နိုင္ငံတကာနွင့္ ျပည္တြင္းသတင္း၊ နည္းပညာ၊ ေဆာ့ဝဲလ္ႏွင့္ ဗဟုသုတမ်ား

အားေပးၾကတဲ့မိတ္ေဆြမ်ား

Showing posts with label ဘာသာျပန္. Show all posts
Showing posts with label ဘာသာျပန္. Show all posts

Monday, May 22, 2017

လာအိုက တ႐ုတ္ ငွက္ေပ်ာသီးေတြ ဆိုးသလား ေကာင္းသလား




တ႐ုတ္ ရင္းႏွီး ျမဳပ္ႏွံ သူမ်ား လာအိုနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းရွိ တိတ္ဆိတ္ ၿငိမ္သက္ေသာ ေက်း႐ြာ ကေလးသို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က စတင္ ေရာက္ရွိ လာသည္ကို ျပန္ေတြးရင္း ေကာင္က်ဳးဗို နူဆက္ ၿပဳံးမိသည္။ သူတို႔ႏွင့္ အတူ ေငြေဖာေဖာ သီသီ ပါလာသည္ ဟု သူက ေျပာသည္။

ထို တ႐ုတ္ လူမ်ိဳး မ်ားက ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ေျမလြတ္ ေျမရိုင္း ျဖစ္ေနေသ ေျမအမ်ား အျပား ပါသည့္ ေျမကြက္မ်ားကို ေျမငွားခကို တဟက္တာလွ်င္ ေဒၚလာ ၇၂၀ အထိ ေပးသည္ ဟု အသက္ ၅၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ရွိ ေက်း႐ြာ အႀကီးအကဲ ေကာင္က်ဳးဗိုႏူဆက္က ေျပာသည္။ သူတို႔က ထိုေျမတြင္ ငွက္ေပ်ာစိုက္လိုၾကသည္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ လာအိုတြင္ ထိုေငြပမာဏမွာ မ်ားျပားလွသည္။ “သူတို႔က က်ေနာ္တို႔ကို ေဈးႏႈန္းေျပာၿပီး အဆင္ေျပလားလို႔ေမးတယ္။ က်ေနာ္တို႔က အိုေက တယ္လို႔ ျပန္ေျပာ လိုက္တယ္” ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။

ျမစ္ကမ္းေဘးရွိ သြားေရးလားေရး လြယ္ေသာေျမမ်ားမွာ ထိုေဈးထက္ ႏွစ္ဆပိုရသည္။ ေနာင္ ၃ ႏွစ္ ၾကာေသာအခါ တ႐ုတ္တို႔၏ ငွက္ေပ်ာစီးပြား ျဖစ္ထြန္းျခင္းေၾကာင့္ မထိခိုက္သူ အနည္းငယ္သာ ရွိေတာ့သည္။ လူတိုင္း ၿပဳံး မေနနိုင္ ၾကေတာ့ေပ။

တ႐ုတ္တို႔သည္ လာအိုေျမာက္ပိုင္းသို႔ အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ပိုမိုျမင့္မားေသာ လုပ္အားခမ်ားကို ေဆာင္ယူလာခဲ့ၾက ေသာ္လည္း စိုက္ခင္းမ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၊ အျခား ဓာတုပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ညစ္ညမ္းေစခဲ့သည္ ဟု ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ေျပာသည္။

ဓာတုပစၥည္းမ်ား အလြန္အကြၽံ သုံးစြဲျခင္းသည္ အလုပ္သမားမ်ား အတြက္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစၿပီး ေရအရင္း အျမစ္မ်ားကို ညစ္ညမ္းေစသည္ ဟု အစိုးရ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ အဖြဲ႕အစည္းတခုက အစီရင္ခံခဲ့ၿပီး ေနာက္ လာအိုအစိုးရက ငွက္ေပ်ာစိုက္ခင္းသစ္မ်ားကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္က ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ကမာၻ႔ က်န္အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ဆက္သြယ္ေပးသည့္ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမ၏ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို တ႐ုတ္နိုင္ငံက အမႊမ္းတင္ ေျပာဆိုသည္။ ထိုစီမံကိန္းအတြက္ အဓိကက်ေသာ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကိုလည္း ေမလ ၁၄-၁၅ ရက္မ်ားက ေဘက်င္းတြင္ က်င္းပခဲ့သည္။

ပိုးလမ္းမသစ္ အစီအစဥ္၏ စီမံကိန္းမ်ားတြင္ လာအိုနိုင္ငံ စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္း တိုးတက္မႈလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ ေသာ္လည္း ငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္း စီးပြားျဖစ္ထြန္းမႈသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွ စတင္ ေၾကညာေသာ ထိုအစီအစဥ္ ထက္ပင္ ပိုမိုေစာစီးသည္။



ရပ္ဝန္းတခု၊ လမ္းတခု အစီအစဥ္အရ အိမ္နီးခ်င္းမ်ား အေနျဖင့္ ၎တို႔၏ ေဈးကြက္မ်ားကို တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ား အတြက္ ဖြင့္ေပးရန္ တ႐ုတ္နိုင္ငံက တိုက္တြန္းသည္။ ေကာင္က်ဳးဗိုႏူဆက္ ကဲ့သို႔ေသာ ေက်း႐ြာသားမ်ား အတြက္မူ ထိုကိစၥမွာ အေကာင္းႏွင့္ အဆိုး ေရာေထြးေနသည္။

“တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈက က်ေနာ္တို႔ကို ပိုေကာင္းတဲ့ ဘဝအရည္အေသြး ရေစတယ္။ ေကာင္းေကာင္း စားရတယ္၊ ေနရတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ သူႏွင့္ သူ႕အိမ္နီးခ်င္းမ်ား အပါအဝင္ မည္သူမွ် ငွက္ေပ်ာၿခံမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ၾကေတာ့မည္ မဟုတ္သလို ေဆးဖ်န္းစဥ္ အတြင္း ငွက္ေပ်ာၿခံမ်ား အနီးသို႔ပင္ အရဲစြန႔္ မသြားၾကေတာ့ေပ။ ငွက္ေပ်ာၿခံမ်ားမွ စီးထြက္လာေသာ ဓာတုပစၥည္းေၾကာင့္ ေရညစ္ညမ္းေနမည္ကို စိုးရိမ္ၿပီး အနီးရွိ ျမစ္အတြင္းတြင္လည္း ငါးမဖမ္းၾကေတာ့ေပ။

တ႐ုတ္တို႔၏ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္ျခင္း

တ႐ုတ္စိုက္ခင္း ပိုင္ရွင္ႏွင့္ မန္ေနဂ်ာ အမ်ားအျပားတို႔က လက္ရွိ ငွားရမ္းသည့္ သက္တမ္းကုန္လွ်င္ အစိုးရက ငွက္ေပ်ာ ဆက္လက္ စိုက္ပ်ိဳးမႈ ပိတ္ပင္ျခင္းေၾကာင့္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ၾကသည္။

ဓာတုပစၥည္း သုံးရန္ လိုအပ္ေသာေၾကာင့္သာ သုံးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၿပီး အလုပ္သမားမ်ား ဓာတုပစၥည္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္သည္ ဟူေသာ အခ်က္ကို သူတို႔က ျငင္းသည္။

“စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ရင္ ဓာတ္ေျမၾသဇာနဲ႕ ပိုးသတ္ေဆးေတာ့ သုံးရမွာပဲ” ဟု လားအိုတြင္ အႀကီးက်ယ္ဆုံး တ႐ုတ္ ငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္းတခုျဖစ္သည့္ Jiangong Agriculture စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္း မွ လုပ္ငန္းခြင္မန္ေနဂ်ာ ဝူယာရွင္ (Wu Yaqiang) က ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔သာ ဒီကိုလာၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ လုပ္မေပးရင္ ဒီေနရာက ေတာင္ေခါင္းတုံးေတြ သက္သက္ပဲျဖစ္ေနမွာပဲ” ဟု မတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ေစာင္းတြင္ ကီလို ၃၀ ခန႔္ရွိေသာ ငွက္ေပ်ာခိုင္မ်ားကို အေျခခံထုတ္ပိုးေရး စခန္းသို႔ ပို႔ေနေသာ အလုပ္သမားမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ရင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

လာအိုမွ တ႐ုတ္ငွက္ေပ်ာ စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား ႀကဳံေတြ႕ေနရသည့္ ျပႆနာမ်ားကို အတိအက် မသိေၾကာင္းႏွင့္ သူတို႔သည္ ရပ္ဝန္းတခု၊ လမ္းေၾကာင္းတခု အစီအစဥ္ႏွင့္ တိုက္ရိုက္ပတ္သက္သည္ ဟု မယူဆေၾကာင္း တ႐ုတ္နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ ဂ်န္ေရွာင္ (Geng Shuang) က ေျပာသည္။

“မူအရ ေျပာရရင္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြ ျပည္ပမွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံ လုပ္ကိုင္ၾကတဲ့ အခါ သက္ဆိုင္ရာနိုင္ငံ ဥပေဒ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြကို လိုက္နာဖို႔၊ သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း၊ လူမႈတာဝန္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ဖို႔နဲ႕ သက္ဆိုင္ရာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ကာကြယ္ဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္” ဟု ၾကာသာပေတးေန႕က က်င္းပေသာပုံမွန္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ သူက ေျပာသည္။

ယခုေဆာင္းပါး အတြက္ ေျဖၾကားေပးရန္ ရိုက္တာသတင္းဌာနက လာအိုနိုင္ငံ စိုက္ပ်ိဳးေရးဝန္ႀကီးကို ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ ေသာ္လည္း လတ္တေလာ ျပန္ၾကားျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၆ ဒသမ ၇ ဘီလီယံ တန္ေၾကးရွိ စီမံကိန္းေပါင္း ၇၆၀ ေက်ာ္ျဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ လူဦးေရ ၆ ဒသမ ၅ သန္းရွိေသာ ကုန္းတြင္းပိတ္ လာအိုနိုင္ငံတြင္ အႀကီးမားဆုံးေသာ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူ ျဖစ္သည္ဟု တ႐ုတ္နိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာ၏ အဆိုအရ သိရသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ၾသဇာကို တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားက ေဈးဝယ္စင္တာမ်ားႏွင့္ အေကာင္းဆုံး ဟိုတယ္မ်ား ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ၿမိဳေတာ္ ဗီယန္က်င္းတြင္ အျပင္းအထန္ ခံစားေနရသည္ သာမက ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ မေျပာင္းမလဲ ရွိခဲ့ေသာ ေက်းလက္ ေဒသမ်ားအထိပင္ ပ်ံ့ႏွံ႕ေနသည္။



ငွက္ေပ်ာေခတ္

တ႐ုတ္ငွက္ေပ်ာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားသည္ ျပည္တြင္းတြင္ ေျမမလုံေလာက္ေသာေၾကာင့္ လာအိုသို႔ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ခန႔္က စတင္ ဝင္ေရာက္လာၾကၿပီး အမ်ားအျပားက လာအိုနိုင္ငံ၏ အေသးငယ္ဆုံးႏွင့္ လူဦးေရ အနည္းဆုံး ျပည္နယ္ျဖစ္သည့္ ဘိုကီယို ျပည္နယ္သို႔ ေရာက္လာၾကသည္။

ေနာင္ႏွစ္မ်ားတြင္ လာအိုနိုင္ငံ၏ ငွက္ေပ်ာသီးတင္ပို႔မႈမွာ ၁၀ ဆတိုးလာၿပီး နိုင္ငံအတြက္ ျပည္ပဝင္ေငြ အမ်ားဆုံး ရွာေပးေသာ ထြက္ကုန္ ျဖစ္လာသည္။ ငွက္ေပ်ာသီး အားလုံးနီးပါးကိုလည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔သည္။

ေကာင္က်ဳးဗိုႏူဆက္ ကဲ့သို႔ေသာ လာအိုလူမ်ိဳးစုမ်ား အတြက္မူ တ႐ုတ္စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ားက ၎တို႔ကိုယ္တိုင္ စိုက္ပ်ိဳးလွ်င္ ရေသာဝင္ေငြထက္ ပိုေသာ ေျမငွားခကို ေပးသည္။

ေမာင္ သို႔မဟုတ္ ခမူ ကဲ့သို႔ေသာ ေတာင္ေပၚ လူမ်ိဳးစုမ်ား အတြက္မူ ငွက္ေပ်ာသီးေခတ္သည္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္အားခ ျဖစ္သည္။

ငွက္ေပ်ာသီး ခူးခ်ိန္တြင္ တေန႕လွ်င္ အနည္းဆုံး ၁၀ ေဒၚလာ ရၾကၿပီး တခါတရံ ထိုထက္ ၂ ဆ ပိုရသည္။ ထိုပမာဏသည္ ကမာၻ႔ဘဏ္၏ အဆိုအရ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က တဦးခ်င္း ပ်မ္းမွ်ဝင္ေငြမွာ ၁၇၄၀ သာရရွိေသာ လာအိုနိုင္ငံတြင္ မ်ားျပားေသာ ေငြျဖစ္သည္။ သူတို႔သည္ ဓာတုပစၥည္း မ်ားႏွင့္ အထိေတြ႕ရဆုံးေသာ သူမ်ားလည္း ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္လူမ်ိဳး ငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးသူ အမ်ားစုသည္ Cavendish ငွက္ေပ်ာမ်ိဳးကို စိုက္ပ်ိဳးၾကၿပီး ထိုငွက္ေပ်ာမ်ိဳးမွာ စားသုံးသူမ်ား ႏွစ္ၿခိဳက္ေသာ္လည္း ေရာဂါရနိုင္သည္။

ေမာင္ ႏွင့္ ခမူ အလုပ္သမားမ်ားသည္ ငွက္ေပ်ာပင္မ်ားကို ပိုသတ္ေဆးမ်ား ေလာင္းေပးရၿပီး ေပါင္းပင္မ်ားကို paraquat ကဲ့သို႔ေသာ ေပါင္းသတ္ေဆးျဖင့္ သတ္ေပးရသည္။ paraquat ပိုးသတ္ေဆးကို ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ လာအို အပါအဝင္ အျခားေသာ နိုင္ငံ အမ်ားအျပားတြင္ ပိတ္ပင္ထားသည္။

ထိုငွက္ေပ်ာသီးမ်ားကို တ႐ုတ္သို႔ တင္ပို႔သည့္ ခရီးတြင္ မပ်က္ဆီးေစရန္ မွိုသတ္ေဆးလည္း စိမ္ရသည္။

သီးႏွံေျပာင္းလဲျခင္း

အခ်ိဳ႕ေသာ ငွက္ေပ်ာၿခံ လုပ္သားမ်ားသည္ အားနည္းၿပီး ပိန္ေျခာက္လာကာ ကိုယ္ေပၚတြင္ အစက္အေပ်ာက္မ်ား ေပၚလာတတ္သည္ ဟု လာအိုနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း အေျခစိုက္ အက်ိဳးအျမတ္ မယူေသာ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏွင့္ အသိပညာဆိုင္ရာ လူမႈအဖြဲ႕ (Community Association for Mobilizing Knowledge in Development – CAMKID) မွ ဒါရိုက္တာ ဖုန္စိုင္းမန္နီေဗာင္ဇိုင္ (Phonesai Manivongxai) က ေျပာသည္။

CAMKID ၏ လုပ္ငန္းမ်ား အနက္ တစိတ္တေဒသမွာ အလုပ္သမားမ်ားကို ဓာတုပစၥည္း အသုံးျပဳမႈ အႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပညာေပးေရး ျဖစ္သည္။ “က်မတို႔ လုပ္ေပးနိုင္တာက သူတို႔တေတြ ပိုသိလာေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ပဲ ရွိတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ထိုလုပ္ငန္းမွာ ေတာင္တက္ခရီးၾကမ္း ကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္။ ပိုးသတ္ေဆး အမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္ႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံတို႔မွ လာၾကၿပီး ထိုနိုင္ငံမ်ား၏ ဘာသာစကားမ်ားျဖင့္သာ သတိေပး လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ား ေရးသားထားၾကသည္ ဟု ရိုက္တာ သတင္းဌာနက စုံစမ္းသိရသည္။ ထိုစာမ်ားကို လာအိုဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားလွ်င္ပင္ ေမာင္ႏွင့္ ခမူ အခ်ိဳ႕မွာ စာမတတ္သူမ်ား ျဖစ္ၾကေသာေၾကာင့္ နားလည္မည္ မဟုတ္ေပ။



ဖုန္စိုင္းမန္နီေဗာင္ဇိုင္ ေျပာေသာ အျခား ျပႆနာတခုမွာ အလုပ္သမားမ်ားသည္ ၎တို႔ ေသာက္သုံးေရကို ညစ္ညမ္းေစေသာ ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ နီးကပ္စြာ ေနထိုင္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

လာအိုေဈးကြက္တြင္ ထိုင္းနိုင္ငံလုပ္ အဆိပ္ျပင္းသည့္ ေပါင္းသတ္ေဆး (paraquet) မ်ား ေရာင္းခ်ေနသည္ကို ရိုက္တာ သတင္းဌာနက ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ရိုက္တာ သတင္းဌာနႏွင့္ ေျပာဆိုခဲ့သည့္ အခ်ိဳ႕ေသာ အလုပ္သမားမ်ားက အေကာင္းအဆိုး ေရာႁပြမ္း ေနျခင္းကို လက္ခံၾကသည္။ ဓာတုပစၥည္းမ်ား အတြက္ စိုးရိမ္သလို လုပ္အားခ မ်ားမ်ားရျခင္းေၾကာင့္ ကေလးမ်ားကို ေက်ာင္းထားနိုင္သည္ သို႔မဟုတ္ အစားေကာင္းေကာင္း စားနိုင္သည္ဟု ေျပာၾကသည္။

ငွက္ေပ်ာ စိုက္ရာတြင္ ဓာတုပစၥည္း အသုံးျပဳျခင္းကို အစိုးရက ၿဖိဳခြဲျခင္းသည္လည္း အႏၲရာယ္ ဓာတုပစၥည္းမ်ား လုံး၀ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ ဟု အာမခံခ်က္ မရွိေပ။

ထုတ္လုပ္မႈ ျမင့္မား လာေသာေၾကာင့္ ငွက္ေပ်ာေဈးမ်ား က်ဆင္းလာေသာေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ တ႐ုတ္ ရင္းႏွီး ျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားသည္ ဖရဲသီးကဲ့သို႔ အျခား ဓာတုပစၥည္း အသုံးမ်ားေသာ သီးႏွံမ်ားကို စိုက္ပ်ိဳးလာၾကသည္။

ဘိုကီယိုရွိ ငွက္ေပ်ာစိုက္ခင္းမ်ား၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန႔္ အထိကို ရွင္းလင္းလိုက္ၿပီးၿပီဟု လိုင္လင္းငွက္ေပ်ာ စိုက္ခင္းကို ပူးတြဲပိုင္ဆိုင္သူ အသက္ ၄၆ ႏွစ္ အ႐ြယ္ ဇန္ဂ်င္ဂ်မ္းက ေျပာသည္။ သူႏွင့္ ၿပိဳင္ဘက္ စိုက္ပ်ိဳးသူအခ်ိဳ႕သည္ ျမန္မာႏွင့္ ကေမာၻဒီးယားဘက္သို႔ ေျခဆန႔္ၾကသည္ ဟုလည္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ သူ႕တြင္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ရန္ အစီအစဥ္ မရွိဟု ေျပာသည္။ လာအိုနိုင္ငံ အေပၚ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈသည္ မဖြံ႕ၿဖိဳး ေသးေသာ နိုင္ငံမ်ား ျဖတ္သန္း ၾကရသည့္ လမ္းသာ ျဖစ္ၿပီး ေဒသခံမ်ားသည္ တ႐ုတ္မ်ားကို ေက်းဇူးတင္ရမည္ ဟု သူက ေျပာသည္။

“ငါတို႔ ဘဝေတြ ဘယ္လို တိုးတက္လာလဲ ဆိုတာ သူတို႔ မစဥ္းစားဘူး။ သူတို႔က ဒါေတြကို ေကာင္းကင္ဘုံက ေပးတယ္ ထင္ေနၾကတာ။ ဘဝဆိုတာ သူ႕ဘာသာ တိုးတက္လာတာ မဟုတ္ဘူး” ဟု သူက ေျပာသည္။ ။

(Reuters သတင္းဌာနတြင္ တင္ျပထားသည့္ Cash and Chemicals: for Laos, Chinese Banana Boom a Blessing and Curse ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္သည္။)

From : ဧရာဝတီ

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

Read More »

Saturday, May 13, 2017

ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အနာဂတ္ ဘာလဲ ဘယ္လဲ


ေကာ့မႉးရွိ လူငယ္ ထိန္းသိမ္း ျပဳျပင္ေရး ေက်ာင္းရွိ လူငယ္မ်ား / မ်ိဳးမင္းစိုး / ဧရာဝတီ


အသက္ ၁၆ ႏွစ္ အ႐ြယ္ ေမာင္ေဇာ္ သိန္းထိုက္ မနက္ အိပ္ရာနိုးတိုင္း ပထမဆုံး လုပ္သည့္ အလုပ္မွာ ေန႔ရက္ ေတြကို ေရတြက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ေန႔တိုင္း ျပကၡဒိန္မွ ရက္စြဲမ်ားကို ျခစ္ကာ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရး သင္တန္းေက်ာင္းမွ သူထြက္ခြာ နိုင္မည့္ အခ်ိန္ကို စိတ္မရွည္စြာ ေစာင့္ဆိုင္း ေနသည္။

ေနာက္ထပ္ေရတြက္ရန္ ရက္ေပါင္း ၄၀၀ နီးပါး က်န္ေန ပါေသးသည္။

“ၾသဂုတ္လ ၁ ရက္ေန႔၊ ၂၀၁၈ မွာ သားလြတ္မွာ” ဟု သူက မဆိုင္း မတြ ေျဖသည္။ ရန္ကုန္တိုင္း ေကာ့မႉးၿမိဳ႕နယ္ ရွိ ကေလးေထာင္ဟု အမ်ား သိၾကသည့္ ငွက္ေအာ္စမ္း လူငယ္ သင္တန္း ေက်ာင္းမွ ယခုမွ စ၍ ေနာက္ ၁၄ လ ၾကာခ်ိန္တြင္မွ သူ လြတ္ေျမာက္မည္ ျဖစ္သည္။

လြန္ခဲ့ေသာ တႏွစ္နီးပါးက အက်ိဳးဆက္ကို ေသခ်ာ မစဥ္းစားဘဲ ျပဳလုပ္ ခဲ့သည့္ အမွား တခုက သူ႕ဘဝကို လုံးဝေျပာင္း လဲေစခဲ့သည္။

ေမာင္ေဇာ္ သိန္းထိုက္၏ အကို ဝမ္းကြဲ တဦးက အျပင္ထြက္ဖို႔ လာေခၚသည့္ အခ်ိန္မွာ မနက္ ၂ နာရီ ျဖစ္သည္။ လမ္းတဝက္ ေရာက္မွ သူ႔အကို ဝမ္းကြဲက ဆိုင္ကယ္ သြားခိုးမည့္ အစီ အစဥ္ကို ထုတ္ေျပာသည္။

မုန႔္ဖိုးေပးမယ္ဟု ေျပာေသာေၾကာင့္ သူလိုက္ သြားခဲ့မိသည္ဟု ေမာင္ေဇာ္သိန္းထိုက္က ျပန္ေျပာင္း ေျပာျပသည္။

ငွက္ေအာ္စမ္း လူငယ္ ထိန္းသိမ္း ျပဳျပင္ေရး ေက်ာင္း အဝင္ဝ


မၾကာမီမွာပင္ သူတို႔ ခိုးရမည့္ ဆိုင္ကယ္ကို ေတြ႕သည္။ သို႔ေသာ္ လွည့္ကင္းေရာက္ လာခ်ိန္တြင္ အကို ဝမ္းကြဲျဖစ္သူက ထြက္ေျပး သြားေသာ္လည္း ေမာင္ေဇာ္သိန္းထိုက္ အဖမ္းခံ လိုက္ရသည္။

