဒီလို ကိုယ့္ဟာကို သူမ်ားျပခ်င္တဲ့ အျပဳအမူမ်ိဳးကို တခ်ိဳ႕က အေပ်ာ္အပ်က္သေဘာထားေပမယ့္ ျပင္းထန္တဲ့ အမူအရာ ျပႆနာျဖစ္တယ္။ ပညာရွင္ေတြက စိတ္သတင္းပို႔လႊတ္မႈ မထိန္းႏိုင္တဲ့ ျပႆနာလား၊ အစြဲအလမ္းႀကီးမႈ ျပႆနာလား စဥ္းစားၾကတယ္။

(ပါရာဖီလားစ္) အမ်ိဳးအစားေတြ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ျပခ်င္တာေရာ ၾကည့္ခ်င္တာေတြပါတယ္။ (အိတ္စ္ဘီးရွင္းနဇင္) ဆိုတာ ကိုယ့္လိင္အဂၤါကို တမင္တကာ တစိမ္း တေယာက္ကို
ျပခ်င္တာနဲ႔ သူမ်ားျမင္ေအာင္ လိင္ဆက္ဆံ ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ခ်င္တာနဲ႔ တကယ္လုပ္တာ၊ (ဖက္တစ္ရွ္ဇင္) ဆိုတာ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာ မဟုတ္တာမ်ိဳးကို လိင္စိတ္နဲ႔ တပ္မက္တာ၊ (ဖ႐ုိတူရဇင္) ဆိုတာ ကိုယ့္ကို သဘာမက်သူကိုသာ တန္းတန္းစြဲ ထိခ်င္-ကိုင္ခ်င္-ပြတ္သပ္ခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေနတာ၊ (ဂ်ာရြန္တိုဖီလီယား) ဆိုတာ အသက္အရြယ္ ႀကီးေနသူအေပၚမွာ လိင္စိတ္ျဖစ္တာ၊ (အင္ဖန္တိုဖီးလီးယား) ဆိုတာ ကေလးငယ္ငယ္ေလးေတြကို လိင္စိတ္ျဖစ္တာ၊ (မက္ဆိုခ်စ္ဇင္) ဆိုတာ လိင္ဆက္ဆံတုန္းမွာ အေဖာ္ကေန သူ႔ကို အႏိုင္က်င့္တာ၊ ႐ုိက္ပုတ္တာ၊ နာေစတာမ်ိဳးကို ခံခ်င္စိတ္ရွိတာ၊ (ပါရွယ္လဇင္) ဆိုတာ လိင္နဲ႔မဆိုင္တဲ့ ကိုယ္ခႏၶာ တျခားေနရာကို တပ္မက္တာ၊ (ဆက္ဒဇင္) ဆိုတာ သူမ်ားကို အႏိုင္က်င့္တာ၊ ႐ုိက္ပုတ္တာ၊ နာေစတာမ်ိဳးကို လိင္စိတ္နဲ႔ လုပ္ခ်င္စိတ္ရွိတာ၊ (ထရန္႔စ္ဗာစတိုင္းလ္ ဖက္တစ္ဇင္) ဆိုတာ ဆန္႔က်င္ဘက္လိင္ရဲ႕ အဝတ္အစား အသံုးအေဆာင္ကို တပ္မက္ေနတဲ့စိတ္၊ (ဗြိဳင္ယူရဇင္) ဆိုတာ သူမ်ား ကိုယ္တံုးလံုးေနတာ၊ အဝတ္အစားခြ်တ္ေနတာ၊ လိင္မႈျပဳေနတာကို ေခ်ာင္းၾကည့္ခ်င္ေနတဲ့စိတ္။

အေမရိကားမွာ အိမ္ေထာင္က်ၿပီးသူေတြမွာ အဲလိုေရာဂါ အျဖစ္ မ်ားၾကတယ္။ က်ဴးလြန္ သူေတြက ေယာက္်ား၊ ခံရသူေတြက မိန္းမ၊ ကေလးနဲ႔ တစိမ္းတရံေတြ မ်ားတယ္။ ဇီဝေဗဒ သီအိုရီေတြက (တက္စတိုစတီ႐ုံး) ေဟာ္မုန္းေၾကာင့္လို႔ ယူဆတယ္။ စိတ္ပညာ သီအိုရီေတြက သားေယာက္်ားေလးဟာ သူ႔မိခင္ (မိန္းမ) နဲ႔ မတူတာကို ျပခ်င္စိတ္ ျဖစ္ေပၚတာလို႔ ယူဆတယ္။

ဘယ္လိုကုသမလဲ။ ျဖစ္ေနသူေတြက ဆရာဝန္ဆီ မလာၾကပါ။ ျပႆနာေပၚမွ ေရာက္လာတယ္။ စိတ္ကုသနည္း အမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ေဆးေပးနည္း၊ ေဟာ္မုန္းေပးနည္းေတြ ရွိတယ္။ သင္တန္း နည္းေတြလည္း ရွိတယ္။ အရင္က အဲလိုလြန္ကဲတဲ့ ေယာက္်ားေတြကို က်ားအစိထုတ္ၿပီး သင္းကြပ္တယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ အခုလည္း ရွိပါတယ္။ အသံုးမ်ားတာကေတာ့ (ဒီပို ပ႐ုိဗားရား) သံုးလခံ ကိုယ္ဝန္တားေဆး ထိုးတယ္။ ၆ဝ-၈ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း ထိေရာက္တယ္။ ဝလာမယ္၊ အ႐ုိးအားနည္းလာမယ္၊ ရင္သားႀကီးလာမယ္။ ဆက္တိုက္ မုဒိမ္းက်ဴလြန္တဲ့ ေယာက္်ားေတြ ကိုလည္း ဒီနည္းနဲ႔ ျပစ္ဒဏ္ေပးတယ္။ မိန္ကေလးေတြ အဲလိုျပခ်င္တာကို ကုသနည္း မေတြ႔ေသးပါ။ ေဆာရီး။

(အိတ္စ္ဘီးရွင္းနဇင္) ကို (ေလဒီ-ဂိုဒီဗာ-ဆင္ဒ႐ုမ္း) လို႔ ေခၚပါတယ္။ သူက အဂၤလန္ႏိုင္ငံ (ကိုဗက္ထရီ) ၿမိဳ႕လယ္ေခါင္ ကိုယ္လံုးတီးနဲ႔ ျမင္းစီးခဲ့သူ ဂုဏ္သေရရွိ အမ်ိဳးသမီး
ျဖစ္တယ္။ ျမိဳ႕စားကေတာ္ဟာ သူ႔ေယာက္်ား ေလာဘႀကီး တာကို ေလ်ာ့ေစေအာင္လို႔ သူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို တၿမိဳ႕လံုးျမင္ေအာင္ ျပခဲ့ ပါတယ္။ ဒါကိုျမင္သြားတဲ့ (တြမ္) ကို (ပီပီးတြမ္) နဲ႔ ေလဒီကို (အိတ္စ္ဘီးရွင္းနစ္) ေခၚတယ္။ သူမ်ားကို ေခ်ာင္းၾကည့္ သူေတြကို (ပီပီးတြမ္) လို႔ ေခၚပါတယ္။

ဒီဗြီဘီ by Dr. တင့္ေဆြ

Originally published at - http://burmese.dvb.no/archives/152843

Read More »

Wednesday, April 06, 2016

သႀကၤန္လည္မည့္သူမ်ား အေရျပားေရာဂါ မခံစားရရန္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈ လုပ္သင့္




သႀကၤန္မွာ လည္ပတ္မယ့္ သူေတြ အေရျပား aရာဂါ မခံစားရဖို႔ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ သင့္တယ္လို႔ အေရျပား အထူးကု ဆရာဝန္က ေျပာၾကား လိုက္ပါတယ္။

မၾကာခင္ က်ေရာက္မယ့္ သႀကၤန္ ကာလဟာ ခရမ္းလြန္ ေရာင္ျခည္ အပူရွိန္ ျမင့္တက္မႈနဲ႔ ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႔တဲ့ အယ္လ္နီညိဳ ကာလ ႀကံဳေတြ႔ ေနရတဲ့ အတြက္ သႀကၤန္ လည္မယ့္ သူေတြ အပူရွိန္ လြန္ကဲမႈနဲ႔ ႀကံဳရမွာပါ။

ေနပူဒဏ္အျပင္ ေရစိုမႈေၾကာင့္ အေရျပားပ်က္စီးတာ၊ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ အႏၱရာယ္ ကိုယ္ထဲ ပိုၿပီး ဝင္ေရာက္တာေတြ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါတယ္။

အေရျပား ပ်က္စီးႏုိင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီးက အေရျပားအထူးကုဆရာ၀န္ ေဒါက္တာလင္းထက္က “သႀကၤန္ကာလအတြင္းမွာ အေရျပားပ်က္စီးတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြက ေနေရာင္ျခည္ေၾကာင့္ျဖစ္တာ ရွိသလို ေလေၾကာင့္လည္း အေရျပားေတြ ပ်က္စီးတယ္။

