နိုင္ငံတကာနွင့္ ျပည္တြင္းသတင္း၊ နည္းပညာ၊ ေဆာ့ဝဲလ္ႏွင့္ ဗဟုသုတမ်ား

အားေပးၾကတဲ့မိတ္ေဆြမ်ား

Showing posts with label ေဆာင္းပါး. Show all posts
Showing posts with label ေဆာင္းပါး. Show all posts

Wednesday, October 04, 2017

နိုင္ငံတကာ ျပစ္တင္ရႈတ္ခ်မႈ ေတြက ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီကို တခန္းရပ္ ေစမလား


စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္၏ မိန႔္ခြန္းအား ေထာက္ခံေနသည့္ ျပည္သူမ်ား / သက္ထြန္းနိုင္ / ဧရာဝတီ


ယခု အခ်ိန္သည္ ျမန္မာ နိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ အသြင္ ကူးေျပာင္းမႈ အတြက္ အႏၲရာယ္ မ်ားလွေသာ အခ်ိန္ ျဖစ္ေပသည္။ ထိုအေျခ အေနက ၅၂ သန္းေသာ ျမန္မာျပည္သူတို႔ အာဏာရွင္ စနစ္ေအာက္သို႔ တဖန္ ျပန္လည္ က်ေရာက္ နိုင္႐ုံသာမက ကမာၻေပၚတြင္ ေနာက္ဆုံးေပၚထြက္ ခဲ့သည့္ ဒီမိုကေရစီနိုင္ငံ တခုပါ ကြယ္ေပ်ာက္ သြားနိုင္သည္။

အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ ARSA ၏ ၾသဂုတ္လ၂၅ရက္ေန႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း အခ်ိန္ကိုက္တိုက္ခိုက္မႈ မ်ားႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ ေနာက္ဆက္တြဲ နယ္ေျမ ရွင္းလင္းမႈမ်ားေနာက္ပိုင္း ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ရန္သူေဟာင္းမ်ားသာမက ရန္သူ သစ္မ်ားပါ ျပည္တြင္းျပည္ပတြင္ ရင္ဆိုင္လာရသည္။

၂၀၁၆ မတ္လမွ တာဝန္စတင္ယူသည့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ပထမဆုံးေ႐ြးေကာက္ခံ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္အစိုးရသည္ ၁၈ လတာ ကာလအတြင္း ရန္သူေလ်ာ့နည္းသြားသည္ဟူ၍ မရွိေပ။

လက္ရွိအစိုးရ၏အတိုက္အခံစာရင္း ထိပ္ဆုံးတြင္ စစ္အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္ေဟာင္းမ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ယခင္ အာဏာရ ျပည္ေထာင္စုႀကံ့ခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးပါတီ၊ ၎၏မဟာမိတ္ပါတီမ်ားႏွင့္ အစြန္းေရာက္အမ်ိဳးသားေရးအဖြဲ႕တို႔ ပါဝင္သည္။

ဒီမိုကေရစီ သေဘာတရားအရဆိုလွ်င္ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္သည္ အရပ္သားအစိုးရဘက္တြင္ အျပည့္အဝ ရွိပုံ မေပါက္ေခ်။ တပ္မေတာ္၏ အဓိတာဝန္မွာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးျဖစ္သည္။ သို႔ေပမယ့္ အစိုးရကေတာ့ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းမက်ေသာ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္မည္ဟု ကတိျပဳထားသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္တို႔၏ အဓိကလုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားသည္ ထိပ္တိုက္ ပဋိပကၡျဖစ္ေန သည္။ ထိုသည္ပင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးတြင္ အႀကီးမားဆုံး ျပႆနာျဖစ္ေနဆဲပင္။

မၾကာေသးမီက အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားက အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရကို ရန္သူပို၍ တိုးလာေစသည္။ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္ခဲ့သည့္ ARSA အဖြဲ႕သည္ ေနာက္ထပ္ ထပ္တိုးလာသည့္ ရန္သူမ်ားထဲမွ တဖြဲ႕ျဖစ္သည္။ ထိုအဖြဲ႕ကို အစိုးရက အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အျဖစ္ တရားဝင္ ေၾကညာခဲ့ သည္။

တျခားရန္သူမ်ားကို ေဖာ္ျပရမည္ဆိုလွ်င္ ARSAကို ဝိုင္းဝန္းကာကြယ္ေပးေနသူမ်ားႏွင့္ ျမန္မာနိုင္ငံ ကို အစြန္းေရာက္ ဗုဒၶ ဘာသာအမ်ိဳးသားေရးဝါဒီနိုင္ငံအျဖစ္ သ႐ုပ္ေဖာ္ၿပီး ေ႐ြးေကာက္ခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သိကၡာခ်ေန ၾကေသာ နိုင္ငံတကာလူ႕အခြင့္အေရးအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ျပည္ပမီဒီယာမ်ားပါဝင္သည္။

နိုင္ငံတကာက တဖက္ေစာင္းနင္း ပုံေဖာ္ေနျခင္းမ်ားႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံကို စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးအေမွာင္ေခတ္သို႔ ျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေပးလိုက္မည္ကို ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားအျပားက စိုးရိမ္ေနၾကသည္။ ထိုစစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအေမွာင္ေခတ္ကို ျမန္မာျပည္သူမ်ားသည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္မွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ ဆယ္စုႏွစ္ ၅ ခုၾကာ ခံစား ခဲ့ၾကရၿပီးျဖစ္သည္။

ယခုႀကဳံေတြ႕ေနရေသာ အလားအလာမွာ ထိုေခတ္က အေခ်ာင္သမားမ်ားမွအပ မည္သူမွ် မစဥ္းစားခ်င္ေသာ အိပ္မက္ဆိုး ျဖစ္သည္။ အရပ္သားအစိုးရသစ္၏ ျပည္တြင္းနိုင္ငံေရးရန္သူမ်ား၊ အထူးသျဖင့္ စနစ္ေဟာင္းမွလူမ်ားသည္ ထိုအခြင့္အေရး တေက်ာ့ျပန္လာမည္ကို ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနၾကသည္။

ထိုအဆိုး႐ြာဆုံးအိပ္မက္ဆိုးသာ အမွန္တကယ္ျဖစ္လာပါက ဘုရင္စနစ္၊ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ အာဏာရွင္စနစ္ အမ်ားစု က်င့္ သုံးေနၾကသည့္ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ၌ ကမာၻတြင္ ေနာက္ဆုံးေပၚခဲ့သည့္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီ ေပ်ာက္ကြယ္သြား မည္ကို တကမာၻလုံး ျမင္ေတြ႕ၾကရမည္ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ဆိုလွ်င္ ႐ုရွားမွ ပူတင္ႏွင့္ တူရကီမွ အာဒိုဂန္တို႔ကဲ့သို႔ေသာ အေနာက္ကို ဆန႔္က်င္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားေပၚထြက္ ေနသည့္ ကမာၻ႔နိုင္ငံေရးကိုလည္း ရိုက္ခတ္မႈရွိမည္ျဖစ္သည္။

ရခိုင္ျပည္၏အေျခအေနသည္ ယခင္ကနဲ႕ မတူဘဲ အေတာ္ဆိုး႐ြားေနသည္။ ဒုကၡသည္ သိန္းႏွင့္ခ်ီ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နိုင္ငံသို႔ ထြက္ေျပးခဲ့သည္။ ေမာင္ေတာရွိ ေနအိမ္အမ်ားအျပားမွာလည္း မီးေလာင္ျပာပုံျဖစ္ခဲ့ၾကသည္။

ထိုအေျခအေနမွ အျမန္ဆုံးတည္ၿငိမ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ လိုအပ္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာအာဏာပိုင္မ်ား အားလုံး၊ အထူးသျဖင့္ အစိုးရသည္ အရပ္သားမ်ားအေပၚ လူအခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈအားလုံးကို အေရးယူေဆာင္႐ြက္ရန္လိုသည္။

စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔ နိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ မိန႔္ခြန္းအား ေထာက္ခံေနသည့္ ျပည္သူမ်ား


အေနာက္ဆန႔္က်င္မႈ နိုးၾကားျခင္း

ရခိုင္ပဋိပကၡအေပၚ နိုင္ငံတကာ၏ သတင္းေရးသားတင္ျပမႈႏွင့္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ား၏သေဘာထားက ျမန္မာနိုင္ငံသည္ လူနည္းစုဘဂၤါလီမ်ားကို ရန္လိုဆန႔္က်င္ေသာ ဗုဒၶဘာသာနိုင္ငံအျဖစ္ သ႐ုပ္ေဖာ္ခဲ့ၾကသည္။

“ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားသည္ ဆိုးဝါးေသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒေနာက္တြင္ ညီၫြတ္ေနၾကသည္”၊ “၂၁ ရာစု အသားေရာင္ခြဲ ျခားမႈ က်င့္သုံးေသာနိုင္ငံ” အစရွိသည့္ သတင္းေခါင္းစဥ္မ်ားကို သုံးရာတြင္ နိုင္ငံတကာသတင္းဌာနမ်ားသည္ ၎တို႔ သုံးသည့္အသုံးအႏႈန္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေသခ်ာ စဥ္းစားျခင္းမရွိၾကေပ။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါးရွိေသာ ျမန္မာျပည္သူမ်ား အတြက္မူ “ဆိုးဝါးေသာ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ” ကို ဗုဒၶဘာသာဝင္အားလုံး လက္ခံထားသေယာင္ျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ ထိုကဲ့သို႔ေသာေဆာင္းပါးမ်ား သည္ မတရားပုတ္ခတ္ရာ ေရာက္ေပသည္။

ဘဂၤါလီဒုကၡသည္မ်ားကို က႐ုဏာ မျပသျခင္းႏွင့္ တပ္မေတာ္၏ နယ္ေျမရွင္းလင္းမႈမ်ားကို မရႈတ္ခ်ျခင္းတို႔အတြက္ ၎ တို႔က အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ေက်း႐ြာ မ်ားမီးရွို႔ျခင္းႏွင့္ အရပ္သားမ်ားသတ္ျဖတ္ခံရျခင္းတြင္ အဓိကတာဝန္ရွိသည္ဟုလည္း စြပ္စြဲၾကသည္။

“ေက်း႐ြာမ်ား မီးရွို႔ၿပီး အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို အဓမၼျပဳက်င့္ကာ ကေလးငယ္မ်ားကို ရက္ရက္စက္စက္ သတ္ျဖတ္ေသာ လူမ်ိဳး တုံး သတ္ျဖတ္မႈကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဦးေဆာင္ေနသည္” ဟု စက္တင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႕ထုတ္ The New York Times သတင္းစာက ေရးသားသည္။ ဒုကၡသည္ အေျမာက္အျမား ထြက္ေျပးျခင္းႏွင့္ လုံၿခဳံေရးတပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ လူ႕အခြင့္အ ေရး ခ်ိဳးေဖာက္သည္ဟု စြပ္စြဲခ်က္မ်ားအတြက္ “စံနမူနာျပဳစရာ လူမ်ိဳးတုံး သုတ္သင္ရွင္းလင္းမႈ” (Text book example of Ethnic cleansing) ဟူေသာစကားလုံးကို ကုလသမဂၢက ေ႐ြးခ်ယ္သုံးႏႈန္းသည္။

“မျမင့္ျမတ္ေသာ နိုဘယ္ဆုရွင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္” ေခါင္းစဥ္ႏွင့္ သတင္းတပုဒ္ကို အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွ The New Yorker မဂၢဇင္းက စက္တင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႕တြင္ ေဖာ္ျပၿပီး ေနာက္တေန႕တြင္ ၿဗိတိန္မွ Telegraph သတင္းစာက “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ျမန္မာစစ္တပ္၏အက်ဥ္းသားေလာ (သို႔) မေကာင္းဆိုးဝါးေလာ” ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေရးသားခဲ့သည္။ ၎တို႔မွာ မ်ားျပားလွသည့္အနက္မွ ဥပမာအခ်ိဳ႕သာျဖစ္သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အတၳဳပၸတၱိကို ေရးသားခဲ့သူ ပီတာပိုဖမ္ေရးသားေသာ ေဆာင္းပါးတပုဒ္ကို ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ The Independent သတင္းစာက စက္တင္လာလ ၈ ရက္ေန႕တြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ေခါင္းစဥ္မွာ “ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္၏ အတၳဳပၸတၱိေရးသူအေနျဖင့္ အေကာင္းဆုံးအႀကံကို ေပးရလွ်င္ ရာထူးမွ ႏႈတ္ထြက္ျခင္းသာျဖစ္သည္” ဟူ၍ ေဖာ္ျပထား သည္။

ထိုသို႔ေရးသားျခင္းသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေစာ္ကားလိုက္႐ုံသာမက သူ႕ကို ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ ေတာက္ပေသာ အနာဂတ္ကို ေဆာင္ၾကဥ္းေပးရန္ ေ႐ြးခ်ယ္တင္ျမႇောက္ထားေသာ သန္းေပါင္းမ်ားစြာေသာ ျမန္မာျပည္သူမ်ားကိုလည္း ေစာ္ကားလိုက္ျခင္းသာျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္မ်ားအားလုံးသည္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ တကယ့္လက္ေတြ႕အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ေဝးကြာေနၿပီး ပုတ္ခတ္ ေရးသားသည့္သေဘာမ်ိဳးရွိသည္။ ထို႔အျပင္ ၎တို႔ေမ့ေလ်ာ့ေနသည့္ လြန္စြာအေရးပါသည့္အခ်က္တခုမွာ အမ်ိဳးသားဒီမို ကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္သည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ တနိုင္ငံလုံး အျပတ္အသတ္ အနိုင္ရၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ျမန္မာျပည္သူတို႔က လုပ္ပိုင္ခြင့္အျပည့္ ေပးအပ္ခံထားရသူဟူေသာအခ်က္ျဖစ္သည္။

ထိုအခ်က္ကို ရည္႐ြယ္ခ်က္ ရွိရွိ ေမ့ထားသည္လည္း ျဖစ္နိုင္သည္။

အေနာက္နိုင္ငံမ်ားမွ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အင္စတီးက်ဴးရွင္းမ်ားသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုသာမက နိုင္ငံကိုပါ အရွက္တကြဲျဖစ္ေအာင္ ျပဳလုပ္ေနၾကသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္က်ေနစဥ္က ၎တို႔ ေပးအပ္ခဲ့ေသာဆုကို ဆိုင္းငံ့လိုက္သည္ဟု ၿဗိတိန္နိုင္ငံ ၏အႀကီးဆုံး အလုပ္သမားသမဂၢျဖစ္သည့္ Unison ကေၾကညာခဲ့သည္။ London School of Economics ကလည္း ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္အား ေပးအပ္ထားေသာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္နာယက ရာထူးကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းမည္ဟု ထိုတကၠသိုလ္ ၏ေက်ာင္းသားမ်ားသမဂၢမွ ေၾကညာခဲ့သည္။