တရား႐ုံးမွ သူ႕ကို လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ ၂ ႏွစ္ေနရန္ အမိန႔္ခ်ခဲ့သည္။ သင္တန္းေက်ာင္းသည္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ ေသာ ကေလးမ်ားကို ျပစ္ဒဏ္ေစ့၍ ျပန္ထြက္သည့္အခ်ိန္ ဘဝသစ္တခု စရန္ လိုအပ္သည္မ်ားကို ေလ့က်င့္သင္ၾကားေပးရန္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း ထိုအခ်က္သည္ စိန္ေခၚမႈတခု ျဖစ္လာေတာ့သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ကေလးသူငယ္ဥပေဒတြင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ခ်ိန္၌ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ မျပည့္ေသးသည့္ ကေလးငယ္ မ်ားႏွင့္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ေအာက္ အကာအကြယ္ လိုအပ္သည့္ လူငယ္မ်ား (မူးယစ္ေဆးစြဲသူမ်ား၊ မိဘသို႔မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူ မရွိေသာသူမ်ားႏွင့္ လမ္းေပၚေန ကေလးမ်ား အပါအဝင္) ကို လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္ရွိ လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္း ၁၀ ခု အနက္မွ တခုသို႔ ပို႔ေဆာင္ရမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပဌာန္း ထားသည္။

အဆိုပါ ေက်ာင္း ၁၀ ေက်ာင္း အနက္ ၃ ေက်ာင္းမွာ မိန္းကေလးမ်ား အတြက္ျဖစ္ၿပီး ၄ ေက်ာင္းမွာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ လိုအပ္ေသာ လူငယ္မ်ား အတြက္ျဖစ္သျဖင့္ ရာဇဝတ္မႈျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္းခံရေသာ လူငယ္ ေယာက္်ားေလးမ်ားကို က်န္ ေက်ာင္း ၃ ေက်ာင္းကသာ လက္ခံသည္။

ထိုေက်ာင္းသုံးေက်ာင္းတြင္ ငွက္ေအာ္စမ္း သင္တန္းေက်ာင္းက အႀကီးဆုံး ျဖစ္ၿပီး လူငယ္ ၄၆၀ ခန႔္ရွိ၍ မႏၲေလးရွိ ေက်ာင္းတြင္ လူငယ္ ၃၀၀ နီးပါးရွိၿပီး အငယ္ဆုံး ျဖစ္သည့္ ေမာ္လၿမိဳင္ေက်ာင္းတြင္ လူငယ္ ၁၀၀ ခန႔္ရွိေၾကာင္း ငွက္ေအာ္စမ္းေက်ာင္းအုပ္ ဦးေက်ာ္ဦး၏ အဆိုအရသိရသည္။

သူက လူမွုဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာနလက္ေအာက္ရွိ လူမွုဝန္ထမ္းဦးစီးဌာနမွ လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွူး တဦးလည္း ျဖစ္သည္။

ငွက္ေအာ္စမ္းေက်ာင္းတြင္ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္းခံရသည့္ လူငယ္ ၃၆၀ ခန႔္ ရွိၿပီး အျခားသူမ်ားမွာ ယခင္က လမ္းေပၚေန ကေလးမ်ား ျဖစ္သည္။

လူငယ္အားလုံး အတြက္ က်ယ္ျပန႔္သည့္ ဦးတည္ခ်က္မ်ား တူညီစြာ သတ္မွတ္ထားသည္။

“က်ေနာ္တို႔ေက်ာင္းရဲ႕ အဓိက ရည္႐ြယ္ခ်က္က ျပစ္မႈက်ဴးလြန္တဲ့ကေလးေတြကို တရားစီရင္ေရးၿပီးရင္ လူအဖြဲ႕အစည္း ထဲကို ေကာင္းမြန္တဲ့ လူတေယာက္ အေနနဲ႔ ျပန္ေရာက္ဖို႔ ေလ့က်င့္ေပးတာ။ စာရိတၱေတြျပဳျပင္ၿပီးေတာ့” ဟု ဦးေက်ာ္ဦးက ေျပာသည္။

သင္တန္းေက်ာင္းသို႔ ေရာက္လာေသာ ကေလးအမ်ားစုမွာ ခိုးမႈႏွင့္ ေရာက္ရွိလာျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သူကေျပာသည္။ ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားမႈ၊ လုယက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေရာက္ရွိလာသူမ်ားလည္းရွိၿပီး မူးယစ္ေဆးမႈႏွင့္ လူသတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္း ခံရသူ အနည္းငယ္သာ ရွိသည္ဟု ဆိုသည္။

သင္တန္းေက်ာင္းတြင္ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ မိုဘိုင္းဖုန္း ခိုးယူျခင္း သို႔မဟုတ္ အလစ္သုတ္ျခင္းေၾကာင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ခံရ သည့္ ကေလး ၁၀၀ ေက်ာ္ ရွိသည္ဟု သူကေျပာသည္။

“လူငယ္ေတြ အသက္ ၁၄ ႏွစ္ ၁၅ ႏွစ္ အ႐ြယ္ဆိုရင္ ဖုန္းကိုင္ခ်င္ၾကတယ္။ သူတို႔ မိဘေတြက ဆင္းရဲေတာ့ ဝယ္မေပးနိုင္ ဘူး။ အဲဒီေတာ့ သူတို႔ ခိုးၾကတယ္။”

လူငယ္ ၈၀ ခန႔္အား ထားထားေသာ အေဆာက္အဦး


မိုဘိုင္းဖုန္း ခိုးသူမ်ားမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၂ လမွ ၂ ႏွစ္ အထိ ခ်မွတ္ျခင္းခံၾကရသည္။

“သူတို႔က ဗဟုသုတမရွိဘူး။ ဒီကိုေရာက္လာတဲ့ ကေလးေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ ဆင္းရဲတဲ့ မိသားစုကလာၾကတယ္။ ေက်ာင္းထြက္ထားၾကတယ္။ သူတို႔ထက္အသက္ႀကီးတဲ့သူေတြနဲ႕ေပါင္းၿပီး အေပါင္းအသင္းမွားၾကတယ္။” ဟု ဦးေက်ာ္ဦး ကေျပာသည္။

လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန လက္ေအာက္တြင္ လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းမ်ား ကို ၁၉၇၃ ခုႏွစ္တြင္ ပထမဆုံး စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္ မတိုင္မီက ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ ကေလးသူငယ္မ်ားကို ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ အက်ဥ္းဦးစီးလက္ေအာက္ရွိ ေထာင္ႏွင့္ အလားတူေသာ ျပဳျပင္ေရးစခန္းမ်ားသို႔ ပို႔ေဆာင္ခဲ့ၿပီး ထိုစခန္းမ်ား၏ အေျခအေနက ဆိုး႐ြားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ေကာ့မႉးမွ ငွက္ေအာ္စမ္း ေက်ာင္းတြင္လည္း အလားတူပင္ ဆိုး႐ြားခဲ့သည္ဟု နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီ ေစာင့္ ေရွာက္ေရး အသင္း (AAPP) ၏ mental health support program မွ ႀကီးၾကပ္ေရးမႉး ကိုခ်စ္ကိုလင္းက ေျပာသည္။ ယခင္က သင္တန္းေက်ာင္းရွိ ကေလးမ်ားကို အလုပ္ၾကမ္းမ်ား ေစခိုင္းျခင္း၊ အေဆာင္မႉးမ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားၾကား ဆက္ဆံေရး အဆင္မေျပမႈမ်ားႏွင့္ ရိုက္ႏွက္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟု ၎က ေျပာသည္။

ယခုအခါ ၃၆ ဧက က်ယ္သည့္ ေက်ာင္းဝန္း၏ ဂိတ္တံခါးမ်ားမွာ အၿမဲ ဖြင့္ထားသည္။ လူငယ္ ၈၀ မွ ၁၀၀ ခန႔္စီ အထိ ေနထိုင္ၾကသည့္ အိပ္ေဆာင္မ်ား၏ ပတ္လည္တြင္လည္း ၿခံစည္းရိုး အျမင့္မ်ား ရွိမေနပါ။

လူငယ္မ်ား အေနျဖင့္ ဥပေဒအရ ထြက္ခြာသြားခြင့္ မရွိေသာ္လည္း သူတို႔ကို လက္ထိပ္ခတ္ထားျခင္း၊ ခ်ည္ေႏွာင္ထားျခင္းမ်ိဳး မရွိေပ။

မၾကာေသးမီွ အခ်ိန္အထိ မနက္စာ အျဖစ္ ထမင္းေၾကာ္၊ ေန႔လည္စာ အျဖစ္ ပဲဟင္းႏွင့္ ငါးပိရည္ႏွင့္ ညစာတြင္သာ အသားဟင္း တမ်ိဳးကို စားခဲ့ ၾကရသည္။

ေရခ်ိဳး အဝတ္ေလွ်ာ္ၿပီး အေဆာင္သို႔ ျပန္လာေသာ ကေလးမ်ား


ဧၿပီလမွ စ၍ အစိုးရက တေယာက္စာ ေကြၽးေမြး စရိတ္ကို တေန႔လွ်င္ ၄၃၂ က်ပ္ မွ ၁၀၀၀ က်ပ္သို႔ တိုးျမႇင့္ သတ္မွတ္ခဲ့သည့္ အတြက္ ယခုအခါ တေန႔လွ်င္ အသားဟင္း ၂ ႀကိမ္ စားနိုင္ၿပီ ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ျဖစ္လာျခင္းက တိုးတက္မႈတခု ျဖစ္ေသာ္လည္း ပိုမိုႀကီးမားသည့္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖစ္ေသာ လူငယ္မ်ားကို ထိေရာက္စြာ ျပန္လည္ ပ်ိဳးေထာင္ေရး ႏွင့္ လူ႕ေဘာင္အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းသို႔ အဆင္ေျပေကာင္းမြန္စြာ ျပန္လည္ေရာက္ရွိနိုင္ေရးတို႔က အလွမ္းေဝးကြာေနဆဲျဖစ္သည္။

သင္တန္းေက်ာင္းရွိ လူငယ္အမ်ားစုက ေရွ႕လာမည့္ အနာဂတ္ အတြက္ စိုးရိမ္ေၾကာင့္က် မႈမ်ားခံစားေနရသည္ဟု ကိုခ်စ္ကိုလင္းက ေျပာ သည္။

“သူတို႔ ျပန္လြတ္လာတဲ့အခါ အျပင္က လူေတြက သူတို႔ကို ဘယ္လိုဆက္ဆံမလဲ။ မိသားစုေတြကေရာ အရင္လိုပဲ ေႏြးေႏြးေထြးေထြး ရွိပါ့မလားဆိုတဲ့ စိတ္ဒဏ္ရာေတြ ရွိတယ္”ဟု သူကဆိုသည္။

AAPP က ယခုႏွစ္ မတ္လမွစၿပီး အသက္ ၁၈ ႏွစ္ ဝန္းက်င္ လူငယ္ ၁၂ ေယာက္ကို ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးမႈ အစီအစဥ္တခု စတင္ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ လူငယ္မ်ား စိတ္ခံစားခ်က္တည္ၿငိမ္ေရး ႏွင့္ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ အျမင္ရရွိေရးတို႔ကို ကူညီရန္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းမ်ားသည္ ယခင္က ေက်ာင္းတက္ခဲ့သည့္ ကေလးမ်ားကို ပညာဆက္လက္ သင္ၾကားေရး အတြက္ ေ႐ြးခ်ယ္ စရာလည္း ေပးထားသည္။

ေန႔လည္စာ စားခ်ိန္


အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အတတ္ပညာမ်ားသင္ၾကားေပးျခင္းက အဆိုပါသင္တန္းေက်ာင္းမ်ား၏ အဓိက ဦးစားေပးျဖစ္ သည္။ ငွက္ေအာ္စမ္းေက်ာင္းတြင္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာမ်ားအတြက္ လက္သမား၊ ပန္းရန္၊ ဆိုင္ကယ္ျပင္၊ စိုက္ပ်ိဳး၊ အပ္ခ်ဳပ္၊ လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ ဆံပင္ညွပ္ သင္တန္းမ်ား ဖြင့္လွစ္ သင္ၾကား ေပးရန္ သတ္မွတ္ ထားသည္။

သို႔ေသာ္လည္း သတ္မွတ္ထားသည့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာ သင္တန္း ၁၀ မ်ိဳး အနက္မွ ၂ မ်ိဳးခန႔္ကိုသာ လက္ရွိတြင္ ဖြင့္လွစ္ေပးနိုင္သည္။

သင္တန္းအခ်ိဳ႕ ရပ္တန႔္ထားရျခင္းမွာ ကိရိယာမ်ား၊ ေလ့က်င့္ေရး ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ သင္တန္းဆရာ မ်ားကဲ့သို႔ေသာ အရင္းအျမစ္မ်ား အားနည္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟု ဦးေက်ာ္ဦးက ဝန္ခံသည္။

“အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာ သင္တန္းေတြမွာ က်ေနာ္တို႔ အားနည္းေနတုန္းပဲ။ အားလုံးကို တခ်ိန္ထဲမွာ မဖြင့္နိုင္ဘူး။” ဟု သူက ေျပာသည္။

လက္ရွိတြင္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းသင္တန္းမ်ားမွာ အစဥ္တစိုက္ မလုပ္နိုင္ဘဲ ဟန္ျပသေဘာမ်ိဳးသာျဖစ္ေနေၾကာင္း ကိုခ်စ္ကိုလင္းက ေျပာသည္။

“အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ဒီကိုေရာက္လာပီးရင္ ၂ ႏွစ္ျဖစ္ျဖစ္ အခ်ိန္ကာလတခုမွာ အတတ္ပညာတခုခုကိုေတာ့ ကြၽမ္းကြၽမ္းက်င္က်င္ တတ္သြားေစခ်င္တယ္။ အဲ့ဒါမွ အဲ့ဒီအတတ္ပညာနဲ႕ အသက္ေမြးနိုင္ပီး သူတို႔မလုပ္ခ်င္တာေတြကို ထပ္လုပ္ဖို႔ မလိုေတာ့မွာ” သူကဆိုသည္။

ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးႏွင့္ ဧရာဝတီတိုင္းတို႔တြင္ အခမဲ့ စာၾကည့္တိုက္မ်ား ဖြင့္လွစ္ခဲ့သည့္ ကိုေဇာ္ေဇာ္ကလည္း အလားတူ စိုး ရိမ္မႈ ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ သူက ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္ အတြင္းတြင္ ငွက္ေအာ္စမ္းသို႔ သြားေရာက္၍ လူငယ္မ်ားကို စိတ္ဓာတ္ျမႇင့္တင္ေရး ေဟာေျပာခဲ့သူ ျဖစ္သည္။

ျပစ္မႈကေနလြတ္ေျမာက္ၿပီး ထြက္လာသည့္ကေလးမ်ားတြင္ ျပန္လည္က်ဴးလြန္မႈမ်ားကလည္း ျပႆနာတခု ျဖစ္ေနဆဲဟု သူကေျပာသည္။ လူငယ္မ်ားကို စာရိတၱပိုင္းဆိုင္ရာ ဆုံးမသင္ၾကားမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးခဲ့ေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ လိုအပ္ ေနသည္မွာ သူတို႔ကို သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္ေသာ အလုပ္အကိုင္ရ ရွိေစမည့္ ခိုင္မာေသာ ေလ့က်င့္သင္တန္းေပးေရး အစီအစဥ္မ်ား ျဖစ္သည္ ဟု ဆိုသည္။

ဆံပင္ညွပ္ သင္တန္း


ထိုသို႔ ခက္ခဲေနရျခင္းမွာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ သင္တန္းေက်ာင္းမ်ားတြင္ ဘတ္ဂ်က္မလုံေလာက္မႈမ်ား၏ အက်ိဳးဆက္ ျဖစ္ သည္။

လူငယ္ ၅၀၀ နီးပါးကို ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ရန္အတြက္ လူမႈေရးလုပ္သား ၄၇ ဦးလိုအပ္ေသာ္လည္း ငွက္ေအာ္စမ္းတြင္ ၃၁ ဦးသာ ရွိသည္ဟု ဦးေက်ာ္ဦးက ေျပာသည္။ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သူ လူငယ္မ်ားအတြက္ ေက်ာင္းတြင္း အသက္ေမြးဝမ္း ေက်ာင္း အတတ္ပညာသင္တန္းမ်ားသာရွိၿပီး ထိုသင္တန္းမ်ားကို နည္းျပ ဆရာမ်ား မဟုတ္သည့္ လူမႈေရးလုပ္သားမ်ား ကသာ သင္ၾကားေပးခဲ့ရသည္။

စိန္ေခၚမႈမ်ား ရွိေနေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့သည့္ ႏွစ္က လူငယ္ ၂၀၀ ခန႔္ကို အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းပညာသင္တန္း အခ်ိဳ႕ ေပး နိုင္ခဲ့သည္ဟု ဦးေက်ာ္ဦး၏ အဆို အရ သိရသည္။

ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး ႏွင့္ အားကစားစသည့္ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ အစိုးရႏွင့္ အစိုးရ မဟုတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ ပူးေပါင္းေဆာက္႐ြက္မႈမွ တဆင့္ ပိုမို ေကာင္းမြန္သည့္ ေထာက္ပံ့မႈမ်ား အတြက္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္း အတတ္ပညာ မ်ား ယခုဘ႑ာႏွစ္မ ွစၿပီး ပိုသင္ၾကားေပးနိုင္မည့္အစီအစဥ္မ်ား အေကာင္အထည္ ေဖာ္လ်က္ရွိသည္ဟုလည္း ဦးေက်ာ္ဦးက ေျပာသည္။

လက္သမား သင္တန္း


ယခုႏွစ္တြင္ ပညာေရး ဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္ စက္မႈ ဝန္ႀကီးဌာနတို႔မွ ေထာက္ပံ့သည့္ မိုဘိုင္း အဖြဲ႕မ်ား ႏွင့္ အျခားသူမ်ားက လူငယ္မ်ားကို လက္သမား၊ ပန္းရန္၊ စက္ျပင္ႏွင့္ အျခားပညာရပ္မ်ား သင္ၾကားေပးသြားမည္ ဟုလည္း သူကေျပာ သည္။

လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရး ႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ဝန္ႀကီး ေဒါက္တာဝင္းျမတ္ေအးကလည္း ငွက္ ေအာ္စမ္း လူငယ္သင္တန္းေက်ာင္းသို႔ လာေရာက္သည့္ အခ်ိန္တြင္ ထပ္မံ ကတိျပဳခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ေ႐ြးခ်ယ္စရာ အသစ္မ်ားက ေမာင္ေဇာ္သိန္းထိုက္ဆီကိုေတာ့ ေစာေစာေရာက္မလာနိုင္ပါ။

ေက်ာင္းတြင္ ရွိေနသည့္ ၈ လတာကလ အတြင္းတြင္ အုတ္စီျခင္း ႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္း ျခင္းတို႔ကို အနည္းငယ္ သင္ၾကားခဲ့သည္ဟု သူက ဧရာဝတီသို႔ေျပာျပသည္။

“သား ဒီကေန လြတ္ရင္ ဆိုင္ကယ္ကယ္ရီပဲ ဆြဲစားမယ္၊ ဆိုင္ပိုင္ရွင္တို႔ ဆရာဝန္တေယာက္တို႔ သားမျဖစ္ခ်င္ပါဘူး။ သားက ေက်ာင္းထြက္ထားေတာ့” ဟု သူက ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ေက်ာင္းမွာ ရွိသည့္ လူငယ္မ်ားကို ေကာင္းမြန္တဲ့လမ္းေၾကာင္းကို ေျပာင္းလဲေပးနိုင္လိမ့္မည္ဟု ဦးေက်ာ္ဦး က စိတ္အားထက္သန္စြာ ေျပာသည္။ ေက်ာင္းမွာ ေနထိုင္ခဲ့ဖူးသူ တေယာက္ ျဖစ္သည့္ သိန္းစိုးက ျမန္မာ့ရိုးရာ လက္ေဝွ႕ ခ်န္ပီယံ ႏွင့္ အျဖဴေရာင္ေသြးသစ္ ျမန္မာလက္ေဝွ႕ကလပ္၏ အဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လာသည့္ အေၾကာင္းကို သူကေျပာျပသည္။

ေန႔လည္စာ စားခ်ိန္


လူငယ္မ်ားကို အားေပးရန္ အတြက္ သိန္းစိုးက ေက်ာင္းသို႔ အခါအားေလ်ာ္စြာ လာေရာက္ေလ့ ရွိသည္။

“ကံမေကာင္းစြာနဲ႔ ပဲ က်ေနာ္တို႔က က်ေနာ္တို႔နဲ႔ လက္ပြန္းတနီးရွိတဲ့ ကေလးေတြ အေၾကာင္းေလာက္ပဲ သိရပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရး အစီအစဥ္ မရွိတဲ့ အတြက္ သူတို႔ လြတ္သြားၿပီး တဲ့ေနာက္မွာ ဆက္သြယ္ဖို႔ ခက္တယ္။ ဝန္ထမ္း အင္အား မ်ားမ်ားနဲ႔ လုပ္နိုင္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ပိုေကာင္း တာေပါ့” ဟု သူက ေျပာသည္။

ဒုကၡေရာက္ေနသည့္ မိသားစုမ်ား ႏွင့္ ခက္ခဲေသာ ပတ္ဝန္းက်င္သို႔ ျပန္ေရာက္သြားေသာလူငယ္မ်ားက ရာဇဝတ္မႈ က်ဴးလြန္သည့္ ဘဝသို႔ ျပန္ေရာက္ သြားဖြယ္ရာ ပိုမ်ားသည္ဟု သူကေျပာသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သိပ္မဆိုးသည္က ျပန္လြတ္သြားသည့္ လူငယ္မ်ားထဲမွ အနည္းငယ္မွ်ေသာ အေရအတြက္သာ ေက်ာင္းသို႔ ျပန္ေရာက္လာျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သူက ထပ္ေျပာသည္။

လမ္းေပ်ာက္ေနေသာ လူငယ္မ်ား၏ ျပႆနာက လူတိုင္း အတြက္ စိုးရိမ္စရာတခု ျဖစ္သည္ဟု နာမည္ေက်ာ္ စာေရး ဆရာမ ႏွင့္ ပရဟိတေဆာင္႐ြက္သူ ေဒၚသန္းျမင့္ေအာင္က ေျပာသည္။ သူသည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္စည္ပင္သာယာ ေရး ေကာ္မတီမွ အဖြဲ႕ဝင္ တဦးလည္း ျဖစ္သည္။

ေဆာ့ကစားေနေသာ ကေလးငယ္မ်ား


အကယ္၍ ကေလးငယ္မ်ားက ေကာင္းမြန္ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ (တည္ၿငိမ္ေသာမိသားစု၊ ေကာင္းမြန္ေသာ ပညာေရး ႏွင့္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ ႏွင့္ တရားဥပေဒစိုးမိုးေသာ အသိုင္းအဝိုင္း) တြင္ ႀကီးျပင္းလာခဲ့လွ်င္ သင္တန္းေက်ာင္းသို႔ အပို႔ခံရေသာ ကေလးမ်ားရွိလိမ့္မည္မဟုတ္ဟု သူကဆိုသည္။

“ဒီကေလးငယ္ေတြကို ေထြးေပြ႕ေပးနိုင္မယ့္ လူမႈအသိုင္းအဝိုင္းတခု လိုအပ္ပါတယ္။ တကယ္လို႔ က်မတို႔က သူတို႔ကို ဥေပကၡာ ျပဳခဲ့မယ္ဆိုရင္ သူတို႔ ရာဇဝတ္မႈေတြထဲကို ျပန္ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။”

(ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္းပါ San Yamin Aung ၏ A Brighter Future for Burma’s Juvenile Offenders? ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

From : ဧရာဝတီ by စမ္းယမင္းေအာင္

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

Read More »

ဘာေၾကာင့္ တပ္က အာဏာ မသိမ္းနိုင္တာလဲ




ျမန္မာ နိုင္ငံတြင္ အကြက္ခ် ႀကံစည္ သီအိုရီမ်ား (conspiracy theory) ေခတ္စား တတ္သည္။ အမ်ားစုမွာ စိတ္ကူးယဥ္ ပုံျပင္မ်ား ျဖစ္ၾက သည္ကို ေတြ႔ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း အခု တႀကိမ္တြင္ ေနာက္တခု ေပၚထြက္လွ်က္ ရွိသည္။

သက္ေရာက္မႈ အလား အလာမ်ား အရ ဆင္ခ်င္ သုံးသပ္ရန္ ထိုက္တန္ ပါသည္။ ျမန္မာ နိုင္ငံ၏ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔မ်ား သို႔မဟုတ္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္၏ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္၏ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ အစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်၍ စစ္အစိုးရသစ္ တခု ဖြဲ႔စည္းမည္ဟု အဆိုပါ သီအိုရီက ဆိုသည္။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ NLD ပါတီ အာဏာ ရရွိခဲ့၍ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ႏွင့္ အစိုးရ အဖြဲ႔ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာၿပီး တႏွစ္ ျပည့္သည့္ အခ်ိန္တြင္ ထိုသီအိုရီက မီဒီယာ သတင္း မ်ားေၾကာင့္ ျပန္လည္ ေပၚေပါက္ လာရသည္။