ကားနဲ႔လည္ၾကတာ၊ ကားေပၚမွာ မတ္တပ္ရပ္ၿပီး ေလေတြတဟူးဟူးတိုက္ၿပီး ကားေမာင္းသြားတယ္။ ေရစိုတယ္၊ ေနထိုးလိုက္ေတာ့ ပူၿပီးေျခာက္သြားတယ္၊ ေလတိုက္ေတာ့ ပိုေျခာက္သြားတယ္။

သံုးခုစလံုး ေပါင္းလိုက္ေတာ့ အေရျပားပ်က္စီးမွာ ေၾကာက္ရတယ္။ စိုလိုက္ေျခာက္လိုက္၊ ေျခာက္လိုက္စိုလိုက္နဲ႔ ဒီအေရျပားက ဘာခံႏုိင္မွာတုန္း” လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

အခုုႏွစ္သႀကၤန္ကာလဟာ ၅ ရက္ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေနေရာင္ထဲ သြားလာလည္ပတ္မယ့္သူေတြ အေနနဲ႔ ဦးထုပ္ေဆာင္းတာ၊ ေနကာမ်က္မွန္တပ္တာ၊ အက်ႌလက္ရွည္ဝတ္ဆင္ၿပီး ေနေရာင္ျခည္ဒဏ္ခံတဲ့ ေနေလာင္ခံ လိမ္းေဆးေတြလိမ္းတာမ်ဳိး လုပ္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ေရစိုအဝတ္၊ ဖိနပ္ ၾကာရွည္စြာ ဝတ္ဆင္တာကိုလည္း ေရွာင္ရွားသင့္ၿပီး ေရေကာင္းေရသန္႔နဲ႔ မျဖစ္မေန ျပန္လည္ေဆးေၾကာဖို႔လည္း လိုပါတယ္။

သႀကၤန္တြင္း ၀တ္စားဆင္ယင္မႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဒါက္တာလင္းထက္က “သႀကၤန္တြင္းမွာ ေနေရာင္ကာက ႐ိုး႐ိုးေနေရာင္ကာနဲ႔မရဘူး၊ ေရစိုခံတဲ့ ေနေရာင္ကာ၊ အျဖဴေရာင္ဆိုရင္ ေရစုိလိုက္တဲ့အခါ အသားနဲ႔ကပ္ၿပီး ေနေရာင္က ေဖာက္သြားႏိုင္တယ္။

အဲဒီေတာ့ အေရာင္ပါတဲ့အက်ႌ ၀တ္ရမယ္။ အမည္းေရာင္ေတာ့ မ၀တ္သင့္ဘူး။ အေရာင္ေတာက္တဲ့ အက်ႌမ်ဳိးကို ၀တ္ဆင္သင့္တယ္၊ သႀကၤန္နဲ႔လည္း အကိုက္ေပါ့” လုိ႔ အႀကံျပဳ ေျပာဆုိပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိက်ေရာက္ေနတဲ့ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ အညႊန္းကိန္းက လြန္ကဲအဆင့္မွာ က်ေရာက္ေနၿပီး မနက္ ၁၁ နာရီကေန ညေန ၃ နာရီအတြင္း အျမင့္ဆံုး က်ေရာက္ေနတဲ့အတြက္ ေနေရာင္ျခည္ထဲထြက္ရင္ ထိခုိက္ႏုိင္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လက္ရွိ ခရမ္းလြန္ေရာင္ျခည္ လြန္ကဲမႈအျပင္ ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႔တဲ့ အယ္နီညိဳရာသီဥတုပါ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့အတြက္ အပူဒဏ္က လြန္ကဲစြာ က်ေရာက္ေနၿပီး အပူဒဏ္ေၾကာင့္ ႐ုတ္တရက္ မူးလဲတာေတြ ျဖစ္ေပၚေနပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ပူျပင္းမႈ၊ ေရရွားပါးမႈနဲ႔ ကူးစက္ေရာဂါ ျပန္႔ပြားမႈေတြလည္း ႀကံဳေတြ႔ေနရပါတယ္။

ဒီဗြီဘီ by ထြန္းထြန္းသိန္း

Originally published at - http://burmese.dvb.no/archives/143240


Read More »

Wednesday, March 16, 2016

ကာကြယ္ေဆးမ်ားရဲ႕ ေကာလာဟလ




စိတ္ဆင္းရဲ စရာေတြက အေတာ္မ်ား ပါတယ္။ အယ္လ္နီညိဳဒဏ္ ခံစားေန ရတာ၊ ေသာက္သံုး ေရကန္ေတြ အျမန္ ခမ္းေျခာက္ သြားတာ၊ ေက်ာင္းသားနဲ႔ တက္ၾကြ လႈပ္ရွား သူေတြ ျပန္မလြတ္ ေသးတာ၊ ၅၉(စ) အပါအဝင္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုကို မထိႏိုင္ မတို႔ႏိုင္ တာေတြ ေပါ့ေလ။

က်န္တာေတြလည္း အမ်ား ႀကီးပဲေပါ့။

အဲဒါေတြကုိ ျဖတ္တက္ၿပီး အေရးေပၚ စိတ္ဆင္းရဲ စရာတစ္ခု ထပ္ဝင္ လာပါတယ္။ ပဲခူးေဆး ႐ံုမွာ အသည္းေရာင္ အသားဝါ ဘီပုိး ကာကြယ္ေဆးကုိ အျပင္ကေန ဝယ္ထိုးေပး လိုက္တာ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္ သံုးေယာက္ အသက္ ဆံုး႐ႈံး သြားၿပီး က်န္တဲ့ ကေလးေတြ ကုိလည္း အထူး ဂ႐ုစိုက္ ကုသ ေနရတယ္ ဆုိတဲ့ သတင္းတစ္ပုဒ္ ဖတ္လုိက္ ရပါတယ္။

ဘာေတြ ဘယ္လို မွားယြင္းၾကတယ္ေတာ့ မသိဘူး၊ လူမွန္းကုိ မသိေသးတဲ့ ကေလးေလးေတြ ခမ်ာမေတာ့ အသက္ဆံုး႐ံႈး ရရွာၿပီ။

အခုေနာက္ပိုင္း အသားဝါ ဘီပုိးဆုိတာ ဗမာျပည္မွာ ေတာ္ေတာ္ တြင္က်ယ္လာတဲ့ ေရာဂါပါ။ ဘီပုိး ရွိေနၿပီဆုိတာကို ဗမာေတြ (ကြမ္းယာ စားၿပီး ကြမ္းတံေတြး ေထြးသလုိ ပံုစံမ်ိဳး ေလာက္နဲ႔ပဲ) ေပါ့ေပါ့ ပါးပါး ေျပာဝံ့ ဆိုဝ့ံ ျဖစ္ေနၾကပါၿပီ။

ေနာက္ဆက္တြဲ အႏၱာရာယ္က မေပါ့ပါဘူး။ အင္မတန္ ေလးပင္ပါ တယ္။ ဒါကို တန္ျပန္တဲ့ အေနနဲ႔ဆုိ အစိုးရပုိင္းက ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆး ထုိးဖို႔ ပညာေပး လႈ႔ံေဆာ္မႈေတြ လုပ္တယ္၊ ေမြးကင္းစ ကေလးေတြကိုလည္း ႏိုင္ငံပိုင္ ေဆး႐ံုေတြမွာ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးေတြ ထုိးႏွံေပး တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ အစီအစဥ္ေတြပါ၊ က်န္းမာေရးက႑အတြက္ ဘတ္ဂ်က္ တုိးသံုးႏိုင္ တာေၾကာင့္လဲ ျဖစ္မယ္ ထင္ပါတယ္။

အခု ဒီကေလးေတြ ကိစၥ မတုိင္ခင္မွာ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေမာင္မွန္ ၾကားသိ ထားရတာေလးေတြ တင္ျပခ်င္ပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ကာကြယ္ေဆးေတြဟာ ေဆးမေအာင္ပါဘူး။ ေမာင္မွန္႔ တူမေလး တစ္ေယာက္ ငယ္ငယ္ ကတည္းက ဘီပုိး ကာကြယ္ေဆး ထိုးခဲ့ ပါတယ္။ ေမာင္မွန္ပဲ လုိက္ထိုးေပး ခဲ့တာပါ။

ဘီပိုးရွိ၊ မရွိ စစ္ေဆး၊ မရွိတဲ့ အခါ ကာကြယ္ေဆးကို တစ္လျခား သံုးႀကိမ္၊ ေနာက္ငါးႏွစ္ျခားစီ အားျဖည့္ ကာကြယ္ေဆး ထုိးရမယ္ နားလည္ ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီအတုိင္း စနစ္တက် လုိက္နာခဲ့ပါလွ်က္နဲ႔ ဒုတိယအႀကိမ္ ငါးႏွစ္ေျမာက္ ေဆးထိုးအၿပီး သိပ္မၾကာခင္မွာ တူမရဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္ လိုအပ္ခ်က္အရ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးထုိးဖို႔ ျဖစ္လာပါတယ္။