အေနာက္နိုင္ငံမ်ားမွ လူတခ်ိဳ႕ ႏွင့္အဖြဲ႕အစည္းအခ်ိဳ႕က လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားက ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရရွိထားေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနိုဗဲလ္ဆုႏွင့္ အျခားဆုမ်ားကို ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းရန္ အျပင္းအထန္ ေတာင္းဆိုၾကသည္။

ထိုကဲ့သို႔ေသာေတာင္းဆိုမႈမ်ားကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တုံ႕ျပန္ခဲ့ျခင္းမရွိေပ။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာျပည္သူ အမ်ားစု၏အ ျမင္တြင္မူ အေနာက္မွ ထိုသူမ်ားႏွင့္ ထိုအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ၎တို႔ယုံၾကည္ခ်စ္ခင္ေသာ ေခါင္းေဆာင္ကို အရွက္ခြဲေန သည္ဟုသာ ျမင္ၾကမည္ျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ပင္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အေနာက္ဆန႔္က်င္ေရးအျမင္မ်ား ေခါင္းေထာင္လာသည္ကို ေတြ႕ျမင္လာရသည္။

ရခိုင္အေရးအတြက္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က နိုင္ငံတကာသံတမန္မ်ားကို စက္တင္ဘာလ ၁၉ ရက္ေန႕က ရွင္းလင္း ေျပာၾကားေသာအခါ နိုင္ငံတကာဖိအားႏွင့္ ေစာ္ကားမႈမ်ား ရင္ဆိုင္ရခ်ိန္တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္အတူ ရပ္တည္ ေၾကာင္းျပရန္ ရန္ကုန္၊ မႏၲေလးႏွင့္ အျခားၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားစြာမွ ျပည္သူမ်ားသည္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာေနရာမ်ားတြင္ ထိုမိန႔္ ခြန္းကို စုေဝးနားေထာင္ခဲ့ၾကသည္။

စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔ နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မိန္႔ခြန္းေျပာေနစဥ္


တကယ္ေတာ့ ျမန္မာျပည္သူအမ်ားစုသည္ ဒီမိုကေရစီ အပါအဝင္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ား၏ အယူအဆမ်ားကို သေဘာက် သည့္သူမ်ားဟု ေျပာဆိုနိုင္သည္။

၁၉၈၈ ခုႏွစ္အေရးေတာ္ပုံကို စစ္တပ္က ႏွိမ္နင္းၿပီးကတည္းက ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီတိုက္ပြဲကို ေထာက္ခံခဲ့ၾကေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ အခ်ိဳ႕ ဥေရာပနိုင္ငံမ်ားကို ျမန္မာျပည္သူမ်ားမွ သေဘာက်ၾကျခင္းျဖစ္သည္။

ယခုမူ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ ျပႆနာမ်ားအနက္ တခုမွ်သာျဖစ္သည့္ ရခိုင္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံကို နိုင္လိုမင္းထက္ျပဳေနသည္ဟု အခ်ိဳ႕ေသာသူမ်ားက စတင္ျမင္လာၾကၿပီျဖစ္သည္။

အတိတ္တြင္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားသည္ ႐ုရွားမွ ပူတင္ႏွင့္ တူရကီမွ အာဒိုဂန္တို႔ကဲ့သို႔ သူတို႔ကို ဆန႔္က်င္သည့္ ေခါင္း ေဆာင္မ်ားကို ေ႐ြးခ်ယ္တင္ျမႇောက္ေစခဲ့သည့္ အမွားမ်ိဳးက်ဴးလြန္ခဲ့သည္။ ထိုသို႔အမွားမ်ိဳး ယခု ထပ္မံ မက်ဴးလြန္သင့္ေပ။

၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပူတင္သမၼတအျဖစ္အေ႐ြးခံရေသာအခါ ယူကရိန္းကို အတၱလန္တိတ္စာခ်ဳပ္အတြင္း တိုးခ်ဲ့ ထည့္ သြင္းမည္ဟု ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ျခင္းမရွိလွ်င္ ႐ုရွားသည္ ခရိုင္းမီးယားကို ျပန္သိမ္းခဲ့လိမ့္မည္မဟုတ္ဟု နိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္ မ်ားက ေကာက္ခ်က္ခ်သည္။ သူတို႔သည္ ထိုလုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ပူတင္တြင္ အျခားေ႐ြးစရာမရွိျဖစ္ခဲ့ရသည္ဟု ဆိုၾကသည္။

မြတ္ဆလင္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ေဝးေဝးေနၿပီး အေနာက္ႏွင့္ ပိုမိုနီးကပ္ဖို႔အတြက္ ရဲရဲတင္းတင္း ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးေနာက္ တူရကီ သည့္ ဥေရာပဘုံေဈးအဖြဲ႕ဝင္ရန္ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္တြင္ ေလွ်ာက္ထားသည္။ သို႔ေပမယ့္ ဥေရာပသည္ တူရကီကို အဖြဲ႕ဝင္ မေပး ဘဲ ဆလိုဗက္ကီးယားႏွင့္ အက္စတိုးနီးယားကဲ့သို႔ ေသာ အျခားနိုင္ငံငယ္မ်ားကို ဝင္ခြင့္ျပဳေပးခဲ့သည္။

ထိုသို႔ျငင္းပယ္ျခင္းသည္ တူရကီကို အရွက္ရေအာင္လုပ္သည္ဟု နိုင္ငံေရးသိပၸံပညာရွင္မ်ားက ရႈျမင္ၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ေ႐ြးေကာက္ပြဲတြင္ ဥေရာပကို အံတုရဲသည္ဟု ၎တို႔ယူဆသည့္ အာဒိုဂန္ကို တူရကီျပည္သူမ်ားက ေ႐ြးခ်ယ္ ခဲ့ၾကသည္ဟု သုံးသပ္ၾကသည္။

ဒီမိုကေရစီအတြက္ နယ္ေျမသစ္ဆုံးရွုံးျခင္း

လက္ရွိအေျခအေနတြင္ အစိုးရႏွင့္ တပ္မေတာ္သည္ ရာႏႈန္းျပည့္ တသားတည္း မဟုတ္သည္ကို အမ်ားက သိၾကေသာ္လည္း ရခိုင္ အေရးႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကဲ့သိုေသာျပႆနာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္လာလွ်င္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈ လုပ္ရမည္ျဖစ္ သည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္သာဆိုင္ေသာကိစၥမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္ကို တခါတရံ ခြဲထုတ္ေျပာနိုင္ေသာ္လည္း အရပ္သားအစိုးရႏွင့္တပ္ မေတာ္တို႔ ယခုထက္ ပိုမိုပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မွသာ ဒီမိုကေရစီအသြင္ အကူးအေျပာင္းေအာင္ျမင္မည္ဟု နားလည္ရန္ လို အပ္သည္။

၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဧၿပီလက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္တို႔ ေတြ႔ဆုံစဥ္


မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ ဤရႈပ္ေထြးလွေသာ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အေနာက္နိုင္ငံမ်ားမွ ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမျမင္နိုင္ သည့္အခ်က္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ နိုင္ငံေရးအေတြးအေခၚအရ ဒီမိုကေရစီ လိုလားေသာအုပ္စုႏွင့္ ဒီမိုကေရစီဆန႔္က်င္ ေသာအုပ္စု ၂ စုသာရွိသည္ဟူသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္။

လက္ရွိအစိုးရသည္ ဒီမိုကေရစီလိုလားေသာအုပ္စုတြင္ ပါဝင္ၿပီး က်န္အုပ္စုတြင္ ယခင္စနစ္ေဟာင္းႏွင့္ ၎တို႔၏ မဟာ မိတ္မ်ားပါဝင္သည္။ သို႔ေသာ္ နိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝန္းက ျမန္မာနိုင္ငံ၏လက္ရွိအေျခအေနကို ပုံေဖာ္ေနသည္မွာ ဒီမိုက ေရစီဆန႔္က်င္ေရးအုပ္စု၏ စိတ္တိုင္းအက်ဆဳံးပုံစံ ျဖစ္ေနသည္။

တကယ္တမ္းေျပာရလွ်င္ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ ဒီမိုကေရစီစနစ္ႏွင့္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္၏ တိုက္ပြဲအတြင္းမွ ႐ုန္းမထြက္နိုင္ ေသးပါ။ စနစ္ေဟာင္းမွသူမ်ားႏွင့္ ၎တို႔၏ မဟာမိတ္မ်ားသည္ ျပန္လည္ေခါင္းေထာင္ထရန္ ႀကိဳးစားေနဆဲျဖစ္သည္။

လက္ရွိ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္နိုင္ၿပီး တပ္မေတာ္သည္ နိုင္ငံေရးမွ စြန႔္ခြာၿပီး စစ္တန္းလ်ားသို႔ျပန္သြားသည့္ အခ်ိန္မွသာ ထိုတိုက္ပြဲသည္ ၿပီးဆုံးမည့္သေဘာျဖစ္သည္။ ထိုရည္မွန္းခ်က္သည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အစိုးရက ေအာင္ျမင္ေအာင္ႀကိဳးစားေနေသာ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည္။

အစိုးရ၏အားနည္းခ်က္မ်ားႏွင့္ မစြမ္းေဆာင္နိုင္မႈမ်ားရွိေသာ္လည္း ထိုအေျခခံက်လွေသာတိုက္ပြဲတြင္ ျမန္မာျပည္သူ အ မ်ားအျပားသည္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေထာက္ခံေနၾကဆဲျဖစ္သည္။ ထိုတိုက္ပြဲသည္ မလြယ္ကူေၾကာင္း သူတို႔ နား လည္သေဘာေပါက္ၾကသည္။

လက္ရွိအေျခအေနတြင္ ျမန္မာနိုင္ငံသည္ အသြင္အကူးအေျပာင္းကာလ၏အစတြင္သာ ရွိေနေသးသည္။ ဆယ္စုႏွစ္မ်ား စြာ ၾကာျမင့္ေသာ အာဏာရွင္စနစ္၏ အႂကြင္းအက်န္ ျပႆနာအရႈပ္အေထြးမ်ားကို ရွင္းလင္းေနရၿပီး တဖက္တြင္လည္း အာဏာႀကီးမားသည့္ တပ္မေတာ္၊ ဒီမိုကေရစီဆန႔္က်င္သည့္အုပ္စုမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသားေရးအင္အားစုမ်ားကလည္း ရွိေန သည္။

အခြင့္အေရးဆုံးရႈံးခ်ိဳးေဖာက္ခံရသည့္ဘဂၤါလီမ်ားအတြက္ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ားကို လက္ရွိ ဒီမိုကေရစီအစိုးရကသာ ျပန္လည္ ယူေဆာင္လာေပးနိုင္သည္။

တပ္မေတာ္ႏွင့္အတိုက္အခံမ်ားက သေဘာမတူညီသည့္အခ်က္မ်ားရွိေသာ္လည္း အစိုးရက ရခိုင္ျပည္နယ္၏ျပႆနာမ်ား ကို ေျဖရွင္းရန္ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ ဦးေဆာင္သည့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ အႀကံေပး ေကာ္မရွင္၏ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားကို စတင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေနၿပီျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ိန္တခုေတာ့ လိုပါလိမ့္မည္။

ရခိုင္ျပည္နယ္က မတည္ၿငိမ္မႈမ်ားႏွင့္ ထိုအေျခအေနကို နိုင္ငံတကာ၏ လြဲမွားစြာ ေဖာ္ျပမႈမ်ားေၾကာင့္ လက္ရွိ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရ ၿပိဳလဲသြားပါက အစားထိုးဝင္ေရာက္နိုင္မည့္ နိုင္ငံေရးပါတီ၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမရွိေသးဘဲ တပ္မေတာ္ႏွင့္၎၏ အင္အားစုမ်ားသာရွိသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနဆိုးသာျဖစ္ခဲ့လွ်င္ အားလုံး အရႈံးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရမည္ျဖစ္ၿပီး စနစ္ေဟာင္းႏွင့္ ၎၏မဟာမိတ္မ်ားသာ ေအာင္ပြဲခံသြားမည္ျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ျဖစ္လွ်င္ ကမာၻ႔သက္တမ္းအႏုဆုံး ဒီမိုကေရစီသည္ စစ္ဖိနပ္ေအာက္တြင္ ကြယ္ေပ်ာက္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္သူမ်ားလည္း ထပ္မံခံစားၾကရမည္ျဖစ္သည္။

ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္း အယ္ဒီတာ ေက်ာ္စြာမိုး၏ Will Intl Condemnation Bring Down Myanmar’s Democratic Transition? ကို ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

From : ဧရာဝတီ by ေက်ာ္စြာမိုး

Originally published at - burma.irrawaddy.com

Read More »

Monday, October 02, 2017

ျပန္လည္သုံးသပ္သင့္တဲ့ သတင္းမီဒီယာ ဥပေဒ




“သတင္း မီဒီယာ လုပ္ငန္းသည္ စတုတၳ မ႑ိဳင္ အျဖစ္ ပီျပင္စြာ ရပ္တည္ နိုင္ေစရန္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ကို သတင္း မီဒီယာ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၃ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား အခန္းမွာ ေဖာ္ျပ ထားတာပါ။

“မီဒီယာဆိုတာ စတုတၳမ႑ိဳင္ျဖစ္သလို ျပည့္မ်က္လုံးျဖစ္တယ္” လို႔ ႏႈတ္တိုက္ရြရြ တဖြဖြ ေျပာေနၾကေပမယ့္ ဒီေန႔အထိေတာ့ သတင္းမီဒီယာသမား အမ်ားစုအတြက္ အခက္အခဲေတြ ရွိေနၾကဆဲပါပဲ။

သတင္းမီဒီယာဥပေဒကိုေတာ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ျပည္ေထာင္စုဥပေဒအမွတ္ ၁၂ နဲ႔ အတည္ျပဳ ျပ႒ာန္းခဲ့ပါတယ္။ သတင္းမီဒီယာဥပေဒရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ၾကည့္ေတာ့ အလြန္ေကာင္းမြန္ေနတာကို ေတြ႔ရတယ္။ သတင္းမီဒီယာကို စတုတၳမ႑ိဳင္အျဖစ္ ပီျပင္စြာ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔၊ သတင္းသမားမ်ား ရပိုင္ခြင့္နဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ား အျပည့္အဝ ရရွိဖို႔ဆိုတာေတြလည္း ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ဒီရည္ရြယ္ခ်က္အတိုင္း အမွန္တကယ္ ရရွိၾကပါရဲ႕လား ဆိုတာဟာ သတင္းမီဒီယာေလာကတခုလုံးက ေမးခြန္းထုတ္လာေနၾကပါၿပီ။

သတင္းမီဒီယာဥပေဒပါ သတင္းရယူပိုင္ခြင့္နဲ႔ ျဖန္႔ေဝပိုင္ခြင့္ဟာ ႏိုင္ငံတကာ စံႏႈန္းနဲ႔အညီ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားေပမယ့္ တကယ့္ေျမျပင္ အေနအထားက်ေတာ့ လႊတ္ေတာ္မွာေတာင္ လြတ္လပ္စြာ သတင္းရယူပိုင္ခြင့္ မရွိတာကိုလည္း သတင္းမီဒီယာသမားမ်ား ႀကံဳေတြ႔ေနရဆဲပါ။