သမိုင္းဝင္ အျဖစ္ အပ်က္ ၂ ခုလုံးက စိတ္ မသက္သာ စရာ သုံးသပ္ မႈမ်ား ေပၚထြက္ေစ ခဲ့ၿပီး ႁခြင္းခ်က္ မရွိ အားလုံး နီးပါးက NLD အစိုးရ၏ ပထမဆုံး ႏွစ္ကို စိတ္ပ်က္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပ ခဲ့ၾကသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ကိုယ္တိုင္လည္း ျပင္းထန္စြာ ေဝဖန္ ခံခဲ့ ရသည္။ အထူး သျဖင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ အေနာက္ပိုင္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ အမ်ားစု ေနထိုင္ ၾကသည့္ နိုင္ငံမဲ့ မြတ္ဆလင္မ်ား အတြက္ ဝင္ေရာက္ ေဆာင္႐ြက္ ေပးရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က ညင္းဆန္ ခဲ့ျခင္း အေပၚ စိတ္ပ်က္ေန ၾကသည့္ နိုင္ငံတကာ ေလ့လာ ေစာင့္ၾကည့္ သူမ်ား၏ ေဝဖန္မႈ ျဖစ္သည္။

ထိုကဲ့သို႔ေသာ သုံးသပ္ခ်က္မ်ား ထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံသူမ်ားႏွင့္ သူ၏ အစိုးရဘက္မွ ေရွ႕ေနလိုက္သူမ်ားက သူတို႔၏ ခုခံကာကြယ္မႈကို အလွ်င္အျမန္ ေျပာင္းလဲခဲ့ၾကၿပီး အစိုးရသစ္တခုကို အကဲျဖတ္ရန္ ေစာလြန္းေသးေၾကာင္း ေျပာဆိုခဲ့ၾကသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က NLD အေမြဆက္ခံခဲ့ရေသာ ရႈပ္ေထြးသည့္ ျပႆနာမ်ားကိုု သူတို႔က ေထာက္ျပခဲ့သည္။ ကိစၥအခ်ိဳ႕မွာ ကိုလိုနီေခတ္ အထိပင္ ျပန္ေရာက္ သြားသည္။ အခ်ိဳ႕က ေဝဖန္မႈမ်ားကို ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ထံမွ ေန၍ တပ္မေတာ္ဆီသို႔ လမ္းေၾကာင္း လြဲသြားေအာင္ ႀကိဳးစား ခဲ့ၾကသည္။ တပ္မေတာ္က ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ရင္ဆိုင္ေန ရသည့္ ျပႆနာ မ်ား၏ အရင္း အျမစ္ အေၾကာင္း တခု ျဖစ္သည္ဟု သူတို႔ ျမင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕ကမူ ထိုထက္ပို၍ တပ္မေတာ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အစိုးရကို တမင္သက္သက္ နည္းလမ္း အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ ေႏွာက္ယွက္ေနသည္ဟု ဆိုၾကသည္။

စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး မ်ား၏ အစီ အစဥ္ ျဖစ္သည္ဟု အၿမဲတမ္း ေျပာခဲ့ ၾကသည္။ ထိုကဲ့သို႔ သုံးသပ္ သူမ်ား၏ အျမင္အရ ၾကည့္မည္ဆိုလွ်င္ NLD အာဏာရသည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ အရပ္သား အစိုးရ ေအာင္ေအာင္ ျမင္ျမင္ တည္ေထာင္ ရမည့္ အခြင့္ အေရးကို ျငင္းပယ္ရန္ ႏွင့္ ျမန္မာျပည္သူ မ်ားကိုလည္း သူတို႔ လိုခ်င္သည့္ အေျပာင္း အလဲကို ခြန္အား ရွိသည့္ စစ္အစိုးရ တခုကသာ ေပးနိုင္ လိမ့္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေသြးေဆာင္ရန္ တပ္မေတာ္က လူၾကမ္း ေနရာမွ ကခဲ့ သည္ဟူ၍ ျဖစ္ေပ လိမ့္မည္။

အသြင္ ကူးေျပာင္းေရးက ပိုမို၍ ဒီမိုကေရစီ ဆန္သည့္ စနစ္တခု ျဖစ္လာ ေသာ္လည္း တပ္မေတာ္က ျမန္မာ နိုင္ငံတြင္ အာဏာ အျပည့္ဝဆုံး နိုင္ငံေရး အင္အား တခုအျဖစ္ ဆက္လက္ တည္ရွိ ေနသည္မွာ မွန္ကန္ပါသည္။

လႊတ္ေတာ္မ်ားတြင္ ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ၄ ပုံ ၁ ပုံကို ခန႔္ထားခြင့္ ရွိသည္။ အေရးပါသည့္ ဝန္ႀကီးဌာန ၃ ခုကို တိုက္ရိုက္ထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး အာဏာျပင္းသည့္ အမ်ိဳးသား ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံၿခဳံေရး ေကာင္စီကိုလည္း သြယ္ဝိုက္၍ ထိန္းခ်ဳပ္ ထားသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးႏွင့္ ဗ်ဴရိုကေရစီတြင္လည္း တာဝန္ထမ္းေဆာင္ဆဲ စစ္ဘက္အရာရွိမ်ားႏွင့္ စစ္ဘက္အရာရွိေဟာင္းမ်ားက လႊမ္းမိုးထားဆဲ ျဖစ္သည္။

အကယ္၍ NLD အစိုးရကို အားနည္းေစရန္ သို႔မဟုတ္ျဖဳတ္ခ်ရန္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားတြင္ ေရရွည္အစီအစဥ္တခု ရွိမည္ဆို လွ်င္ သူတို႔တြင္ နည္းလမ္းမ်ား ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း က်ေနာ္တို႔ ေသခ်ာစြာ ေျပာနိုင္သည့္ တခုတည္းေသာ အစီအစဥ္ မွာ NLD အာဏာရရန္ အေထာက္အကူေပးခဲ့သည့္ အစီအစဥ္ ျဖစ္ပါသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္တခုေက်ာ္အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံေရးတိုးတက္မႈမ်ားသည္ ယခင္စစ္အစိုးရေဟာင္းက ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့သည့္ ပုံစံအတိုင္း ျဖစ္ခဲ့သည္ကို သံသယရွိစရာ မလိုပါ။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္တြင္ ထိုစဥ္က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ခင္ၫႊန႔္က အဆင့္ ၇ ဆင့္ပါဝင္သည့္ အစီအစဥ္တခုကို ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ၿပီး ၎ကို စစ္အစိုးရက စည္းကမ္းျပည့္ဝေသာ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ေဖာ္ေဆာင္ေရး လမ္းျပေျမပုံအျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့သည့္အတိုင္း ျဖစ္ခဲ့သည္ မဟုတ္ေလာ။

အားလုံး အစီအစဥ္တက်

ပထမဆုံး အဆင့္မွာ အေျခခံဥပေဒသစ္ တခုေရးဆြဲရန္ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွ စ၍ ရပ္ဆိုင္း ထားခဲ့သည့္ အမ်ိဳးသား ညီလာခံကို ျပန္လည္က်င္းပရန္ ျဖစ္သည္။

ဒုတိယႏွင့္ တတိယ အဆင့္မွာ ပိုမို၍ ဒီမိုကေရစီ က် ေသာ စနစ္တခုကို စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ႏွင့္ အေျခခံဥပေဒသစ္တခု ေရးဆြဲရန္ ျဖစ္သည္။

စတုတၳႏွင့္ ပၪၥမ အဆင့္မွာ အေျခခံ ဥပေဒကို အတည္ျပဳေရး ျပည္လုံးကြၽတ္ ဆႏၵခံယူပြဲ က်င္းပရန္ ႏွင့္ အစီအစဥ္တြင္ ေဖာ္ျပသည့္ အတိုင္း ေ႐ြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ၍ ဥပေဒျပဳ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ေ႐ြးခ်ယ္ရန္ ျဖစ္သည္။ ဆဌမ အဆင့္မွာ လႊတ္ေတာ္ အသစ္တခု ေခၚယူရန္ ျဖစ္သည္။

ေနာက္ဆုံး အဆင့္မွာ ေခတ္မီွဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေသာ ဒီမိုကေရစီ နိုင္ငံတခု တည္ေဆာက္ျခင္း အျဖစ္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

အဆိုပါ လုပ္ငန္းစဥ္၏ သေဘာသဘာဝ၊ ေနာက္ဆုံးရလဒ္တို႔ ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေမးခြန္းမ်ားကို ေဘးဖယ္ ထားမည္ ဆိုလွ်င္ စစ္အစိုးရက ေဆာင္႐ြက္ရန္ ၎တို႔ ကတိျပဳ ထားသည့္ အတိုင္း အစီအစဥ္တက် ေဆာင္႐ြက္သြားသည္ဟု ဆိုနိုင္ပါ သည္။

လမ္းျပေျမပုံ အတိုင္း အနီးစပ္ဆုံး ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသား ညီလာခံက ေရးဆြဲခဲ့သည့္ အေျခခံ ဥပေဒ မူ ၾကမ္းကို ဂ႐ုတစိုက္ စီမံထားသည့္ ဆႏၵခံ ယူပြဲမွ တဆင့္ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ အေျခခံ ဥပေဒ သစ္တခု အျဖစ္ အတည္ျပဳနိုင္ ခဲ့သည္။ ေ႐ြးေကာက္ပြဲကို ၂၀၁၀ ခုႏွစ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ႏွစ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္သစ္မ်ား က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆိုခဲ့ၾကသည္။

မၾကာမီွမွာပင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ သမၼတ အျဖစ္ေ႐ြးခ်ယ္တင္ျမႇောက္ခံခဲ့ရသည္။

ထို႔ျပင္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က က်င္းပသည့္ ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ NLD ကိုယ္စားလွယ္ ေလာင္းမ်ားက လစ္လပ္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၅ ေနရာတြင္ ၄၃ ေနရာ အနိုင္ ရရွိ ခဲ့သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ က်င္းပေသာ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲမွာ အဘက္ဘက္က ၾကည့္လွ်င္ အေတာ္ေလးပင္ လြတ္လပ္၍ တရားမွ်တမႈ ရွိခဲ့သည္။ NLD ပါတီက ကိုယ္စားလွယ္ေနရာ ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္း အနိုင္ရရွိခဲ့သည္။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံ ဥပေဒအရ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ သမၼတ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္နိုင္ျခင္း မရွိခဲ့ေသာ္လည္း သူ႔ကို သမၼတ အထက္မွ ေနရာတခု ေပးနိုင္ မည့္ ဟာကြက္ တခုကို ရွာေဖြနိုင္ ခဲ့သည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းက မွတ္သားေလာက္စရာ အသြင္ေျပာင္းလဲလာျခင္းမွာ တပ္မေတာ္၏ ထိပ္တန္း အရာရွိမ်ားက ထိုသို႔ လုပ္ေဆာင္ရန္ ခြင့္ ျပဳခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၏ မည္သည့္ အဆင့္တြင္မဆို ရပ္တန႔္ေအာင္ သို႔မဟုတ္ ႀကိဳးကိုင္ခ်ယ္လွယ္ျခင္းကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားက (လုပ္လိုပါက) လုပ္နိုင္ခဲ့ပါသည္။

ဦးသိန္းစိန္၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက အလြန္ ေၾကာင္းက်ိဳး ဆီေလွ်ာ္သည္ဟု သူတို႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်င္မွ ေမွ်ာ္လင့္ ခဲ့ပါလိမ့္မည္။ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ရာထူး ဖန္တီးျခင္း ကေတာ့ သူတို႔ကို အံ့အား သင့္ေစ ခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က NLD ကို အာဏာရရွိေအာင္ ဦးေဆာင္၍ တိုင္းျပည္၏ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာမည္ကို သူတို႔ ႀကိဳ တင္ ေမွ်ာ္လင့္ၿပီး ျဖစ္ပါမည္။

ထိုကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ NLD အာဏာရသည္ကို တပ္မေတာ္က ျမင္ခ်င္ခဲ့သည္၊ သို႔မွသာလွ်င္ NLD က်ရႈံးသည္ကို သူတို႔ ျမင္နိုင္ၿပီး အရပ္သားမ်ား၏ ျမန္မာ နိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္နိုင္စြမ္း မရွိမႈႏွင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္၏ ပုဂၢိဳလ္ေရး ႏွင့္ နိုင္ငံေရး အားနည္းခ်က္ မ်ားကို ေဖာ္ျပရန္ ျဖစ္သည္ ဆိုသည့္ အေၾကာင္းျပခ်က္ ကေတာ့ လက္မခံ နိုင္စရာ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ေအာက္ပါအခ်က္အလက္မ်ားကမူ လက္ခံနိုင္စရာ ျဖစ္သည္။

အာဏာ ရရွိသည့္ အခ်ိန္ကစ၍ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၾသဇာ ဆက္လက္ လႊမ္းမိုးထားဆဲ ျဖစ္ေသာ တပ္မေတာ္၏ ကဖ်က္ယဖ်က္ လုပ္မႈမ်ား ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ ခဲ့ၾကသည္။ လႊတ္ေတာ္ အတြင္းမွ စစ္ဘက္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား အစုအဖြဲ႔ အေျခခံ ဥပေဒ ျပင္ဆင္ရန္ သူ၏ အားထုတ္မႈမ်ားကို ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။

နိုင္ငံေတာ္ လုံၿခဳံေရး ႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေရး ကိစၥတိုင္း တြင္ တပ္မေတာ္က လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္႐ြက္ခြင့္ ရွိေနသည့္ တပ္မေတာ္က ျမန္မာနိုင္ငံ ေျမာက္ ပိုင္းမွ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ မ်ားကို တိုက္ခိုက္သည့္ စစ္ဆင္ေရး မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

စစ္ဘက္ႏွင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔ တို႔က ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္ဆလင္ အသိုင္းအဝိုင္း အေပၚ ၾကမ္းတမ္းေသာ စစ္ဆင္ေရးမ်ား ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

တပ္မေတာ္၏ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈ

သေဘာထား တင္းမာမႈကို သေဘာက်သည့္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ ႀကီးမ်ား၏ လက္ထဲတြင္ တပ္မေတာ္၏ အခြင့္ အာဏာက တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ အစည္း ၂၀ ခန႔္ႏွင့္ က်ယ္ျပန႔္ေသာ သေဘာ တူညီမႈ တခု ရရွိေရးကို ဦးတည္သည့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းၾကည္၏ ၂၁ရာစု ပင္လုံညီလာခံ အေပၚတြင္လည္း သက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့သည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ ၾကမ္းတမ္းသည့္ နည္းဗ်ဴဟာမ်ားက ျမန္မာနိုင္ငံကို နိုင္ငံတကာမွ ျပင္းျပင္ထန္ထန္ ေဝဖန္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚ လာေစခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ သူ၏ အစိုးရမွာ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားတြင္ အမွန္တကယ္ပါ ဝင္ခဲ့ျခင္းမရွိဟု ဆိုလွ်င္ပင္ အားနည္းမႈမ်ားႏွင့္ ထိေရာက္မႈ မရွိသည့္ အသြင္ ျဖစ္ေစခဲ့သည္။

အရပ္သား အစိုးရ၏ အရည္အခ်င္း မျပည့္ဝမႈႏွင့္ စာနာမႈ ကင္းမဲ့မႈမ်ား ပိုမိုေပၚထြက္လာသည္ႏွင့္အမွ် အမ်ားစုက ဆုံးျဖတ္ခ်က္ျပတ္သား၍ ထိေရာက္စြာ ေဆာင္႐ြက္နိုင္ေသာ စစ္အစိုးရတခုကို ေတာင္းဆိုလာလိမ့္မည္ဟု အကြက္ခ်ႀကံစည္ သီအိုရီမ်ားက ဆိုသည္။

သို႔ေသာ္လည္း အဆိုပါ အယူအဆက NLD သည္ ၎၏ ကိုယ္ပိုင္ ျပႆနာ အမ်ားအျပားအတြက္ တာဝန္ရွိေၾကာင္း ေဖာ္ ျပရန္ ပ်က္ကြက္ခဲ့သည္။ NLD က အေသးစိတ္က်ေသာ မူဝါဒ အနည္းငယ္ သို႔မဟုတ္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ နည္းဗ်ဴ ဟာ အနည္းငယ္မွ် ႏွင့္ အာဏာ ရယူခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ အသစ္မ်ားက စည္းစနစ္က်နမႈ နည္းပါးၿပီး ျပည့္သူ႕ဆက္ဆံေရးကိုလည္း ေကာင္းမြန္စြာ ကိုင္တြယ္နိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိပါ။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ သီးျခားေနတတ္မႈ၊ ၾသဇာ လႊမ္းမိုးလိုေသာ စတိုင္ႏွင့္ အရာရာတိုင္းကို ထိန္းခ်ဳပ္ရန္ စိတ္အားထက္သန္ျခင္းတို႔က မေက်နပ္မႈမ်ား ႏွင့္ အလုပ္ မတြင္ က်ယ္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္မ်ား ႏွင့္ ပတ္သက္၍ လူသိရွင္ၾကား ေျပာဆိုရန္ ျငင္းဆန္ျခင္းေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ႏွင့္ သူ၏ အစိုးရ၏ နိုင္ငံတကာ ပုံရိပ္ကို ထိခိုက္က်ဆင္းေစခဲ့သည္။

အကြက္ခ်ႀကံစည္ သီအိုရီသမားမ်ားက စစ္ဗိုုလ္ခ်ဳပ္မ်ားသည္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ အာဏာစြန႔္လႊတ္ရန္ မျဖစ္မေနလိုအပ္ ျခင္း မရွိခဲ့သည့္ အခ်က္ကိုလည္း မ်က္စိေမွာက္ခဲ့ၾကသည္။

ထို႔သို႔ ျပဳလုပ္ရန္ သူတို႔ စစ္ပြဲတြင္ ရႈံးနိမ့္ျခင္း သို႔မဟုတ္ ျပင္ပဖိအားေပးမႈမ်ား သူတို႔ အေပၚတြင္ ရွိမေနခဲ့ပါ။ အမွန္စင္စစ္အားျဖင့္ စစ္အစိုးရသည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ အာဏာ သိမ္းသည့္ အခ်ိန္ေနာက္ပိုင္း မည္သည့္ အခ်ိန္ထက္ မဆို အာဏာ ပို၍ျပည့္ဝေနၿပီ ျဖစ္သည္။

သူတို႔က တိုင္းျပည္ကို ဆက္လက္ အုပ္ခ်ဳပ္သြားနိုင္စြမ္း ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း သူတို႔က တိုင္းျပည္၏ အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ သူတို႔၏ အက်ိဳးစီးပြားကို နိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံတကာ အကူအညီမ်ားကို ဆြဲေဆာင္နိုင္ၿပီး ပိုမို လူႀကိဳက္မ်ားမည့္ အရပ္သား တပိုင္း အစိုးရက အေကာင္းဆုံး အေထာက္အပံ့ ေပးနိုင္သည့္ အတြက္ အာဏာကို အဆုံးသတ္ ခဲ့ၾကသည့္ အသြင္ ရွိပါသည္။

စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားက ျမန္မာနိုင္ငံကို အနည္းဆုံး တိုက္ရိုက္ မအုပ္ခ်ဳပ္ခ်င္ေတာ့ပါ။ တပ္မေတာ္က အမ်ိဳးသားနိုင္ငံေရးတြင္ ၎၏ အဓိက ေနရာကို ကာကြယ္ရန္ ဆုံးျဖတ္ထားၿပီး ျဖစ္သည္။ ယခင္ စစ္အစိုးရ၏ တို႔တာဝန္ အေရး ၃ ပါးျဖစ္ေသာ ျပည္ေထာင္စု မၿပိဳကြဲေရး၊ တိုင္းရင္းသား စည္းလုံး ညီၫြတ္ေရး ႏွင့္ အခ်ဳပ္ အျခာ အာဏာ တည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရး တို႔ကို စိန္ေခၚလာမႈ မွန္သမွ်အား သူတို႔ တုန႔္ျပန္ သြားမည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း အဆိုပါ သတ္မွတ္ခ်က္ မ်ားအတြင္း သူတို႔၏ ရည္႐ြယ္ခ်က္ အမ်ား အျပားကို ေဝမွ်ခြဲေပး ထားသျဖင့္ NLD အစိုးရကို သူတို႔က ေအာင္ျမင္ေစ ခ်င္သည္။ သူတို႔ကလည္း ျမန္မာနိုင္ငံကို အင္အားေကာင္းေသာ၊ ေခတ္မီွေသာ၊ ေအာင္ျမင္ေသာ၊ တည္ၿငိမ္ေသာ၊ စည္းလုံးေသာ၊ လြတ္လပ္ေသာ အမ်ား ေလးစား မႈကို ခံရေသာ နိုင္ငံတခု ျဖစ္ေစလို ေၾကာင္း ရွင္းရွင္း လင္းလင္း ေျပာထားခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္ထဲမွ အဖြဲ႕ဝင္ အခ်ိဳ႕က သူတို႔ အာဏာလက္လႊတ္ခဲ့ရျခင္းကို ေနာင္တရၿပီး NLD အစိုးရ၏ လက္ရွိ ဒုကၡမ်ားကို ေက်နပ္ ႏွစ္သိမ့္ေနၾကမည္မွာ သံသယရွိစရာ မလိုပါ။ အေရးေပၚ အေျခအေနတခုတြင္ တပ္မေတာ္က တိုင္းျပည္ထိန္းခ်ဳပ္ မႈကို ျပန္လည္ရယူရန္ အေရးေပၚ အစီအစဥ္မ်ားလည္း ရွိေကာင္းရွိနိုင္ပါသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ထိပ္တန္းအရာရွိႀကီးမ်ား ကမူ အခက္အခဲမ်ားႏွင့္ အရႈပ္အေထြးမ်ား စီမံခန႔္ခြဲရျခင္းကို NLD လက္သို႔ ေပးအပ္ၿပီး ေက်နပ္ေရာင့္ရဲေနၾကသည့္ အသြင္ ရွိပါသည္။

တဘက္တြင္လည္း အက်ိဳးေက်းဇူးရွိမည့္ အဓိကက်ေသာ ေနရာမ်ား ႏွင့္ စီပြားေရး အခြင့္အလမ္းမ်ား၊ စစ္ေရးဆိုင္ရာ နိုင္ငံျခား အဆက္အသြယ္မ်ား ကဲ့သို႔ေသာ ျပန္လည္ရရွိနိုင္မည္မ်ားကို သိမ္းပိုက္ရန္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကမည္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အကြက္ခ်ႀကံစည္မႈ သီအိုရီသမားမ်ားကို အေျဖေပးရမည္ဆိုလွ်င္ … ဟုတ္ပါသည္။ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားတြင္ အစီအစဥ္တခု ရွိပါသည္။ ထို အစီ အစဥ္မွာ အစိုးရ၏ ေန႔စဥ္ တာဝန္ ဝတၱရားမ်ားမွ ေနာက္ဆုတ္ရန္ ႏွင့္ ပိုမို၍ ဒီမိုကေရစီ ဆန္ေသာ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကို ခြင့္ျပဳရန္ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္က ႀကီးမားေသာ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈကို ဆက္လက္က်င့္ သုံးေနဆဲ ျဖစ္ေသာ္လည္း စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား ထံတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အစိုးရ က်ရႈံးေစမည့္ ဒုတိယ လွ်ို႔ဝွက္ အႀကံ အစည္ တခု ရွိေနသည္ ဆိုျခင္းက ယုံၾကည္ လက္ခံနိုင္ ေလာက္စရာ မရွိပါ။ ရွိခဲ့လွ်င္ ထိုအႀကံ အစည္က ပထမပိုင္း ရည္႐ြယ္ခ်က္ မ်ားကို ပ်က္ျပား သြားေစ လိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္က လက္ရွိ အစိုးရ၏ ပထမသက္တမ္းၿပီးဆုံးသည္အထိ တာဝန္ယူခြင့္ျပဳသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္က ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

ထိုေနာက္ပိုင္းတြင္ေတာ့ ဘာေတြျဖစ္လာမည္ကို မွန္းဆရန္ ခက္ခဲပါသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံေရးရာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသူ အခ်ိဳ႕ သေဘာက်ေသာ ျဖစ္နိုင္ေခ် ဇာတ္လမ္းတခု မွာ ေနာက္လာမည့္ အေထြေထြေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရန္ စစ္တပ္ကို ေထာက္ခံသည့္ ပါတီတခု အင္အားေကာင္း လာၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လွိုင္ ကိုယ္တိုင္ပင္ ပါတီကို ဦးေဆာင္လာနိုင္သည္ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ ျဖစ္လာခဲ့ လွ်င္ အဆိုပါ ပါတီ၏ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္းမ်ားက NLD ၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ေထာက္ျပ၍ သူတို႔၏ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက အမ်ားစု၏ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ႏွင့္ ကိုက္ညီေၾကာင္း ေျပာဆိုလာသည္ကို ၾကားရလွ်င္ မည္သူမွ် အံ့ၾသမေနသင့္ပါ။