ထုိးၿပီးသူဆုိေတာ့ ေဆးစစ္တာ ထပ္လုပ္ ပါတယ္။ ေမာင္မွန္႔တူမရဲ႕ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ အသားဝါ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆး အာနိသင္ ဘာမွ မရွိေတာ့ ဘူးတဲ့။ မရွိေတာ့ဘူးလုိ႔ ေရးရတာ တစ္ခါ ရွိခဲ့ဘူးတယ္ဆုိတဲ့သေဘာ သက္ေရာက္ပါတယ္။

တကယ့္ မွတ္ခ်က္က မရွိဘူး၊ ဒါပဲ။ ေရွ႕က စနစ္တက် လိုက္နာၿပီး ေငြကုန္ခံ အသားနား ခံၿပီး ထုိးခဲ့သမွ် ေဆးေတြဟာ ဘာေတြမွန္း မသိေတာ့ဘူး၊ ဒီေတာ့ ေသြးထဲမ်ား ဘီပုိးရွိ မေနေသး တာကိုပဲ ေက်းဇူးတင္ ရဦးမယ္။

ေဆးကိုလည္း အစကျပန္ထုိးရေတာ့တယ္၊ ဘယ္လိုေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္ မသိဘူး၊ ေနာက္ၿပီး ဒါမ်ိဳးျဖစ္တာ ေမာင္မွန္႔ တူမတင္ မကဘူး၊ ဟုိကၾကား၊ ဒီကၾကားနဲ႔ ခဏခဏ ၾကားၾကားေန ရေသးတယ္။ ဒါေတာင္ အေၾကာင္းရွိလုိ႔ ျပန္စစ္ေဆး ၾကည့္ခြင့္ ႀကံဳလုိ႔ သိၾက ရတာေနာ္။ ပံုမွန္ပဲ ဆက္သြားေနရင္ ဘာမွ သိမွာမဟုတ္ဘူး။ ကုိယ့္ေဆးက စြမ္းေနတယ္ပဲ ထင္မွာ။

ေမာင္မွန္က ကုိယ့္ကုိကိုယ္ က်န္းမာေရး ဗဟုသုတ ၾကြယ္ဝသူ အျဖစ္ ဂုဏ္ယူတတ္တယ္။ သိသမွ်ေတြ ကိုလည္း ပတ္ဝန္းက်င္ကုိ ျဖန္႔ေဝ ပါတယ္။ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းထဲက ကေလးေတြ၊ လူႀကီး ေတြကိုလည္း ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆး ထိုးဖို႔ အၿမဲ တိုက္တြန္း ႏႈိးေဆာ္ပါတယ္။ ထုိးႏွံရမယ့္ ေနရာေတြ ကိုလည္း ကိုယ္တုိင္လိုက္ပါ ပို႔ေဆာင္ေပးပါတယ္။

အဲသလုိလုပ္ခဲ့သမွ်ေတြဟာ သဲထဲေရသြန္ အဟာသိကံမ်ား ျဖစ္ေနၿပီလားလို႔ ေတြးမိတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း ဘီပုိးကာကြယ္ေဆး ထိုးတဲ့ ဌာနေတြမွာ တစ္လျခား ၃ ႀကိမ္ ထိုးၿပီးရင္ ေဆးေအာင္/မေအာင္ ျပန္လည္ စစ္ေဆးၾကဖို႔ တိုက္တြန္း ထားတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

အထက္က ေမာင္မွန္တင္ျပခဲ့တဲ့ ေဆးအာနိသင္ ျပယ္သြားတဲ့ ျပႆနာေတြ မ်ားလားလုိ႔လားေတာ့ မသိဘူး။

ကာကြယ္ေဆးထုိးၿပီး အာနိသင္ မရွိတာက ကာကြယ္ေဆးထိုးၿပီး ေသရတာ ထက္ေတာ့ ေတာ္ပါေသးတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကာကြယ္ေဆး အထုိးခံရတဲ့ ကေလးေတြခမ်ာ သူတုိ႔ ကုိယ္တုိင္ ေရြးခ်ယ္ခဲ့တဲ့ ကိစၥလည္း မဟုတ္ရွာဘူး။

လူႀကီးေတြျပဳသမွ် ႏုဳၾကရရွာတာ၊ ေပါ့ေစလုိလို႔ ေၾကာင္႐ုပ္ ထုိးခါမွ ေဆးေၾကာင့္ေလးၾကရရွာတာ၊ ဒီေနရာမွာ ကာကြယ္ေဆးထုိးတဲ့ ျပႆနာက အႀကီးႀကီး ရွိလာျပန္တယ္။

ပဲခူးေဆး႐ံုကိစၥဟာ ရပ္ကြက္ေက်းရြာေတြမွာက် ရပ္စကား၊ ရြာစကားအေနနဲ႔ဆုိ ခုလိုျဖစ္သြားမွာ ခင္ဗ်၊ "ပဲခူးေဆး႐ံုမွာ အသည္းေရာင္အသားဝါ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆး ထုိးလုိက္လုိ႔ ကေလးေတြ ေသကုန္ၿပီ၊ နင္တုိ႔ကေလးေတြေမြးလုိ႔ ေဆး႐ံုက ဘီပုိးကာကြယ္ေဆး ထုိးေပးမယ္ဆုိရင္ မထုိးၾကနဲ႔၊ ေသလိမ့္မယ္" ဆုိၿပီး အရပ္စကား ျဖစ္သြားမွာ။

ေမာင္မွန္တုိ႔လူမ်ိဳးက သိတဲ့အတိုင္းပဲေလ၊ တစ္ခုခုစြဲမိသြားရင္ ေသအထိပဲ၊ မေပ်ာက္ေတာ့ဘူး။ ဟုိအရင္တုန္းကလည္း ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါ တယ္။ ဆုံဆို႔ၾကက္ညႇာ ကာကြယ္ေဆး ထုိးလုိက္လို႔ ကေလးဘယ္လုိ ျဖစ္သြားတယ္၊ ပုိလီယိုကာ ကြယ္ေဆး ထိုးလုိက္တဲ့ကေလး ပုိလီယိုျဖစ္သြားတယ္။

ဘာကာကြယ္ေဆး ထုိးလိုက္လုိ႔ ကေလး ဘာျဖစ္သြားတယ္ အစရွိသျဖင့္ ၾကားခဲ့၊ ေတြ႔ခဲ့ၾကရဖူးပါတယ္။ (ေသတဲ့အထိေတာ့ မၾကားဖူးခဲ့ပါ)

ကာကြယ္ေဆးထုိးလုိက္လို႔ ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့ သတင္းဟာ တေျဖးေျဖး တစ္စတစ္စ က်ယ္ျပန္႔သထက္ က်ယ္ျပန္႔သြားၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ ဖားျပဳပ္ကုိက္ ကေန တ႐ုပ္႐ုိက္တဲ့ အဆင့္ထိ ေကာလာဟလရဲ႕ သေဘာတရား အတုိင္း ျဖစ္သြား ပါေတာ့တယ္။

ဒီမွာတင္ က်န္းမာေရး ဗဟုသု တနည္းပါးတဲ့ ျပည္သူလူထုႀကီးအၾကားမွာ ကာကြယ္ေဆးဟူသမွ် ဆန္႔က်င္ၾကဆိုတဲ့ အဆင့္အထိ ျဖစ္သြားပါေတာ့တယ္။

အိမ္တိုင္ရာေရာက္ လုိက္လံထုိးႏွံ တုိက္းေကၽြးေပးတဲ့ ကာကြယ္ေဆးေတြ ကုိေတာင္ အထိုးအေကၽြးမခံႏိုင္လို႔ ကေလးမရွိဘူးဆုိၿပီး ဝွက္ထားတဲ့ မိဘေတြေတာင္ ရွိလာပါတယ္။

ဒါမ်ိဳး ဘာ့ေၾကာင့္ ျဖစ္ရသလဲလို႔ ေမာင္မွန္ ဉာဏ္မီသေလာက္ စဥ္းစားၾကည့္တဲ့အခါ တိက် ခိုင္မာတဲ့ ရွင္းလင္းခ်က္ေတြ က်န္းမာေရး တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ထြက္မလာလုိ႔ပါခင္ဗ်ာ။

ပိုလီ ယိုကာကြယ္ေဆး ထိုးလုိက္လို႔ ပိုလီယို ခ်က္ျခင္းျဖစ္သြားတဲ့ ကေလးရွိရင္ ေဆးထုိးတဲ့ ကေလးတုိင္း ျဖစ္တာမဟုတ္ဘူးဆုိတာက စရွင္းရမယ္ ထင္ပါတယ္။ ၿပီးမွ ကာကြယ္ေဆးရဲ႕ အာနိသင္ ပ်က္ျပယ္ေန သလား၊ ဒါမွမဟုတ္ အာနိသင္ ေျပာင္းသြားသလား စစ္ေဆး အေျဖထုတ္သင့္တယ္။