ဒါ့ျပင္ ဝန္ႀကီးဌာနအသီးသီးရဲ႕ သတင္းရယူပိုင္ခြင့္မွာလည္း ေျပာေရးဆိုခြင့္ ေပးထားသူေတြ ကိုယ္တိုင္က ေရွာင္ရွားေနတာေတြကိုလည္း မၾကာခဏ ႀကံဳေတြ႔ေနရတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

ဥပေဒျပ႒ာန္းခ်က္ေတြဟာ ဘယ္လို ေကာင္းမြန္ေအာင္ ျပ႒ာန္းထားေပမယ့္ တကယ့္လက္ေတြ႔မွာ သတင္းသမားေတြ ရင္ဆိုင္ေတြ႔ႀကဳံေနၾကရတာနဲ႔ တျခားစီ ျဖစ္ေနတာေတြလည္း ရွိတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

အဆိုးရြားဆုံးအခ်က္ကေတာ့ သတင္းမီဒီယာသမားေတြဟာ သတင္းလြတ္လပ္စြာ ရယူထုတ္လႊင့္ခြင့္ မေျပာနဲ႔၊ သတင္းမီဒီယာဥပေဒအရ က်ဴးလြန္ျခင္း မရွိေပမယ့္ အျခားေသာ မသက္ဆိုင္တဲ့ ပုဒ္မေတြနဲ႔ တရားစြဲဆိုျခင္း ခံေနၾကရတာပါပဲ။

ဥပေဒေၾကာင္းအရ မက်ဴးလြန္ေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ထိန္းသိမ္း အက်ဥ္းခ်ထားျခင္း ခံၾကရပါတယ္။ ဒါဟာ သတင္းသမားရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ကို ဆုံး႐ႈံး႐ံုသာမက ႏိုင္ငံသားတေယာက္ရဲ႕ အခြင့္အေရးကိုပါ နစ္နာဆုံး႐ႈံးေစတာပဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ေဝဖန္ေထာက္ျပ သုံးသပ္သူေတြလည္း ရွိေနပါတယ္။

ဒါေတြကို အကာကြယ္ေပးဖို႔ဆိုရင္ သတင္းသမားေတြက ဘယ္လိုအဖြဲ႔အစည္း၊ ဘယ္လိုအသင္းေတြကို အားကိုးအားထားျပဳရမလဲ ဆိုတာေတြကလည္း ေမးစရာတခု ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

သတင္းမီဒီယာဥပေဒမွာေတာ့ မီဒီယာေကာင္စီ ဖြဲ႔စည္းခြင့္ကိုေတာ့ ထည့္သြင္း ေရးဆြဲခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီဟာ သတင္းသမားေတြ အတြက္ ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ အကာအကြယ္ေပးႏိုင္သလဲ။ မီဒီယာေကာင္စီကို ဖြဲ႔စည္းရာမွာ အစိုးရပိုင္း အမႈေဆာင္နဲ႔ ျပင္ပအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ႕ ကိုယ္စားျပဳမႈ အခ်ိဳးအစား မၽွေျခရွိ၊ မရွိ ဆိုတာကလည္း စဥ္းစားစရာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့ျပင္ သတင္းမီဒီယာ ရယူပိုင္ခြင့္ ထုတ္ေဖာ္ျဖန္႔ခ်ိခြင့္ကို ေပးထားေပမယ့္ သတင္းသမားေတြ လိုက္နာရမယ့္ တာဝန္နဲ႔ က်င့္ဝတ္အပိုင္းမွာေတာ့ “ျမန္မာႏိုင္ငံ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီက ထုတ္ျပန္တဲ့ က်င့္ဝတ္နဲ႔ စည္းကမ္းမ်ားကို လိုက္နာျခင္း” ဆိုတဲ့ အခ်က္ဟာ လိုသလို လုပ္ေဆာင္ဖြင့္ဆိုႏိုင္တဲ့အခ်က္ ျဖစ္သလို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္တဲ့ အခ်က္တခု ျဖစ္လို႔ေနျပန္ပါတယ္။

ဒါဆိုရင္ မီဒီယာေကာင္စီဟာ သတင္းသမားတို႔အားထားရာ အဖြဲ႔အစည္းတခု ျဖစ္လာႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာ ေမးစရာ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

ဒီအေျခအေနေတြေၾကာင့္ DVB Law Lab (ပိုင္းျခားစိတ္ျဖာ ဥပေဒေရးရာ) အစီအစဥ္မွာ “သတင္းမီဒီယာဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖို႔ လိုေနၿပီလား” ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီက ေဒၚသင္းသင္းသာ၊ ဦးေဇာ္ထိုက္ (သင္တန္းဆရာ၊ ျမန္မာသတင္းပညာသိပံၸ) နဲ႔ ဦးၾကည္သာဖုန္းျမင့္ (Pen Myanmar) တို႔ကို ဖိတ္ၾကားေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ေဆြးေႏြးပြဲအစမွာ တင္ဆက္သူ ဦးခင္သန္းက “မီဒီယာေကာင္စီကို အားကိုးလို႔ မရဘူး။ အားမလိုအားမရ ျဖစ္ေနၾကတာဟာ မီဒီယာေကာင္စီကပဲ အားနည္းခ်က္ ရွိေနလို႔လား။ ဒါမွမဟုတ္ ဥပေဒကပဲ အားနည္းခ်က္ ရွိေနသလား” ဆိုတဲ့ အေမးကိုေတာ့ ေဒၚသင္းသင္းသာက “ႏွစ္မ်ိဳးစလုံး ေျပာလို႔ရပါတယ္။

သတင္းမီဒီယာဥပေဒမွာလည္း ျပင္ဆင္စရာေတြ ရွိေနပါတယ္။ မီဒီယာေကာင္စီကလည္း သက္တမ္းက ႏုေသးေတာ့ အားနည္းခ်က္လည္း ရွိမွာပါ” လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဦးေဇာ္ထိုက္ကေတာ့ မီယာေကာင္စီဟာ သတင္းသမားေတြ ကိုယ္စားျပဳမႈ အားနည္းတယ္။ ေကာင္စီကို ပိုမိုအားေကာင္းေစခ်င္ရင္ ဥပေဒပညာရွင္ေတြနဲ႔ အျခား ဆက္ႏြယ္ရာ ပညာရွင္ေတြ ပိုမိုပါဝင္သင့္တယ္လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ဦးၾကည္သာဖုန္းျမင့္ကေတာ့.. သတင္းမီယာဥပေဒမွာ ေရွ႕ေနာက္ မတူ ကြဲလြဲေနတာေတြ ပါတယ္။

သတ္မွတ္တဲ့ စည္းကမ္းေတြက ႐ႈပ္ေထြးလြန္းတယ္။ အထူးသျဖင့္ အမ်ားျပည္သူ သိပိုင္ခြင့္ ရွိ၊ မရွိ ဆိုတာ တိတိက်က် ဖြင့္ဆိုခ်က္ေပးဖို႔ လိုတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေဆြးေႏြးသူအားလုံးကေတာ့ မီဒီယာဥပေဒျပင္ဖို႔ လိုတယ္လို႔ပဲ ေဆြးေႏြး အႀကံျပဳသြားၾကတာပါ။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ သတင္းမီဒီယာဥပေဒနဲ႔ မီဒီယာေကာင္စီဟာ သတင္းသမားေတြရဲ႕ သတင္းရယူပိုင္ခြင့္နဲ႔ ျဖန္႔ျဖဴးခြင့္ကို ခ်ဳပ္ကိုင္လာမယ္ဆိုရင္ ဒီမိုကေရစီစံ လြဲေခ်ာ္ေနၿပီမို႔ လက္ခံႏိုင္ဖို႔ ခက္ခဲမွာပါ။

ဒီလိုပဲ မီဒီယာေကာင္စီဟာ သတင္းသမားတို႔အတြက္ အားကိုးအားထားျပဳစရာ ျဖစ္မလာခဲ့ရင္ေတာ့ သူ႔ေနရာမွာ အစားထိုးဖို႔နဲ႔ သတင္းသမားအခ်င္းခ်င္း စုေပါင္းကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ အသင္းအဖြဲ႔အသစ္ေတြဟာ မၾကာမီမွာ ေပၚထြက္လာႏိုင္ဖြယ္ရာ အလားအလာမ်ား ျမင္ေနရေၾကာင္း ထပ္ေလာင္းတင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

ထြန္းေဇာ္ေဌး

From : ဒီဗီြဘီ

Originally published at - http://burmese.dvb.no/archives/231660

Read More »

ေပၚလစီ ေရစီး




တိုင္းျပည္ထဲ ရခိုင္ အေရးနဲ႔ အစိုးရ ေခါင္းခဲေန ရၿပီး အသည္း အသန္ ေျဖရွင္းေန ရတုန္း ထံုးစံ အတိုင္း သခြတ္ပင္က မီးတက်ည္က်ည္ လုပ္တဲ့ သူက လုပ္၊ ကိုဆိုဗိုလို ျဖစ္သြားမယ္လို႔ လူထုကို ၿခိမ္းေျခာက္ သူက ၿခိမ္းေျခာက္နဲ႔ ေျပာဆို လုပ္ကိုင္ေနၾက တာေတြ ၾကည့္ၿပီး သေဘာက် ေနမိတယ္။

အဲဒီလို ေျပာဆိုလုပ္ကိုင္ေနသူေတြဟာ ဒီလိုေျပာဆိုမႈေတြေၾကာင့္ပဲ လူထုေထာက္ခံမႈ က်ဆင္းၿပီး တြင္းတူးမိုက္ေနသလို ျဖစ္ေနတာ ကိုယ္တိုင္ မသိၾကလို႔ သေဘာက်တာ ျဖစ္တယ္။ တဖက္မွာလည္း အစိုးရ ျပန္ၾကားေရးက ဦးေဆာင္လို႔ ဒီမိုကေရစီပြဲေတာ္ဆိုတာခ်ည္း လုပ္ၿပီး ရယ္ေမာေပ်ာ္ရႊင္ေနၾကတာလည္း ေတြ႔ရတယ္။

အစုိုးရလုပ္ေနတာကို အၿငိဳအျငင္ေပးေနတာထက္စာရင္ အၿငိမ့္ကၿပီး ရယ္ေမာေနၾကတာ မဆိုးဘူးပဲလို႔လည္း ေတြးမိေပမယ့္ အခ်ိန္အခါ မဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ျမင္မိျပန္တယ္။

အင္တာနက္ေပၚတက္ၿပီး မဟုတ္တ႐ုတ္ သတင္းမွားေတြ ရွယ္ေန ဆဲေနၾကတာထက္စာရင္ အၿငိမ့္ကၿပီး ရယ္ၾကတာ ေကာင္းတာပဲေလလို႔ ေျဖေတြးၾကည့္ၿပီး တီဗီြကျပတဲ့ အၿငိမ့္ၿပိဳင္ပြဲ ၾကည့္မိပါတယ္။

အၿငိမ့္ၿပိဳင္ပြဲၾကည့္ၿပီးေတာ့ ေျပာစရာႏွစ္ခု ျဖစ္တယ္။ တခုက အၿငိမ့္ေတြ မရွိၾကေတာ့ဘူးသာ ေျပာေနၾကတယ္။ ၿပိဳင္ပြဲလုပ္ေတာ့လည္း ထြက္လာၾကတဲ့ အၿငိမ့္အဖြဲ႔ေတြ မနည္းပါလားဆိုတာ တခု၊ ေနာက္တခုကေတာ့ အစိုးရကိုဖားတဲ့ ေပၚလစီေရစီးကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။

ပထမတခုကေတာ့ အၿငိမ့္အဖြဲ႔ဆိုတာေတြ ေလာက္ေလာက္လားလား မရပ္တည္ႏိုင္ၾကေပမယ့္ မ်ိဳးဆက္သစ္ကေလးေတြ ရွိေနတဲ့အတြက္ အခုေန အၿငိမ့္အဖြဲ႔ ဆိုတာေတြ ထြက္ေပၚလာတာ ျဖစ္ႏိုင္သလို ဒီလိုဖြဲ႔ၿပီး ကႏိုင္ေအာင္လည္း ျပန္ၾကားေရးက ကူညီေပးပံုရတယ္။

ဇာတ္ထဲ ဆိုင္းထဲ ႀကီးတဲ့ ကေလးေတြဆိုတာက ကတာ ခုန္တာ သီခ်င္းဆိုတာ ျပက္လံုးထုတ္တာေတြက သူတို႔အတြက္ အထူးတလည္ သင္ေပးဖို႔ မလုိဘူး။ အႏုပညာပင္ကိုဗီဇ ပါလာၿပီးသားမို႔ အရိပ္ျပတာနဲ႔ အေကာင္ျမင္ၿပီးသားျဖစ္တဲ့ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြ ရွိတာေၾကာင့္ ခုလို အၿငိမ့္အဖြဲ႔ေတြ ထြက္လာတာ ျဖစ္မယ္။ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ အၿငိမ့္ကသြားတာ လူငယ္ေတြခ်ည္းျဖစ္တာ ေတြ႔ရလို႔လည္း သေဘာက်မိၿပီး ေနာင္တေခတ္ အၿငိမ့္စင္ထက္မွာ ထြန္းေတာက္လာမယ့္ ၾကယ္ပြင့္ေလးေတြ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။

အစိုးရကိုဖားတဲ့ ေပၚလစီေရစီးကိစၥ ဆက္ရရင္ေတာ့ ၿပိဳင္ပြဲဝင္သြားတဲ့ အၿငိမ့္အဖြဲ႔တိုင္းလိုလို အစိုးရေပၚလစီေတြကို သ႐ုပ္ေဖာ္ တင္ဆက္သြားၾကတာ ျမင္လိုက္ရတယ္။ ေပၚလစီကား၊ ေပၚလစီသီခ်င္း ဆိုတာေတြဟာ ႀကံဳဖူးသေလာက္ နဝတ၊ နအဖ စစ္အစိုးရေခတ္မွာ လိႈင္လိႈင္ႀကီးထြက္ၿပီး အဲဒီ ေပၚလစီသီခ်င္း ေရးတဲ့သူေတြ၊ ဆိုတဲ့သူေတြ၊ သ႐ုပ္ေဆာင္တဲ့သူေတြလည္း စစ္အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြနဲ႔အၿပိဳင္ တန္ခိုးထြားခဲ့ၾကတယ္။

ေပၚလစီသီခ်င္း သ႐ုပ္ေဖာ္႐ိုက္ဖို႔ အဲဒီေခတ္က စစ္တိုင္းမႉးဆိုသူက ျမစ္ႀကီးနားကေန ပူတာအိုသြားဖို႔ ေလယာဥ္တစင္း စင္းလံုးလိုက္ စီစဥ္ေပးရတာ ျမင္ဖူးတယ္။