(Andrew Selth သည္ Griffith Asia Institute မွ တြဲဖက္ပါေမာကၡ တဦး ျဖစ္ၿပီး သူေနာက္ဆုံးေရးသား ခဲ့သည့္ စာအုပ္မွာ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ရွိ Routledge စာအုပ္တိုက္မွ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္ ထုတ္ေဝခဲ့ေသာ “Burma, Kipling and Western Music: The Riff from Mandalay” အမည္ရွိ စာအုပ္ျဖစ္သည္။ ၎၏ Nikkei Asian Review ပါ Why Myanmar’s military is not planning a coup ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

From : ဧရာဝတီ by Andrew Selth

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

Read More »

Friday, May 05, 2017

ဘတ္စ္ကားလက္မွတ္ အြန္လိုင္းမွာ ဝယ္နိုင္ၿပီ


Ignite Software Solutions ၏ ဦးေဆာင္ ညႊန္ၾကားေရးမႉးႏွင့္ Star ticket ကို တည္ေထာင္သူ မသက္မြန္ေအး / http://www.dealstreetasia.com


၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ နိုင္ငံျခား ဆက္သြယ္ေရး ကုမၸဏီ မ်ားကို ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ခြင့္ ေပးလိုက္သည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ ျမန္မာ နိုင္ငံတြင္ အေျပာင္း အလဲမ်ား သိသာ ထင္ရွားစြာ ႀကဳံေတြ႔ လာရသည္။

ဆင္းကဒ္ ေဈးႏႈန္းမ်ား က်ဆင္း သြားၿပီး မိုဘိုင္းဖုန္း ပိုင္ဆိုင္မႈက တရွိန္ထိုး ျမင့္တက္ လာခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ႏွင့္ အျခားၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားတြင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း အသစ္မ်ား လည္းေပၚေပါက္ လာသည္။

သို႔ေသာ္လည္း လုပ္ငန္း က႑အားလုံးက လၽွင္လၽွင္ျမန္ျမန္ တိုးတက္လာခဲ့သည္ မဟုတ္ပါ။ ထို အထဲတြင္ ခရီးသြားလုပ္ ငန္းက တခု အပါအဝင္ျဖစ္သည္။

ကားႏွင့္သြားျခင္းက ရထားစီး၍ သြားျခင္းထက္ ပို၍ အလုပ္ျဖစ္သည္ဟု ယူဆထားၾက ေသာ္လည္း ကားလက္မွတ္ ႀကိဳတင္ဝယ္ယူနိုင္ေရးက အနည္းငယ္ ေခါင္းကိုက္ခ်င္စရာ ျဖစ္သည္။

စြန႔္ဦးတီထြင္ လုပ္ ငန္း ရွင္ ေမာင္ႏွမ ၂ ဦး ျဖစ္သည့္ မသက္မြန္ေအး ႏွင့္ ကိုဇာနည္ေႏြဦး တို႔၏ Star Ticket ဝက္ဘ္ဆိုက္က ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ေမာ္ေတာ္ကား ပို႔ေဆာင္ေရး စနစ္ကို ဒီဂ်စ္တယ္ေခတ္သို႔ ေရာက္ရွိေစမည့္ လမ္းတခု ျဖစ္လာသည္။

“၂၀၁၄ ခုႏွစ္တုန္းက သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က ရန္ကုန္ကေန ပုဂံကို သြားခ်င္လို႔ လက္မွတ္တေစာင္ ဝယ္ခ်င္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ က်မတို႔ စိတ္ကူးရခဲ့ တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မတို႔ ဘယ္မွာမွ လက္မွတ္ရွာလို႔ မရပါဘူး။ လက္မွတ္ေရာင္းတဲ့ ဆိုင္ေတြ အကုန္လုံးက ပိတ္ကုန္ၾကၿပီ။ ဒါေၾကာင့္ က်မတို႔ က လက္မွတ္ေရာင္းတဲ့ ဝက္ဘ္ဆိုက္တခု ဘာေၾကာင့္ မလုပ္ နိုင္ရမွာလဲလို႔ ေတြးမိခဲ့ပါတယ္” ဟု မသက္မြန္ေအးက အီးေမးလ္မွ တဆင့္ေျပာၾကားခဲ့သည္။ သူတို႔ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ေသာ ကုမၸဏီ ျဖစ္သည့္ Ignite ၏ ေအာက္တြင္ Star Ticket ဝက္ဘ္ဆိုက္ကို စတင္ခဲ့ၾကသည္။

ကား လက္မွတ္မ်ားကို Star Ticket ဝက္ဘ္ဆိုက္ သို႔မဟုတ္ အပလီေကးရွင္းမွ တဆင့္ေသာ္လည္းေကာင္း စတိုးဆိုင္မ်ား ကဲ့ သို႔ ေသာ လက္မွတ္ေရာင္းကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ တဆင့္ေသာ္လည္းေကာင္း ဝယ္ယူနိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ကားလက္မွတ္ ေရာင္းခ်ျခင္း ျဖင့္ အပိုဝင္ေငြ ရွာေဖြလိုသူမ်ားကို ကုမၸဏီမွ ကိုယ္စားလွယ္ အပလီေကးရွင္း ေပးထားသည္။ ကားလက္မွတ္ ဝယ္လိုသူမ်ားက (အြန္လိုင္းမွ မဟုတ္ဘဲ) အေရာင္းေဆာ့ဖ္ဝဲ အသုံးျပဳေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထံမွ လည္း တိုက္ရိုက္ ေငြေခ်ဝယ္ယူ နိုင္ပါသည္။

“က်မတို႔က အနာဂတ္မွာ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ကားလက္မွတ္ တိုက္ရိုက္ဝယ္တဲ့သူေတြ ပိုမ်ားလာၿပီး လုပ္ငန္း ဖြံ႕ၿဖိဳးလာေစ ခ်င္ပါတယ္။ လက္ရွိ အခ်ိန္မွာေတာ့ အမ်ိဳးသားေတြ အမ်ိဳးသမီးေတြ အပိုဝင္ေငြရွာဖို႔ အတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေအာင္ ကိုယ္စားလွယ္ အပလီေကးရွင္းကို သုံးၾကဖို႔ က်မတို႔ အားေပးတိုက္တြန္းေနပါတယ္” ဟု မသက္မြန္ေအး ကေျပာသည္။

လိုအပ္ပါက Star Ticket မွ ဝန္ထမ္းမ်ားက ဝယ္သူမ်ားထံ လက္မွတ္မ်ား ပို႔ေဆာင္ေပးလိမ့္မည္ ျဖစ္သလို ခရီးစဥ္ႏွင့္ ပတ္ သက္၍ အႀကံေပးမႈမ်ားလည္း ျပဳလုပ္ေပးသည္။ ျပည္တြင္း ခရီးသြားမွာ ကားလက္မွတ္ဝယ္ယူနိုင္ရန္ ျပဳလုပ္ေပးသည့္ နည္းတူ Star Ticket က နိုင္ငံျခား ခရီးသည္မ်ားကို လည္း ကူညီေန ပါသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ တလႊားမွ ထင္ရွားသည့္ ခရီးသြား ေနရာမ်ားသို႔ သြားေရာက္ခ်င္သူမ်ား အေနျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ေဆာင္႐ြက္ပါက ယာဥ္လိုင္း အမ်ားအျပားႏွင့္ ဆက္သြယ္ေဆာင္ ႐ြက္ရမည္ ျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္မီ ကားလက္မွတ္ ရရွိေရး အတြက္ အခက္အခဲျဖစ္နိုင္သည္မွာ ေျပာရန္ လိုမည္ မဟုတ္ပါ။

“ကမာၻလွည့္ ခရီးသည္ အမ်ားစုက ေလယာဥ္လက္မွတ္ ဝယ္တာ ကေန ဟိုတယ္ အခန္းႀကိဳတင္မွာၾကားတာ အထိ အြန္လိုင္းကတဆင့္ ေငြ ေခ်ၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ တပတ္ေလာက္ပဲ လာလည္ၾကတဲ့ အခါ အေဝးေျပးကားလက္မွတ္ ရေအာင္ မဝယ္နိုင္ဘူးဆိုရင္ တကယ္ကို ခက္ခဲသြားပါလိမ့္မယ္။ က်မတို႔ ရဲ႕ေလ့လာမႈေတြ အရ ကမာၻလွည့္ ခရီးသည္ အမ်ားစုက အေဝးေျပးကားေတြ စီးတဲ့ နည္းကို စတင္ေ႐ြးခ်ယ္လာၾကပါၿပီ” ဟု မသက္မြန္ေအး က Deal Street Asia သို႔ ေျပာသည္။

Star Ticket က ေမာ္ေတာ္ယာဥ္လုပ္ငန္း အမ်ားအျပားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ထားသည္။ ယခုအခါတြင္ ရန္ကုန္-မႏၲေလး ခရီးစဥ္ ကဲ့သို႔ေသာ နယ္ေဝး ခရီးစဥ္မ်ားကို ဦးစားေပး လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အထိ လက္မွတ္ေရာင္းကိုယ္စားလွယ္ ၅၀၀ ေက်ာ္ ႏွင့္ အလုပ္လုပ္ ေနၿပီး လစဥ္ ကားလက္မွတ္ ၂၂၀၀ ေက်ာ္ေရာင္းခ်ေပးေနသည္။

ျပည္သူမ်ားကို အြန္လိုင္းမွ ကားလက္မွတ္ဝယ္ယူျခင္း ႏွင့္ အသားက်လာေအာင္ေဆာင္႐ြက္ျခင္းက ျမန္မာနိုင္တြင္ နည္း ပညာသစ္မ်ား ႏွင့္ ဒီဂ်စ္တယ္ စနစ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးလာေစေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ Ignite ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားထဲမွ တ စိတ္ တပိုင္း ျဖစ္သည္။ “က်မတို႔လို နည္းပညာကုမၸဏီေတြ အတြက္ စိန္ေခၚမႈကေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံက ျပည္သူေတြက အခုထိ နည္းပညာနဲ႕ အသားမက်ေသးတာပါပဲ” ဟု မသက္မြန္ေအး က Deal Street Asia ႏွင့္ အင္တာ ဗ်ဳးတြင္ ေျပာသည္။

Star Ticket က ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ Asean Entrepreneurship Summit တြင္ နည္းပညာ ကုမၸဏီ သစ္တခု အေနျဖင့္ Rice Bowl Startup Award ရရွိခဲ့ၿပီး ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ ျပည္တြင္း နည္းပညာကုမၸဏီတခု ျဖစ္သည့္ BOD Tech ထံမွ ရန္ပုံေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂၀၀၀၀၀ ရရွိခဲ့သည္။

“လာမယ့္ ၂ ႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံရဲ႕ ကားလက္မွတ္လုပ္ငန္းမွာ ပင္မ အေျခခံ ျဖစ္လာဖို႔ နဲ႕ တျခားလက္မွတ္ ေတြကို လည္း ဝန္ေဆာင္ေပးနိုင္ဖို႔ က်မတို႔ ေမွ်ာ္လင့္ထား ပါတယ္” ဟု မသက္မြန္ေအးက ထိုအခ်ိန္တြင္ ေျပာၾကားခဲ့ေၾကာင္း Yahoo တြင္ ေဖာ္ျပထားခ်က္ အရ သိရသည္။ သူ ႏွင့္ ကိုဇာနည္ေႏြဦး တို႔သည္ Forbes Asia ကေ႐ြးခ်ယ္သည့္ ၂၀၁၆ ခု ႏွစ္အတြက္ အာရွေဒသမွ အသက္ ၃၀ ေအာက္ ထူးခြၽန္ေအာင္ျမင္သူ ၃၀ စာရင္းတြင္ပါဝင္ခဲ့ၾကသည္။

မသက္မြန္ေအး ႏွင့္ ကိုဇာနည္ေႏြဦး တို႔ေမာင္ႏွမ က သူတို႔ ႀကိဳးစားေနသည့္ အေပၚတြင္ ဆက္လက္၍ အာ႐ုံစိုက္ထားၾကသည္။

“က်မတို႔က analog စနစ္ကေန ဒီဂ်စ္တယ္ စနစ္ကို ေျပာင္းလဲ ျခင္းအားျဖင့္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ အခ်င္း ခ်င္း ဆက္ သြယ္ထားတဲ့ ကြန္ရက္တခုကို ဖန္တီးေနပါတယ္။ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ကူညီေနပါတယ္” ဟု မသက္ မြန္ ေအးက ေျပာသည္။

( www.forbes.com ပါ Casey Hynes ၏ Bus Ticketing In Myanmar Goes Digital, Thanks To This Brother-Sister Team ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။)

From : ဧရာဝတီ by Casey Hynes

Originally published at - =source=

Read More »

Tuesday, May 02, 2017

ျမန္မာေက်ာင္းသူ ေသဆုံးမႈ ေျမာက္ကိုးရီးယား အေပၚ မသကၤာေၾကာင္း မွတ္တမ္းက ျပသ


၁၉၈၃ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာ ၉ ရက္ ဗုံးမကြဲမီွ အာဇာနည္ ကုန္းတြင္ အေလးျပဳရန္ တန္းစီေနေသာ ေတာင္ ကိုးရီးယား ဝန္ႀကီးမ်ား


မၾကာ ေသးမီွက ေတာင္ကိုရီးယား အစိုးရက လုံၿခဳံေရး အဆင့္ အတန္း ေလွ်ာ့ခ် သတ္မွတ္ လိုက္သည့္ သံတမန္ ေရးရာ အမႈတြဲ တခုတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံမွ တရား သူႀကီး တဦး၏ သမီးျဖစ္သူ ေသဆုံး ခဲ့ျခင္းသည္ ေျမာက္ ကိုရီးယားႏွင့္ ပတ္သက္မႈ ရွိသည္ဟု ေတာင္ ကိုရီးယား အစိုးရက သံသယ ရွိခဲ့ေၾကာင္း ေဖာ္ျပ ထားသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

အဆိုပါ တရားသူႀကီးမွာ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္တြင္ ေတာင္ကို ရီးယား သမၼတ ခြၽန္ဒူးဝမ္ ျမန္မာနိုင္ငံသို႔ ခ်စ္ၾကည္ေရး ခရီးလာေရာက္စဥ္ အတြင္းတြင္ လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ ေျမာက္ကိုရီးယား ေအးဂ်င့္ကို ေသဒဏ္ခ်မွတ္ခဲ့သူ ျဖစ္သည့္ အတြက္ သူ၏ သမီး ျဖစ္သူ ေသခဲ့ျခင္းသည္ ေျမာက္ကိုရီးယား အစိုးရ၏ လက္တုန႔္ျပန္ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု ေတာင္ကိုရီးယား အစိုးရက သံသယ ရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

လုံၿခဳံေရး အဆင့္အတန္း ေလွ်ာ့ခ်သတ္မွတ္ခဲ့ေသာ စာမ်က္ႏွာ ၂၃၀၀၀၀ ရွိ စာ႐ြက္စာတမ္းမ်ားထဲတြင္ ၁၉၈၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ ဘာလက ဂ်ီနီဗာရွိ ထိုစဥ္က ေတာင္ကိုရီးယား သံအမတ္ႀကီး လီဆန္ေအာက္ က ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးသိန္းထြန္း ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပန္လည္ သတင္းပို႔ခဲ့သည့္ သံတမန္ ေၾကးနန္းလည္း အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။ သံအမတ္ႀကီး ၂ ဦးက ၁၉၈၅ ခုႏွစ္က ဂ်ပန္နိုင္ငံတြင္ ပညာသင္ယူေနစဥ္ တရားသူႀကီး၏ သမီးျဖစ္သူ သံသယျဖစ္ဖြယ္ရာ ေသဆုံးခဲ့ရျခင္း ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဆြးေႏြးခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

“ဒီအမႈက က်ေနာ္တို႔သိနိုင္တာထက္ ပိုၿပီး နက္နဲပါတယ္။ အခင္းျဖစ္ပြားတဲ့ ေနရာမွာ ေျမာက္ကိုရီးယား စီးကရက္ေတြ ေတြ႕ရတာနဲ႕ ေသဆုံးသူဟာ သူမေသခင္ အခ်ိန္ေတြက ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသနိုင္ေလာက္တဲ့ ဘယ္လို အရိပ္လကၡဏာေတြမွ မျပသတာေလာက္ပဲ အရိပ္အႁမြတ္ သိခဲ့ရပါတယ္” ဟု သံတမန္ေၾကးနန္းသတင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေၾကာင္း Korea Herald သတင္းဌာနက ဆိုသည္။

ဗုံးကြဲ အၿပီး ေသဆုံး သူမ်ားႏွင့္ အပ်က္ အဆီးမ်ား


Korea Herald သတင္းဌာန၏ အဆိုအရ လုံၿခဳံေရး အဆင့္အတန္းေလွ်ာ့ခ်ခဲ့သည့္ အမႈတြဲတြင္ ေက်ာင္းသူ ေသဆုံးခဲ့ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ေရးသားထားျခင္း မရွိဟု သိရသည္။ တရားသူႀကီး၏ သမီးျဖစ္သူ သံသယ ျဖစ္ဖြယ္ရာ ေသဆုံးခဲ့ရျခင္း အေၾကာင္းမွာ ဂ်ပန္နိုင္ငံမွ ေျမာက္ကိုရီးယား ေအးဂ်င့္မ်ား၏ တရားမဝင္ လႈပ္ရွားမႈမ်ား အေၾကာင္း သတင္း ေပးပို႔ရာတြင္ တစိတ္တပိုင္းအျဖစ္ ပါဝင္ခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ျငင္းဆန္ေနခဲ့ေသာ္လည္း ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားက ၁၉၇၇ ခုႏွစ္မွ ၁၉၈၃ ခုႏွစ္ အတြင္းတြင္ ဂ်ပန္နိုင္ငံမွ လူ ၁၃ ဦးကို အတင္း အဓမၼ ဖမ္းဆီးေခၚေဆာင္ ခဲ့ေၾကာင္း ဝန္ခံခဲ့သည္။ ၁၃ ႏွစ္ အ႐ြယ္ ေက်ာင္းသူတဦး အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္လည္း (ထိုစဥ္ကဦးေနဝင္း ဦးေဆာင္ေနသည့္) ျမန္မာစစ္အစိုးရ သို႔ မဟုတ္ ဂ်ပန္ အာဏာပိုင္မ်ားက တရား သူႀကီး၏ သမီးျဖစ္သူ ေသဆုံးရျခင္းတြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားဘက္မွ ပါဝင္ပတ္သက္မႈရွိသည္ ဆိုေသာ ေတာင္ကိုရီးယား ၏ သုံးသပ္ခ်က္ကို သေဘာတူ လက္ခံခဲ့ျခင္း ရွိ မရွိ ဆိုသည္မွာလည္း မရွင္းလင္းေသးပါ။ ေတာင္ကိုရီးယား၏ ေထာက္လွမ္း ေရးမွာ လတ္တေလာႏွစ္မ်ားအတြင္းတြင္ အရႈပ္အေထြးျပႆနာ အေျမာက္အမ်ားအတြက္ ပစ္မွတ္တခု ျဖစ္ေနခဲ့ၿပီး သူတို႔ အေပၚ ယုံၾကည္အားကိုးနိုင္မႈမ်ား ထိခိုက္ပ်က္စီးခဲ့ရသလို သူတို႔၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေမးခြန္းထုတ္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာခဲ့ရသည္။

ေတာင္ကိုရီးယား၏ အာဏာရွင္ သမၼတ ခြၽန္ဒူးဝမ္ လက္ထက္တြင္ ေျမာက္ကိုရီးယားႏွင့္ ပတ္သက္မႈရွိသည္ဆိုသည့္ သံသယျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ျခင္း ခံရသူ အေျမာက္အမ်ား ရွိခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္းတြင္မွ ေတာင္ကိုရီးယား ေထာက္လွမ္းေရးက ညွဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ၿပီး ရယူခဲ့သည့္ မွားယြင္းေသာ ေျဖာင့္ခ်က္အေပၚတြင္ အေျခခံ၍ ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေပၚ ထြက္လာသျဖင့္ ျပစ္ဒဏ္မွ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၾကသည္။

လြတ္လပ္ေရးမရမီ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရသည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ႏွင့္ အာဇာနည္မ်ား၏ အုတ္ဂူမ်ား ရွိရာ အာဇာနည္ ဗိမာန္တြင္ လြမ္းသူ႕ပန္းေခြခ်ရန္ လာေရာက္မည့္ ေတာင္ကိုရီးယား သမၼတ ခြၽန္ဒူးဝမ္ကို လုပ္ႀကံရန္ ေရာက္လာသည့္ လူ ၃ ဦးပါ အဖြဲ႕တြင္ ကင္ဂ်င္ဆူး Kim Jin-soo လည္း အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။

သူတို႔က အာဇာနည္ဗိမာန္ ၏ မ်က္ႏွာက်က္ ေပၚ တြင္ ဗုံးကို တပ္ဆင္ထားခဲ့ၿပီး သမၼတ ခြၽန္ဒူးဝမ္က အာဇာနည္ဗိမာန္သို႔ အလာလမ္း၌ ရွိေနဆဲ အခ်ိန္မွာပင္ အေဝး ထိန္းစနစ္ျဖင့္ ေဖာက္ခြဲခဲ့ၾကသည္။ သမၼတ ခြၽန္ဒူးဝမ္ ေရာက္လာမည္ကို ေစာင့္ဆိုင္းေနသာ ေတာင္ကိုရီးယား အစိုးရ တာဝန္ရွိသူ ၁၇ ဦးေသဆုံး ခဲ့ရာတြင္ ဒုတိယဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၊ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးမ်ားလည္း အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။ စာနယ္ဇင္းသမား ၃ ဦး အပါအဝင္ ျမန္မာနိုင္ငံသား ၄ ဦးလည္း ေသဆုံးခဲ့သည္။

ကင္ဂ်င္ဆူးကို ေနာက္ ၂ ရက္အၾကာတြင္ ဖမ္းဆီးရမိခဲ့သည္။ သူက လက္ပစ္ဗုံးကို အသုံးျပဳ၍ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသရန္ ႀကိဳးစားခဲ့ေသာ္လည္း မေအာင္ျမင္ဘဲ သူ၏ မ်က္လုံး ၁ လုံး၊ လက္ ၂ ဘက္ႏွင့္ ေျခေထာက္ တဖက္ ပ်က္ စီးသြားခဲ့သည္။ သူ ဖမ္းဆီးခံရမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ မီဒီယာမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္အရ ကင္ဂ်င္ဆူးက ျမန္မာ အာဏာပိုင္ မ်ား ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ရန္ ျငင္းဆန္ခဲ့ၿပီး သူ၏ အမည္ႏွင့္ ကိုရီးယား ျပည္သူ႕တပ္မေတာ္မွ သူ၏ ရာထူးကိုသာ ေျပာျပခဲ့သည္ဟု သိရသည္။ ေနာက္ထပ္ ေအးဂ်င့္တဦး ျဖစ္ေသာ ရွင္ကီခ်ဴး Shin Ki-chul မွာ ရဲတပ္ဖြဲ႕က ပစ္ခတ္ဖမ္းဆီးစဥ္ ေသဆုံးခဲ့ရသည္။

တတိယေျမာက္လူ ျဖစ္သည့္ ကန္မင္ခ်ဴး Kang Min-chul ကလည္း သူ႕ကို အရွင္ မဖမ္းမိေစရန္ အားထုတ္ခဲ့ေသးေသာ္လည္း မေအာင္ျမင္ဘဲ လက္တဖက္ဆုံးရႈံးၿပီး အဖမ္းခံခဲ့ရသည္။ ကင္ဂ်င္ဆူးကို ၁၉၈၄ ခုႏွစ္တြင္ ေသဒဏ္ေပး ကြပ္ မ်က္ခဲ့သည္။ ကန္မင္ခ်ဴးမွာ ေသဒဏ္မွ ကင္းလြတ္ခဲ့ေသာ္လည္း အင္းစိန္ေထာင္တြင္ ေထာင္ဒဏ္ တသက္တကြၽန္း ခ်မွတ္ျခင္းခံရၿပီး ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ အသည္းကင္ဆာေရာဂါ ျဖင့္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကန္မင္ခ်ဴးမွာ အေၾကာင္း စာအုပ္တအုပ္ ေရးသားခဲ့သူျဖစ္သည့္ ေတာင္ကိုရီးယား အမ်ိဳးသား ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕၏ လက္ေထာက္ ဒါရိုက္တာေဟာင္း ရဂ်ဳံယီ Ra Jong-yil က ထိုစဥ္က ျမန္မာ ေထာက္လွမ္းေရး အႀကီးအကဲ ျဖစ္သူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ၫႊန႔္၏ အကူအညီျဖင့္ ကန္မင္ခ်ဴးႏွင့္ ေတာင္ကိုရီးယား သံတမန္မ်ား အက်ဥ္းေထာင္ အတြင္းတြင္ ေတြ႕ဆုံခြင့္ရရန္ စီစဥ္ေပးခဲ့သည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ၫႊန႔္ ရာထူးမွ ျပဳတ္က်ခဲ့သည့္ ၂၀၀၄ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ မွ ထိုသို႔ သြားေရာက္ေတြ႕ဆုံမႈမ်ား ရပ္တန႔္သြားခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