ေနာက္ ေဆးထုိးေဆးေကၽြးျခင္း ခံရတဲ့ ကေလးငယ္ရဲ႕ က်န္းမာေရး ကုိ္ယ္ခံအားကို စစ္ေဆး ထုတ္ျပန္ေပး ရမယ္။ ေဆးထုိုးေဆးေကၽြးတဲ့ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ အမွားအယြင္း (ေဆးပုိသြားတာ၊ လုိသြား တာ) စသျဖင့္ ရွိရင္လည္း စိစစ္ေပး ရမွာပါပဲ၊ တစ္ခုေတာ့ ရွိတယ္ အဲဒါေတြ အားလံုးကို ႐ိုး႐ုိး သားသား မွန္မွန္ ကန္ကန္ လုပ္ေပးဖုိ႔ေတာ့ လုိပါတယ္။

ကုိယ့္အျပစ္ျဖစ္မွာစိုးတာနဲ႔ ႐ိုး႐ုိးမွန္မွန္ မထုတ္ျပန္ၾကရင္ ျပႆနာရဲ႕ ဇစ္ျမစ္ကုိ ဆုပ္ကုိင္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါ။ အရင္တုန္းကေတာ့ မွန္မွန္မွားမွား အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်န္းမာေရး တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ေျဖရွင္းခ်က္ေပးတာ မေတြ႔ရသေလာက္ပါခင္ဗ်ာ။

ဒီေတာ့လည္း လူထုထဲမွာ ေကာလာဟလဟာ အျမစ္တြယ္ၿပီး အပင္ေပါက္ေတာ့တာေပါ့။

ခု ဘီပုိးကာကြယ္ေဆးကိစၥကေတာ့ ေသေသခ်ာခ်ာ စိစစ္ေနၿပီလို႔ သိရပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ရတယ္ဆုိတာကုိလည္း အခိုင္အမာ ထုတ္ျပန္သြားမယ့္သေဘာပါပဲ၊ ဘီပိုးကာကြယ္ေဆးထုိးတဲ့ ကေလးတုိင္း တိမ္းပါးၾကတာမွ မဟုတ္ဘဲ။

တာဝန္ရွိသူက တာဝန္ခံဖို႔သာ လုိပါတယ္။ အာနိသင္မရွိတဲ့ ေဆးေတြမျဖစ္ဖို႔ပဲ လုိပါတယ္။ ဒါမွလည္း ကာကြယ္ေဆးေတြအေပၚ ျပည္သူေတြက ယံုၾကည္ကုိးစား ၾကမွာေပါ့၊ တုိင္းျပည္ရဲ႕ အနာဂါတ္ က်န္းမာေရးေကာင္းမွာေပါ့။

ဒီတပတ္ေတာ့ အတည္ေပါက္ေတြ မ်ားသြားပါတယ္။ တိမ္းပါးသြားတဲ့ ကေလးမိဘေတြကုိ ကိုယ္ခ်င္း စာနာမိလို႔ပါ။ ေဒါက္တာ ေမာင္မွန္ ေပါ့ခင္ဗ်ာ။

Photo - http://drayeminhtoo.blogspot.com/

မဇၩိမသတင္း by mizzima

Originally published at - http://mizzimaburmese.com/article/12366


Read More »

Saturday, September 26, 2015

လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ စြမ္းရည္ႏွင့္ လိုအပ္ေသာ အာဟာရဓာတ္မ်ား



လိင္ပုိင္းဆုိင္ရာ စြမ္းရည္ျမင့္တက္ဖုိ႔ အာဟာရဓာတ္ေတြက အေရးပါပါတယ္

ေပ်ာ္ရႊင္တဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ ရွိေနျခင္းက ကိုယ္ခံအား စနစ္ ေကာင္းမြန္ေအာင္ အေထာက္ အကူျဖစ္ ေစတယ္ ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ားမ်ား သိထား ၾကပါတယ္။

အသက္႐ွဴလို႔ ပိုေကာင္းလာတာ၊ ေသြးလည္ပတ္မႈ ပိုေကာင္းလာတာ စတဲ့ တျခား အက်ိဳးေက်းဇူး ေတြလဲ ရႏိုင္ပါတယ္။ က်န္းမာျပည့္စံုတဲ့ လိင္မႈဘ၀ကို ထိန္းသိမ္း ထားျခင္း အားျဖင့္ နာတာ ရွည္တာက်င္ ကိုက္ ခဲမႈေတြနဲ႔ စိတ္ဖိစီးမႈ ေတြကို ေလ်ာ့က် သက္သာေစ ပါတယ္။ ဒီလို ထိန္းသိမ္း ထားႏိုင္ဖို႔ေရာ က်န္း မာ ေရးေကာင္းမြန္ဖို႔ အတြက္ပါ အေထာက္ အကူေပးတဲ့ အာဟာရေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာ သင္ သိပါသလား။

လိင္မႈဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးနဲ႔ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို တိုးတက္ေစႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ နည္းေတြထဲမွာ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တဲ့ အာဟာရ ဓာတ္ေတြပါပဲ။ လိင္ဆက္ဆံျခင္းဆိုတာ ကိုယ္ခႏၶာရဲ႕ ပံုမွန္အလုပ္တခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကိစၥအတြက္ ဟန္ခ်က္ညီမွ်မႈကို ဗီတာမင္ေတြရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ရယူႏိုင္ပါတယ္။ လိင္မႈ ဆိုင္ရာ က်န္းမာေရးနဲ႔ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို အေကာင္းဆုံးျဖစ္ေအာင္ အေထာက္အကူေပးတဲ့ အေရးပါတဲ့ အာဟာရ ဓာတ္ အခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။

ဗီတာမင္ E

ဗီတာမင္ E ဟာ စြမ္းအားျပည့္၀တဲ့ Antioxidant (ဓာတ္တုိး ဆန္႔က်င္ပစၥည္း) တခုျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေသြးလည္ပတ္မႈကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ေသြးလည္ပတ္မႈဟာ လိင္မႈကိစၥမွာ အေရးအပါဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ ဗီတာမင္ E ကို ရရွိႏိုင္တဲ့ အရင္း အျမစ္အခ်ိဳ႕ကေတာ့ အေစ့မ်ား၊ အဆံမ်ား၊ ကီ၀ီသီး၊ ဟင္းႏုနယ္၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ သရက္သီးနဲ႔ ဟင္းရြက္ဆီ အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

ဗီတာမင္ B မ်ား

ဗီတာမင္ B-1၊ B-2၊ B-3၊ B-5 နဲ႔ B-12 တို႔က လိင္မႈဆိုင္ရာ ဆႏၵကို တိုးေစၿပီးေတာ့ ေသြးစီးဆင္းမႈကိုလည္း တိုက္႐ိုက္ သက္ေရာက္ေစပါတယ္။ ဗီတာမင္ B-12 ကို စိတ္က်ေ၀ဒနာ ေရာဂါလကၡဏာရွိသူေတြရဲ႕ စိတ္ခံစားမႈနဲ႔ အင္အားကို ျမွင့္ တင္ေပးရာမွာ အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ B-12 ေၾကာင့္ စိတ္ခံစားမႈ လန္းဆန္းေကာင္းမြန္လာရင္ လိင္မႈဘ၀မွာလည္း ေက်နပ္ မႈ ပိုမိုရရွိေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

L-Arginine

L-arginine က ကိုယ္ခႏၶာအတြက္ လိုအပ္တဲ့ Amino Acid သို႔မဟုတ္ ပ႐ိုတိန္းျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ိဳးသားေတြ၊ အမ်ိဳးသမီး ေတြရဲ႕ လိင္အဂၤါအတြင္းကို ေသြးစီးဆင္းမႈပိုတိုးလာေအာင္ L-arginine က အကူအညီေပးပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကိုယ္စား မယ့္ အစားအစာထဲမွာ ပို႐ိုတိန္း အလံုအေလာက္ပါ၀င္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ L-arginine ကို ေဆးေတာင့္ အေနနဲ႔လည္း ရရွိ ႏိုင္ပါတယ္။

Zinc (သြပ္)

အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား လိင္စိတ္ ႏိုးၾကားလာေရးအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ေဟာ္မုန္းတခု ျဖစ္တဲ့ Testosterone ကို ထုတ္ လုပ္ဖို႔ Zinc (သြပ္) လိုပါတယ္။ testosterone နည္းေနမယ္ဆိုရင္ လိင္စိတ္လည္း သိသိသာသာ ေလ်ာ့က် သြားပါတယ္။ Zinc (သြပ္)ဓာတ္ ၾကြယ္၀တဲ့ အစားအစာ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဟင္းႏုနယ္၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ၊ ဖ႐ံုေစ့၊ ကမာေကာင္ တို႔ျဖစ္ၾကပါ တယ္။