ေပၚလစီသီခ်င္း အင္ဒိုး႐ိုက္ဖို႔ ႏိုင္ငံပိုင္ ႐ုပ္ျမင္သံၾကား စတူဒီယိုတခုကို ညလံုးေပါက္ ဖြင့္ထားေပးရၿပီး ႐ိုက္ကူးေရးအဖြဲ႔ေတြ တညလံုး ႐ုိက္ေပးခဲ့ရတာလည္း ျမင္ခဲ့ရတယ္။ သီခ်င္းဆိုေပးမယ့္ အဲဒီတုန္းက နာမည္ႀကီးမင္းသားက ေနာက္တေန႔မနက္ နယ္ကို ႐ိုက္ကူးေရးထြက္မွာမို႔ ဒီလို ညလံုးေပါက္ ႐ိုက္ေပးရတာ ျဖစ္တယ္။

တပ္မေတာ္ေန႔ ဂုဏ္ျပဳဇာတ္ကားေတြ ႐ုိက္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ ႐ိုက္ကြင္းတည္တဲ့ ေဒသက တိုင္းမႉးေတြ၊ တပ္မမႉးေတြဆိုတာ ဇာတ္ကား႐ိုက္တဲ့ ဒါ႐ိုက္တာရဲ႕ ခိုင္းဖတ္ေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကတယ္။

အခု လူထုတင္တဲ့ အစိုးရေခတ္ ေရာက္လာျပန္ေတာ့လည္း ေပၚလစီေရစီးက ဆက္ပါလာၿပီး အရင္ကလို အစိုးရကိုယ္တိုင္က ႐ိုက္ကူးထုတ္လုပ္ခိုင္းပံု မေတြ႔ရေပမယ့္ အက်င့္ပါၿပီး ဆက္လုပ္ေနၾကပံုေပၚတယ္။

ဒီမိုကေရစီပြဲေတာ္က အၿငိမ့္ၿပိဳင္ပြဲမွာ ပထမဆုရသြားတဲ့ အၿငိမ့္အဖြဲ႔ဟာ တျခား ၿပိဳင္ပြဲဝင္အၿငိမ့္ေတြနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ သိပ္ကြာလွတာ မဟုတ္သလို စိတ္ထင္ တခ်ိဳ႕အဖြဲ႔ေတြကေတာင္ ပိုေကာင္းေနတာ ေတြ႔ရတယ္။

ဒါေပမယ့္ ပထမရသြားတဲ့ အၿငိမ့္အဖြဲ႔ရဲ႕ ေပၚလစီ တင္ဆက္ပံုကေတာ့ တျခားအဖြဲ႔ေတြထက္သာတာ ေတြ႔ရၿပီး ဒီအခ်က္ေၾကာင့္ပဲ အဲဒီအဖြဲ႔ ပထမ ရသြားပံုေပၚတယ္။ ေလွတစီးကို ျပည္သူရယ္၊ လႊတ္ေတာ္အမတ္ရယ္ ေလွာ္ေနတုန္း အမႀကီး ဝင္လာၿပီး ဦးေဆာင္ေလွာ္တယ္။ ေလွက ထင္သေလာက္မေရြ႕ ျဖစ္ေနတုန္း တပ္မေတာ္သား ဝင္လာၿပီး ညီတူၿပိဳင္ေလွာ္လိုက္မွပဲ ေလွက ထင္သလို ခရီးေပါက္ပံုကို ပထမရတဲ့ အၿငိမ့္အဖြဲ႔က သ႐ုပ္ေဖာ္တင္ဆက္ခဲ့တာ ျဖစ္တယ္။

ဒီအဖြဲ႔တင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ၿပိဳင္ပြဲဝင္ အၿငိမ့္အဖြဲ႔တိုင္းလိုလို အလားတူ အစိုးရကိုဖားတဲ့ ေပၚလစီအကြက္ေတြ ထည့္သြင္းကျပသြားၾကတာ ေတြ႔လိုက္ရလို႔ ၿပိဳင္ပြဲစီစဥ္သူေတြက မျဖစ္မေန ထည့္ကခိုင္းပံုရတယ္။

တိုင္းျပည္ဒီမိုကေရစီက ႏုႏု၊ ဘာေရး ညာေရး မုန္တိုင္းေတြက တလံုးၿပီးတလံုး ဝင္လာၿပီး လိႈင္းေလျပင္းထန္လြန္းခ်ိန္မွာ ဒါမ်ိဳးေတြလုပ္ၿပီး ေငြေၾကးနဲ႔ အခ်ိန္ျဖဳန္းသင့္သလား ဆိုတာ ဆင္ျခင္ၾကဖို႔ ေကာင္းတယ္။

အရင္ေခတ္ကလိုပဲ မည္းျပာပုဆိုးေပၚလစီ ဇာတ္ကားေတြ၊ ေပၚလစီသီခ်င္းေတြ ဆက္ဆို ဆက္ထုတ္ၾကဦးမယ္ဆိုရင္ ေခတ္စနစ္ ေျပာင္းေနတာ မသိသား ဆိုးဝါးရာက်မယ္။ အစိုးရက ေျပာင္းလဲခ်ိန္တန္ၿပီလုိ႔ ေႂကြးေၾကာ္ၿပီး တက္လာေပမယ့္ အစိုးရဌာနေတြအေနနဲ႔ အရင္လိုပဲ ဝါးလံုးေခါင္းထဲ လသာေနၾကၿပီး လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ အေဟာင္းေတြအတိုင္း ဆက္သြားေနၾကမယ္ဆိုရင္ လူထုက ဘာေျပာင္းတာလဲလို႔ ေမးခြန္းထုတ္စရာ ျဖစ္မယ္။

လူထုအစိုးရလည္း ေျပာေသး အစိုးရဖားတဲ့ ေပၚလစီဇာတ္ကားေတြလည္း ႐ိုက္ထုတ္ေနတုန္းဆိုၿပီး ေဝဖန္ေထာက္ျပစရာ ျဖစ္မယ္။ လူထု မလိုလားတဲ့ အာဏာရွင္အစိုးရေတြသာ သူတို႔ကို လူထုက မေထာက္ခံခ်င္ ေထာက္ခံခ်င္ ေထာက္ခံလာမလားဆိုၿပီး ေပၚလစီဇာတ္ကားေတြ႐ိုက္၊ လူထုၾကားထဲ အဓမၼသြတ္သြင္း လုပ္ေလ့ရွိတာ ျဖစ္တယ္ဆိုတာလည္း သတိျပဳၾကဖို႔ ေကာင္းတယ္။ ေပၚလစီေရစီး ရပ္တန္႔ခ်ိန္တန္ၿပီ။

ကိုေရႊေအာင္

From : ဒီဗီြဘီ

Originally published at - http://burmese.dvb.no/archives/231612

Read More »

Thursday, September 21, 2017

ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လက္ခံေရးနဲ႔ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္




ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔က ေျပာသြားတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ အေျချပ မိန္႔ခြန္းမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ဘက္ကို ထြက္ေျပးတဲ့ ဒုကၡသည္ ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိစစ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္ကို အခ်ိန္မေရြး စတင္မယ္၊ ျမန္မာနဲ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အၾကား ရရွိထားတဲ့ ၁၉၉၃ သေဘာ တူညီ ခ်က္ေတြကို တိက်စြာ လိုက္နာၿပီး လက္ခံမယ္လို႔ ေျပာသြား ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေျပာသြားတာက “ျမန္မာဘက္ကေန ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္လည္ လက္ခံဖို႔ တိုက္တြန္း ေျပာၾကားထားတာ ရွိပါတယ္။

ျပန္လည္ လက္ခံႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမွန္တကယ္ ေနထိုင္ခဲ့ေၾကာင္း စိစစ္မႈလုပ္ငန္းစဥ္ (Verification Process) ကို အခ်ိန္မေ႐ြး စတင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ကၽြန္မတို႔ ျပင္ဆင္ထားပါတယ္။

ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကားမွာ ရရွိခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြကို မူတည္ၿပီး ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ကတည္းက ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ခု ထူေထာင္ထားၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအေပၚမူတည္ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္လာခ်င္တဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို လက္ခံဖို႔ ကၽြန္မတို႔ အဆင္သင့္ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က သေဘာတူညီထားတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို တိက်စြာ လိုက္နာမွာ ျဖစ္ပါတယ္” ဆိုတာပါ။

ဆက္လက္ၿပီး “အမ်ိဳးသားလုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ (ဦးေသာင္းထြန္း) ေျပာၾကားထားတဲ့အတိုင္း ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔ အဆိုပါ အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဒုကၡသည္လို႔ ဆန္းစစ္ အတည္ျပဳႏိုင္တဲ့သူေတြ အားလုံးကို ျပန္လည္လက္ခံဖို႔ အသင့္ရွိပါတယ္။ လုံၿခဳံေရး နဲ႔ လူသားခ်င္း စာနာမႈ ဆိုင္ရာ အေထာက္အပံ့ေတြ လက္ခံရရွိႏိုင္ေရး အတြက္လည္း အာမခံပါတယ္” လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ARSA အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္တဲ့ ၾသဂုတ္ ၂၅ ရက္ေန႔က စၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ ထြက္ေျပးတဲ့ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ ၄ သိန္း ၁ ေသာင္းရွိတယ္လို႔ ကုလသမဂၢက ေျပာထားပါတယ္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာလို႔ အမည္ခံထားတဲ့ အဲဒီ မြတ္စလင္ေတြကို ျပန္လက္ခံေရး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာက ဖိအားေပးေနခ်ိန္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ စိစစ္လက္ခံမယ္လို႔ ေျပာဆိုလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။



ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဦးအုန္းေဂ်ာ္နဲ႔အဖြဲ႔ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၂၃ ရက္ကေန ၂၈ ရက္အထိ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး မစၥတာ မိုစတာဖီဇာ ရာမန္နဲ႔ သြားေရာက္ေတြ႔ဆံုၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္မွာ ဒုကၡသည္ခံေနသူေတြအေရး၊ အဲဒီ ဒုကၡသည္ေတြကို ျပန္ပို႔ေရး စတာေတြ ေဆြးေႏြးတာမွာ သေဘာတူ မူၾကမ္းတစ္ခု ထြက္လာပါတယ္။ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္က အဲဒီေဆြးေႏြးပြဲ ထုတ္ျပန္ခ်က္အေပၚ အေျခခံပါတယ္။

၁၉၉၂ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြထဲမွာ ဒုကၡသည္ေတြ ကိုယ့္ဆႏၵနဲ႔ ကိုယ္ျပန္ဖို႔ (return voluntary)၊ ဒုကၡသည္ေတြကို စိစစ္မႈေတြ လုပ္ၿပီးရင္ ျပန္လက္ခံေရး ျမန္မာက သေဘာတူဖို႔ (agreed to accept after scrutiny)၊ ျမန္မာမွာ ေနထိုင္ေၾကာင္း အေထာက္အထား ျပႏိုင္သူေတြ ျဖစ္ဖို႔ (evidence of their residence in Myanmar)၊ သူတို႔ ေနခဲ့တဲ့အိမ္ယာ၊ မူလ ေနရာေတြမွာ ျပန္လည္ ေနရာခ်ထားဖို႔ (should be settled in their own households and original places of residence)၊ ကိုယ္ဆႏၵနဲ႔ကိုယ္ လံုၿခံဳစြာ ျပန္ႏိုင္ေရး ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး (UNHCR) ႐ံုးက အကူအညီေပးဖို႔နဲ႔ UNHCR အခန္းက႑ကို ျမန္မာအစိုးရက သေဘာတူဖို႔ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ေရတပ္ကာကြယ္ေရး ဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး သူရသက္ေဆြ (ၿငိမ္း) က သူ႔ရဲ႕ေဖ့စ္ဘုတ္ လူမႈကြန္ရက္မွာ ေရးသားထားတဲ့ ‘ႏိုင္ငံ့တာဝန္းနဲ႔ ဘဝေပးအေတြ႔အႀကံဳ (၁)’ ထဲမွာ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္ ျမန္မာ-ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ သေဘာတူညီခ်က္ အေျခခံ ၄ ခ်က္ကို ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

တိတိက်က် မဟုတ္ေပမယ့္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္လာလိုတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြဟာ –

  • -ျမန္မာျပည္မွာေနခဲ႔တဲ႔ အေထာက္အထား ခုိင္ခုိင္မာမာ တင္ျပႏိုင္ရမယ္
  • -ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးတဲ႔ လူေတြျဖစ္ရမယ္၊ အေထာက္အထား ျပႏုိင္ရမယ္
  • -ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဆန္႔က်င္တုိက္ခုိက္ေနတဲ႔ လူေတြမျဖစ္ရဘူး
  • -သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ ျမန္မာျပည္ကုိ ျပန္လာခ်င္တဲ႔ လူေတြျဖစ္ရမယ္ လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

အဲဒီ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ စိစစ္ၿပီး ၁၉၉၃ ကေန ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အတြင္း ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ေရာက္ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ ၂ သိန္းခြဲအနက္ ၂ သိန္း ၃ ေသာင္း ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ျပန္ဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

သမိုင္းပညာရွင္ ေဒါက္တာ သန္႔ျမင့္ဦးကေတာ့ “တကယ့္တကယ္မွာ အဲဒီမူေဘာင္ကို ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ၿပီး ဘယ္လို အေကာင္အထည္ ေဖာ္သြားမလဲကေတာ့ ဆက္ေစာင့္ၾကည့္ရပါမယ္။ က်ေနာ္ ထင္တာေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက အစိုးရကို အျပင္းအထန္ ေဝဖန္သူေတြကေတာ့ ေက်နပ္ၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏိုင္ငံသား အမ်ားစုနဲ႔ အနည္းဆုံး ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရအခ်ိဳ႕ကေတာ့ သူမ အေနနဲ႕ ဒီလိုရႈပ္ေထြးတဲ့ အေျခအေနေအာက္မွာ အတတ္ႏိုင္ဆုံး လက္ေတြ႔က်က် ေျပာသြားတယ္လို႔ ေတြးမယ္ထင္ပါတယ္” ဆိုၿပီး ဧရာဝတီသတင္းဌာနရဲ႕ ေမးျမန္းခ်က္ကို ေျဖသြားပါတယ္။



ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ေရာက္ မြတ္စလင္ေတြ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို ျပန္ဝင္မယ့္ ကိစၥမွာ လက္ေတြ႔က်သည့္တိုင္ ေရရွည္အားျဖင့္ ေျဖရွင္းရမယ့္ ကိစၥအဆင့္ဆင့္ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ေပၚႏိုင္ပါတယ္။

-ရြာလံုးကြ်တ္ မီး႐ိႈ႕ထြက္ေျပးမႈေတြ ရွိတဲ့အတြက္ ေနရပ္လိပ္စာ၊ မူလ အိမ္ေနရာေတြ ဘယ္လို ျပန္ေဖာ္ျပမလဲ။ အေထာက္အထားအျဖစ္ ဘယ္လို စိစစ္သတ္မွတ္ လက္ခံမွာလဲ။

-ျမန္မာျပည္မွာ ေမြးဖြားေၾကာင္း အေထာက္အထားေတြ ထြက္ေျပးသြားတဲ့ သိန္းခ်ီတဲ့လူေတြမွာ လက္ဝယ္ရွိေနႏိုင္ၾကသလား။

-ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေနာက္ဆံုးျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ ARSA အဖြဲ႔ တိုက္ခိုက္မႈေတြကို ‘အၾကမ္းဖက္မႈ’ လို႔ သတ္မွတ္တဲ့အတြက္ ျပန္ဝင္လာမယ့္ သူေတြကို လံုၿခံဳေရးအရ ဘယ္လို ခြဲျခားစိစစ္မလဲ။

-ကိုယ့္ဆႏၵနဲ႔ ကိုယ္ျပန္လာရမယ္ ဆိုတဲ့အေပၚ မြတ္စလင္ေတြကေရာ ဘယ္လိုတံု႔ျပန္ၾကမလဲ။

-ျမန္မာႏိုင္ငံက လက္မခံႏိုင္တဲ့ ‘႐ိုဟင္ဂ်ာ’ ဆိုတဲ့ အမည္သံုးစြဲခြင့္ကို ေတာင္းေနတဲ့ မြတ္စလင္ေတြ ရွိေနခ်ိန္ ႏိုင္ငံသားစိစစ္မႈ လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ဘယ္ေလာက္ ခရီးေရာက္ႏိုင္မလဲ။

-အိႏၵိယႏိုင္ငံက ျပန္ပို႔ခ်င္ေနတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ အမည္ခံ မြတ္စလင္ေတြကို ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္နဲ႔ ျပန္လက္ခံခိုင္းဖို႔ အိႏၵိယ မီဒီယာတခ်ိဳ႕က ေရးသားတိုက္တြန္းမႈေတြ အေပၚေရာ ဘယ္လို တံု႔ျပန္မလဲ။

-၁၉၉၀ ေက်ာ္တုန္းက အေျခအေနနဲ႔ မတူကြဲျပားေနတဲ့ လက္ရွိ ရခိုင္ျပည္နယ္ အက်ပ္အတည္းကို ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္ စြဲကိုင္ၿပီး ဘယ္လို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုကာ ဘယ္လို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မလဲ။

-၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္ကို ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဘက္က ဆက္လက္ သေဘာတူႏိုင္မလား၊ တျခားေတာင္းဆိုမႈေတြ ထပ္ရွိႏိုင္သလား။

-ၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္ေပးဖြယ္ ရွိတဲ့ UNHCR ရဲ႕ အခန္းက႑ကိုေရာ ႏွစ္ဖက္အစိုးရေတြက အသိအမွတ္ျပဳ လက္ခံႏိုင္တဲ့ အေနအထား ျဖစ္လာႏိုင္ပါ့မလား။

-အၾကမ္းဖက္ဝါဒကို တိုက္ဖ်က္ေရး၊ အၾကမ္းဖက္သမားနဲ႔ အရပ္သား ခြဲျခားေရးနဲ႔ တပ္မေတာ္၊ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြက ပါဝင္ရမယ့္ အခန္းက႑ေတြကေရာ ဘယ္လို ျဖစ္လာမလဲ။

-ရခိုင္ျပည္နယ္ အက်ပ္အတည္းမွာ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြ၊ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြရဲ႕ ပံုေဖာ္မႈေတြၾကားမွာ ၁၉၉၃ သေဘာတူညီခ်က္က ဘယ္အတိုင္းအတာအထိ ေက်ာ္လႊားႏိုင္မွာလဲ။

သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ မြတ္စလင္ ဒုကၡသည္ေတြအေရး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ ျပန္လည္ တည္ၿငိမ္ ေအးခ်မ္းေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ၊ ႏိုင္ငံတကာဖိအားေတြၾကားမွာ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) အစိုးရအေနနဲ႔ ဆက္ၿပီး ရင္ဆိုင္ရမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြကို ဒီေမးခြန္းေတြက မီးေမာင္းထိုးျပေနပါတယ္။

(သင္ကာ)

From : Myanmar Cable News by MCN Newsroom

Originally published at - http://www.mcntv.biz/news

Read More »

Tuesday, August 08, 2017

၈၈၈၈ လည္ျပန္



ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ ပုံႀကီးကား ၂၉ ႏွစ္ တုိင္ ခဲ့ေလၿပီ။ ျမန္မာ့ သမုိင္း၏ အခ်ဳိး အေကြ႔ မ်ားစြာ ထဲမွ အထင္ကရ အျဖစ္ဆုံး အေရးေတာ္ ပုံႀကီးဟု ရည္ ညႊန္း နိုင္သည့္ အႏွီ အေရးေတာ္ ပုံႀကီး၏ အက်ဳိး ရလဒ္မ်ားကား အဘယ္နည္း၊ အ ေရးေတာ္ ပုံႀကီး အတြင္း ေပးဆပ္ ခဲ့ရေသာ ေက်ာင္းသား၊ ရဟန္း၊ ျပည္သူ တို႔၏ အသက္၊ ေသြး၊ ေခၽြး တို႔ႏွင့္ ထုိက္တန္သည့္ အက်ဳိးရ လဒ္ကို အမွန္ တကယ္ ခံစားႏုိင္ခဲ့ ပါၿပီလား၊

ဆယ္စုႏွစ္ သုံးခု နီးပါး အတြင္း ထိုအေရးေတာ္ ပုံႀကီးထံမွ သင္ခန္းစာမ်ား ရယူခဲ့ ပါသလား၊ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ ပုံ၏ ေကာင္းက်ဳိး၊ ဆုိးျပစ္ မ်ားကို ျပန္ လည္ စိစစ္ေ၀ဖန္၍ ပိုမိုေကာင္း မြန္ေအာင္ ဘာေတြျပင္ဆင္ ခဲ့ပါ သလဲ၊ ေရွ႕ဆက္ၿပီး ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ ပုံကိုမည္သုိ႔ သယ္ ေဆာင္ ၾကမည္နည္း စသည္ တို႔ကုိ အေတြးပြားမိပါသည္။

ပထမဆုံးစဥ္းစားမိသည္က ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီး ေပၚေပါက္လာပုံျဖစ္သည္။ တစ္ ပါတီအာဏာရွင္စနစ္၏ ဖိႏွိပ္မႈ ကို ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာခံခဲ့ရသည့္ ျပည္သူလူထုအေနျဖင့္ မေက်နပ္ မႈေတြ တအုံေႏြးေႏြးရွိေနခဲ့သည္ မွန္ေသာ္လည္း ထုိမေက်နပ္မႈမ်ားကို ဖြင့္ေဖာက္ထုတ္မည့္ အခ်ိန္ ကုိကား ၈-၈-၁၉၈၈ ဟူ၍ သတ္မွတ္ခဲ့ၾကသည္ေတာ့ မ ဟုတ္။

ေက်ာင္းသား လူငယ္မ်ား၏ ျပႆနာအေသးအဖဲြႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႔၏ အစီအမံညံ့ဖ်င္းမႈေပါင္းဆုံၾကပုံက မီးျခစ္ေက်ာက္ႏွင့္မီးျခစ္ဘီး ပြတ္တုိက္ မိခဲ့ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။

ထုိမီးျခစ္ေက်ာက္ႏွင့္ မီးျခစ္ပြတ္တုိက္မိရာမွ ထြက္ေပၚလာေသာ မီးပြားေလးေတြက ျပည္သူတုိ႔ရင္ထဲ ႏွစ္ကာလ ၾကာရွည္စြာသိုသိပ္ သိမ္းဆည္းထားရသည့္ မေက်နပ္မႈ ယမ္းပုံႀကီးအေပၚ လြင့္စဥ္က်ေရာက္ရာမွ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီးေပၚေပါက္လာရျခင္း ျဖစ္သည္။

အခ်ိန္တစ္ခ်ိန္သတ္မွတ္၍ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံကဲ့သို႔ေသာ ေနာက္ထပ္ အေရးေတာ္ပုံတစ္ခုကုိ ဖန္တီးမည္ဆုိပါက မည္သို႔မွ မျဖစ္ႏုိင္ေပ။

ျပည္သူလူထုတစ္ရပ္လုံး၏ အုံႂကြမႈျဖစ္ေပၚရန္မွာ အခ်က္အလက္ အားလုံးျပည့္စုံမွ ျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။ ထုိလုိအပ္ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားဆုိရာတြင္လည္း မည္သည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္ပါသည္ဟူ၍ အတိအက်ေထာက္ျပႏုိင္ရန္ ခက္ခဲေပလိမ့္မည္။

တစ္ဆက္တည္း ေပၚလာ သည့္ အေတြးက သမုိင္း၏အ ဆက္အစပ္ျဖစ္သည္။ ရွစ္ေလး လုံးအေရးေတာ္ပုံႀကီးသည္လည္း ေရွးက ရဟန္းရွင္လူျပည္သူမ်ား ၏ လြတ္ေျမာက္ေရးတုိက္ပဲြ အ ဆက္တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္ဟု ဆုိရမည္ျဖစ္သည္။ ကိုေအာင္ ဆန္း၊ ကိုႏု၊ ကိုဗဟိန္းတို႔ မရွိဘဲ ကိုမင္းကိုႏုိင္ မျဖစ္လာႏုိင္။ သမုိင္းသည္အဆက္မျပတ္ ဆက္စပ္ျဖစ္ ေပၚေနသည္မဟုတ္လား။

ဒုတိယစဥ္းစားမိသည့္ အ ခ်က္မွာ ေခါင္းေဆာင္မႈအပိုင္း ျဖစ္သည္။ ရွစ္ေလးလုံးအေရး ေတာ္ပုံကို မည္သူေတြ ေခါင္း ေဆာင္ခဲ့ပါသနည္း၊ မည္သူက မည္သည့္အခန္းက႑မွ ဦး ေဆာင္ပါ၀င္ခဲ့ပါသနည္း၊

မည္သူ မ်ားကို ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္မ်ား ဟု သတ္မွတ္မည္လဲ၊ မည္သူမ်ားက ဒုတိယေခါင္းေဆာင္မ်ား ျဖစ္ပါသလဲ။ ယခုအခ်ိန္တြင္ေတာ့ သမုိင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို ျပန္လည္ေစ့ငုကာ မည္သူက အ ဓိကေခါင္းေဆာင္၊ မည္သူက ဒုတိယတန္း ေခါင္းေဆာင္စသည္ ျဖင့္ တံဆိပ္ကပ္ႏုိင္ေကာင္းကပ္ ႏုိင္ေပလိမ့္မည္။

သို႔ေသာ္ ‘ေခါင္း ေဆာင္ဟာ အခက္အခဲၾကားမွာ ေပၚလာတယ္’ဟု ဆုိေသာ စကားအတုိင္း အေရးေတာ္ပုံႀကီးအတြင္းက်မွ မည္သူကေခါင္းေဆာင္ႏုိင္ သလဲ ဆိုသည္ကို ရွာေဖြကာ ေခါင္းေဆာင္တင္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား အတြက္ တိတိက်က်သတ္မွတ္ထားေသာ ေခါင္းေဆာင္ မႈ(Leader-ship)ေတာ့ မရွိခဲ့ဟုသာ ဆိုရေပမည္။

ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံႀကီးမွ ေပါက္ဖြားလာခဲ့ေသာ ယေန႔ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတုိင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္သည္ပင္လွ်င္ တုိက္ပဲြၾကားမွ ေပၚေပါက္လာေသာ ေခါင္းေဆာင္ တစ္ဦးျဖစ္သည္ မဟုတ္ပါလား။

တတိယစဥ္းစားမိသည့္ အ ခ်က္မွာ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ ပုံအား မည္သည့္အေတြးအေခၚ ျဖင့္ ဆင္ႏဲႊခဲ့ၾကပါသနည္းဆိုေသာ အခ်က္ပင္ျဖစ္ပါသည္။

မေက်နပ္မႈကို အေျခတည္ကာ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အေရးေတာ္ပုံ ျဖစ္သည့္အတြက္ ဦးတည္ခ်က္မွာ ဖိႏွိပ္ေသာအစိုးရကို ျဖဳတ္ခ်ရန္သာ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ဒီမိုကေရစီစံႏႈန္း ျပည့္၀ဖို႔ဆိုသည္ကို သိပ္စိတ္မ၀င္စားခဲ့။ တုိင္းရင္းသားညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမခ်င္း တန္းတူအခြင့္အေရးရွိမည့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ဆုိသည္ကိုလည္း ေျပာသံပင္ သိပ္မၾကားရ။

အာဏာရွင္စနစ္ဆုိသည္မွာ လူကိုလူခ်င္း ႏုိင္ထက္ကလူျပဳေသာ စနစ္ျဖစ္သျဖင့္ အာဏာရွင္စနစ္က်ဆုံးေအာင္ ငါတို႔တုိက္ပဲြ၀င္ၾကရမည္ဟူေသာ အေတြးအေခၚ၊ ဒီမုိကေရစီဆုိသည္မွာ ျပည္သူကအာဏာကိုအမွန္တကယ္ ပိုင္ဆုိင္ၿပီး အစိုးရဆုိသည္မွာ ျပည္သူ႔ကိုယ္စားတုိင္းျပည္ကိုစီမံခန္႔ခဲြ႐ုံသာ ျဖစ္သည္ဆုိသည့္ အေတြးအေခၚတို႔ထက္ ငါတုိ႔ကို ႏုိင္ထက္ကလူျပဳခဲ့သူမ်ားကို ဆဲြခ်ရမည္ဟူသည့္ စိတ္ခံစားမႈက ေရွ႕ကို နည္းနည္းပို ေရာက္ခဲ့ၾကပုံေပၚသည္။

အခ်ိန္ကာလ မသတ္မွတ္ ခဲ့ဘဲ အေျခအေနမ်ား ႐ုတ္တရက္ ျပည့္စုံကာေပၚေပါက္လာခဲ့ျခင္း၊ တုိက္ပဲြၾကားတြင္မွ ေခါင္းေဆာင္ ကို ရွာေဖြေနရျခင္းႏွင့္ ေခါင္း ေဆာင္မႈအခန္းက႑မ်ားကို တိတိက်က် မသတ္မွတ္ႏုိင္ခဲ့ျခင္း၊ အေရးေတာ္ပုံကို ဆင္ႏဲႊရသည့္ ေနာက္ခံအေတြးအေခၚတို႔က ရွစ္ ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံ၏ အဆုံး သတ္ကိုမ်ားစြာ သက္ေရာက္မႈရွိ ခဲ့သည္။

တပ္မေတာ္မွ အာဏာ သိမ္းခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ အေရးေတာ္ ပုံၿပီးဆုံးသြားခဲ့ရသည္မွာ မွန္ပါ သည္။ သို႔ေသာ္ အၿပီးသတ္ ေအာင္ပဲြ မဆင္ႏဲႊႏုိင္ရျခင္း အေၾကာင္း
ရင္းမွာမူ အေရးေတာ္ပုံကိုယ္တုိင္ေပၚတြင္ မ်ားစြာတည္မွီခဲ့သည္ဟု ဆုိရေပမည္။ မဆလတစ္ပါတီ အစုိးရကို ျဖဳတ္ခ်ႏုိင္ခဲ့ေသာ္လည္း အာဏာျပန္၍ အသိမ္းခံရျခင္း အေၾကာင္းရင္းကို ျပန္လည္ေစ့ငုလွ်င္မိမိတို႔ၾကားတြင္ ေခါင္းေဆာင္မႈအခန္းက႑ ႐ႈပ္ေထြးမ်ားျပားလွျခင္းကတစ္ခု အပါအ၀င္ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ယင္းအ႐ႈပ္အေထြးေၾကာင့္ အခြင့္အလမ္းေတြကို အကင္းပါးပါး မရယူႏုိင္ခဲ့ဘဲ လက္လႊတ္ လုိက္ရသည္မ်ားလည္း ရွိသည္။