အာဇာနည္ဗိမာန္ ဗုံးခြဲတိုက္ခိုက္မႈ အၿပီးတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံက ေျမာက္ကိုရီးယား နိုင္ငံ ႏွင့္ သံတမန္ အဆက္အသြယ္ ျဖတ္ ေတာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၀ ႏွစ္မ်ား ေႏွာင္းပိုင္းတြင္မွ ဆက္ဆံမႈမ်ား ျပန္လည္စတင္ခဲ့သည္။ ပုံမွန္ သံတမန္ဆက္ ဆံေရးကို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္တြင္ တရားဝင္ ျပန္လည္စတင္ခဲ့သည္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ တြင္ ထိုစဥ္က ျမန္မာစစ္အစိုးရ၏ တတိယေျမာက္ ရာ ထူးအႀကီးဆုံး အဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္ေသာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရေ႐ႊမန္း ဦးေဆာင္ေသာ ျမန္မာ အဆင့္ျမင့္ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕တဖြဲ႕ ေျမာက္ကို ရီးယား နိုင္ငံသို႔ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး ၂ နိုင္ငံ စစ္ေရးအရ ဆက္ဆံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ ေျမာက္ကိုရီးယား တာဝန္ရွိ သူ မ်ားႏွင့္ နားလည္မႈစာခြၽန္လႊာတခု လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ပါသည္။

(ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္းပါ Seamus Martov ၏ Declassified Files Show Seoul Suspected North Korean Hand in Death of Burmese Student ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

From : ဧရာဝတီ by Seamus Martov

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com/news/2017/05/02/134110.html


Read More »

Monday, May 01, 2017

ကရင္ အမ်ိဳးသမီး ေခါင္းေဆာင္ ေျပာတဲ့ စစ္နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး


ပန္ဆိုင္းတြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ အစည္းေဝးသို႔ တက္ေရာက္စဥ္


ေညာင္ေလးပင္ ခရိုင္၊ မြန္း ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ေမလက သူ၏ ေက်ာင္းေနဖက္ သူငယ္ခ်င္း တဦး ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္၏ လက္ထဲတြင္ ႀကဳံေတြ႔ ခဲ့ရသည့္ ကံၾကမၼာ ဆိုးကို ျပန္ ေျပာျပသည့္ အခ်ိန္တြင္ ကရင္ အမ်ိဳးသား အစည္းအ႐ုံး (KNU) ၏ ဝါရင့္ ေခါင္းေဆာင္ တဦး ျဖစ္ေသာ ေနာ္စီ ဖိုးရာစိန္ စၿပီး ငိုေတာ့ သည္။

“ဗမာစစ္သားက သူ႕ကို အဝတ္ အစားေတြ ခြၽတ္ၿပီး ေနပူထဲမွာ ထားတယ္။ အဲ့ဒီ အခ်ိန္မွာ သူက ကိုယ္ဝန္ႀကီးနဲ႔ပါ။ စစ္သား ေတြက သူ႔ကို မုဒိန္းက်င့္ ၾကတယ္။ မ်က္လုံးေတြကို တလုံးၿပီး တလုံး ထုတ္ပစ္တယ္။ ေနာက္ဆုံးေတာ့ သူ႔ကို သတ္လိုက္ ၾကတယ္” ဟု သူက အတိတ္ကို ျပန္ေျပာျပသည္။

အသက္၂၀ အ႐ြယ္ ေက်ာင္း ဆရာမ ေလးကို မီးရထား ေက်း႐ြာ၏ အလယ္သို႔ ဖမ္းဆီး ေခၚေဆာင္ မသြားမီွက တိုက္ပြဲတြင္ KNU တပ္သား တဦး ျဖစ္သည့္ သူ႕ခင္ပြန္းကို စစ္သားမ်ားက ေသနတ္ျဖင့္ ပစ္ခဲ့ ၾကေၾကာင္း မ်က္ျမင္ သက္ေသ မ်ားက ေနာ္စီ ဖိုးရာစိန္ကို ေျပာခဲ့ ၾကသည္။ မီးရထား ေက်း႐ြာသည္ KNU တပ္မဟာ ၃ ၏ နယ္ေျမ အတြင္းတြင္ ရွိပါသည္။

“က်မ အမ အႀကီးဆုံးနဲ႔ အငယ္ဆုံး ညီမတို႔ရဲ႕ ရည္းစား ေတြလည္း တိုက္ပြဲမွာပဲ ေသဆုံး ခဲ့ၾကတယ္။ က်မ အသက္ ၁၉ ႏွစ္မွာ က်မရဲ႕ ရည္းစားလည္း တိုက္ပြဲမွာ က်သြားတယ္” ဟုလည္း ေျပာျပသည္။

ေနာ္စီဖိုးရာစိန္ကို ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။ ကရင္ျပည္နယ္တြင္ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ႏွင့္ လြတ္လပ္ေရး အတြက္ တိုက္ပြဲ ဝင္ေနသည့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ မ်ားၾကား ျဖစ္ပြား ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ မ်ားစြာၾကာ ျပည္တြင္း စစ္အတြင္း သိန္းႏွင့္ ခ်ီေသာ ျပည္သူမ်ား အတိ ဒုကၡေရာက္ ခဲ့ရသည္။

ေသဆုံးသူ မည္မွ်ရွိမည္မွာ မွတ္တမ္း မွတ္စုမ်ား စနစ္တက် မရွိခဲ့သျဖင့္ မသိနိုင္ေသာ္လည္း လက္ရွိ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ တသိန္းေက်ာ္ ထိုင္း - ျမန္မာ နယ္စပ္ အနီး ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ ေနထိုင္ေန ၾကရသည္။

စစ္ပြဲမွ အျဖစ္ဆိုးမ်ားက KNU ဒုတိယ ဥကၠဌေဟာင္းအတြက္ အၿမဲတမ္း အသစ္ အသစ္လို ျဖစ္ခဲ့ရၿပီး စစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္လာရေသာ ေၾကကြဲစရာ ဇာတ္လမ္းမ်ား ကလည္း ရင္မွာ တဖန္ နာက်င္ေစရန္ ဖန္ေနသည္။

“ေယာက္်ားေတြက စစ္ပြဲမွာ ေသဆုံးတယ္ဆိုရင္၊ အဲဒါၿပီးၿပီ။ မေသရင္လည္း ေအာင္ပြဲခံၿပီး။ သူတို႔အတြက္ေတာ့ ရိုးရွင္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမ်ိဳးသမီးေတြ အတြက္ကေတာ့ ခံစားခ်က္က ဒဏ္ရာတခုလို က်န္ေနတယ္။ အဲဒါက စိတ္ဒဏ္ရာပဲ။ စစ္ပြဲေပၚ သူတို႔ေၾကာက္လန႔္မႈက လြယ္လြယ္ကူကူ ေပ်ာက္ပ်က္ မသြားနိုင္တဲ့ လတ္ဆတ္တဲ့ ဇာတ္လမ္းတခုလိုပဲ” ဟု ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က ေျပာရင္း သစ္သားထိုင္ခုံကို မွီ ခ်လိဳက္သည္။ အျဖစ္ဆိုးမ်ားကို ေျပာျပရင္း စိတ္ ထိခိုက္ၿပီး စကားဆက္မေျပာနိုင္ေတာ့။ ေရတခြက္ေသာက္ အနားယူရင္း စိတ္ကို တည္ၿငိမ္ေစရန္ ထိန္းခ်ဳပ္သည္။ ၿပီးေတာ့ ဆက္ေျပာသည္။

“အမ်ိဳးသမီးေတြက သူတို႔ကေလးေတြ ေသမွာလား ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ ခင္ပြန္းေတြ အသတ္ခံရမွာလားဆိုတာ စိုးရိမ္ေနရ တယ္။ သူတို႔ အၿမဲတမ္း စိုးရိမ္ ပူပန္မႈနဲ႕ ေနေနရတယ္။ ဒီ စိတ္ဒဏ္ရာေတြကို ကုစားဖို႔ အခ်ိန္ယူရပါလိမ့္မယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ဦးသိန္းစိန္ သမၼတ တာဝန္ယူစဥ္ ကာလ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အပစ္ခတ္ ရပ္စဲေရး ေဆြးေႏြးပြဲ တခု


အသက္ ၆၂ ႏွစ္ အ႐ြယ္ ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က KNU တြင္ ေက်ာင္းဆရာမ၊ အမ်ိဳးသမီး အခြင့္အေရးတက္ႂကြလႈပ္ရွားသူ၊ KNU အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးႏွင့္ ဒုတိယ ဥကၠဌအျဖစ္ တာဝန္မ်ား ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွ အာဏာ အားၿပိဳင္မႈတခုေၾကာင့္ မၾကာေသးမီက က်င္းပခဲ့ေသာ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ KNU ၏ ေခါင္းေဆာင္မႈ ေနရာကို သူ လက္လႊတ္ခဲ့ရသည္။

ေနျပည္ေတာ္ႏွင့္ ရင္းႏွီးလိုသည့္ KNU ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္မတူ သူက ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕မ်ားၾကားတြင္ အမ်ိဳးသား ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး အတြက္ အားထုတ္မႈတခု ျဖစ္သည့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္လက္ထက္တြင္ စတင္ခဲ့ေသာ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို သတိႏွင့္ ခ်ဥ္းကပ္သူ ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ေစ့စပ္ညွိႏွိုင္းသူမ်ားႏွင့္ ေလ့လာေစာင့္ၾကည့္သူ အခ်ိဳ႕က သူ႕ကို သေဘာထား တင္းမာသူ အျဖစ္ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ သတ္မွတ္ခံရျခင္းေၾကာင့္လည္း သူ အံ့အားသင့္ ခဲ့ရသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ သူ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရသည့္ အေတြ႕အႀကဳံမ်ားက သူ႕ကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရး မည္မွ် အေရးႀကီးေၾကာင္း သင္ၾကားေပးခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

စစ္ပြဲဆိုသည့္ အဓိပၸါယ္ကို အမ်ိဳးသမီးမ်ား ပို ခံစားၾကရေၾကာင္း သူ႕ဘဝႏွင့္ ယွဥ္ေျပာသည္။ “ က်မတို႔က ထိခိုက္ခံစားရတဲ့ သူေတြပါ။ က်မ အသက္ ၂ ႏွစ္ အ႐ြယ္ထဲက စၿပီး က်မရဲ႕ မိသားစုက က်မတို႔ ေဘးကင္းလုံၿခဳံေရးအတြက္ တေနရာကေန တေနရာကို ေ႐ႊ႕ေျပာင္းေနခဲ့ရတယ္။ က်မ မိခင္က စစ္ေရွာင္ထြက္ေျပးရင္း ကေလးေမြးခဲ့ရတယ္။ ဒါက က်မ ကေလးဘဝကစလို႔ စစ္ပြဲရဲ႕ ဆိုးက်ိဳးေတြကို ဘယ္ေလာက္ ၾကာေအာင္ခံစားခဲ့ရသလဲ ဆိုတာပါပဲ” ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က ေျပာျပသည္။

“က်မ ကေလးဘဝကထဲက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို အိပ္မက္ မက္ခဲ့တယ္။ က်မတို႔ ဆုံးရႈံးခဲ့တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေမွ်ာ္လင့္ေနခဲ့တယ္” ဟုလည္း ဆိုသည္။

သူ၏ အေတြ႕အႀကဳံအရဆိုလွ်င္ အမ်ိဳးသားမ်ားက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလမ္းေၾကာင္းကို အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ကြဲျပားစြာ ခ်ဥ္းကပ္ၾက သည္။ သူ၏ ကိုယ္ပိုင္ခ်ဥ္းကပ္မႈက အရပ္သားမ်ား အထူးသျဖင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ေဘးကင္းလုံၿခဳံေရးကို ေသခ်ာေစမည့္ သတိထား၍ ေစ့စပ္ေသခ်ာေသာ ခ်ဥ္းကပ္မႈ ျဖစ္သည္ဟု သူကဆိုသည္။

နိုင္ငံရပ္ျခား ခရီးစဥ္တခု အတြင္း အိမ္ရွင္မ်ားက ပန္းေပး ႀကိဳဆိုစဥ္


“အမ်ိဳးသား ေတြက အေပၚယံပဲ စဥ္းစား ၾကတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲ ဆိုေတာ့ သူတို႔က အမ်ိဳးသမီး ေတြလို မခံစား ၾကရဘူး။ အမ်ိဳးသမီး ေတြက အေသးစိတ္ ပို စဥ္းစားတယ္။ တိုက္ခိုက္ ခ်ိန္မွာ အမ်ိဳးသား ေတြက တေယာက္ကို တေယာက္ သတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ သေဘာ တူညီခ်က္ တခု ရၿပီဆိုရင္ သူတို႔က စစ္ပြဲ ၿပီးၿပီလို႔ ထင္တယ္။ အေပၚပိုင္း အဆင့္ မွာ သေဘာ တူညီခ်က္ ရၿပီဆိုရင္ သူတို႔က စစ္ပြဲ ၿပီးၿပီလို႔ ေတြးၾကတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ပဋိပက ၡအတြင္းတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကား ျပဳက်င့္ျခင္းမ်ား ခံစား ခဲ့ရသည္။ ေပၚတာ အျဖစ္ အဓမၼေစခိုင္း ခံရျခင္း၊ ေပၚတာ လုပ္ရင္းလည္း တခါတရံတြင္ အသတ္ခံ ရျခင္း၊ မတရားျပဳက်င့္ ခံရျခင္းမ်ား ႀကဳံေတြ႔ ခဲ့ၾကရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စစ္ပြဲဆိုသည္မွာ အမ်ိဳးသမီးမ်ား အတြက္ ပိုဆိုးသည္ဟု ေနာ္စီ ဖိုးရာစိန္က ေျပာသည္။

စစ္ပြဲမ်ားအတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အဓမၼျပဳက်င့္ျခင္းမ်ားကို ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ ရွမ္းအမ်ိဳးသမီးလႈပ္ရွားမႈ ကြန္ရက္(SWAN) ႏွင့္ ရွမ္း လူ႕အခြင့္အေရး ေဖာင္ေဒးရွင္း တို႔က မွတ္တမ္းျပဳစု ထုတ္ေဝျဖန႔္ခ်ိခဲ့ေသာ “License to Rape,” အမည္ရွိ အစီရင္ခံစာေၾကာင့္ လူအမ်ား အာ႐ုံစိုက္စရာ ျဖစ္လာခဲ့သည္။

အဆိုပါ အစီရင္ခံစာတြင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္ အတြင္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာ မတရားျပဳက်င့္မႈ ၁၇၃ ခု ႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ မိန္းကေလး ၆၀၀ ေက်ာ္ ပါဝင္သည့္ အျခားေသာ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္း ဖက္မႈမ်ား အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပထားသည္။

“အမ်ိဳးသားေတြက စစ္ပြဲကို ဘယ္လို တိုက္ရမလဲဆိုတာကိုပဲ သိၾကတယ္။ သူတို႔ ဆႏၵေပၚမွာမူတည္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ စစ္ပြဲဆင္ႏႊဲတယ္။ စစ္ပြဲ ရပ္ခ်င္ရင္ ရပ္တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြ ဘယ္လို ထိခိုက္နစ္နာခဲ့ရတယ္ ဆိုတာကို သူတို႔ နားမလည္ၾကဘူး” ဟု ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က ေထာက္ျပသည္။

သို႔ေသာ္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ အၿမဲတမ္း သူမ်ားျပဳသမွ် ႏုေနရသူမ်ား မဟုတ္ပဲ အမ်ိဳးသားမ်ားက ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္က ႏွိပ္စက္ခံရမည္ကို စိုးရိမ္ၾကသည့္အခါ အမ်ိဳးသမီးမ်ားက ေက်း႐ြာအႀကီးအကဲ အျဖစ္ တာဝန္ယူရသည္ကိုလည္း ေျပာသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက သူ႕ကို သေဘာထားတင္းမာသူဟု ျမင္ၾကျခင္းမွာ သူ၏ အတိတ္အေၾကာင္းမ်ားက သူ၏ ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းမႈမ်ားတြင္ အလြန္ၾသဇာလႊမ္းမိုးေနေသာေၾကာင့္ ျဖစ္မည္ဟု ေနာ္စီဖိုးရာ စိန္က သုံးသပ္သည္။

“အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးဆိုတာ ပစ္ခတ္တာ ရပ္လိုက္႐ုံနဲ႕ မၿပီးဘူး။ အမ်ိဳးသမီးေတြ အပါအဝင္ အရပ္သားေတြ ေဘးကင္းလုံၿခဳံေရးအတြက္ ျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေက်း႐ြာေတြကေန အစိုးရတပ္ေတြ ဖယ္ရွားေပးသင့္ တယ္လို႔ က်မတို႔ ေထာက္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

KNU ၏ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးႏွင့္ ဒုတိယ ဥကၠဌ အျဖစ္ေဆာင္႐ြက္ေနစဥ္ အတြင္း ျမန္မာအစိုးရဘက္မွ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေစ့စပ္ညွိႏွိုင္းသူမ်ားႏွင့္ ေနျပည္ေတာ္၊ ရန္ကုန္ ႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း ခ်င္းမိုင္တို႔တြင္ ေနာ္စီဖိုးရာစိန္ တို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေတြ႕ဆုံခဲ့ၾကသည္။

KNU ၏ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ျဖစ္မလာမီက ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က ကရင္အမ်ိဳးသမီး အစည္းအ႐ုံး (KWO) တြင္ ဥကၠဌ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည္။

KNU က ဦးသိန္းစိန္ေခါင္းေဆာင္ေသာ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ အျပန္အလွန္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္တခုကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး တနိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ (NCA) ကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ လက္မွတ္ထိုးခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က KNU ထိန္းခ်ဳပ္ နယ္ေျမမ်ား အတြင္းရွိ ၎တို႔၏ တပ္ဖြဲ႕မ်ားကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းျခင္း မျပဳေသးပါ။

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ သက္တမ္းအရင့္ဆုံး တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ ျဖစ္သည့္ KNU က ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ႏွင့္ ကိုယ္တိုင္ဆုံးျဖတ္ခြင့္ အတြက္ ျမန္မာနိုင္ငံ အဂၤလိပ္ထံမွ လြတ္လပ္ေရး ရရွိခဲ့ၿပီးေနာက္ တႏွစ္အၾကာ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္ ကတည္းက ျမန္မာအစိုးရကို ဆန႔္က်င္တိုက္ခိုက္ေနခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

KNU က တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ႀကီးမ်ားထဲတြင္ အႀကီးဆုံး အဖြဲ႕အစည္းတခု ျဖစ္ၿပီး တနိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခ်က္ (NCA) ကို လက္မွတ္ထိုးထားသည့္ အဖြဲ႕ ၈ ဖြဲ႕တြင္ လည္း ပါဝင္ေနသည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္မွ တပ္ဖြဲ႕မ်ား ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးကို ဦးစား ေပးသင့္သည္ဟု ေနာ္စီဖိုးရာစိန္ ကေျပာသည္။ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ အရပ္သားမ်ား၏ ယုံၾကည္စိတ္ခ်မႈကို ရယူရန္ လို အပ္သည္ဟုလည္း သူက အေလးအနက္ ဆိုသည္။

တပ္မေတာ္မွ တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ ၾကမ္းတမ္းေသာ ရက္စက္မႈမ်ား ႀကဳံေတြ႕ရၿပီးေနာက္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းဒုကၡသည္မ်ားက သူတို႔၏ ေက်း႐ြာမ်ားသို႔ မျပန္ရဲၾကပါ။ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က သူတို႔၏ ေဘးကင္းလုံၿခဳံမႈကို ကတိျပဳသည့္တိုင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားမွာ က်ေရာက္လာနိုင္သည့္ အႏၲ ရာယ္ကို ကာကြယ္ရန္ အားနည္းသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဟု ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က ေျပာသည္။

စစ္ပြဲကို တိုက္ခိုက္ခဲ့သူမ်ား ျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ႏွင့္ KNU ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ယခုအခ်ိန္တြင္ သူတို႔ တဘက္ႏွင့္ တဘက္ နားလည္သည္ဟု ေျပာေန႐ုံျဖင့္ မလုံေလာက္ေသးဟု သူက ဆိုလိုက္သည္။

“သူတို႔ အခု တေယာက္နဲ႕ တေယာက္ ခ်စ္ပါတယ္လို႔ ေျပာေကာင္းေျပာနိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ စစ္တပ္ခ်င္း ျပန္လည္သင့္ျမတ္ မႈ ရွိေကာင္း ရွိပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ အရပ္သားေတြရဲ႕ ေဘးကင္းလုံၿခဳံမႈကို သူတို႔က ဂ႐ုစိုက္ပါတယ္ ဆိုတာကို သူတို႔ သက္ ေသျပဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္” ဟု ေနာ္စီဖိုးရာစိန္က ေျပာသည္။

“အတိတ္ဆိုးေတြက ခုထိ ခံစားေနရတုန္းပဲ။ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္နဲ႕ က်မတို႔ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႕ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ေဘးကင္းလုံၿခဳံမႈကို စဥ္းစားသင့္ပါတယ္။”

(ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္းပါ Saw Yan Naing ၏ Women and War: A Karen Leader’s Account ကို ဘာသာ ျပန္ဆိုသည္။)

From : ဧရာဝတီ by ေစာရန္နိုင္

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com/article/2017/05/01/134080.html

Read More »

Friday, April 28, 2017

၁၃ ႏွစ္ၾကာ လူကုန္ကူးခံရေသာ အမ်ိဳးသမီး မိဘမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ ဆုံစည္း


မြန္ျပည္နယ္ မုဒုံၿမိ့ဳနယ္ ရဲစခန္း / Nai Ko Thu / Facebook


လြန္ခဲ့ေသာ ၁၃ ႏွစ္က တ႐ုတ္ နိုင္ငံသို႔ လူကုန္ကူး ခံခဲ့ရသူ တိုင္းရင္းသူ မြန္ အမ်ိဳးသမီး တဦးသည္ လူကုန္ကူး ဖမ္းဆီး ထားသူမ်ား၏ လက္မွ လြတ္ေျမာက္ လာၿပီးေနာက္ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ေန႔က မိဘမ်ားႏွင့္ ျပန္လည္ ဆုံစည္း နိုင္ခဲ့သည္။

မိခင္စီ (အမည္ အစစ္အမွန္ မဟုတ္) သည္ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ အ႐ြယ္တြင္ မြန္ျပည္နယ္ ေရးၿမိဳ႕နယ္ရွိ အဖြား ျဖစ္သူ၏ ေနအိမ္မွ မုဒုံၿမိဳ႕နယ္ရွိ သူမ၏ အိမ္သို႔ အျပန္ ရထားစီး လာခဲ့သည္။ ထိုခရီး အတြင္း ေဆးခတ္ ထားေသာ ေဖ်ာ္ရည္ကို ေသာက္သုံး မိခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္သို႔ ေခၚေဆာင္ျခင္း ခံရကာ စားေသာက္ဆိုင္ တခုတြင္ အတင္း အက်ပ္ အလုပ္ ေစခိုင္း ခံရသည္။

သူမကို ဖမ္းဆီး သြားသူမ်ားက သူမကို ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း နယ္စပ္ၿမိဳ႕ ျဖစ္သည့္ မူဆယ္တြင္ တ႐ုတ္ အမ်ိဳးသားမ်ား ထံသို႔ ေရာင္းခ် ခဲ့သည္။ ထိုျဖစ္ရပ္မွာ ႏွစ္ႀကိမ္တိုင္ အတင္း အက်ပ္ လက္ထပ္ေစျခင္း အနက္ ပထမ အႀကိမ္ ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ဆုံးတြင္ လူ႔အခြင့္ အေရး လႈပ္ရွားသူ နိုင္ကိုသူ၏ အကူ အညီျဖင့္ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္ လာခဲ့သည္။