ဗီတာမင္ C

ဗီတာမင္ C ဟာ ဗီတာမင္ E လိုပဲ လိင္မႈဘ၀ကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ေသြးလည္ပတ္မႈ ေကာင္း ေစဖို႔ အတြက္ ဗီတာမင္ E ဟာ ဗီတာမင္ C ကို လိုအပ္ပါတယ္။ ေရွာက္မ်ိဳးႏြယ္၀င္ အသီးမ်ားဟာ ဗီတာမင္ C ရရွိႏိုင္တဲ့ အေကာင္းဆံုး အရင္း အျမစ္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ လိေမၼာ္၊ သံပု႐ို၊ သံပုရာ၊ ဂရိတ္ဖ႐ု အစရွိတဲ့ ေရွာက္မ်ိဳးႏြယ္၀င္ အသီးေတြ ကမာၻေပၚမွာ အလြန္ေပါမ်ားပါတယ္။

Citrulline

Citrulline ဓာတ္ ကေတာ့ သဘာ၀ Viagra ပါပဲ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကိုယ္ခႏၶာအတြင္းမွာ Nitric acid ကို ထုတ္ေပး ႏိုင္လို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ ေသြးထဲမွာ ေအာက္ဆီဂ်င္
ျပန္ျဖည့္ဖို႔အတြက္ nitric acid လိုအပ္ပါတယ္။ ေသြးစီးဆင္းမႈကို ပိုေကာင္း လာေစပါတယ္။ ဖရဲသီးမွာ Citrulline ဓာတ္ပါ၀င္ပါတယ္။

Kava

Kava (ပစိဖိတ္ အေနာက္ပိုင္းမွ ထြက္သည့္ င႐ုတ္ေကာင္း တမ်ိဳး၏ အျမစ္) က အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ စိတ္ညစ္ ညဴးမႈနဲ႔ စိတ္ဖိအားေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။

လိင္စိတ္ဆႏၵ နည္းပါး ရျခင္းရဲ႕ အေၾကာင္းရင္း ေတြထဲမွာ အမ်ားဆံုးေတြ႔ရတာက စိတ္ဖိစီးမႈ ျဖစ္ၿပီးေတာ့ အလုပ္အကိုင္၊ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး၊ ေန႔စဥ္ က်င္လည္ရတဲ့ ဘ၀ စတဲ့ အေျခအေန ေတြေၾကာင့္ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ခံစားရၿပီးေတာ့ ဒါေတြ အလြယ္တကူ ေပ်ာက္ပ်က္သြားေအာင္ kava က ကူညီေပးပါတယ္။ (kava ကို အရည္၊ ေဆးေတာင့္၊ အရက္ စတဲ့ ပံုစံေတြနဲ႔ ထုတ္လုပ္ထားတာေတြ ရွိပါတယ္။

ဧရာ၀တီ-သတင္း႒ာန by Heavyrain

Original link - http://burma.irrawaddy.org/article/2015/09/26/95503.html

Read More »

Friday, September 25, 2015

နာက်င္ေနေသာ ဆီးစပ္မ်ား ၂




ဆီးစပ္၊ ဆီးခံု နာက်င္ မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အရင္ တပတ္က ေျပာခဲ့ ပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ အေၾကာင္းေတြ မ်ားလြန္း ေတာ့လည္း ဆက္လက္ တင္ျပ စရာေတြ က်န္ေန ပါ ေသးတယ္။ အစာ လမ္းေၾကာင္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္း၊ မ်ိဳးပြား အဂၤါ လမ္းေၾကာင္းေတြ စုဆံုရာ ဒီေနရာမွာ နာက်င္ ကိုက္ခဲ မႈေတြက အေၾကာင္း အရာစံု၊ အမယ္စံု လွတာမို႔ ပါ။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းေရာဂါပိုးဝင္

ဆီးမၾကာခဏ သြားခ်င္ေနတယ္၊ ဆီးသြားတဲ့အခါ နာတယ္၊ ဆီးအိမ္ တင္းေနသလို ခံစားရတယ္ ဆုိရင္ျဖင့္ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ေလသလား စဥ္းစားရေတာ့မွာပါ။ UTI (Urinary Tract Infection) ေခၚပါတယ္။ ကုသလိုက္ရင္ လြယ္ကူျမန္ဆန္ ေပ်ာက္ကင္းတတ္ ေပမယ့္ တခါတေလလည္း ျပင္းထန္ ဆိုးရြားတတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေက်ာက္ကပ္ အထိ ေရာဂါပိုးပ်ံ႕နွံ႔ၿပီ ဆိုရင္ စိုးရိမ္ရတဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ ေက်ာက္ကပ္ ေရာဂါပိုးဝင္တဲ့ အခါ ဖ်ားမယ္၊ ေအာ့အန္မယ္၊ ခါးတျခမ္းနာမယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေတြပါ တြဲၿပီး ျဖစ္တတ္တာ သတိျပဳရပါမယ္။

ဆီးေက်ာက္တည္

ဆီးသြားတဲ့ အခါ ခႏၶာကိုယ္ထဲက ဆားနဲ႔ သတၱဳဓာတ္ေတြ စြန္႔ပစ္တဲ့ နည္းလမ္းပါ။ အဲဒီ အရာဝတၳဳေတြက သဲမႈန္ ေလာက္ကေန ေဂါက္သီးေလာက္ အထိ ရွိၾကပါတယ္။ ဆီးသြားတဲ့ အခါ နာတယ္၊ ဆီးေရာင္က ေသြးေၾကာင့္ ပန္းေရာင္ ဒါမွ မဟုတ္ အနီ ျဖစ္လာတယ္ ဆိုရင္ျဖင့္ ေက်ာက္ကပ္နဲ႔ ဆီးလမ္းေၾကာင္းမွာ ေက်ာက္တည္ေနၿပီလား ဆိုတာ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပသဖို႔ လိုပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေက်ာက္ေတြလည္း သူ႔ဘာသာ ထြက္သြားတာ ေတြ႔ဖူးၾကမွာပါ။ တခ်ိဳ႕ က်ေတာ့လည္း ကုသမႈ ခံယူရပါတယ္။ သူ႔အလိုလို ေက်ာက္က ထြက္သြားဦးေတာ့ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈ အတြက္ ဆရာဝန္ေပးတဲ့ ေဆးေတြေသာက္ဖို႔နဲ႔ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ဖို႔ကေတာ့ လိုအပ္ပါေသးတယ္။

ဆီးအိမ္နာ

ဆီးခံု၊ ဆီးစပ္မွာ မျပတ္နာက်င္ေနတဲ့ အေၾကာင္း တခုအျဖစ္ ဆီးအိမ္ေရာင္တာ ကိုလည္း ထည့္တြက္ရပါတယ္။ အသက္ ၃၀ ကေန ၄၀ အၾကား အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပိုျဖစ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ အေၾကာင္းရင္း ကေတာ့ တိတိက်က် ေျပာ မရေသးတဲ့ ေဝဒနာေပါ့။ ဆီးအိမ္မွာ ႏိႈးဆြေပးေနသလို ျဖစ္ၿပီး တနာရီ အတြင္းမွာ အႀကိမ္မ်ားစြာ ဆီးသြားခ်င္ေနပါ တယ္။ ဆီးစပ္ အေပၚမွာ ဖိထားသလို ခံစားရၿပီး ဆီးသြားေနခိ်န္၊ လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္ေတြမွာ နာက်င္မႈခံစားရပါတယ္။ တကယ္လို႔ အခ်ိန္ၾကာျမင့္စြာ ဒီလို ခံစားေနရၿပီ ဆိုရင္ ကုသမႈခံယူၿပီး သက္သာေစႏိုင္တာကို သတိရပါ။

အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းေတြ ေလ်ာ့ရဲတာ

အသက္ႀကီးလာတာနဲ႔ အမွ် ဆီးခံုအတြင္းထဲက အဂၤါအစိတ္ အပိုင္းေတြ ေလ်ာ့ရဲ လာတတ္ပါတယ္။ ဆီးအိမ္က သားအိမ္ေပၚ ပိလာၿပီး သားအိမ္ကို နိမ့္ဆင္းေစတာမ်ိဳးေပါ့။ သာမန္အားျဖင့္ သိပ္အႏၲရာယ္မရွိလွဘူး ဆိုႏိုင္ေပမယ့္ အေတာ္ စိတ္မသက္သာ ျဖစ္ရတဲ့ ေရာဂါမ်ိဳးပါ။ မိန္းမကိုယ္မွာ ေလးပင္ေနသလို ခံစားရၿပီး ဝမ္းဗိုက္ ေအာက္ပိုင္းမွာ လည္း တင္းက်ပ္က်ပ္ ခံစားေနရတာမ်ိဳး ပါ။ ခါးေအာက္ပိုင္းေရာ၊ ေပါင္ၿခံတဝိုက္ေတြမွာပါ နာက်င္ရတာပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ၊ ခြဲစိတ္ကုသမႈေတြနဲ႔ သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။