တစ္ၿပိဳင္နက္တည္းတြင္ အာဏာရွင္စနစ္ကို အေတြးအေခၚ အရ ေတာ္လွန္ျခင္းထက္အာဏာရွင္အစုိးရကို မေက်နပ္မႈအရ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္သျဖင့္ ထုိအာဏာရွင္ အစိုးရျပဳတ္က်သြားခ်ိန္တြင္ ေရွ႕ဆက္ဘာလုပ္ရမည္ဟူေသာ ျပင္ဆင္မႈပိုင္း အားနည္းခဲ့သည္ဟု ယူဆႏုိင္သည္။ အားနည္းသည္ဟု ဆိုရျခင္းက အျပစ္တင္ျခင္းမဟုတ္။ လူထုလႈပ္ရွားမႈမ်ား၏ သေဘာသဘာ၀ကိုစစ္ထုတ္ၾကည့္မိျခင္းသာ ျဖစ္၏။

ေနာက္ထပ္ ေတြးေထာင့္ တစ္ခုမွ ဆင္ျခင္မိသည္မွာ ရွစ္ ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံ၏ အက်ဳိး ဆက္မ်ားျဖစ္သည္။ အၿပီးသတ္ ေအာင္ပဲြကို မဆင္ႏဲႊႏုိင္ခဲ့သည္ မွန္ေသာ္ျငား ယေန႔အခ်ိန္အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈ မ်ားအားလုံး၏ သေႏၶသည္ ရွစ္ ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံႀကီးပင္ ျဖစ္သည္။ ရွစ္ေလးလုံးမရွိဘဲ ေရႊ ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး မရွိႏုိင္။ ရွစ္ေလးလုံးမရွိဘဲ ေရြးေကာက္ပဲြ မရွိႏုိင္။ ရွစ္ေလးလုံးမရွိဘဲ NLD မရွိႏုိင္။

ရွစ္ေလးလုံးမရွိဘဲ ယေန႔ ေခတ္ အေနအထားမ်ဳိးမည္သို႔မွ မေရာက္ရွိႏုိင္ေပ။ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီးက သည္ဘက္ ေခတ္ ဒီမုိကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈ မ်ားအားလုံးကို မ်ဳိးေစ့ခ်ေပးခဲ့ ျခင္း ျဖစ္သည္။ ယင္းသည္ပင္ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံႀကီးမွ ရရွိခဲ့ေသာ အျမတ္ျဖစ္သည္။

ထုိသုိ႔ဆုိလွ်င္ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီးသည္ အမွန္တ ကယ္ၿပီးဆုံးသြားခဲ့ၿပီလား။ ေျပာ ခဲ့သလို ယေန႔ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဒီမုိ ကေရစီေရးေျခလွမ္းတုိင္းသည္ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံႀကီး၏ အဆက္ျဖစ္သည္။ ရွစ္ေလးလုံး ကမၿပီးျပတ္ခဲ့သည္ အာဏာရွင္ စနစ္ကို အျမစ္ျဖတ္ေရးကို ဆက္ လက္ ေဆာင္ရြက္ရ ဦးမည္ျဖစ္ သည္။

ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံ ႀကီးက အမွန္တကယ္ မၿပီးဆုံး ေသး။ ထုိသို႔ဆိုလွ်င္ မည္သို႔ဆက္ လက္တုိက္ပဲြ၀င္ၾကမည္နည္း။ ရွစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံႀကီးကို မည္သို႔ ဆက္လက္သယ္ေဆာင္ ၾကမည္လဲ။

မည္သည့္နည္းစနစ္ကို သုံး သည္ျဖစ္ေစ၊ မည္သည့္လမ္း ေၾကာင္းက ခ်ီတက္သည္ျဖစ္ေစ၊ ျပည္သူသာ အဓိကအက်ဆုံး အင္အားျဖစ္သည္ဆုိသည့္ အခ်က္မွာ အျငင္းပြားစရာ မလုိေသာ ရွစ္ေလးလုံးအေရးေတာ္ပုံ၏ သင္ခန္းစာျဖစ္သည္။

လတ္တေလာတြင္ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ အစိုးရအေနျဖင့္ စစ္မွန္သည့္ ဒီမုိကေရစီဖက္ဒရယ္ႏုိင္ငံ ထူေထာင္ေရးအတြက္ အေျခအေန ေကာင္း မ်ားကို ၂၁ ရာ စုပင္လုံညီလာခံႏွင့္ ျပည္ေထာင္စု သေဘာတူညီခ်က္တို႔ကတစ္ဆင့္ ႀကိဳးစားဖန္တီးေနသည္။

သို႔ေသာ္ တစ္ဆက္တည္းတြင္ စစ္မွန္ေသာ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံ ထူေထာင္ေရးတြင္ႀကံဳေတြ႕လာႏုိင္မည့္ အေျခအေနတုိင္း အတြက္ ေခါင္းေဆာင္မႈကို ေတြးဆျပင္ဆင္သင့္သည္ဟု ယူဆမိပါ သည္။

ထုိ႔ျပင္ လက္ရွိအစုိးရ အဖဲြ႕၊ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူလူထုအား ဒီမုိကေရစီအေတြးအေခၚ လက္နက္မ်ား တပ္ဆင္ေပးထားဖို႔ လုိအပ္မည္ ျဖစ္ပါသည္။

(ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးသည္ စာေရးသူ၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္)

From : 7 day daily news - By: ခိုင္ၾကည္သစ္

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/103955

Read More »

ေဒါင္းအလံကို ပန္းလိုပန္လို႔လွလို႔



၈.၈.၂၀၁၇ ေန႔သည္ ရွစ္ ေလးလံုး ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ ပံုႀကီး၏ (၂၉) နွစ္ေျမာက္ ေန႔ ျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ၂၉ ႏွစ္က ဒီမုိကေရစီ ရရွိေရး အတြက္ တိုက္ ပြဲဝင္ရင္း က်ဆံုး ခဲ့ရေသာ ရဟန္း ရွင္လူ ျပည္သူ မ်ားႏွင့္ ေက်ာင္းသား မ်ားကို ဦးစြာ အေလးျပဳ လိုက္ ပါသည္။

ထုိ႔အျပင္ ထုိေတာ္လွန္ေရး တြင္ ပါဝင္ လႈပ္ရွား ခဲ့ၾကၿပီး ဒီမုိ ကေရစီ ရရွိေရး အတြက္ မမွိတ္ မသုန္ေသာ စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ ယေန႔ ထက္တိုင္ မ်က္ျခည္ မျပတ္ရွိသူ မ်ားကိုလည္း ဂုဏ္ျပဳ လုိက္ပါသည္။

ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီမိုကေရစီရရွိေရး ေတာ္လွန္ေရး ခရီးၾကမ္းမွာ အေတာ္ပင္ၾကမ္း တမ္းခဲ့ပါသည္။ ေတာက္ေခါက္ အံႀကိတ္သံမ်ား၊ တိတ္တဆိတ္ငို ေႂကြးသံမ်ား၊ အေမွာင္ခန္းထဲမွ ညည္းညဴသံမ်ား၊ ေသြးစက္မ်ား ကို အလြယ္တကူ ေမ့ေလ်ာ့၍ မရႏိုင္ပါ။

မုန္တုိင္းထန္ၿပီးေနာက္ ေလျပည္ေလညင္းမ်ား ေရာက္ရွိ လာသည္ ဆိုေသာ္ျငား မုန္တုိင္း အေငြ႕အသက္က ေလျပည္ထဲ တြင္ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။

ယခုလို အေရးေတာ္ပံုႏွစ္ ပတ္လည္ ကာလမ်ားတြင္ သတိ တရျဖစ္မိသည္က ဒီမိုကေရစီ စနစ္တစ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာေရး အတြက္ ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔လႊတ္ အနစ္နာခံခဲ့ရသူမ်ား၏ ပံုရိပ္မ်ား သာျဖစ္သည္။ တခ်ဳိ႕ ကြယ္လြန္ သြားၾကၿပီျဖစ္၏။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္တစ္ ခုခုတြင္ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား အ ျဖစ္ ရပ္တည္ေနၾကသည္။ တခ်ဳိ႕ ကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ား အျဖစ္ မရပ္တည္သည့္တိုင္ တိုင္း ျပည္၏ ဒီမိုကေရစီေရွ႕ခရီး အတြက္ ခုိင္မာေသာ သႏၷိ႒ာန္၊ မပ်က္ယြင္းေသာသစၥာျဖင့္ ရပ္တည္လ်က္ရွိၾကသည္။

ဒီမုိကေရစီရရွိေရး ရွစ္ေလး လံုး အေရးေတာ္ပံုထဲမွ လူတစ္ ေယာက္ကို ယခုရက္အတြင္း ကြၽန္ေတာ္ သတိတရျဖစ္မိသည္။ ရွစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုအၿပီး တြင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သူငယ္ခ်င္း သံုးေယာက္ စာအုပ္အငွားဆိုင္ ေလးတစ္ဆိုင္ ဖြင့္ျဖစ္သည္။ သံုး ေယာက္စလံုး တကၠသိုလ္၊ ေကာ လိပ္တက္ေနသည့္ ေက်ာင္းသား မ်ားျဖစ္၏။ ဟသၤာတၿမိဳ႕ ပန္းပဲ တန္းရပ္ကြက္တြင္ ‘ေရႊေဒါင္း ေတာင္’ဟူသည့္ စာအုပ္ဆိုင္ေလး ကိုဖြင့္ရန္ သံုးဦး သေဘာတူၾကၿပီး စာအုပ္ဝယ္ရန္အတြက္ ကြၽန္ ေတာ္ တစ္ဦးတည္း ရန္ကုန္တက္ ခဲ့သည္။

အခ်ိန္ကား ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ျဖစ္ ၿပီး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလျဖစ္ သည္။ ရန္ကုန္-ဟသၤာတ ကား လမ္း မေပါက္ေသးသျဖင့္ ဧရာ ဝတီျမစ္အေရွ႕ဘက္ကမ္းသို႔ကူး ကာ သာရေဝါမွ ၾကည့္ျမင္တိုင္ အထိ ရထားစီးသြားရသည့္ လမ္း ျဖင့္သာ ရန္ကုန္ေရာက္ခဲ့သည္။ ရန္ကုန္က မိတ္ေဆြကိုတင္ေမာင္ ဝင္း (ယခုစာေရးဆရာေလးကို တင္)ေနထိုင္သည့္ လမ္းမေတာ္ က တိုက္ခန္းနံပါတ္ (၁၆၁)မွာ တည္းသည္။ ကိုတင္ေမာင္ဝင္းက မဆလလက္ထက္ အတိုက္အခံ ႏိုင္ငံေရးသမားတစ္ဦး ျဖစ္ၿပီး ေထာင္မွထြက္ကာ စာအုပ္ အေဟာင္းေရာင္းခဲ့သူျဖစ္၍ စာ အုပ္ဆုိင္ေတြႏွင့္ ရင္းႏွီးသူျဖစ္ သည္။ သူႏွင့္အတူလည္း စာအုပ္ အငွားဆိုင္အတြက္ စာအုပ္မ်ား လိုက္ဝယ္ျဖစ္သည္။ ေန႔ခင္းပိုင္း စာအုပ္ဝယ္ ညပိုင္းလက္ဖက္ရည္ ဆိုင္ထုိင္ကာ ႏိုင္ငံေရးအေၾကာင္း၊ စာအုပ္စာေပအေၾကာင္း ေျပာ ျဖစ္ေသာေန႔ရက္မ်ားျဖစ္သည္။

တစ္ည ည ၉ နာရီအခ်ိန္ ေလာက္တြင္ လူတစ္ေယာက္ သည္ ကြၽန္ေတာ္တည္းေနသည့္ တိုက္ခန္းနံပါတ္ (၁၆၁)၏တံခါး ကို လာေခါက္သည္။ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ ေရးကာလျဖစ္သျဖင့္ ည ၈ နာရီ ေက်ာ္သည္ႏွင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၏လမ္း မ်ားေပၚတြင္ လူသူမရွိေတာ့။ ထုိ သူ ဒီအခ်ိန္ေရာက္မွ ဘာမ်ားျဖစ္ လာပါလိမ့္ဟု ေတြးမိသည္။ အခန္းထဲေရာက္ေတာ့ အိမ္ရွင္ ကိုတင္ေမာင္ဝင္းႏွင့္ စကားတီး တိုးေျပာေနၾကၿပီး ထုိသူမွာ ကြၽန္ ေတာ္အိပ္သည့္ ျခင္ေထာင္ထဲသို႔အတင္း ဝင္အိပ္ေတာ့သည္။ အျပင္မွ လမ္းမီးေရာင္ျဖင့္ ျခင္ ေထာင္ထဲ မသဲမကြဲျမင္ရသည္အရ ထိုသူမွာ ကြၽန္ေတာ္ႏွင့္သက္တူရြယ္တူေလာက္ရွိမည္ ထင္သည္။

သူလည္း ကိုယ့္ကို စကား တစ္ခြန္းမွမေျပာသျဖင့္ ကိုယ္ လည္း ႏႈတ္ဆိတ္လိုက္ကာ ထုိသူ စိမ္းကို ေက်ာခိုင္းအိပ္လိုက္သည္။ ေမွးခနဲ အိပ္ေပ်ာ္သြားၿပီး သူစိမ္း ၏ လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ အိပ္ရာမွ ႏိုး လာရသည္။ သူစိမ္းက လမ္းေပၚ တြင္ ကားတစ္စီးျဖတ္ေမာင္းလာ တိုင္း အိပ္ရာထဲမွ ငုတ္တုတ္ထ ကာ ျခင္ေထာင္လွပ္ၿပီး လမ္းေပၚ သို႔ၾကည့္သည္။ အခါခါျဖစ္လာ ေတာ့ ျခင္ေထာင္ထဲ ျခင္ေတြဝင္ လာၿပီး အိပ္မရေတာ့။ ဘယ္လုိလူ မ်ဳိးနဲ႔ ေရစက္ဆံုရသလဲဟုသာ ကိုယ့္ဘာသာ ေတြးေတာမိသည္။ မနက္မုိးလင္းေတာ့ သူစိမ္းမရွိ ေတာ့...။ ဘယ္အခ်ိန္ ထျပန္သြား သည္မသိ။ ကိုတင္ေမာင္ဝင္းက သူစိမ္းမရွိမွ သူစိမ္းႏွင့္ မိတ္ဆက္ ေပးသည္။ ‘‘အဲဒါ ေရႊဘုန္းလူေလ ...ညက ေတာင္ဥကၠလာက သူ႔အိမ္ကို တပ္ကလာရွာလို႔ ဒီကိုလာေရွာင္တာ’’ဟူ၏။

ေရႊဘုန္းလူဆိုသည့္ နာမည္ ကို ရင္းရင္းႏွီးႏွီး မွတ္မိေနသည္ က ရွစ္ေလးလံုးအေရးေတာ္ပံု ကာလအတြင္း သူေရးခဲ့သည့္ ‘ေက်ာင္းသားအတၳဳပၸတၱိ’ဆိုေသာ ကဗ်ာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ကဗ်ာ က ကဗ်ာရွည္ႀကီးျဖစ္ၿပီး ေၾကကြဲ ဖြယ္ေကာင္းသည္။ ပထမဆံုး အပုိဒ္ကေလးကို ဖတ္ၾကည့္ေစ ခ်င္သည္။

(၁)

မင္းရဲ႕႐ုပ္အေလာင္းဟာ

ျခေသၤ့ဂူထဲမွာရွိလိမ့္မယ္

အေမွာင္စုံုးစံုးမွာ

အရာအားလံုးေမ့ေဖ်ာက္ပစ္

ေနာက္တစ္ေခတ္

မင္းေအာင္ျမင္ေစကြယ္

အက္ကြဲေနေသာလက္မ်ားနဲ႔

ဘုရားသခင္ထံ ငါတို႔ဆုေတာင္း

မင္း ...