ပထမ တ႐ုတ္ အမ်ိဳးသား လင္ေယာက္်ားႏွင့္ ၁၂ ႏွစ္ အတြင္း ကေလး ၂ ေယာက္လည္း ရခဲ့ၿပီးေနာက္ ထိုသူက သူမကို မိဘမ်ားထံ သြားေရာက္ လည္ပတ္ ခြင့္ ေပးခဲ့သည္ ဟုလည္း သူက ေျပာသည္။

မိခင္စီသည္ ထိုစဥ္က အိမ္ျပန္ မေရာက္ခဲ့ဘဲ နယ္စပ္တြင္ ထပ္မံ လူကုန္ကူး ခံရကာ အျခား တ႐ုတ္ တေယာက္ႏွင့္ အတင္းအက်ပ္ လက္ထပ္ေပးျခင္း ခံရၿပီး ထိုသူ၏ ဆိုး႐ြားေသာ ႏွိပ္စက္မႈကိုလည္း ခံခဲ့ရသည္။

ဒုတိယအႀကိမ္ အတင္းအက်ပ္ ထပ္မံ လက္ထပ္ ခံရစဥ္တြင္ မိခင္စီကို တ႐ုတ္ယြမ္ေငြ ၆၀၀၀၀ (အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၈၇၅၀) ျဖင့္ ေရာင္စား ခံရသည္ဟု ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ ပြင့္လင္းလူ႔ အဖြဲ႔ အစည္း အဖြဲ႔ အဖြဲ႔ဝင္လည္း ျဖစ္သူ နိုင္ကိုသူက ေျပာသည္။

လူမႈကြန္ယက္ WeChat အသုံးျပဳၿပီး ျမန္မာ မိတ္ေဆြမ်ားကို အကူအညီ ေတာင္းခဲ့ရသည္။

ထိုမိတ္ေဆြမ်ားက သူမကို နိုင္ကိုသူ ႏွင့္ ဆက္သြယ္ေပးၿပီး နိုင္ကိုသူက သူမ၏ မိဘမ်ားထံ သြားကာ သမီးျဖစ္သူ ေပ်ာက္ဆုံးေန ရျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္မွ အေၾကာင္းမ်ားကို ရွင္းျပခဲ့သည္။

မိဘမ်ားက လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ တခုကပင္ မိခင္စီ ေပ်ာက္ဆုံးသြားၿပီးု ယူဆထားၾကသည္ဟု နိုင္ကိုသူ က ေျပာျပသည္။ သို႔ေသာ္ ၎တို႔က ယခု အႀကိမ္တြင္မူ မုဒုံရဲစခန္းတြင္ အမႈဖြင့္ ခဲ့ၾကသည္။

မိခင္စီက သူရွိသည့္ ေနရာကို နိုင္ကိုသူအား ေပးပို႔ခဲ့ၿပီး နိုင္ကိုသူက နယ္စပ္ ၂ ဖက္စလုံးမွ လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ရဲအဖြဲ႔နွင့္ ညွိႏွိုင္း ေဆာင္႐ြက္သည္။

အမႈကို အေရးယူေဆာင္႐ြက္မႈ မရွိျခင္းေၾကာင့္ နိုင္ကိုသူသည္ မိခင္စီကိုယ္တိုင္ တ႐ုတ္ရဲစီ ကိုယ္တိုင္သြားေရာက္အဖမ္းခံရန္ အႀကံျပဳခဲ့သည္။

သူမ ဖမ္းဆီးခံရၿပီး ဖုန္းလည္း အသိမ္းခံ ရသျဖင့္ နိုင္ကိုသူႏွင့္ ၃ ပတ္ခန႔္ အဆက္ အသြယ္ ျပတ္ေတာက္ သြားခဲ့သည္။ တ႐ုတ္ရဲက သူမကို ဧၿပီလ ၉ ရက္ေန႔တြင္ ျပည္ႏွင္ဒဏ္ေပးၿပီး ထိုေန႔တြင္ပင္ မိခင္စီ သူတို႔ လက္ထဲ ေရာက္ရွိေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ျမန္မာနယ္စပ္ ရဲက နိုင္ကိုသူထံ အေၾကာင္းၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာရဲက သူမကို ရန္ကုန္မွ ေမာ္လၿမိဳင္ႏွင့္ ထိုမွ ေနာက္ဆုံးတြင္ မုဒုံသို႔ ပို႔ေဆာင္ ေပးၿပီး အသက္ ၃၀ အ႐ြယ္ မိခင္စီသည္ မိဘမ်ားကို ျပန္လည္ ဆံုေတြ႔ခြင့္ ရရွိခဲ့သည္။ သူမ၏ ကေလးမ်ားမွာ တ႐ုတ္နိုင္ငံတြင္ သူတို႔၏ ဖခင္ႏွင့္ က်န္ရစ္ ခဲ့သည္။

သံသယရွိသူ ၅ ဦးကို ဖမ္းဆီး ထားၿပီး အျခားသူ ၅ ဦးမွာ လြတ္ေျမာက္ေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟု နိုင္ကိုသူက ေျပာသည္။

“တ႐ုတ္ဥပေဒက သူ႔ကို ဝယ္ၿပီး ဇနီးမယား အျဖစ္ ကြၽန္ျပဳတဲ့ သူကို အေရး မယူဘူး။ က်ေနာ္တို႔က လူေမွာင္ခိုကူးတဲ့ လူကိုပဲ အေရး ယူလို႔ ရတယ္” ဟု သူက ရွင္းျပသည္။

ထိုအမႈကို စစ္ေဆးေသာ မုဒုံၿမိဳ႕နယ္မွ ရဲအရာရွိ ဦးသိန္းေဇာ္ျမင့္က မိခင္စီႏွင့္ နယ္စပ္ရဲမ်ား ပူးေပါင္းကာ တရားခံမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ မည္ဟု ဧရာဝတီ သတင္း ဌာနသို႔ ေျပာသည္။

“သူ႕အတြက္ က်ေနာ္တို႔ လုပ္နိုင္တာ လုပ္ေပးမယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ဇန္နဝါရီလက ထုတ္ျပန္သည့္ အစိုးရ စာရင္းမ်ား အရ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္က လူကုန္ကူးခံရသူ ၃၀၇ ေယာက္တြင္ ၈၅ ဦးမွာ အတင္းအက်ပ္ လက္ထပ္ေပးျခင္း ခံရသည္ဟု သိရသည္။ သို႔ေသာ္ အေမရိကန္ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန၏ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ လူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာကမူ ထိုလူကုန္ကူးခံရသူ အေရအတြက္မွာ မ်ားစြာေလွ်ာ့ခ် ေဖာ္ျပထားသည္ ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန လူကုန္ကူးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ဗဟိုအဖြဲ႔က လူကုန္ကူးမႈ ၁၃၁ မႈတြင္ လူကုန္ကူးခံ ရသူေပါင္း ၃၀၇ ဦး ရွိၿပီး ၎တို႔အနက္ ၂၃၁ ဦးသည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ၿပီး ၉၄ ဦးမွာ အမ်ိဳးသားမ်ား ျဖစ္ၾကသည္ဟု ေျပာသည္။ ၄၁ ဦးမွာ အသက္ ၁၆ ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံသို႔ လူကုန္ကူးမႈမွာ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ၿပီး ၈၈ မႈ ရွိသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံအတြင္း ျပည္တြင္း လူကုန္ကူးမႈမွာ ၂၈ မႈ ရွိၿပီး ထိုင္းနိုင္ငံသို႔ လူကုန္ကူးမႈ ၉ မႈ ရွိကာ မေလးရွားသို႔ လူကုန္ကူးမႈ ၆ မႈ ရွိသည္။

“လူကုန္ကူးမႈဟာ ျမန္မာတနိုင္ငံလုံးမွာ ကူးစက္ေရာဂါ လို ျဖစ္ေနဆဲပါ။ လူမႈကြန္ရက္ အပလီေကးရွင္းေတြဟာ ဒီေဒသတြင္းမွာ ခုတေလာ ႏွစ္ဖက္ခြၽန္ျဖစ္လာ ေနတယ္။ လူကုန္ကူးတဲ့သူ အထူးသျဖင့္ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြထဲမွာ ဆက္သြယ္ဖို႔ ၾကားခံအမ်ိဳးမ်ိဳး အသုံးျပဳလာၾကတယ္” ဟု Fortify Rights လူ႔ အခြင့္အေရး အဖြဲ႔မွ အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္ Matthew Smith က ေျပာသည္။

“ျမန္မာနဲ႔ အခ်ိတ္ အဆက္ ရွိတဲ့ လူကုန္ကူး ဂိုဏ္းေတြဟာ ေယာက္်ား၊ မိန္းမ၊ ကေလးေတြကို ေရာင္းဖို႔၊ သယ္ဖို႔ နိုင္ငံ တကာ အထူးသျဖင့္ မေလးရွားနဲ႔ ထိုင္းက ဘဏ္ေတြကို ဘယ္လို အသုံးျပဳတယ္ ဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ မွတ္တမ္း ျပဳစု ထားပါတယ္”

“ဒါေတြက အေမွာင္ထဲက ရာဇဝတ္မႈ ျဖစ္ေနေေတာ့ ျမန္မာနိုင္ငံမွာ လူကုန္ကူးမႈ တိုးလာလား၊ မလာဘူးလား ဆိုတာက ေျပာရတာ ခက္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာတာက အာဏာပိုင္ေတြက လူကုန္ကူမႈ တိုက္ဖ်က္ဖို႔ လုံလုံေလာက္ေလာက္ မလုပ္တာေတာ့ ေသခ်ာတယ္။ လူကုန္ကူးမႈရဲ႕ တစိတ္တပိုင္းက အဓမၼ ခိုင္းေစမႈက တဆင့္ ျဖစ္ေပၚလာတာပဲ။ အဲဒီမွာ စစ္တပ္ကိုယ္တိုင္ကကို ဒီေဒသတြင္းမွာ အဆိုး႐ြားဆုံး ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာ ျဖစ္တယ္”

ျမန္မာနိုင္ငံသည္ လူကုန္ကူးမႈ အဆိုး႐ြားဆုံး က်ဴးလြန္ေသာ နိုင္ငံမ်ား စာရင္းဝင္ေနေၾကာင္း လြန္ခဲ့ေသာ ဇြန္လက အေမရိကန္က ေၾကညာသည္။

ထိုလူကုန္ကူးမႈ အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ဒုတိယအဆိုးဆုံးအဆင့္ ျဖစ္သည့္ အဆင့္ ၃ နိုင္ငံမ်ား စာရင္းတြင္ ပါဝင္ေနၿပီး နိုင္ငံအတြင္း ပဋိပကၡေၾကာင့္ ေနရပ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးၾက ရသူမ်ားသည္ အထူးသျဖင့္ လူကုန္ကူးခံရနိုင္ေျခ ရွိေနသည္ ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

(ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္းပါ Lawi Weng ၏ Trafficked Woman Reunited With Parents After 13 Years ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

From : ဧရာဝတီ by လဝီဝမ္

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com/news/2017/04/28/133961.html

Read More »

Friday, April 21, 2017

မဟာလူသား ထားရစ္ခဲ့ေသာ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရး သင္ခန္းစာ




ရန္ကုန္ရွိ အေထြေထြ ေရာဂါကု ေဆး႐ုံ တ႐ုံတြင္ ေဆး ကုသမႈ ခံယူရင္း တနလၤာေန႔ နံနက္က ကြယ္လြန္ သြားခဲ့ေသာ ရိုးသား တည္ၾကည္ၿပီး အမွန္ တရား အတြက္ မဆုတ္ မနစ္ တိုက္ပြဲ ဝင္ခဲ့သူ၊ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈ ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ ဝါရင့္ သတင္းစာ ဆရာႀကီးလည္း ျဖစ္သည့္ ဦးဝင္းတင္၏ ဘဝ ျဖတ္သန္းမႈမွ ျမန္မာနိုင္ငံ အေနႏွင့္ သင္ခန္းစာ ယူစရာ မ်ားစြာ ရွိေနေလသည္။

အသက္ ၈၄ ႏွစ္ အ႐ြယ္တြင္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ေသာ ဦးဝင္းတင္သည္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ပါတီ (NLD) ကို စတင္ ထူေထာင္သူမ်ားထဲတြင္ တဦး အပါအဝင္ ျဖစ္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က သူ႕ကို ရိုးသားတည္ၾကည္မႈ ျပည့္ဝသူ၊ မွန္တာကို လုပ္ရဲသူ ဟု ေခၚၿပီး နိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈကို ဦးေဆာင္ရာတြင္ အေရးပါေသာ အခန္းမွ ပါဝင္သူ ဟု ေျပာခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ဖိႏွိပ္တတ္ေသာ မည္သည့္ အစိုးရအတြက္ မဆို ဦဝင္းတင္သည္ မဟာရန္သူေတာ္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့သည္။ သူ၏ နိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားေၾကာင့္ ယခင္ စစ္အစိုးရက သူ႕ကို ဆယ္စုႏွစ္ ႏွစ္ခုနီးပါး ေထာင္သြင္းအက်ဥ္းခ်ကာ ညွဥ္းပမ္း ႏွိပ္စက္သည္၊ ေဆးကုသခံယူခြင့္ ပိတ္ပင္သည္၊ သူ၏ ေနအိမ္ကိုလည္း သိမ္းယူခဲ့သည္။

မတတ္သာသည့္ အဆုံး ၂၀၀၈ ခုုႏွစ္တြင္ သူ႕ကို ျပန္လႊတ္ေပးလိုက္ရေသာ အခါ သူ႕ကို ခံဝန္ျဖင့္သာ လႊတ္ေပးမည္ဟု စစ္အစိုးရက ၿခိမ္းေျခာက္ ျပန္သည္။ ထိုသို႔ေသာ ဖိအားမ်ား ရွိေစကာမူ သူသည္ သူ၏ မူကို အေလွ်ာ့မေပးခဲ့ေပ။

ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ခံထားရစဥ္ ကလည္း ဦးဝင္းတင္သည္ ဒီမိုကေရစီသို႔ ရိုးရွင္းဆီေလ်ာ္သည့္ လမ္းေၾကာင္း တခုကို ခ်မွတ္ေပးေသာ “စု၊ လႊတ္၊ ေတြ႕” ဟူသည့္ ေဆာင္ပုဒ္ကို တီထြင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ လက္ရွိ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ၎တို႔၏ လက္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္ အေပၚ စိုးစဥ္းမွ်အေလးအနက္ ထားသည္ ဆိုလွ်င္ ၎တို႔သည္ ထိုေဆာင္ပုဒ္ကို ႏွလုံးသားတြင္ ေကာင္းစြာ မွတ္သားထားၾကမည္သာ ျဖစ္သည္။

“စု” ဆိုသည္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ နိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလုံး လြတ္ေျမာက္ေရးကို ဆိုလိုသည္။ “လႊတ္” ဟူေသာ လႊတ္ေတာ္ အတြက္အတိုေကာက္ စကားလုံးမွာ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က အျပတ္အသတ္ အနိုင္ရေသာ ၁၉၉၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမွ ေ႐ြးခ်ယ္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ ေခၚယူေရးျဖစ္သည္။ “ေတြ႕” ဟူေသာ စကားမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရႏွင့္ အတိုက္အခံ အုပ္စုမ်ား ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရး နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲကို ဆိုလိုသည္။

ထိုေဆာင္ပုဒ္ကို နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ားႏွင့္ အတိုက္အခံ နိုင္ငံေရး သမားမ်ားက လွိုက္လွိုက္လွဲလွဲ ေထာက္ခံခဲ့ၾက ေသာ္လည္း အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေ႐ႊ ဦးေဆာင္သည့္ စစ္အစိုးရက “စု၊ လႊတ္၊ ေတြ႕” ကို မသိက်ိဳးကြၽံျပဳခဲ့ ၾကသည္။ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ လက္ေအာက္တြင္ ဦးဝင္းတင္၏ မူဝါဒ ၃ ခုအနက္ ပထမတခုႏွင့္ ပတ္သက္၍ တိုးတက္မႈ အခ်ိဳ႕ ရွိခဲ့သည္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ မွစ၍ နိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၂၀၀၀ ေက်ာ္ကို ေထာင္မ်ားမွ လႊတ္ေပးခဲ့ ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕မွာ သံတိုင္မ်ား ေနာက္တြင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္သည္။

ဒုတိယ မူဝါဒမွာ လုံးဝ အေကာင္အထည္ ေပၚမလာခဲ့ေပ။ ၁၉၉၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ၏ ရလဒ္ကို ဦးသန္းေ႐ႊ အစိုးရက ပယ္ဖ်က္ခဲ့ကာ ၎တို႔သည္ ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္လည္း လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေနရာမ်ားတြင္ လက္ရွိ အာဏာရ (ႀကံ့ခိုင္ေရး) ပါတီကိုယ္စားလွယ္မ်ားသာ အနိုင္ရေရး အတြက္ မဲလိမ္ခဲ့ၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ၂၀၁၂ တြင္ က်င္းပသည့္ လြတ္လပ္မွ်တေသာ ၾကားျဖတ္ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ကိုုယ္စားလွယ္မ်ားက (၄၃) ေနရာ အနိုင္ရကာ ဦးဝင္းတင္၏ ေမ်ာ္မွန္းခ်က္ႏွင့္ နီးကပ္လာေအာင္ လုပ္ေဆာင္နိုင္ခဲ့ၾကသည္။

ေနာက္ဆုံး မူဝါဒ ျဖစ္ေသာ နိုင္ငံေရး ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရးမွာ အေရးအႀကီးဆုံး ျဖစ္သည္။ ကုလသမဂၢ ႏွင့္ နိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝန္းတို႔၏ ေထာက္ခံမႈျဖင့္ အတိုက္အခံအုပ္စုမ်ားက အာဏာရ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အႀကိမ္ႀကိမ္ ေတာင္းဆို ခဲ့ေသာ္လည္း နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေပၚေပါက္လာျခင္း မရွိေသးေပ။ လူမ်ိဳးစုမ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးရာတြင္ ေနျပည္ေတာ္ က တနိုင္ငံလုံး အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရးကို ဦးစြာ ႐ုပ္ေဆာင္ရမည္ဟု ဆိုကာ နိုင္ငံေရး ျပႆနာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အေရးပါသည့္ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို ဆက္လက္ ေႏွာင့္ေႏွးေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနသည္။ ထိုစဥ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေတာင္းဆိုသည့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၊ စစ္တပ္အႀကီးအကဲ ႏွင့္ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒တို႔ႏွင့္ ေလးပြင့္ဆိုင္ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ လ်စ္လ်ႉရႈခံထားရၿပီး အစိုးရ၏ မခိုင္မာေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကတိကဝတ္ အတြက္ အရွက္ရစရာ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဤကိစၥမ်ား အတြက္ အႀကံဉာဏ္ေကာင္းမ်ား ရရွိရန္ နိုင္ငံျပင္ပမွ ျဖစ္ရပ္မ်ားကို ေလ့လာသင့္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ ယေန႕ ျမန္မာတို႔သည္ ေတာင္အာဖရိက၏ အသားအေရာင္ခြဲျခားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး တိုက္ပြဲကို ေလ့လာနိုင္သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က ဝါရွင္တန္မွ Carnegie Endowment for International Peace တြင္ ေျပာၾကားေသာ မိန႔္ခြန္းတခုတြင္ ေတာင္အာဖရိက သမၼတေဟာင္း ဒီကလပ္ က တိုင္းျပည္၏ ပထမဆုံး ဒီမိုကေရစီ ျပည့္ဝသည့္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒ ေပၚေပါက္ရန္ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ေႏွာင္းပိုင္းတြင္ သူႏွင့္ နယ္လ္ဆင္မင္ဒဲလားတို႔ မည္သို႔မည္ပုံ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ကို မွ်ေဝခဲ့သည္။ ဒီမိုကေရစီသို႔ ကူးေျပာင္းေရး အတြက္ သင္ခန္းစာ ၅ ခုကို သူေထာက္ျပသည္။

“ပထမဆုံး အခ်က္အေနနဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈ သံသရာက လြတ္ေျမာက္ခ်င္ရင္၊ ပိုမို ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာတဲ့ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း အတြက္ အုတ္ျမစ္ခ်ခ်င္ရင္၊ ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ခ်င္ရင္… စလုပ္ရမွာက အေျခခံက်တဲ့ အေျပာင္းအလဲ လိုအပ္တာကကို ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႕ ယုံၾကည္ၾကရမယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

အသားအေရာင္ ခြဲျခားမႈ အဆုံးသတ္ေရး လႈပ္ရွားမႈသည္ ေနာက္ဆုံးတြင္ လူမည္းႏွင့္ လူျဖဴေခါင္းေဆာင္ အားလုံး၏ ေထာက္ခံမႈကို ရခဲ့သည္။ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္မူ ၿပီးခဲ့သည့္ ၃ ႏွစ္တြင္ တိုးတက္မႈအခ်ိဳ႕ ရရွိခဲ့ၿပီး ထိုအကန႔္အသတ္ ရွိေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကို နိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝန္းက ခ်ီးက်ဴးခဲ့ၾကသျဖင့္ အစိုးရသည္ အေျခခံက်သည့္ အေျပာင္းအလဲ လိုအပ္သည္ဟု ယူဆပုံမရေပ။

ဒီကလပ္ ေျပာတဲ့ ဒုတိယ အခ်က္ကေတာ့ စနစ္သစ္တခုဟာ အားလုံး ပါဝင္ခြင့္ရွိတဲ့ ညွိႏွိုင္းမႈေတြက ရတဲ့ သေဘာ တူညီခ်က္ေတြ အေပၚ အေျခခံရင္ ေအာင္ျမင္မႈ အရဆုံးပဲ ဆိုတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ “က်ေနာ္ ဘာေၾကာင့္ အားလုံး ပါဝင္ခြင့္ရတဲ့ ညွိုႏွိုင္းမႈေတြကို အေလးထားရတာလဲ။ ပဋိပကၡ အမ်ားစုမွာ ကြဲျပားတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ၊ မတူညီတဲ့ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ၊ ကြဲျပားတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြနဲ႕ ပါဝင္ပတ္သက္သူ အမ်ားႀကီး ရွိၾကလို႔ပါ” ဟု သူက ရွင္းျပသည္။

“လူဦးေရရဲ႕ အမ်ားစု ပါဝင္ခြင့္ရတဲ့၊ က်ယ္ျပန႔္တဲ့၊ အမ်ား သေဘာတူညီခ်က္ အေပၚ အေျခခံတဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ ေတြ ရမွပဲ က်ေနာ္တို႔ဟာ ဒီဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒကို၊ ေစ့စပ္ညွိုႏွိုင္းရရွိတဲ့၊ ဒီသေဘာတူညီခ်က္ရဲ႕ မူေတြကို က်ေနာ္တို႔ ပိုင္မယ္။ ဒါမွ ေရရွည္တည္တံ့မယ္ ဆိုတာ ေသခ်ာနိုင္တယ္” ဟု သူ ဆက္ေျပာသည္။

တတိယအခ်က္အေနျဖင့္ ေတာင္အာဖရိက သမၼတေဟာင္းက “ဒီလို ေဆြးေႏြးညွိုႏွိုင္းမႈေတြနဲ႕ သူတို႔ေတြ ကေန ရလာတဲ့ သေဘာတူညီမႈ ေတြဟာ ပဋိပကၡမွာပါဝင္တဲ့သူအသီးသီးရဲ႕ က်ိဳးေၾကာင္းဆီေလ်ာ္တဲ့ စိုးရိမ္မႈ ေတြနဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးရမယ္။ ဒါဟာဘက္အသီးသီးက စြန႔္လႊတ္အနစ္နာ ခံရမယ္ လို႔ ဆိုလိုတာပဲ။ ေစ့စပ္ညွိႏွိုင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ နိုင္သူ၊ ရႈံးသူ မရွိရဘူး ဆိုတဲ့ အဓိပၸာယ္ပဲ။ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက ေစ့စပ္ညွိုႏွိုင္းမႈဟာ အေပးအယူ အေပၚ အေျခခံရမယ္။ အားလုံးမွာ နစ္နာတာေတြ ရွိေပမယ့္ အားလုံးဟာ ေစ့စပ္ညွိႏွိုင္းမႈကေန ေက်နပ္စရာေတြ ရရမယ္” ဟု ဆက္ေျပာသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံတြင္မူ အားလုံး ပါဝင္ပတ္သက္နိုင္မႈသည္ ရွားပါးလွသည္။ အစိုးရက အတိုက္အခံႏွင့္ လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ေတာင္းဆိုမႈကို အကန႔္အသတ္ျဖင့္သာ ခြင့္ျပဳေသာေၾကာင့္ ေစ့စပ္ညွိုႏွိုင္းမႈမ်ားတြင္ အေပးအယူ မရွိေပ။