ဆီးခံုအတြင္းပိုင္း ေသြးျပန္ေၾကာေတြ

Varicose vein ေခၚတဲ့ ေျခေထာက္က ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေဖာင္းၿပီး ထံုးေနတာမ်ိဳး ေတြ႔ဖူးၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ ဆီးခံု အတြင္းပိုင္းက ေသြးျပန္ေၾကာေတြ မွာလည္း အဲဒီလို ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေသြးျပန္ေၾကာေတြ ေဖာင္းကားၿပီး ေရာင္ရမ္းလာေတာာ့ နာက်င္မႈခံစားရပါတယ္။ Pelvic Congestion Syndrome ေခၚပါတယ္။ ထိုင္ေနရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ရပ္ေနရင္ ပိုဆိုးတတ္ပါတယ္။ လဲေလ်ာင္းေနရင္ သက္သာ သြားတတ္ပါတယ္။ ဒီေရာဂါကေတာ့ အေသးစား ခြဲစိတ္မႈ ေလးေတြနဲ ့ ျပဳျပင္ ကုသႏိုင္ပါတယ္။

အမာရြတ္တစ္ရႉး

တကယ္လို႔ ဝမ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္း ခြဲစိတ္မႈေတြ ခံယူခဲ့ဖူးရင္ ဆီးစပ္၊ ဆီးခံုနာက်င္မႈေတြ ခံစားရႏိုင္ ပါေသးတယ္။ အဲဒီအခါ အတြင္း အဂၤါေတြမွာ က်န္ခဲ့တဲ့ အမာရြတ္ေတြ (Adhesions) ကပ္က်န္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။ မဆက္စပ္ရမယ့္ အစိတ္အပိုင္း ေတြကို သြားကပ္ေနမိရင္ နာက်င္မႈေရာ၊ တျခားျပႆနာေတြပါ ခံစားရတာပါ။ သူတို႔ ရွိတဲ့ ေနရာလိုက္လို႔ေပါ့။ ဒါမ်ိဳးကလည္း ျပန္ၿပီး ခြဲစိတ္ဖယ္ရွားရတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ရပါတယ္။

မိန္းမကိုယ္ နာက်င္မႈ

စက္ဘီးစီးတဲ့ အခါမ်ိဳး၊ လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္မ်ိဳးမွာ နာက်င္တတ္တဲ့ ေရာဂါ တမ်ိဳးရွိပါေသးတယ္။ မိန္းမကိုယ္ အဝနားမွာ ပူစပ္စပ္ နာက်င္ ခံစားရတာမ်ိဳးပါ။ Vulvodynia လို႔ ေခၚပါတယ္။ တျခားျဖစ္တတ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ရွာမေတြ႔ရင္ ဒီေဝဒနာလို႔ သတ္မွတ္ရမွာပါ။ နာလိုက္ေပ်ာက္လိုက္ ျဖစ္ေလ့ရွိၿပီး ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တာမဟုတ္ပါဘူး။ ေဆးဝါးေတြ၊ ေလ့က်င့္ခန္း ေတြနဲ႔ သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။

လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္ နာက်င္မႈ

ဒါကေတာ့ အေၾကာင္းေပါင္းမ်ားစြာနဲ႔ သက္ဆိုင္ေနသလို အမ်ားစုက ကုသလို႔ ရပါတယ္။ မိန္းမကိုယ္မွာ ေရာဂါပိုး ဝင္ေရာက္တာမ်ိဳး ျဖစ္ႏိုင္သလို ေခ်ာေမြ႔မႈ လိုအပ္တာလည္း ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ Dyspareunia ေခၚတဲ့ လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္ နာက်င္မႈ အတြက္ေတာ့ ႐ုပ္ပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း ကုသမႈေတြ လိုအပ္တတ္ပါတယ္။

အထက္မွာ ဆိုခဲ့တာေတြက ဆီးစပ္၊ ဆီးခံု နာက်င္ေစတာေတြထဲက ေတြ႔ရမ်ားတဲ့ အေျခအေနေတြ ပါ။ တကယ္လို႔ အနည္းဆံုး ၆ လေလာက္ နာေနၿပီ ဆိုမွျဖင့္ နာတာရွည္ ဆီးစပ္နာက်င္မႈ အျဖစ္ စဥ္းစားရပါေတာ့မယ္။ ဒါက အေတာ္ ခံရ ဆိုးပါတယ္။ အိပ္ပ်က္၊ စိတ္ပ်က္၊ အလုပ္ပ်က္၊ ဆက္ဆံေရး ပ်က္ေတြ ျဖစ္လာမွာပါ။ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ကုသရမွာ ပါ။ အမ်ားစုက ေပ်ာက္ကင္း သက္သာေစတဲ့ အေၾကာင္းေတြပါ။ တခါတေလလည္း အေျဖမရတဲ့ ပုစၧာလို ျဖစ္ေနတတ္ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆရာဝန္ကေတာ့ သက္သာရာ သက္သာေၾကာင္းေတြ ကူညီေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဆီးခံု၊ ဆီးစပ္ နာက်င္မႈကို အေလးထား သတိမူေစခ်င္တယ္ လို႔သာ သတင္းေပးလိုက္ ပါရေစ။ ။

ဧရာ၀တီ-သတင္း႒ာန by Hsu Wai Linn

Original link - http://burma.irrawaddy.org/article/2015/09/25/95361.html

Read More »

နာက်င္ေနေသာ ဆီးစပ္မ်ား ၁




လူမွန္ရင္ က်ားက်ား၊ မမ အနည္းနဲ႔ အမ်ား ႀကံဳဖူးၾကမယ့္ ေဝဒနာ တခုက ဆီးခံု၊ ဆီးစပ္ နာက်င္ တာပါ။ ဆီးခံု၊ ဆီးစပ္ ဆိုတာ ကေတာ့ ဝမ္းဗိုက္ႂကြက္သား ေတြရဲ႕ေအာက္ဘက္ (ခ်က္ေအာက္ပိုင္း) နဲ႔ ေျခေထာက္ (ေပါင္) ေတြရဲ႕ အထက္ပိုင္းကို ဆိုလိုတာပါ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေသြးမဆံုးမီွ ကာလမွာ ျဖစ္တာ၊ သာမန္ ေလထိုး တာေလာက္က သိပ္ မဆိုးလွ ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ အေၾကာင္းေတြ က်ေတာ့ ေဆး႐ံုေဆးခန္း သြားကို သြားရမယ့္ အေရးေပၚ မီးနီျပ ဥၾသဆြဲသံ ျဖစ္ေနျပန္ ပါတယ္။

အူအတက္ေရာင္

ဘယ္ဘက္ဆီးစပ္မွာ စူးရွနာက်င္ၿပီး ေအာ့အန္မယ္၊ ဖ်ားမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အူအတက္ ေရာင္တာ ျဖစ္ဖုိ႔ မ်ားပါတယ္။ ဒါေတြ ပူးတြဲ ျဖစ္ရင္ေတာ့ အေရးေပၚကို ေျပးရပါလိမ့္မယ္။ ပိုးဝင္ၿပီး ေရာင္ရမ္းေနတဲ့ အူအတက္က ခြဲစိတ္ဖို႔ လိုတတ္ ပါတယ္။ ေပါက္ထြက္ သြားရင္ေတာ့ တကိုယ္လံုး ေရာဂါပိုးေတြ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ဝင္ေရာက္ရာက အသက္အႏၲရာယ္ အထိ ဒုကၡ ေပးပါတယ္။

အူမႀကီးမတည္ၿငိမ္

တခ်ိဳ႕ ျဖစ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဗိုက္ထဲကနာ၊ ျပည့္ကယ္၊ ဝမ္းပ်က္လိုက္၊ ဝမ္းခ်ဳပ္လိုက္ အၿမဲတမ္းလိုလို ျဖစ္ေနတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒါကေတာ့ Irritable Bowel Syndrome (IBS) ေခၚတဲ့ အူမႀကီး မတည္ၿငိမ္တဲ့ အေျခအေနပါ။ ဒါမ်ိဳးကေတာ့ ေသခ်ာၿပီ လို႔ စစ္ေဆး သတ္မွတ္ၿပီးရင္ အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္၊ စိတ္ဖိစီးမႈ ေလ်ာ့ေအာင္လုပ္၊ ေဆးေတြ ေပးၿပီး သက္သာေအာင္ လုပ္လို႔ ရပါတယ္။

မ်ိဳးဥေႂကြနာ

အမ်ိဳးသမီးေတြ ဓမၼတာ တႀကိမ္နဲ႔ တႀကိမ္ၾကား ပံုမွန္ နာက်င္တတ္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မ်ိဳးဥေႂကြတဲ့ လကၡဏာပါ။ မ်ိဳးဥအိမ္ ကေန မ်ိဳးဥက ေသြးစီးေၾကာင္းနဲ႔ အရည္ေတြထဲ ဆင္းလာလို႔ ျဖစ္တာပါ။ ဓမၼတာ ၂ ႀကိမ္ရဲ႕ အလယ္ ကာလမွာ နာက်င္တတ္တာမို႔ ဂ်ာမန္စကား Mittleschmerz အရ အလယ္ကာလ နာက်င္မႈ (Middle pain) လို္႔ ေခၚၾကပါတယ္။ တႀကိမ္နဲ႔ တႀကိမ္ နာက်င္တဲ့ ေနရာ မတူသလို နာရီပိုင္းနဲ႔ သက္သာ သြားတတ္ပါတယ္။

ရာသီနာ

ဓမၼတာ လာတိုင္း ႀကံဳရတတ္ပါတယ္။ ဝမ္းဗိုက္ ေအာက္ပိုင္းမွာ ဆုပ္ဆြဲထားသလို နာတာ၊ ခါးမွာ နာတာ စသျဖင့္ေပါ့။ ၁ ရက္ကေန ၃ ရက္ေလာက္ အထိ နာပါတယ္။ သားအိမ္က လစဥ္သူ႔ရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္ အသစ္ လဲရတာကိုး။ ဒါမွလည္း သေႏၶသား ခိုလႈံ ဖြံ႔ထြားဖို႔ အဆင္ေျပမွာ ပါ။ သေႏၶမတည္တဲ့ အခါ က်ေတာ့ မ်က္ႏွာျပင္က ကြာက်ေပးရတဲ့ အတြက္ ရာသီေသြး ဆင္းလာတာ ေပါ့။ အဲဒီ အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ သားအိမ္က အဲဒါေတြ ညႇစ္ထုတ္ေပးရာက နာက်င္မႈ ရေစတာ ပါ။ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးေတြ ေသာက္၊ ေရေႏြးအိပ္ေလး ကပ္ၿပီး သက္သာေအာင္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ္လက္ လႈပ္ရွားမႈ အေလ့အက်င့္ လုပ္တာ၊ စိတ္ဖိစီးမႈ ေလွ်ာ့ေျဖ ေပးတာေတြက အေထာက္အကူ ျဖစ္ပါတယ္။ ေတာ္႐ံုနဲ႔ မသက္သာရင္ ဆရာဝန္နဲ႔ တိုင္ပင္ပါ။

သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္

ရံဖန္ရံခါ သားအိမ္ျပင္ပမွာ သေႏၶတည္ၿပီး ႀကီးထြား လာတတ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ မ်ိဳးဥႁပြန္ Fallopian tube မွာ ေပါ့။ စူးစူးဝါးဝါး ဆီးစပ္မွာ နာက်င္ၿပီး မိန္းမကိုယ္က ေသြးေတြ ဆင္းမယ္၊ ေအာ့အန္၊ မူးေဝ စတာေတြလည္း ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါမ်ိဳးကေတာ့ အသက္အႏၲရာယ္ ေပးႏိုင္တဲ့ အေရးေပၚအေျခအေနပါ။

လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြ

ဆီးစပ္ နာက်င္ ကိုက္ခဲတာက လိင္က တဆင့္ ကူးစက္တဲ့ ေရာဂါေတြကိုလည္း သတိမူရမွာ ပါ။ ဂႏိုလို႔ အသိမ်ားတဲ့ Gonorrhea နဲ႔ Chlamydia ေရာဂါေတြ ကေတာ့ ဒီလကၡဏာ အျဖစ္မ်ားပါတယ္။ တခါတေလ ၂ မ်ိဳး တၿပိဳင္နက္ ျဖစ္ေနတတ္ ျပန္ပါတယ္။ အၿမဲတမ္း လကၡဏာ ျပတာမ်ိဳး မဟုတ္ေပမယ့္ ဆီးသြားရင္ နာက်င္တာ၊ အျဖဴဆင္းတာ၊ ရာသီအလယ္ နာက်င္တာေတြ တြဲျဖစ္တတ္ ပါတယ္။ ဒါမ်ိဳးေတြ က်ရင္ေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္ ကိုပါ စစ္ေဆး ကုသတာမ်ိဳး လုပ္မွ အဆင္ေျပပါတယ္။

အဲဒီ လိင္ကေနတဆင့္ ကူးစက္တာေတြကေန Pelvic Inflammatory Disease ေခၚတဲ့ ေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါ တခု ဆင့္ပြား လာျပန္ပါတယ္။ အေသအခ်ာ ကာကြယ္လို႔ ရေပမယ့္ မကုဘဲထားရင္ သားသမီး မရတဲ့ အေၾကာင္းရင္း တခုလည္း ျဖစ္ေစျပန္ ပါတယ္။ သားအိမ္၊ မ်ိဳးဥအိမ္၊ မ်ိဳးဥႁပြန္ေတြမွာ နာတာရွည္ ထိခိုက္ေနေစတဲ့ ေရာဂါပါ။ ဆီးစပ္နာ၊ ဖ်ား၊ အျဖဴေတြဆင္း၊ ဆီးသြားခ်ိန္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္ ေတြမွာ နာက်င္ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပဋိဇီဝ ေဆးေတြနဲ႔ ကုသလို႔ ရၿပီး ျပင္းထန္ရင္ေတာ့ ေဆး႐ံုတင္ ကုရတာမ်ိဳး အထိ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံဖက္ကိုပါ ကုသေပး ရပါတယ္။

မ်ိဳးဥအိမ္ထဲက အိတ္ (အလံုး)

သားဥအိမ္လည္း ေခၚၾကတဲ့ မ်ိဳးဥအိမ္က လစဥ္ မ်ိဳးဥေတြ ေျခြပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ မ်ိဳးဥ ထြက္ေပါက္ေလး မပြင့္ေသးတာနဲ႔ ႀကံဳရသလို ျပန္ပိတ္သြားခ်ိန္မွာ မ်ိဳးဥအိမ္ထဲ အရည္ေတြနဲ႔ တင္းက်န္ ေနတတ္ ပါတယ္။ အဲဒါကေန မ်ိဳးဥအိမ္ထဲ အလံုးေလးေတြ ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ စိုးရိမ္စရာ သိပ္မလိုဘဲ သူ႔ဖာသာ ျပန္သက္သာ သြားတတ္ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အနီးအနားေတြကို ဖိတာ၊ ေဖာင္းကားလာတာ စတာေတြ ကေန နာက်င္မႈ ျဖစ္ေစျပန္ ပါတယ္။ တခါတရံ အဲဒီ အိတ္ကေလးေတြ ေပါက္ထြက္တာ၊ လိမ္သြားတာက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ နာက်င္ေစၿပီး အေရးေပၚခန္း ေရာက္သြား တတ္ပါတယ္။ Ultrasound လို စမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈေတြနဲ႔ ရွာေဖြကုသလို႔ ရပါတယ္။

သားအိမ္ထဲက အသားမွ်င္လံုး

သားအိမ္နံရံမွာ အဲဒီ Uterine fibroid အလံုးေတြ ျဖစ္လာတတ္ ပါတယ္။ ကင္ဆာ မဟုတ္တဲ့ အလံုးအဖုေတြလို႔ ဆိုရမွာ ေပါ့။ အသက္ ၃၀ ကေန ၄၀ အၾကား အမ်ိဳးသမီးေတြ အျဖစ္မ်ား ပါတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ေတာ့ ျပႆနာ မဟုတ္ပါဘူး။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ဝမ္းဗိုက္မွာ အင့္ေနတာ၊ ခါးနာတာ၊ ရာသီေပၚခ်ိန္ ေသြးအမ်ားႀကီးဆင္းတာ၊ လိင္ ဆက္ဆံခ်ိန္ နာက်င္တာ၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ အခက္အခဲေတြ႔တာေတြ ျဖစ္ေလ့ ရွိပါတယ္။ ဖယ္ရွားပစ္ဖို႔ လိုအပ္ရင္ လိုအပ္တာမို႔ သားဖြားမီးယပ္ ဆရာဝန္ေတြ ဆီမွာ အႀကံ ေတာင္းခံသင့္ပါတယ္။