စတုတၳ အခ်က္အေနျဖင့္ ဒီကလပ္ က ညီၫြတ္မႈႏွင့္ ကြဲျပားစုံလင္မႈ အၾကား ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညီေရးကို ေထာက္ျပသည္။

“အဲဒီမွာ ျပသနာကေတာ့ ကြဲျပားမႈကို ဘယ္လို ေနရာခ်ထားမလဲ၊ ဘယ္လို စီမံမလဲ ဆိုတာပဲ။ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းခ်င္ရင္၊ အကူးအေျပာင္း နိုင္ငံေတြမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈ ရွိခ်င္ရင္ ညီၫြတ္မႈနဲ႕ ကြဲျပားမႈ အၾကား ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညီဖို႔ လိုတယ္။ အေရးပါတဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြဟာ သူတို႔ေတြ ခြဲျခားဆက္ဆံခံရတယ္လို႔ မထင္ဖို႔ လိုတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ အဖြဲ႕အစည္း တခုလုံးရဲ႕ အေရးပါတဲ့ အစိတ္အပိုင္းအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳ ခံရတယ္ လို႔ ခံစားရဖို႔လိုတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ထိုအခ်က္မွာ လူမ်ိဳးစုမ်ားစြာ ရွိၿပီး အစိုးရကို ဆယ္စုႏွစ္ မ်ားစြာၾကာ တိုက္ခိုက္ေနေသာ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ရႈပ္ေထြးလွေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။ အာဏာရ ႀကံခိုင္ေရး ပါတီက လူမ်ိဳးစုမ်ား ေတာင္းဆိုသည့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ထုေထာင္ရန္ စိတ္မပါလွေပ။

ေနာက္ဆုံးအခ်က္ အေနျဖင့္ ဒီကလပ္က အတိတ္မွ နိုင္ငံေရး ရာဇဝတ္မႈမ်ား ေျဖရွင္းရန္ နည္းစနစ္ ရွာေဖြေရးကို ေျပာသည္။

“နိုင္ငံအမ်ားအျပားမွာ ေစ့စပ္ညွိုႏွိုင္းမႈ ေအာင္ျမင္ေရး အတြက္ ႀကီးမားတဲ့ အတားအဆီး တခုရွိတယ္။ အဲဒီ အတားအဆီး ကေတာ့ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အေနနဲ႕ အေျခအေနကို ေျပာင္းပစ္ဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ ခ်မွတ္ရာမွာ၊ ဒီမိုကေရစီ နဲ႕ ပိုမို လြတ္လပ္မႈကို ဆက္လက္ခ်ီတက္ရာမွာ အတားအဆီး ျဖစ္ေစတဲ့ အခ်က္ပဲ။ ဒါကို ေမးခြန္းႏွစ္ခုတည္းနဲ႕ အႏွစ္ခ်ဳပ္လို႔ ရတယ္။ ‘ငါ အာဏာစြန္လႊတ္ရရင္ ေထာင္က်မလား ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းနဲ႕ ငါ့ကို အေရးယူၾကမလား’ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္းပဲ” ဟု သူက ေျပာသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဟာင္းမ်ားသည္ (လက္ရွိ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အစိုးရ အရာရွိမ်ား၊ အာဏာရပါတီမွ သူမ်ား အပါအဝင္) ထိုကဲ့သို႔ေသာ စိုးရိမ္စိတ္ျဖင့္ ေနၾကရသည္မွာ ေသခ်ာသည္။ ဤေနရာတြင္ ေတာင္အာဖရိက၏ ေျခရာကို နင္းၿပီး အစိုးရႏွင့္ အတိုက္အခံအုပ္စုမ်ား အၾကား နိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲ အတြင္း လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ကို ေဆြးေႏြးျခင္းကို ေ႐ြးခ်ယ္နိုင္သည္။ စစ္မွန္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးတြင္ အျပည့္အဝ ပါဝင္နိုင္ေရး အတြက္ ျမန္မာ အတိုက္အခံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အေနျဖင့္ တန္ျပန္ အျပစ္ေပးလိုေသာ စိတ္ကို စြန႔္လႊတ္လိုက္နိုင္ေျခ ရွိပါသည္။

တဖန္ ထိုအခ်က္မ်ားသည္လည္း နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပမွသာ ျဖစ္ေပၚလာနိုင္ၿပီး ဦးဝင္းတင္၏ တတိယမူဝါဒ ျဖစ္ေသာ “ေတြ႕” နိုင္ငံေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပေရးသို႔ ျပန္ေရာက္လာျပန္သည္။ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးေရး မရွိပါက ျမန္မာ နိုင္ငံသည္ ဒီမိုကေရစီ သို႔ ေရာက္မည္ မဟုတ္ေပ။ စစ္တပ္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ အာဏာရ ပါတီ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက အေျခခံက်ေသာ အေျပာင္းအလဲ လိုအပ္သည္ဟု မယူဆလွ်င္ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြပြဲမ်ား ေပၚေပါက္မည္ မဟုတ္ေပ။

ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွ စြာပင္ ဦးဝင္းတင္ကို ေခါင္းမာသူဟု ျမင္ေသာ ယခင္အာဏာရ ပါတီ ေခါင္းေဆာင္သည္ ဦးဝင္းတင္ ယခု ကြယ္လြန္ေသာအခါ မိေက်ာင္းမ်က္ရည္ က်ေကာင္းက်ျပမည္ ျဖစ္ေသာ္လည္း ဦးဝင္းတင္၏ နိုင္ငံေရး အႀကံဉာဏ္မ်ားကို အေလးအနက္ ထားမည့္ သေဘာ မရွိေပ။ ၿပီးခဲ့သည့္ ၃ ႏွစ္ အတြင္း အစိုးရ၏ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမ်ား အရ တိုင္းျပည္၏ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ အေျခခံက်ေသာ အေျပာင္းအလဲ လိုအပ္သည္ ဟု ယုံၾကည္ေၾကာင္း ျပသသည့္ လကၡဏာ မရွိလွေပ။

ဤ အခ်က္ကို လက္ေတြ႕ဝါဒီ တဦးျဖစ္သည့္ ဦးဝင္းတင္က နားလည္ သေဘာေပါက္ၿပီး ျဖစ္သည္။ ထိုေၾကာင့္ပင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရကို သူ အယုံအၾကည္ မရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္က သူ၏ ေနအိမ္တြင္ ျပဳလုပ္ေသာ အင္တာဗ်ဴးတြင္ ထိုစဥ္က အစိုးရထိပ္တန္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို သူ႕အေနျဖင့္ “သူခိုးဂိုဏ္း”တခု အျဖစ္သာ သေဘာထားနိုင္သည္ဟု စာေရးသူကို ေျပာခဲ့သည္။

“သတင္းစာဆရာေတြ အပါအဝင္ က်ဳပ္တို႔အားလုံးဟာ လိုဏ္ေခါင္းထဲမွာပဲ ရွိေနေသးတယ္။ ထြက္ေပါက္ မရွိရင္ သတင္းစာဆရာေတြက ေဖာက္ထြက္ရမယ္” ဟုလည္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

အဖမ္း မခံရမီကပင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ တဦးတည္း ေနထိုင္ခဲ့ရၿပီးသည့္တိုင္ ဦးဝင္းတင္၏ ဘဝတြင္ ဒီမိုကေရစီေရး တိုက္ပြဲ ဟူသည့္ တြယ္ညွိစရာ တခုေတာ့ ရွိေနပါေသးသည္။ “က်ေနာ့္ ေနာက္ဆုံးထြက္သက္ အထိ က်ေနာ့္ လက္က်န္ ခြန္အားနဲ႕ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ၿဖိဳခ်ဖိဳ႕ ႀကိဳးစားမယ္” ဟုလည္းသူက ၂၀၁၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲမတိုင္မီက ဧရာဝတီ သတင္းဌာနသို႔ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေနာက္ဆုံး အခ်ိန္အထိ သူသည္ ထိုကတိကို ေစာင့္ထိန္းခဲ့သည္။ သူ ကြယ္လြန္ျခင္းႏွင့္ အတူ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ မဟာလူသားတဦး ဆုံးရႈံးခဲ့သည္။

(ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္းတြင္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ Win Tin’s Lessons for Burma ကို ဘာသာျပန္သည္။)

From : ဧရာဝတီ by ေက်ာ္စြာမိုး

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com/article/2017/04/21/133661.html

Read More »

Thursday, April 20, 2017

ကမာၻ႔ ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑ကို ထင္ဟပ္ျပမည့္ တ႐ုတ္ ပိုးလမ္းမသစ္ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲ




တ႐ုတ္ နိုင္ငံသည္ ယခုႏွစ္ အတြင္း အႀကီး မားဆုံး သံတမန္ ေရးရာ အခမ္း အနား တခုျဖစ္သည့္ ပိုးလမ္းမသစ္ (New Silk Road) စီမံကိန္း ထိပ္သီး ေဆြးေႏြး ပြဲကို ေမ ၁၄ ႏွင့္ ၁၅ ရက္ မ်ား၌ က်င္းပရန္ အတြက္ သမၼတမ်ား၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မ်ားကို ဖိတ္ေခၚမည္ ျဖစ္ကာ အာရွ ေခါင္းေဆာင္ အမ်ားစု တက္ေရာက္ နိုင္ရန္ စီစဥ္ ထားသည္။

ျမန္မာ၊ ကေမာၻဒီးယား၊ လာအို၊ မေလးရွား၊ ဗီယက္နမ္ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွား နိုင္ငံတို႔သည္ ၎တို႔၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ထိုထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ ေစလႊတ္ၾကမည္ ျဖစ္သည္ဟု ေဘက်င္း၏ အဂၤါေန႔တြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ ေၾကညာခ်က္အရ သိရသည္။ ထိုစာရင္းတြင္ ပါဝင္ျခင္း မရွိေသာ နိုင္ငံမ်ား အနက္ ထင္ထင္ ရွားရွား ျဖစ္ေနသည္မွာ ထိုင္းနိုင္ငံ ျဖစ္ေနသည္။

ဖိတ္ၾကားစာမ်ားကို ေဖေဖာ္ဝါရီလက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည္။ ထိုင္းနိုင္ငံကို ဖိတ္ၾကား ခဲ့ေသာ္လည္း ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ပရာ႐ြတ္ ခ်န္အိုခ်ာက မတက္ေရာက္ရန္ ဆုံးျဖတ္ ခဲ့သည္ ဟု ယုံၾကည္ ၾကေသာ္လည္း အတည္ျပဳနိုင္ျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

ထို ပိုးလမ္းမ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ “ပတ္ေၾကာင္းတေၾကာင္း လမ္းတလမ္း (One Belt, One Road – OBOR)” အစီအစဥ္ အရ ေမလ ၁၄ ရက္ေန႕ႏွင့္ ၁၅ ရက္ေန႕တြင္ ေဘက်င္း၌ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားသည္။ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ေၾကညာခ်က္တြင္ နိုင္ငံေပါင္း ၂၈ နိုင္ငံပါဝင္ၿပီး ၎တို႔၏ သမၼတမ်ား၊ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား၊ အဆင့္ျမင့္ဝန္ႀကီးမ်ားက ကိုယ္စားျပဳ တက္ေရာက္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး ဝမ္ရီ က တက္ေရာက္မည့္ သူမ်ားကို ကိုယ္တိုင္ ေၾကညာသည္။ အာဂ်င္တီးနား၊ ဘယ္လာ႐ုစ္၊ ခ်ီလီ၊ ခ်က္ သမၼတနိုင္ငံ၊ အင္ဒို နီးရွား၊ ကာဇက္စတန္၊ ကင္ညာ၊ လာအို၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ႐ုရွား၊ ဆြစ္ဇာလန္၊ တူရကီ၊ ဥဇဘက္ကစၥတန္ ႏွင့္ ဗီယက္နမ္တို႔မွ သမၼတမ်ား တက္ေရာက္မည္ ဟု သူက ေျပာသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံမွ နိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ တက္ေရာက္မည္ ျဖစ္သည္။

ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား ေစလႊတ္ရန္ သေဘာတူေသာ နိုင္ငံမ်ားတြင္ ကေမာၻဒီးယား၊ အီသီယိုးပီးယား၊ ဖီဂ်ီ၊ ဂရိ၊ ဟန္ေဂရီ၊ အီတလီ၊ မေလးရွား၊ မြန္ဂိုလီးယား၊ ပါကစၥတန္၊ ပိုလန္၊ ဆာဗီးယား၊ စပိန္ႏွင့္ သီရိလကၤာတို႔ ပါဝင္သည္။

ဂ်ီ ၇ အဖြဲ႕ဝင္ တနိုင္ငံသာ စာရင္းတြင္ ပါဝင္ၿပီး အီတလီကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က ကိုယ္စားျပဳသည္။ ထိုင္းနိုင္ငံသည္ ဖိတ္ၾကားခ်က္ကို အေၾကာင္း မျပန္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္နိုင္သကဲ့သို႔ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္အဆင့္ေအာက္ အဆင့္နိမ့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားသာ ကိုယ္စားျပဳ တက္ေရာက္ရန္ ဆုံးျဖတ္ခဲျခင္းေၾကာင့္လည္း ျဖစ္နိုင္သည္။

သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္ သည္ OBOR အစီအစဥ္ႏွင့္ အာရွ၊ အာဖရိက၊ ဥေရာပ တို႔ကို ခ်ိတ္ဆက္ေသာ ပိုးလမ္းမသစ္ တည္ေဆာက္ရန္ စီမံကိန္းကို ဦးေဆာင္သည္။ ထိုစီမံကိန္း တြင္ ရထားလမ္းမ်ား၊ ဆိပ္ကမ္းမ်ား၊ ဓာတ္အားလိုင္းမ်ားစသည့္ အေျခခံ အေဆာက္အအုံ စီမံကိန္မ်ားတြင္ ေဒၚလာ သန္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသြားမည္ ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံက ပိုးလမ္းမသစ္ စီမံကိန္း အတြက္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ေထာင္ေပါင္း ၄၀ ျမႇုပ္ႏွံရန္ ဆုံးျဖတ္ထားၿပီး ထိုစီမံကိန္းသည္ ေဒၚလာ သန္း ေထာင္ေပါင္း ၅၀ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသည့္ အာရွ အေျခခံအေဆာက္အအုံ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈ ဘဏ္ (Asian Infrastructure Investment Bank) ထူေထာင္ရျခင္း၏ ေနာက္ကြယ္မွ တြန္းအားလည္း ျဖစ္သည္။

တ႐ုန္ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဝမ္၏ စာရင္းတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ မွီခိုအားထားရဆုံး မဟာမိတ္မ်ား ျဖစ္သည့္ ႐ုရွားသမၼတ ပူတင္၊ ပါကစၥတန္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဝဇ္ ရွာရစ္ဖ္ ႏွင့္ ကေမာၻဒီးယား ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္တို႔ ပါဝင္သည္။

ျမန္မာမွ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၊ ကဇက္စတန္ သမၼတ နာဆူလ္တန္ နာဇာေဘယက္၊ မေလးရွား ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ နာဂ်စ္ရာဇတ္ႏွင့္ အင္ဒိုနီးရွား သမၼတ ဂ်ိဳကို ဝီဒိုဒို တို႔လည္း လာေရာက္မည္ျဖစ္ၿပီး ၎တို႔သည္ ေယ်ဘဳယ် အားျဖင့္ တ႐ုတ္၏ တြဲဖက္ေကာင္း နိုင္ငံမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ယခုစာရင္းတြင္ ထိုင္းနိုင္ငံ မပါဝင္ရျခင္းမွာ ပိုမိုထူးဆန္းေနသည္။

“One Belt, One Road အစီအစဥ္ဟာ လက္ရွိ အခ်ိန္အထိ တ႐ုတ္နိုင္ငံက ကမာၻ႔ အတြက္ အေရးအႀကီးဆုံး အမ်ားအက်ိဳး ေဆာင္မႈပါ။ တ႐ုတ္က စတင္ အဆိုျပဳေပမယ့္ နိုင္ငံအားလုံး အက်ိဳးခံစားရမွာပါ” ဟု တ႐ုတ္ နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဝမ္က ေျပာသည္။

“ဒီ OBOR အစီအစဥ္ရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈနဲ႕ သမိုင္းမ်ိဳးေစ့ဟာ ပိုးလမ္းမေဟာင္းကေန ဆင္းသက္လာတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ယူေရးရွား ေဒသကို အဓိက ထားတယ္” ဟု ေျပာရင္း နိုင္ငံေပါင္း ၁၁၀ မွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား တက္ေရာက္မည္ ဟု ဝမ္ ဆက္ေျပာသည္။

ပိုးလမ္းမသစ္ သည္ နိုင္ငံေရး ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ မပတ္သက္ ဟု တ႐ုတ္နိုင္ငံက ေျပာေသာ္လည္း တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စီးပြားေရး စၾကၤန္ ဟု ေခၚၾကေသာ ပါကစၥတန္ နိုင္ငံအပိုင္းတြင္ အျငင္းပြားေနေသာ ကက္ရွ္မီးယားေဒသကို ျဖတ္သန္း သြားသျဖင့္ အိႏၵိယနိုင္ငံ၏ ဆန႔္က်င္မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။

နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဝမ္ က ထိုကဲ့သို႔ေသာ စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္မႈမ်ားကို ပယ္ခ်ၿပီး ပါကစၥတန္ စီမံကိန္းသည္ ထို အျငင္းပြားမႈႏွင့္ တိုက္ရိုက္ ဆက္စပ္မႈ မရွိေၾကာင္းႏွင့္ ပိုလမ္းမသစ္တြင္ ပါဝင္ရန္ အိႏၵိယနိုင္ငံအား ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ေျပာသည္။

“အိႏၵိယ မိတ္ေဆြေတြက ေျပာပါတယ္၊ ဒီ OBOR အစီအစဥ္ဟာ အင္မတန္ေကာင္းတဲ့ အႀကံအစည္ ျဖစ္ပါတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္” ဟုလည္း ဝမ္ က ဆက္ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ အိႏၵိယ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မိုဒီမွာ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္မည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား စာရင္းတြင္ မပါဝင္ေပ။

တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ဆက္ဆံေရး တင္းမာေနေသာ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား သို႔မဟုတ္ ေျမာက္ကိုရီးယား စသည့္ နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဝမ္က ထည့္သြင္းေျပာၾကားခဲ့ျခင္း မရွိေပ။ တ႐ုတ္ႏွင့္ နီးကပ္ေသာ ကုန္သြယ္ေရး ရွိသည့္ အေမရိကန္၏ ခိုင္မာေသာ မဟာမိတ္ ဩစေၾတလ်ကိဳလည္း ေဖာ္ျပျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

စာရင္းတြင္ ပါသည့္ တခုတည္းေသာ ဂ်ီ ၇ စက္မႈထိပ္သီး နိုင္ငံ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မွာ အီတလီ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေပၚလို ဂ်န္တီလိုနီ ျဖစ္သည္။

စီမံကိန္း အေပၚ အယုံအၾကည္ရွိမႈ တိုးတက္ေစရန္ႏွင့္ တ႐ုတ္ ဗဟိုျပဳမႈ ေလွ်ာ့ခ်ရန္ အတြက္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ အနည္းဆုံး ၿဗိတိန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ထရီဇာေမ အပါအဝင္ အေနာက္တိုင္း ေခါင္းေဆာင္အခ်ိဳ႕ကို လည္းတက္ေရာက္ ေစရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့သည္ ဟု ေဘက်င္းမွ သံတမန္ သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက ေျပာသည္။

ၿဗိတိန္ ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီး ဖိလစ္ဟားမြန္ က ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ကိုယ္စား ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို တက္ေရာက္မည္ ျဖစ္ၿပီး ဂ်ာမဏီႏွင့္ ျပင္သစ္တို႔မွာ ေ႐ြးေကာက္ ပြဲမ်ားႏွင့္ တိုက္ဆိုင္ေနေသာေၾကာင့္ အဆင့္ျမင့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသာ တက္ေရာက္ၾကမည္ ဟု ဝမ္က ေျပာသည္။

ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ဒူတာေတ သည္ စပိန္၊ ဂရိ၊ ဟန္ေဂရီ၊ ဆာဘ္၊ ပိုလန္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၊ ဆြစ္ႏွင့္ ခ်က္ သမၼတမ်ားႏွင့္ အတူ တက္ေရာက္မည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားတြင္ ပါဝင္ေၾကာင္းလည္း ဝမ္က ေျပာသည္။

အေနာက္တိုင္းမွ အဓိက ေခါင္းေဆာင္ တဦးမွ တက္ေရာက္ျခင္း မရွိေသာေၾကာင့္ စိတ္ပ်က္မိပါသလား ဟု သတင္းေထာက္တဦးက ေမးေသာ အခါ “ဒါဟာ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး သေဘာတူညီမႈ ျဖစ္ၿပီး က်ေနာ္တို႔က နိုင္ငံေရးေတြ မပါေစခ်င္ပါဘူး” ဟု ဝမ္က ေျပာသည္။

“ဒါဟာ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈ ညီလာခံတခု၊ နိုင္ငံတိုင္းက အာ႐ုံစိုက္၊ ေထာက္ခံ၊ ပါဝင္ဖို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနတဲ့ ေနရာတခုသာ ျဖစ္တယ္” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

အထူးသျဖင့္ အေနာက္နိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားမွ လက္ခံသည့္ ကမာၻ႔ပရိတ္သတ္ ကင္းမဲ့ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ေမးခြန္းမ်ားကို တ႐ုတ္က အထူးသတိထား ေျဖၾကားသည္။

ဒုတိယ ကမာၻစစ္ ၿပီးဆုံးျခင္း ႏွစ္ ၇၀ ျပည့္ စစ္ေရးျပ အခမ္းအနားႀကီး တခုကို တက္ေရာက္ရန္ ဖိတ္ၾကားျခင္းကို အေနာက္နိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္ အမ်ားစုက ျငင္းပယ္ခဲ့ၾက သျဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က တိုးတိုး တိတ္တိတ္ စိတ္ပ်က္ခဲ့ရသည္။

ပိုးလမ္းမသစ္ကို တ႐ုတ္နိုင္ငံက ၎၏ စီပြားေရး တိုးတက္မႈ ဆုလဒ္ကို ခြဲေဝရန္ႏွင့္ အေျခခံ အေဆာက္အအုံ လိုအပ္ခ်က္ကို ေငြေၾကးေထာက္ပံ့ရန္ အားထုတ္မႈ သက္သက္ အျဖစ္သာ ပုံေဖာ္ေသာ္လည္း အေနာက္နိုင္ငံ အမ်ားအျပားက အေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ မရွိျခင္းတို႔ အတြက္ စိုးရိမ္မကင္း ၾကဘဲ တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္ေသာ နိုင္ငံေရး ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို သံသယ ရွိၾကသည္။

သမၼတ ပူတင္ ႏွင့္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ လူ႕အခြင့္အေရး မွတ္တမ္းရွိေသာ နိုင္ငံမ်ား ျဖစ္သည့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏွင့္ ဗဟိုအာရွ နိုင္ငံမ်ားမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ား တက္ေရာက္ျခင္းေၾကာင့္ အေနာက္နိုင္ငံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲ တက္ရန္ စိတ္မပါျခင္း ျဖစ္သည္ ဟု သံတမန္ သတင္းရင္းျမစ္မ်ားက ေျပာၾကသည္။

အေမရိကကို ေရွ႕တန္းတင္ရန္ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရန႔္က ကတိျပဳၿပီးေနာက္ အေမရိကန္၏ ကမာၻ႔ ေခါင္းေဆာင္မႈ အခန္းက႑မွာ မေရမရာ ျဖစ္ေနခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ကမာၻ႔ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာရန္ အခြင့္အလမ္း ပိုမို ျမင္ေတြ႕လာရၿပီး ၎၏ ပိုးလမ္းမသစ္ စီမံကိန္းကို လက္ခံေသာ ပရိသတ္မ်ား ရလာသည္။

ခ်ီလီ ႏွင့္ အာဂ်င္တီးနား ကဲ့သို႔ေသာ စီမံကိန္းႏွင့္ လတ္တေလာ ဆက္စပ္မႈ မရွိေသာ နိုင္ငံမ်ားမွ ေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တက္ေရာက္ၾကမည္ ျဖစ္သည္။

“ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္ အာဏာ ရသြားေတာ့ နိုင္ငံတိုင္းက တ႐ုတ္ရဲ႕ မိတ္ေဆြ ျဖစ္ခ်င္လာၾကတယ္” ဟု ေဘက်င္းမွ ဝါရင့္ အာရွသံတမန္ တဦးက ေျပာသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ခမ္းနားေသာ အခမ္းအနား တခုျဖစ္ရန္ ရည္႐ြယ္ထားသည္ ဟု အဆင့္ျမင့္ အင္ဒိုနီးရွား အရာရွိ တဦးက ေျပာသည္။