ျပင္ပေရာက္ သားအိမ္တစ္ရႉး

တခ်ိဳ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သားအိမ္ကို ကာရံထားတဲ့ တစ္ရႉးက ျပင္ပ အဂၤါေတြဆီ ေရာက္သြားတဲ့ Endometirosis ေခၚပါတယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္၊ မ်ိဳးဥႁပြန္၊ ဆီးအိမ္၊ အူနဲ႔ တျခားအစိတ္အပိုင္းေတြမွာ သားအိမ္ တစ္ရႉး ေရာက္ ေနတတ္တာပါ။ ဓမၼတာ လာခ်ိန္မွာ အဲဒီတစ္ရႉးေတြ ကြာက်ရပါတယ္။ အျပင္ကို ထြက္လို႔ မရတဲ့ တစ္ရႉးေတြေၾကာင့္ နာက်င္မႈ ခံစားရတတ္ ပါတယ္။ ရွားရွားပါးပါး အမာရြတ္ က်န္ေလ့ ရွိတာကေတာ့ ကိုယ္ဝန္ရဖို႔ ခက္ခဲတတ္ ပါတယ္။ အကိုက္အခဲ ေပ်ာက္ေဆးေတြနဲ႔ နာက်င္မႈ သက္သာေအာင္၊ သေႏၶတားေဆးေတြ၊ ေဟာ္မုန္းေတြနဲ႔ ဓမၼတာ မလာေအာင္ ရပ္ထားတာမ်ိဳး လုပ္လို႔ ရပါတယ္။ ခြဲေၾကာင္းရာ ေသးေသးေလးခြဲၿပီး ကုသရတာမ်ိဳး ရွိသလို၊ သားအိမ္ ထုတ္ရတဲ့ အထိ လည္း ကုသရတတ္ ပါတယ္။

ဆီးစပ္၊ ဆီးခံုနာက်င္မႈရဲ႕ အေၾကာင္းရင္းေတြ အမ်ားႀကီး ရွိေနေသးတာမို႔ ေနာက္တပတ္ ဆက္ၿပီး ေလ့လာၾကည့္ပါဦး စို႔။

ဧရာ၀တီ-သတင္း႒ာန by Hsu Wai Linn

Original link - http://burma.irrawaddy.org/satire/2015/09/22/95151.html

Read More »

Saturday, September 19, 2015

မိန္းမကုိယ္ ေျခာက္ေသြ႔ျခင္းႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာမ်ား




မိန္းမကုိယ္ ေျခာက္ေသြ႕ျခင္းႏွင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာမ်ား

မိန္းမကုိယ္ ေျခာက္ေသြ႔ျခင္း ဆိုတာ အမ်ိဳးသမီး အဂၤါ အတြင္းမွာ ေခ်ာဆီ သို႔မဟုတ္ အရည္ ထုတ္လုပ္မႈ နည္းေနတဲ့ အေျခ အေနမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။

ယားယံတာ၊ ေနထိုင္ရ ခက္တာေတြ ခံစားရ တတ္ပါတယ္။ ပံုမွန္ အားျဖင့္ေတာ့ အသက္ ၄၀ နဲ႔ ၅၀ ၾကား အမ်ိဳးသမီး ေတြရဲ႕ တ၀က္ ေလာက္မွာ ဒါမ်ိဳး ႀကံဳရ တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မိန္းမကုိယ္ ေျခာက္ေသြ႔ျခင္း ဆိုတာ အထူးအဆန္း ကိစၥတခု မဟုတ္ဘဲ ျမန္ျမန္ ဆန္ဆန္ ေျဖရွင္းလို႔ ရႏိုင္တဲ့ ျပႆနာ တခုျဖစ္ ပါတယ္။ မိန္းမကုိယ္ ေျခာက္ေသြ႔ ျခင္း ကို ေျဖရွင္းႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္း တခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပေပး လိုက္ပါတယ္။

စိုစြတ္ေစတဲ့ ေဆးမ်ားႏွင့္ ေခ်ာဆီမ်ား

မိန္းမကုိယ္ ေျခာက္ေသြ႔ျခင္းေၾကာင့္ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ အခါမွာ နာက်င္မႈကို ခံစား ရႏိုင္ ပါတယ္။ ဒီျပႆနာ အတြက္ ရည္ရြယ္ျပဳလုပ္ထားတဲ့ စိုစြတ္မႈကို ျဖစ္ေစတဲ့ ေဆးေတြ၊ ေခ်ာဆီေတြ ရွိပါတယ္။ လိင္ မဆက္ဆံမီွမွာ အဲဒီ ေခ်ာဆီကို အမ်ိဳး သမီး အဂၤါထဲကို ထည့္သြင္းၿပီးေတာ့ ျဖစ္ျဖစ္၊ အမ်ိဳးသားရဲ႕ လိင္တံမွာ သုတ္သိမ္း ၿပီးေတာ့ ျဖစ္ျဖစ္ အသံုးျပဳႏိုင္ ပါတယ္။

သေဘာ၀ ေခ်ာဆီေတြလည္း သံုးလို႔ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြန္ဒံုးသံုးမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီဆီေတြက ကြန္ဒံုးကို ထိခိုက္ ပ်က္စီးေစတဲ့ အတြက္ မသံုသင့္ပါဘူး။ စိုစြတ္မႈကိုျဖစ္ေစတဲ့ ေဆးေတြ၊ ေခ်ာဆီေတြ ဆိုတာက ေျခာက္ေသြ႔မႈကို ယာယီပဲ ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ေျခာက္ေသြ႔မႈျပန္ျဖစ္လာဦးမွာပါပဲ။

ေမြးလမ္း ေၾကာင္း ထဲသို႔ Estrogen ထည့္သြင္းျခင္း

Estrogen လို႔ ေခၚတဲ့ မ-ေဟာ္မုန္း နည္းပါးျခင္း ကလည္း ေမြးလမ္းေၾကာင္းကို ေျခာက္ေသြ႔ေစတဲ့ အေၾကာင္းတခု ျဖစ္ပါ တယ္။ Estrogen ပါ၀င္တဲ့ ေဆးေတြ၊ ခရင္မ္ေတြက ဒါကို ထိထိေရာက္ေရာက္ကုသေပးပါတယ္။ ေမြးလမ္း ေၾကာင္း ထဲကို Estrogen ထည့္သြင္းေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဆရာ၀န္နဲ႔ အရင္ေဆြးေႏြးၿပီး မွ လုပ္သင့္ပါတယ္။

(၁) Estrogen ခရင္မ္ – Estrogen ခရင္မ္ကို ေခ်ာဆီလိုပဲ ေမြးလမ္းေၾကာင္းအတြင္း ထည့္သြင္းႏိုင္ပါတယ္။ ဒီခရင္မ္ ေတြက ညစ္ေပႏိုင္တဲ့ အတြက္ ညအိပ္ခ်ိန္က်မွ အသံုးျပဳသင့္ပါတယ္။

(၂) ေမြးလမ္းေၾကာင္း အတြင္းထည့္သြင္းရေသာ estrogen ေဆးျပား – ေသးငယ္တဲ့ ေဆးျပားေလးတခုျဖစ္ၿပီးေတာ့ အမ်ိဳးသမီး အဂၤါအတြင္းကို ထည့္သြင္းဖို႔ ေဆးထိုးျပြန္လို ကိရိယာ(တခါသံုး) ပါ တြဲလ်က္ပါ ပါတယ္။ ေမြးလမ္းေၾကာင္း တြင္းကို ထည့္သြင္းထားရင္ ေဆးျပားကေန ေဟာ္မုန္းေတြ ထုတ္ေပးပါတယ္။

(၃) Estrogen ကြင္း – က်ံဳ႕ႏိုင္ ဆန္႔ႏိုင္တဲ့ ကြင္းတခုျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေမြးလမ္းေၾကာင္းထဲကိုထည့္သြင္းထားရပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံစဥ္မွာ ျပန္ထုတ္ စရာ မလိုပါဘူး။ သူကလဲ Estrogen ထုတ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

သဘာ၀ ကုထံုး

ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေျခာက္ေသြ႔ျခင္း ကို ကုသႏိုင္တဲ့ သဘာ၀ေဆးေတြ လည္းရွိပါတယ္။ Black cohosh၊ ဂ်င္ဆင္းနဲ႔ ေမ်ာက္ဥ ေတြက ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေျခာက္ေသြ႔မႈကို ကုစားႏိုင္ပါတယ္။

ေရဓာတ္ျဖည့္တင္းျခင္း

ေရသို႔ မဟုတ္ အရည္ မ်ားမ်ားေသာက္သံုးျခင္းကလည္း ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေျခာက္ေသြ႔မႈကို သက္သာေစပါတယ္။ ကိုယ္ ခႏၶာမွာ ေရဓာတ္နည္းလာၿပီဆိုရင္ ရွိတဲ့ အရည္ေတြက အေရးပါတဲ့ ကိုယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းေတြဆီကို ေရာက္သြားမွာ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ ေမြးလမ္းေၾကာင္း ေျခာက္ေသြ႔ျခင္းကို ပိုဆိုးလာေစပါလိ္မ့္မယ္။

ဧရာ၀တီ-သတင္း႒ာန by Heavyrain

Original link - http://burma.irrawaddy.org/article/2015/09/19/94992.html

Read More »