“တ႐ုတ္နိုင္ငံက ကမာၻ႔ေခါင္ေဆာင္မႈရဖို႔ အျပင္းအထန္ ႀကီဳးစားေနတာ။ ဒီေတာ့ OBOR ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကို အႀကီးအက်ယ္ က်င္းပမယ္ ထင္တယ္” ဟု ထို အရာရွိက ေျပာသည္။ ။

(Bangkok Post တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ China’s biggest Silk Road summit plans omit Thai leaders ကို ဘာသာျပန္သည္။)

From : ဧရာဝတီ by Zaw Lin Maung

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com/article/2017/04/20/133615.html

Read More »

Saturday, April 15, 2017

နိုင္ငံသစ္ကို သြားရာလမ္း (သို႔) NLD အစိုးရ သက္တမ္း တႏွစ္ကို ဆန္းစစ္ျခင္း




သက္တမ္း တႏွစ္ ကုန္ဆုံး သြားၿပီ ျဖစ္ေသာ ေၾကာင့္ ျမန္မာ နိုင္ငံ၏ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ေျမာက္ခံ အရပ္သား ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရသည္ ၎၏ ရည္မွန္းခ်က္ မ်ားကို အေကာင္ထည္ ေဖာ္နိုင္ျခင္း ရွိ-မရွိႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူအမ်ားက ေမးခြန္း ထုတ္ေန ၾကၿပီ ျဖစ္သည္။

ေသခ်ာေသာ အခ်က္တခ်က္မွာ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရွိေရး၊ အမ်ိဳးသား ျပန္ လည္သင့္ျမတ္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ထူေထာင္ေရးတို႔ အတြက္ သာမက ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ေက်ာ္ စစ္အာဏာရွင္ စနစ္ အလြန္တြင္ ဖရိုဖရဲ ျဖစ္ေနသာ နိုင္ငံ၏ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္မႈႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး အတြက္ပါ ႐ုန္းကန္ေန ရဆဲျဖစ္သည္ ဟူေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။

ယခင္အစိုးရမ်ားႏွင့္ ႏွိုင္းယွဥ္လွ်င္ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုအေနျဖင့္ လက္ရွိအစိုးရကို အသိအမွတ္ျပဳရမည့္ တန္ဖိုး အရွိဆုံး အခ်က္မွာ သက္တမ္းတႏွစ္ ၾကာသည္အထိ လက္ရွိ ဝန္ႀကီးမ်ားသည္ အဂတိလိုက္စားမႈ ကင္းရွင္းေနဆဲ ျဖစ္သည္ဟူေသာ အခ်က္ပင္ျဖစ္သည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ ယခင္ အရပ္သားတပိုင္း အစိုးရေအာက္တြင္ အၿမဲစိုးရိမ္ေနရေသာ အခ်က္မွာ စစ္သားေဟာင္းမ်ား ဦးေဆာင္ေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းေရးသည္ အခ်ိန္မေ႐ြး ေနာက္ျပန္လွည့္သြားနိုင္သည္ ဟူေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႕တြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ (NLD) အစိုးရ တက္လာေသာအခါ ထိုအိပ္မက္ဆိုးမွာ ဦးသိန္းစိန္ အစိုးရႏွင့္ အတူ ေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္။

ထိုမွစ၍ NLD အစိုးရ၏ စြမ္းေဆာင္ရည္၊ မူဝါဒမ်ား၊ ေခါင္းေဆာင္မႈ ပုံစံ၊ ေရွာင္လႊဲမရ နိုင္ေသာ ယခင္အစိုးရ၏ အေမြမ်ား ႏွင့္ အဖ်က္အင္အားစုမ်ား ဆက္လက္တည္ရွိေနျခင္း တို႔ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေအာင္ျမင္မႈ၊ က်ဆဳံးမႈမ်ားကို ဆန္းစစ္ခဲ့ၾကသည္။

မလိုလားေသာ အေမြမ်ား

ျမန္မာနိုင္ငံသည္ အတိတ္မွ အေမြရခဲ့ေသာ ျပႆနာအမ်ားအျပားကို ဆက္လက္ခံစား ေနရဆဲျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ ၾကာၿပီျဖစ္ေသာ ျပည္တြင္းစစ္လည္း ဆက္လက္ျဖစ္ပြားေနသည္။

တိုင္းျပည္၏ အင္အားအႀကီးမားဆုံး အဖြဲ႕အစည္း ျဖစ္ေသာ စစ္တပ္သည္ လူမ်ိဳးစုလက္နက္ကိုင္မ်ားအေရး၊ ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ ခ်ဳပ္ကိုင္ေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

မၾကာေသးမီက BBC သတင္းဌာနႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္းခန္း တခုတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က “သူတို႔ ( စစ္တပ္ ) က လြတ္လြတ္လပ္လပ္လႈပ္ရွားခြင့္၊ တိုက္ခြင့္ ရွိေနတယ္။ ဒါဟာဖြဲ႕စည္းပုံ ေၾကာင့္ျဖစ္တာ။ စစ္ေရးစစ္ရာေတြကို တပ္ကိုပဲ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးထားရတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ က်မတို႔က ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဖို႔ႀကိဳးစားေနတာ။ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးဟာ က်မတို႔ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ေတြထဲက တခုပဲ” ဟု ေျပာခဲ့သည္။

ယခင္စစ္အစိုးရက ေရးဆြဲခဲ့သည့္ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒသည္ NLD အစိုးရအတြက္ လက္ရွိအခ်ိန္အထိ အႀကီးမားဆုံး စိန္ေခၚမႈတခု ျဖစ္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။ ထိုဖြဲ႕စည္းပုံသည္ အစိုးရအတြင္း ကာကြယ္ေရး၊ ျပည္ထဲေရးႏွင့္ နယ္စပ္ေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လွ်င္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို စစ္တပ္ကို ၀ ကြက္အပ္ထားၿပီး လႊတ္ေတာ္ တြင္လည္း တပ္မေတာ္သား ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကို ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပါဝင္ခြင့္ေပးထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ NLD ၏ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္မ်ား အနက္ တခုမွာ “ကြၽန္ုပ္တို႔နိုင္ငံမွ ျပည္သူအားလုံး ေအးခ်မ္းလုံၿခဳံစြာ ေနထိုင္ေစနိုင္ေသာ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ တရပ္ ျပ႒ာန္းေရးျဖစ္သည္” ဟု ၎တို႔၏ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ေၾကညာစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

NLD သည္ ၎တို႔၏ ေျပာင္းလဲေရး ရည္မွန္းခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေနရာေပါင္းစုံမွ ခုခံမႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္။ တပ္မေတာ္သည္ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပုံကိုျပင္ရန္ သို႔မဟုတ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒသစ္ ေရးဆြဲရန္ NLD ၏ အားထုတ္မႈမ်ားကို ဆန္က်င္ေသာ အေန အထားတြင္ အၿမဲရွိေနသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ စစ္တပ္၏ တရားဝင္ထုတ္ေဖာ္ ေၾကညာထားေသာ တာဝန္တရပ္မွာ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးျဖစ္သည္ ဟု လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပုံ၏ အခန္း (၁) နိုင္ငံေတာ္၏ အေျခခံမူမ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ထိုမူမ်ားထဲတြင္ နိုင္ငံေတာ္၏ အမ်ိဳးသားနိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္အခန္းက႑တြင္ စစ္တပ္က ပါဝင္နိုင္ေစေရးလည္း ပါဝင္သည္။

နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္က BBC သတင္းဌာနသို႔ ေျပာသည့္အတိုင္းပင္ NLD အစိုးရ၏ ဦးစားေပး တခုျဖစ္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ စစ္တပ္၏ ထိုးစစ္မ်ားသည္ အဟန႔္အတားျဖစ္ေစသည္။ သို႔ေသာ္ လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒက NLD အေနျဖင့္ စစ္တပ္ အေပၚ ၾသဇာမေညာင္း နိုင္ေအာင္ တားဆီးထားသည္။

NLD အစိုးရ အေနႏွင့္၎တို႔ အစိုးရ အာဏာရခ်ိန္မွစၿပီး ျပင္းထန္လာေသာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အစိုးရႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရန္ စစ္တပ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကို ေဖ်ာင္းဖ်နိဳင္ျခင္း မရွိေသးေပ။

ထို႔အျပင္ NLD အစိုးရအေပၚ ဥပေဒဘာင္ အတြင္းမွျဖစ္ေစ၊ ျပင္ပမွျဖစ္ေစ အာခံေနသည့္ အင္အားစုမ်ားလည္း ရွိေနေသးၿပီး ၎တို႔ကို ေနာက္ကြယ္မွ လက္မဲႀကီးမ်ားဟု သတ္မွတ္နိုင္ၿပီး ထိုအင္အားစုမ်ားထဲတြင္ အစြန္းေရာက္အဖြဲ႕မ်ား၊ သို႔မဟုတ္ အစိုးရေဟာင္းအဖြဲ႕ဝင္မ်ား ပါဝင္နိုင္သည္။

ထိုသူမ်ားထဲတြင္ ဇန္နဝါရီလက အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ ဥပေဒအႀကံေပး ဦးကိုနီကို ရန္ကုန္အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေလဆိပ္တြင္ ေန႕ခင္းေၾကာင္ေတာင္ လုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္ ခဲ့ၾကသူမ်ား ပါဝင္သည္။ ဦးကိုနီသည္ ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး သို႔မဟုတ္ အသစ္ျပန္လည္ ေရးဆြဲေရးကို အျပင္းအထန္ ေဆာ္ၾသသူျဖစ္သည္။ သူ႕အားလုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈတြင္ ပါဝင္သည္ဟု သံသယရွိ ခံရသူမ်ားတြင္ စစ္တပ္ အရာရွိေဟာင္းမ်ားပါဝင္သည္။

ထိုလုပ္ႀကံသတ္ျဖတ္မႈသည္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အတြက္ ဆုံးရႈံးမႈျဖစ္သည္ဟု အခ်ိဳ႕ေသာ ေဝဖန္သူမ်ားက ယူဆၾကၿပီး အခ်ိဳ႕ကမူ ထိုလုပ္ရပ္သည္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ နိုင္ငံေရးရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို မေထမဲ့ျမင္ျပဳလိုသူမ်ား၏ အဖ်က္လုပ္ရပ္ဟု ထင္သည္။

စစ္တပ္ႏွင့္ ယခင္အစိုးရေဟာင္းမွ လူမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ေရးကို ဦးစားေပးရန္ဟူသည့္ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္၏ မူဝါဒက သူ၏ အစိုးရကို အက်ပ္အတည္းထဲ ေရာက္ေစသည္ ဟု ယူဆနိုင္သည္။ NLD အစိုးရက ၎၏ အစိုးရကိုဖြဲ႕စည္းစဥ္ အခါက ယခင္အစိုးရက ခန႔္ထားခဲ့သည့္ ဝန္ႀကီးဌာန အၿမဲတမ္း အတြင္းဝန္မ်ားႏွင့္ ၫႊန္ၾကားေရးမႉးမ်ားကဲ့သို႔ေသာ ထိပ္တန္း အစိုးရအရာရွိမ်ားကို ဆက္လက္ ခန႔္ထားခဲ့သည္။

ထိုသူအမ်ားစုမွာ စစ္အရာရွိေဟာင္းမ်ားျဖစ္ၿပီး အခ်ိဳ႕မွာ အစိုးရသစ္က အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ရည္မွန္းထားသည့္ အစီအမံမ်ားကို အတိုက္အခံ လုပ္ေနသည္ဟူေသာ သတင္းမ်ားလည္းထြက္ေနသည္။

အျခားေသာ အထူးေၾကကြဲစရာ အေမြတခုမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ ရိုဟင္ဂ်ာ ဟုေခၚဆိုေနၾကသည့္ ဘဂၤါလီလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ အက်ပ္ အတည္းျဖစ္သည္။ ထိုျပႆနာသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ သက္တမ္းရွိေနၿပီျဖစ္ၿပီး ဦးသိန္းစိန္ ေခါင္းေဆာင္ေသာ အစိုးရ အပါအဝင္ ယခင္ အစိုးရအဆက္ဆက္က အေျဖမရွာ၊ မတုံ႕ျပန္ဘဲ ထိုေဒသရွိ အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို လ်စ္လ်ႉရႈထားခဲ့သည္။

ဘဂၤါလီမ်ားအေပၚ အစိုးရ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ားက လူ႕အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို အေရးယူရန္ ပ်က္ကြက္ေသာေၾကာင့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ နိုင္ငံတကာေဝဖန္မႈမ်ားကို ရင္ဆိုင္ရသည္။ လူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားက စြပ္စြဲထားေသာ ခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕ဝင္ မ်ားက က်ဴးလြန္ခဲ့ပါက သူ၏အစိုးရအေနျဖင့္ ၎တို႔ကိုဥပေဒႏွင့္အညီ အျပစ္ေပး အေရးယူရမည္ျဖစ္သည္။

၎တို႔မွာ နိုင္ငံအတြက္ အေျခခံက်ေသာ အေျပာင္းအလဲျဖစ္ေပၚေစရန္ ေက်ာ္လႊားရမည့္အခက္ခဲဆုံးစိန္ေခၚမႈမ်ားျဖစ္သည္။

နိုင္ငံေရး ေျခလွမ္းမွားမ်ား

သို႔ေသာ္ နိုင္ငံေရးအရ လုပ္ေဆာင္ရန္ ဆႏၵရွိပါက အထက္ေဖာ္ျပပါ စိန္ေခၚမႈမ်ားသည္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရ၏ ပညာေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ဥပေဒေရး က႑မ်ားတြင္ တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေရးကို အတားအဆီး ျဖစ္ေစနိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ အစိုးရႏွင့္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ လႊမ္းမိုးေသာလႊတ္ေတာ္ အေနျဖင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ား ျပဳလုပ္နိုင္သည့္ နယ္ပယ္ အမ်ားအျပား ရွိေနေသးသည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အတြက္ အေရးႀကီးေသာ သင္ခန္းစာအျဖစ္ ယူဆနိုင္ေသာ နိုင္ငံေရးေျခလွမ္းမွား တခုရွိၿပီး ၎ကို တံတား သင္ခန္းစာဟု ေခၚနိုင္သည္။

ဧၿပီ ၁ ရက္ေန႕ ၾကားျဖတ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္မ်ားက အာဏာရ ပါတီသည္ တိုင္းရင္းသား မဲဆႏၵနယ္မ်ားတြင္ လူထုေထာက္ခံမႈ မည္မွ်က်ဆင္း ေနသည္ကို ျပသေနသည္။ ထိုရလဒ္သည္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ယွဥ္ၿပိင္ခဲ့ေသာ ၁၉၉၀၊ ၂၀၁၂ ႏွင့္ ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ ရလဒ္မ်ားႏွင့္ သိသိသာသာ ကြာျခားေနသည္။ ထိုေ႐ြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ တိုင္းရင္းသား နယ္ေျမမ်ား အပါအဝင္ တနိုင္ငံလုံးတြင္ အျပတ္အသတ္အနိုင္ရသည္။

ယခုႏွစ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ စုစုေပါင္း ၁၉ ေနရာအနက္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့သည့္ ၁၈ ေနရာတြင္ ၎သည္ ၉ ေနရာ တြင္သာ အနိုင္ရသည္။ အနိုင္ရသည့္ တိုင္းရင္းသားေဒသ ၂ ေနရာမွာ ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ျဖစ္သည္။ က်န္ ၉ ေနရာတြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရႈံးနိမ့္ခဲ့သည္။

ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ၁၉၉၀ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ မဟာမိတ္ျဖစ္ခဲ့ေသာ ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ၆ ေနရာတြင္အနိုင္ရသည္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကလည္း အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က အနည္းစုသာ အနိုင္ရေသာ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ အမ္းၿမိဳ႕နယ္တြင္ ရခိုင္နိုင္ငံေရးသမား ေဒါက္တာ ေအးေမာင္ အနိုင္ရျခင္းသည္ အံ့ၾသစရာေတာ့မဟုတ္ေပ။

စစ္တပ္က ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီး ၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ကိုရႈံးနိမ့္ခဲ့ေသာ ျပည္ေထာင္စု ႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) က မြန္ျပည္နယ္တြင္ ၁ ေနရာႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ၁ ေနရာ စုစုေပါင္း ၂ ေနရာအနိုင္ရသည္။

မြန္ျပည္နယ္ ေခ်ာင္းဆုံၿမိဳ႕နယ္တြင္ USDP အနိုင္ရျခင္းမွာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ေဒသခံျပည္သူမ်ား၏ ဆႏၵကို လ်စ္လ်ႉရႈျခင္း ရလဒ္ေၾကာင့္ျဖစ္နိုင္သည္။ ေဒသခံ မြန္ျပည္သူအမ်ားအျပားက တံတားတစင္းကို တည္ရွိရာေနရာႏွင့္ ျဖတ္ကူးေသာ ျမစ္ကို ရည္ၫႊန္းကာ သံလြင္တံတား (ေခ်ာင္းဆုံ) ဟုအမည္ေပးလိုခ်ိန္တြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္က ထိုတံတားကို ျမန္မာ့ လြတ္လပ္ေရး သူရဲေကာင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အမည္ေပးရန္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ ၎တို႔အသာစီးရေနသည့္ အေနအထားကို အသုံးခ်သည္။

ရလာဒ္အေနျဖင့္ ၂၁၀၅ အေထြေထြ ေ႐ြးေကာက္ပြဲက ၎တို႔အနိုင္ရေသာ ထိုေဒသတြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ရႈံးနိမ့္သြားေလသည္။

ထိုတံတားကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အမည္ေပးရန္ အစိုးရက လုပ္ေဆာင္ျခင္းအား ဆန႔္က်င္မႈကို အတိုက္အခံမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရး ဝါဒီသံဃာမ်ားက စည္း႐ုံးေဆာင္႐ြက္သည္ဟု အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ယူဆသည္။ ထို ဆန႔္က်င္မႈကို အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ နိုင္ငံေရးအတိုက္အခံမ်ားက လႈံ႕ေဆာ္ေစကာမူ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ တံတားအမည္ ေပးေသာ နည္းလမ္းမွာ အတင္းအက်ပ္ပုံစံျဖစ္သည္ဟု ေဒသခံအျပားကျမင္ၾကျခင္းကို NLD ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက သေဘာ ေပါက္သင့္သည္။

NLD က ထိုတံတား အမည္ေပးျခင္းကို ေဒသတြင္းတြင္ မေျဖရွင္းဘဲ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ျခင္းကို မြန္ ျပည္သူ ေထာင္ေပါင္း မ်ားစြာ တို႔က ကန႔္ကြက္ၾကသည္။ တံတားအမည္ေပးသည့္ ေနရာတြင္ပင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္းခြင့္ကို ေလးစားျခင္းမရွိဟု ၎တို႔ကေျပာသည္။

ထိုေၾကာင့္ ေခ်ာင္းဆုံတြင္ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ရႈံးနိမ့္ျခင္းသည္ အမ်ိဳးသားေရး ကိစၥမဟုတ္ေသာ္လည္း NLD အဖို႔တနိုင္ငံလုံးစာ မဟာသင္ခန္းစာျဖစ္သည္။

ရဲေဘာ္ရဲဘက္စိတ္ႏွင့္ တစိမ္းတရံ

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈတြင္ ပါဝင္ခဲ့သည့္ ဝါရင့္တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ား အပါအဝင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ကာလ ရွည္ၾကာစြာ ေထာက္ခံခဲ့ၾကသူ အမ်ားအျပားႏွင့္ လူမ်ိဳးစု အင္အားစုမ်ားက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ NLD အစိုးရသည္ ရည္႐ြယ္ခ်က္ရွိရွိႏွင့္ ျဖစ္ေစ၊ မရည္႐ြယ္ဘဲလည္းျဖစ္ေစ၊ ၎တို႔ကို ျပစ္ပယ္လာသည္ဟု ခံစားေနၾကသည္။

အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစိုးရထံမွ ၎တို႔ေမွ်ာ္လင့္ထားသည့္ ရဲေဘာ္ ရဲဘက္ခင္မင္မႈႏွင့္ ဆက္ဆံေရးအစား ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း ခံရသည္ဟုပင္ အခ်ိဳ႕ကေျပာၾကသည္။ ဤသည္မွာ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ႏွင့္ ၎၏အစိုးရတို႔၏ အဓိက မဟာမိတ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ရပ္တည္မႈ က်ဆဳံးျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

အစိုးရ သက္တမ္း တႏွစ္ၾကာလွ်င္ သူသည္ တနိုင္ငံလုံးတြင္ ပိုမိုႀကီးမားေသာ ေထာက္ခံမႈရသင့္သည္။ ဥပမာ ဆိုရပါက လူမ်ိဳးစု ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ဆက္ဆံေရးသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ သူ၏ အားထုတ္မႈတြင္ အေထာက္အကူျပဳနိုင္သည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရ ရာထူးလက္ခံေသာ သက္တမ္း တႏွစ္ျပည့္သည့္ မတ္လ ၃၀ ရက္ေန႕တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က သူ၏ ျပည္ေထာင္စုမိန႔္ခြန္းတြင္ ပါတီ၏ ေႂကြးေက်ာ္သံကို ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ၿပီမွ “ျပည္သူႏွင့္အတူ” ဟု ေျပာင္းလိုက္ေၾကာင္း ေၾကညာသည္။

သို႔ေသာ္ သူ၏ေခါင္းေဆာင္မႈပုံစံျဖစ္ေသာ ပစ္ပယ္တစိမ္းဆန္ျခင္းကဲ့သို႔ပင္ ေခ်ာင္းဆုံတံတားျဖစ္ရပ္သည္ ျပည္သူႏွင့္အတူ ဟူေသာ ေႂကြးေၾကာ္သံႏွင့္ ဆန႔္က်င္ဘက္ျဖစ္ေနသည္။

သူ၏ အခ်ိဳ႕ေသာဝန္ႀကီးမ်ားသည္ တက္ႂကြမႈမရွိၾကဘဲ အခ်ိဳ႕မွာ လူမွန္ ေနရာမွန္မဟုတ္ေၾကာင္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကဝန္ခံသည္။ ၎တို႔အတြက္ လိုအပ္ေသာ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္မည္ဟုလည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ က ေျပာသည္။

သူ ေျပာသည့္အတိုင္း အစိုးရတခု အလုပ္လုပ္ရာတြင္ တႏွစ္ဟူေသာ ကာလသည္ ရွည္ၾကာေသာ ကာလမဟုတ္ေပ။ သို႔ေသာ္ ယခုအခ်ိန္သည္ NLD အစိုးရအေနႏွင့္ ၎တို႔၏ နိုင္ငံေရးေျခလွမ္းမွားမ်ား၊ လူထုေထာက္ခံမႈမရွိေသာ မူဝါဒမ်ားႏွင့္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ေခါင္းေဆာင္မႈပုံစံမ်ားကို ျပင္ဆင္ရန္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕ အေျပာင္းအလဲ လုပ္ရန္အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္သည္ စြမ္းေဆာင္ရည္မရွိေသာ ဝန္ႀကီးမ်ားႏွင့္ အဆင့္ျမင့္ အရာရွိမ်ားကို ထုတ္ပယ္ပစ္ၿပီး အစိုးရကိုပိုမို အျဖစ္ရွိေအာင္ လုပ္ေပးနိုင္သူမ်ားႏွင့္ အစားထိုးရမည္။

အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၏ လက္က်န္ သက္တမ္း ၄ ႏွစ္သည္ ရႈပ္ေထြးေသာျပသနာမ်ားၾကားတြင္ ရွိေနေသာနိုင္ငံကို ျပဳျပင္ရန္ အတြက္ ရွည္ၾကာသည့္ ကာလမဟုတ္ေပ။ ၂၀၁၆ မွ ၂၀၂၁ အထိ NLD အစိုးရ၏ သက္တမ္းသည္ တာဝန္ရွိသူမ်ားကို စစ္တပ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၏ မလိုလားအပ္ေသာ အေမြမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရန္ အုတ္ျမစ္ခ်ေပးၿပီး နိုင္ငံသစ္အတြက္ ခိုင္မာေသာ လမ္းေၾကာင္းကို ပုံေဖာ္ရန္ ဥပေဒ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ား ထူေထာင္ရမည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။

(ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ The Path to a New Country: Looking Back on One Year of NLD Rule ကို ဘာသာျပန္ ဆိုသည္။)

ဓါတ္ပံု - ေက်ာ္ခ / ဧရာဝတီ

From : ဧရာဝတီ by ေက်ာ္စြာမိုး

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

Read More »