ေကာင္းရာသုဂတိလားပါေစလို႔

ငါတို႔ရဲ႕

ေသြးတစ္စက္ကိုထက္ဝက္ခြဲ

မင္းခံတြင္းထဲ

တဲတဲေလးေလွ်ာခ်ၾကည့္ရင္

ႏႈတ္ခမ္းေသမ်ားက

ဖြဖြတိုးတိုးေလး လႈပ္ရွားေအာ္ျမည္

ဒီ..မုိ..က..ေရ..စီ

ဒီမိုကေရစီလို႔ဆိုလိမ့္မယ္

ညီေလးရယ္ ရႏိုင္မယ္ဆိုရင္

မင္းရဲ႕အ႐ိုးတစ္မႈန္ကို

နိဗၺာန္ဘံုအထိယူၿပီး

ဘုရားရွင္ကိုျပၾကည့္ခ်င္တယ္

မင္းဟာ

သူရဲေကာင္းေလးျဖစ္တယ္

မင္းဟာ

အာဇာနည္ေလးျဖစ္တယ္

မင္းဟာ

ဗမာေက်ာင္းသားေလး

ျဖစ္တယ္ေလ ...။

ေနာင္မွသိရသည္မွာ ေရႊ ဘုန္းလူ (ေခၚ)ခ်စ္ညီညီသည္ ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ဗကသမ်ားအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္ျဖစ္ၿပီး ထုိအဖြဲ႕ ၏ ဒုဥကၠ႒ကိုေအာင္ဒင္၏ ညီ အရင္းလည္းျဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ ေမလတြင္ အထိန္းသိမ္းခံရၿပီး အင္းစိန္၊ သရက္၊ သာယာဝတီ ေထာင္မ်ားတြင္ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္အထိ ေနထိုင္ခဲ့ရသည္။ ေရႊဘုန္းလူ အမည္ျဖင့္ ‘ေက်ာင္းသား အတၳဳပၸတၱိ’၊ ‘ေက်ာင္းဖြင့္ခ်ိန္’၊ ‘ဥဒါန္း’၊ ‘ေမွ်ာ္’ ဟူေသာ ကဗ်ာ မ်ားေရးသားခဲ့သည္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ အက်ဥ္းေထာင္မွလြတ္ေျမာက္ၿပီး ေနာက္ တာရာမင္းေဝဟူေသာ ကေလာင္အမည္ျဖင့္ စာေပေလာ ကသို႔ ဝင္ေရာက္ခဲ့ရာ နာမည္ ေက်ာ္ စာေရးဆရာတစ္ဦးအျဖစ္ ရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ လူငယ္ပရိသတ္အမ်ားဆံုး ရရွိခဲ့သူလည္းျဖစ္၏။ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လ ၅ ရက္ေန႔ အသက္ (၄၁)အရြယ္တြင္ ကြယ္ လြန္ခဲ့သည္။

ေရေဝးသုသာန္တြင္ က်င္းပ ေသာ သူ၏အသုဘအခမ္းအနား သို႔ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ေက်ာင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ားျဖစ္သည့္ ကို မင္းကိုႏိုင္၊ ကိုကိုိႀကီး၊ ကိုေဌး ႂကြယ္၊ ကိုဂ်င္မီတို႔ တက္ေရာက္ ခဲ့ၾကၿပီး ကိုမင္းကိုႏိုင္က ‘ၾကယ္ ေႂကြသတို႔သား’ဟူသည့္ ကဗ်ာကို ရြတ္ဆုိဂုဏ္ျပဳခဲ့သည္။ ဘာလို လိုႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ ငတ္မြတ္ေသာ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္ ကြယ္ လြန္ခဲ့သည္မွာ ၁၀ ႏွစ္တင္းတင္း ျပည့္ခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။

ထုိ႔အတူ ရွစ္ေလးလံုး ဒီမို ကေရစီ အေရးေတာ္ပံုႀကီးမွာ လည္း ၂၉ ႏွစ္တိုင္ခဲ့ၿပီျဖစ္၏။ ထုိ ၂၉ ႏွစ္အတြင္း ကိုယ္က်ဳိးစြန္႔ အနစ္နာခံခဲ့သူမ်ား၏ ရည္မွန္း ခ်က္က မည္မွ်အထိ ခရီးေပါက္ ေရာက္ေနၿပီလဲ ဆိုသည္ကို သမိုင္းျဖတ္သန္းေနသူမ်ားကသာ မွတ္ခ်က္ေပးႏိုင္လိမ့္မည္ျဖစ္ သည္။

ကြၽန္ေတာ္ကေတာ့ ေရႊ ဘုန္းလူေခၚ တာရာမင္းေဝ၏ ေက်ာင္းသားအတၳဳပၸတၱိကဗ်ာ ေနာက္ဆံုးပိုဒ္ကိုသာ သတိတရ ျပန္လည္ ေရရြတ္ေနမိသည္။

(၅)

ညီေလးေရ

ရာဇဝင္ေရးရာစာအုပ္ပိတ္

ေတာ္လွန္ေရးမွာ‘အိပ္’ေတာ့ေနာ္

စိတ္ခ်သြားပါ

အရာအားလံုးကို ေမ့ေဖ်ာက္

ေသြးနဲ႔တည္ေဆာက္တဲ့

အုတ္ဂူတစ္လံုး

တေလာကလံုးလင္းေစအားကြယ္

တိမ္သား႐ိုးရီ

ဒီမုိကေရစီေတာင္တက္လမ္းက

ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း

ေက်ာက္ေလးေတြအျဖစ္

စြဲနစ္က်န္တင္လို႔ေအာင္ျမင္မွာပါ

ဗမာျပည္အတြက္ လိုအပ္တဲ့

‘လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ’

အေရွ႕ဘက္အရပ္မွာ

ျခေသၤ့ေတြခ်ီလာၿပီ

စစ္ျမင္းေတြၿပိဳင္လာၿပီ

ခြပ္ေဒါင္းေတြ ပ်ံလာေနၿပီ

ညီေလးရယ္

ၿငိမ္းခ်မ္္းစြာ ေအးျမစြာ ရွင္းသန္႔စြာ

ေနာက္ဘဝမွာ

ျမင္ေယာင္ၾကည့္စမ္းကြယ္

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္

ယမ္းေငြ႕တလူလူၾကားထဲမွာ

မင္းခ်စ္တဲ့ ဗမာျပည္ႀကီးဟာ

ေဒါင္းအလံကို ပန္းလိုပန္လို႔လွလို႔

ေၾသာ္...

ေဒါင္းအလံကို ပန္းလို ပန္လို႔

လွလို႔ပါပဲ ညီေလးရယ္...။

(ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးသည္ စာေရးသူ၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္)

From : 7 day daily news - By: ဗညားလႈိင္ဦး

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/103954

Read More »

ေျပာင္းလဲမည္ဆိုလွ်င္ ျမန္ျမန္ေျပာင္းေလာ့



အခ်ိန္ႏွင့္ ဒီေရသည္ လူကို မေစာင့္ ဆိုသည့္ စကားပံုကို သတိရ မိသည္။ ေျပာင္းသင့္ရင္၊ ျပင္သင့္ရင္ ျမန္ျမန္ သြက္သြက္ ေျပာင္းရ၊ ျပင္ရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ရက္ရာ ဇာ၊ ျပႆဒါး ေရြးေန၍ မျဖစ္ႏုိင္ပါ။ အေျပာင္း အလဲ ေနာက္က်မည္ ဆိုပါက တစ္ရက္ ဆိုလွ်င္ ဆို သေလာက္ ႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္ ႏိုင္ငံ သားတို႔ကို နစ္နာ ေစမည္ ျဖစ္သည္။

ငကန္းေသလွ်င္ ငေစြေပၚ သည္ဆိုေသာ ရာစုႏွစ္ဝက္ ေလာက္ ကတည္းက ျဖစ္ၿမဲ ဓမၼတာ ကိုလည္း ေျပာင္းျပန္ လွန္ပစ္ႏိုင္ဖို႔ ေသာ့ခ်က္ က်မည္ ျဖစ္သည္။

ေသာင္မတင္ေရမက်၊ ေငးေမာ ေတြေဝ ခ်ီတံု ခ်တံုျဖစ္ေနမည္ ဆိုလွ်င္ အစိုးရ အဖြဲ႔သည္ ျပည္သူ လူထုႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ ခရီးရွည္ အတြက္ ဝန္ထုပ္ ဝန္ပိုး ျဖစ္ေန တတ္သည္ကို ဆင္ျခင္သင့္သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္ ၁ ရက္ေန႔တြင္ လွ်ပ္စစ္ႏွင့္ စြမ္းအင္ဝန္ ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေဖဇင္ထြန္းကို သေဘာဆႏၵအ ေလ်ာက္ ရာထူးက ႏုတ္ထြက္ ခြင့္ ျပဳလိုက္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စု သမၼတျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ႏုိင္ငံ ေတာ္သမၼတ႐ံုးက ထုတ္ျပန္ခဲ့ သည္။

၂၀၁၅ အေထြေထြေရြး ေကာက္ပြဲအလြန္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရသက္တမ္း တစ္ႏွစ္ ေလး လကာလတြင္ ပထမဆံုးအႀကိမ္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးတစ္ဦးႏုတ္ ထြက္ျခင္းျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕ ဝင္ ဝန္ႀကီးမ်ားအေပၚ စိတ္တိုင္း မက်သံမ်ား၊ အားမရသံမ်ားျမင့္ မားေနသည့္အခါသမယတြင္ ဝန္ႀကီး အဖြဲ႔ အေျပာင္း အလဲ၏ ကနဦး ေျခလွမ္း ျဖစ္လာ လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ သံုးသပ္သံမ်ားလည္း ဆူညံ ပြက္ေလာ ႐ိုက္လ်က္ ရွိသည္။

အစိုးရအဖြဲ႔တြင္း အေျပာင္းအလဲ အလားအလာမ်ား ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေကာလာဟလ အျဖစ္သာ သတင္းႀကီး ေနဆဲျဖစ္သည္။

လက္ငင္းျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးအ ခင္းအက်င္းတြင္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရအဖြဲ႕သည္ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈျမင့္မားၿပီး ႀကိဳးနီစနစ္အား ေကာင္းကာ ဗ်ဴ႐ိုကေရစီႏြံထဲ နစ္နာ သည္ဟု ေကာက္ခ်က္ျပဳၾက သည္။

ေစ်းကြက္သေဘာအရ ေျပာလွ်င္ ျပည္သူသည္ စားသံုးသူ(သို႔မဟုတ္)ဝယ္သူျဖစ္ၿပီး အစိုးရ သည္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးသူ(သို႔မ ဟုတ္)ေရာင္းသူပင္ျဖစ္သည္။ စား သံုးသူ(သို႔မဟုတ္)ဝယ္သူကို အၿမဲတမ္းဦးစားေပးရမည္ျဖစ္ၿပီး ေစ်း ကြက္စီးပြားေရးတြင္ စားသံုးသူ သည္ အၿမဲတမ္းမွန္ကန္သည္။ ႏိုင္ငံေရးတြင္ စားသံုးသူ (သုိ႔မ ဟုတ္)ဝယ္သူျဖစ္ေသာ ျပည္သူ လူထုသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ ၏မူလပိုင္ရွင္ျဖစ္သည္ကို မေမ့ ေလ်ာ့အပ္ေပ။ ႀကိဳးနီစနစ္(သို႔မ ဟုတ္)ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈ အား ေကာင္းေနသေရြ႕ ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုတည္ ေဆာက္ေရးသည္ သဲႏွင့္ေဆာက္ ေသာအိမ္ႏွင့္တူေနတတ္သည္ကို မေမ့မေလ်ာ့အပ္ေပ။

ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ၊ စီး ပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ ျပည္ တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး စသည့္အက်ပ္ အတည္းမ်ားႏွင့္ ပိတ္မိေနေသာ ေခတ္ၿပိဳင္ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရးတြင္ အစိုးရမ်ားႏွင့္ လႊတ္ေတာ္မ်ား သည္ အားေကာင္းၿပီး အျပန္အ လွန္ဟန္ခ်က္ညီညီထိန္းေက်ာင္း ႏိုင္ေရး ေရွး႐ႈသင့္သည္။ ျပည္ ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ တိုင္းေဒသ ႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးမ်ား၊ တိုင္းေဒသ ႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးမ်ားအပါ အဝင္ အစိုးရယႏၲရားတစ္ခုလံုး၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို စနစ္တက် ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာသင့္သည္။ ဝန္ႀကီးဌာန၏စြမ္းေဆာင္ရည္ကို သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးဌာနက ေစာင့္ၾကည့္အကဲျဖတ္၍ ျပည္သူကို အ သိေပးျခင္းထက္ ပိုမိုေလ်ာ္ကန္ သည့္ နည္းနာကို ေျပာင္းလဲက်င့္ သံုးသင့္သည္။ ကိုုယ့္ငါးခ်ဥ္ကိုယ္ခ်ဥ္တတ္သည့္လမ္း႐ိုးလမ္း ေဟာင္းကို ေဆာလ်င္စြာ ေဖာက္ ထြက္သင့္သည္။

ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္နယ္ဝန္ ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးမ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ဝန္ ႀကီးမ်ား၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဌာနမ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ျပည္ နယ္အစိုးရမ်ားတို႔၏စြမ္းေဆာင္ ရည္ႏွင့္ပတ္သက္၍ စဥ္ဆက္မ ျပတ္ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာအကဲ ျဖတ္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ အစိုးရ မဟုတ္ေသာ၊ လြတ္လပ္ေသာ၊ ၾကားေနအရပ္ဘက္အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခု(သို႔မဟုတ္)အစုအဖြဲ႕တစ္ ခုက အစိုးရအဖြဲ႕၏စြမ္းေဆာင္ ရည္ကို ဆန္းစစ္ အကဲျဖတ္ၿပီး စစ္တမ္းမ်ား၊ သုေတသနမ်ား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳလုပ္ကာ အမ်ားျပည္သူ သိရွိႏိုင္ေအာင္ ထုတ္ျပန္ႏိုင္မည္ဆိုလွ်င္ ပိုမို ေၾကာင္းက်ိဳးဆီေလ်ာ္မည္ျဖစ္ သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕၏စြမ္းေဆာင္ ရည္ကို ေက်ာသားရင္သားမခြဲမ ျခား အေကာင္းအဆိုး၊ အေၾကာင္း အက်ိဳးညီညီ ထုတ္ျပန္ႏုိင္မည္ဆို လွ်င္ တည့္မတ္စြာ ထိန္းေက်ာင္း ရာေရာက္မည္ျဖစ္သည္။

အစိုးရအဖြဲ႕၏မူဝါဒ၊ နည္း နာ၊ လုပ္ဟန္ႏွင့္လုပ္ငန္းစဥ္ျပဳ ျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ႀကိဳးနီစနစ္၊ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈတို႔ကို ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္မည့္ အခင္းအက်င္းကို တည္ေဆာက္ လာႏိုင္ေရးက လူပုဂၢိဳလ္အေျပာင္းအလဲထက္ ပိုမိုအေရးႀကီးသည္။ လူေျပာင္းၿပီး မူဝါဒလုပ္ဟန္မ ေျပာင္းလဲပါက အခ်ည္းႏွီးပင္ျဖစ္ သည္။ ထုိ႔အျပင္ အစိုးရသည္ ဒီမို ကေရစီအေျပာင္းအလဲတြင္ ျပည္ သူလူထု ထိထိေရာက္ေရာက္ပါ ဝင္ႏိုင္မည့္ပတ္ဝန္းက်င္ကို ပံုေဖာ္ေပးသင့္သည္။ အခ်ဳပ္အျခာအာ ဏာ၏ပိုင္ရွင္စစ္စစ္ျဖစ္ေသာ ျပည္သူလူထုကို အေလးအနက္ အသိအမွတ္ျပဳၿပီး သူတို႔ပါဝင္ႏိုင္ မည့္အခင္းအက်င္းကို တည္ ေဆာက္ေပးရမည္မွာ ျပည္သူအ သံ၊ ျပည္သူ႔ဆႏၵႏွင့္အညီ ရပ္တည္မည့္အစိုးရတိုင္း၏တာဝန္ပင္ျဖစ္ သည္။ ႏုိင္ငံ့ဝန္ထမ္းမ်ား၏စား ဝတ္ေနေရး၊ ဘဝအာမခံခ်က္ရွိ ေရးႏွင့္ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရးတို႔ ကိုလည္း မျဖစ္မေနထည့္သြင္း စဥ္းစား၊ ေဖာက္ထြက္ေဖာ္ေဆာင္ ႏုိင္ရန္ ေရွး႐ႈသင့္သည္။

အစိုးရအဖြဲ႕ႏွင့္ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႕ အေျပာင္းအလဲမ်ားႏွင့္ဆက္စပ္ လွ်င္ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္အစိုးရသည္ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေနာက္ ပိုင္းအာဏာရွင္အစိုးရအဆက္ ဆက္၏လုပ္ပံုကိုင္ပံု၊ နည္းနာမ်ား ႏွင့္ ထူးမျခားနားသတင္းထုတ္ျပန္ ေနဆဲျဖစ္သည္မွာ အားမရစရာ ျဖစ္ပါသည္။ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈတို႔သည္ အားနည္း ေလ်ာ့ရဲေနဆဲ ျဖစ္ပါ သည္။ ျပည္သူအမ်ားစုႏွင့္တစ္ သားတည္းရပ္တည္ၿပီး တာဝန္ယူ မႈ၊ တာဝန္ခံမႈရွိေသာ၊ ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ ျပည္သူ႔အစိုးရေကာင္း တစ္ရပ္တည္ေဆာက္ႏိုင္ေရးကို ေရွး႐ႈမည္ဆိုလွ်င္ ႏွစ္ေပါင္းငါး ဆယ္ေက်ာ္ အျမစ္တြယ္ေနဆဲ လုပ္ဟန္မ်ား၊ နည္းနာမ်ားႏွင့္ အေလ့အထမ်ားကို ေဆာလ်င္စြာ ေဖာက္ထြက္ ျပဳျပင္ႏိုင္ရမည္ျဖစ္ သည္။

ေအာက္ေျချပည္သူလူထုအ မ်ားစုကို နီးနီးကပ္ကပ္ထိေတြ႕ လ်က္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနေသာ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ စီးပြားေရး၊ ဆင္း ရဲမြဲေတမႈေလွ်ာ့ခ်ေရးတို႔ႏွင့္ဆက္ စပ္ေနေသာ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ားသည္ ပိုမိုသြက္လက္ ထက္ျမက္စြာ ေဖာက္ထြက္ ျပဳျပင္ႏုိင္ေရးစိုင္း ျပင္းၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ေခတ္အ ဆက္ဆက္ ျပည္သူလူထု၏ပခံုး ထက္၌ ထမ္းပိုးထားခဲ့ရေသာ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးမ်ားကို သြက္သြက္ လက္လက္ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရမည္ျဖစ္ သည္။ ျပည္သူအမ်ားစုအေနျဖင့္ အစိုးရႏွင့္ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၏စြမ္း ေဆာင္မႈကို ကြင္းကြင္းကြက္ကြက္ သိျမင္ႏုိင္ရမည္ျဖစ္သည္။ ယခင္အစိုးရအဆက္ဆက္ႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ မည္ဆိုလွ်င္ ဂငယ္ေကြ႕အေျပာင္း အလဲမ်ားကို သိသာျမင္သာေဖာ္ ေဆာင္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္ေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးလက္ငင္းအ ေျခအေနအရ ေျပာင္းခ်င္တိုင္း ေျပာင္းမရႏုိင္သည့္ အက်ပ္အ တည္းမ်ားရွိေနသည္ဟု သံုးသပ္ သံမ်ားလည္း ၾကားေနရသည္။ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတသည္ ဝန္ႀကီး သံုးေနရာမွလြဲ၍ က်န္ဝန္ႀကီးမ်ား ကို ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၏အ တည္ျပဳခ်က္ႏွင့္အညီ ခန္႔အပ္ သည္။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း အရပ္သားအမ်ားစုပါဝင္သည့္ ပထမဆံုးအစိုးရအဖြဲ႕လည္းျဖစ္ သည္။ အရပ္သားဝန္ႀကီးမ်ား သည္ ယခင္ေခတ္အဆက္ဆက္ ဝန္ႀကီးမ်ားထက္ အစစ အရာ ရာ ႏွာတစ္ဖ်ား သာလြန္ေၾကာင္း ျပည္သူအမ်ားစုက ထင္းခနဲရွင္း ခနဲ ျမင္သိေနရမည္ ျဖစ္သည္။ သို႔မွသာ ျပည္သူအမ်ားစု၏အရပ္ သားအစိုးရ၊ အရပ္သားလႊတ္ ေတာ္မ်ားအေပၚ ေထာက္ခံမႈ၊ ယံု ၾကည္အားကိုးမႈ၊ အေလးထားမႈ ႏွင့္ တန္ဖိုးထားမႈတို႔သည္ ျမင့္ သည္ထက္ျမင့္တက္လာမည္ျဖစ္ သည္။ သို႔မွသာ ဒီမုိကေရစီအ ေျပာင္းအလဲသည္လည္း အား ေကာင္းသည္ထက္ အားေကာင္း လာမည္ျဖစ္သည္။

၂၀၁၅ ပါတီစံုဒီမိုကေရစီအ ေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ ျပည္သူအမ်ားစု၏ဆႏၵမဲႏွင့္အညီ ျဖစ္ေပၚလာေသာ လႊတ္ေတာ္မ်ား က အတည္ျပဳဖြဲ႕စည္းသည့္အစိုး ရအဖြဲ႕အေနျဖင့္ ဝန္ႀကီးမ်ားအပါ အဝင္ အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ားတာဝန္ မွ အနားေပးျခင္း၊ တာဝန္မွ ႏုတ္ ထြက္ျခင္း၊ တာဝန္မွ ရပ္စဲျခင္း တို႔ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ေနာက္ခံအ ေၾကာင္းရင္းမွန္မ်ားကို အမ်ားျပည္သူသိရွိႏိုင္ေအာင္ တရားဝင္ သတင္းထုတ္ျပန္ႏိုင္မည္ဆိုလွ်င္ ပိုမိုေလ်ာ္ကန္သင့္ျမတ္မည္ျဖစ္ သည္။ ပြင့္လင္းျမင္သာေသာ တာဝန္ယူမႈ၊ တာဝန္ခံမႈရွိေသာ အစိုးရေကာင္း၏ၾကန္အင္လကၡ ဏာႏွင့္လည္း ျပည့္စံုလာမည္ျဖစ္ သည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ဆိုေသာ္ လြတ္လပ္ၿပီး ဘက္မလိုက္ေသာ၊ အမ်ားယံုၾကည္မႈရွိေသာ အရပ္ ဘက္အဖြဲ႕အစည္း(သို႔မဟုတ္)အ ဖြဲ႕အစည္းအစုအဖြဲ႕က အစိုးရႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႕ဝင္မ်ား၏စြမ္းေဆာင္ ရည္ကို ခေရေစ့တြင္းက် ဆန္းစစ္ သံုးသပ္ၿပီး အမ်ားျပည္သူသိရွိႏိုင္ ေအာင္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ထုတ္ ျပန္ႏိုင္ရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအလြန္ အရပ္သားအမ်ားစုပါေသာ အစိုး ရသည္ လြန္ေလၿပီးေသာ အာဏာ ရွင္အစိုးရအဆက္ဆက္ႏွင့္ႏိႈင္း ယွဥ္လွ်င္ ပြင့္လင္းျမင္သာၿပီး စြမ္း ေဆာင္ရည္ျမင့္မားကာ အစိုးရ ေကာင္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ျပည္သူလူ ထုအမ်ားစု ထမ္းပိုးထားရေသာ ဆင္းရဲမြဲေတမႈအပါအဝင္ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးအရပ္ရပ္ကို ေျဖေလွ်ာ့ႏိုင္ ေရး ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ႏုိင္ရ မည္ျဖစ္သည္။ အစိုးရအဖြဲ႕တြင္း ေျပာင္းလဲမည္ဆိုလွ်င္ ခ်ီတံုခ်တံု မျဖစ္၊ တုဏီွဘာေဝမျဖစ္ ေဆာ လ်င္စြာ ေျပာင္းသင့္သည္ဟု သံုး သပ္ ေကာက္ခ်က္ျပဳမိပါသည္။

(ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးသည္ စာေရးသူ၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္)

From : 7 day daily news - By: ေဒါက္တာရန္မ်ိဳးသိမ္း

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/103947

Read More »

Thursday, July 13, 2017

ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္ ဒုကၡသည္ အမ်ိဳးသမီးေတြ ေသေၾကာင္းႀကံမႈ ေနာက္ကြယ္




“ကူးစက္ ေရာဂါ” ဟုဆိုလွ်င္ ကာလ ဝမ္းေရာဂါ၊ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါႏွင့္ ပလိပ္ ေရာဂါ တို႔ကိုသာ ေျပးျမင္ ၾကမည္ ျဖစ္သည္။

မိမိကိုယ္ မိမိ ေသေၾကာင္း ႀကံစည္ျခင္း ကို ထည့္သြင္း စဥ္းစား မိမည္ မဟုတ္ေပ။

သို႔ေသာ္ ထိုင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္မွ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ သက္တမ္းရွိ မယ္လ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ မိမိကိုယ္ မိမိ ေသေၾကာင္း ႀကံစည္ ျခင္းမွာ ကူးစက္ ေရာဂါ သဖြယ္ ျဖစ္လာ ေနသည္ ဟု ေရွာ့ကလို ငွက္ဖ်ား သုေတသန ဌာန (SMRU) ၏ အပူပိုင္း ေဒသ မိခင္ႏွင့္ ကေလး က်န္းမာေရး ပါေမာကၡ Rose McGready က ေျပာ သည္။

လြန္ခဲ့ေသာ နွစ္က မယ္လ စခန္းတြင္ မိမိကိုယ္ မိမိ ေစေၾကာင္း ႀကံစည္မႈ ၅၇ မႈ ျဖစ္ပြား ခဲ့သည္။ အေၾကာင္းရင္းမွာ လူမႈ ဝန္းက်င္တြင္ ဝင္ဆံ့မႈ မရွိဘဲ အေရး အရာ မေရာက္ ဟု (ကိုယ့္ကိုယ္ကို) အထင္ ရွိေနျခင္း၊ လူမႈ စီးပြားေရး အက်ပ္ အတည္း ဖိအားႏွင့္ မေရရာေသာ အနာဂတ္ စသည္ တို႔က လူအမ်ား စုအား ၎တို႔၏ ထိန္းခ်ဳပ္ နိုင္စြမ္းကို ကင္းမဲ့ ေစျခင္းတို႔ ျဖစ္သည္မွာ ထင္ရွားသည္ ဟု Rose McGready က ေျပာသည္။

မယ္လတြင္ ေနထိုင္သူ ၄၀၀၀၀ တို႔သည္ နိုင္ငံသား အဆင့္အတန္း မရၾကသကဲ့သို႔ လူမႈဖူလုံေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈလည္း မရၾကသည့္ အျပင္ အစား အေသာက္ မွာ လည္း မေသ႐ုံ တမည္ စားေသာက္ ရွင္သန္ေန ၾကသည္။

ပညာေရးႏွင့္ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း ရရန္မွာလည္း အကန႔္အသတ္မ်ား ရွိေသာေၾကာင့္ အကူအညီ အေထာက္အပံ့မ်ားကိုသာ မွီခိုေနၾကရသည္။

လူသားရင္းျမစ္ႏွင့္ ေငြေၾကးရင္းျမစ္ နည္းပါးရွားပါးသည့္ ဒုကၡသည္ စခန္းတြင္ နယ္စပ္ေဒသမွ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႕မ်ား အတြက္ အထက္ပါ အေျခ အေနမွာ စိတ္ပ်က္ စရာ ျဖစ္ေနသည္။

ထို အခက္အခဲကို ပိုမိုဆိုး႐ြားေစေသာ အခ်က္မ်ားမွာ စိတ္က်န္းမာေရးသည္ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး က႑၏ နယ္ပယ္တရပ္ ျဖစ္ေၾကာင္း ရပ္႐ြာက နားမလည္ ၾကျခင္း ႏွင့္ မူဝါဒ ခ်မွတ္သူမ်ားက ဦးစားေပးမႈအဆင့္ နိမ့္ျခင္း တို႔ ျဖစ္သည္။

ျပႆနာ၏ အေျဖမွာ ထိုျပႆနာကို ထုတ္ေဖာ္ ေဆြးေႏြးရန္ ျဖစ္သည္ ဟု Rose McGready က ေျပာသည္။ “မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္း ႀကံစည္ျခင္းကို ထုတ္ေဖာ္ ေဆြးေႏြးတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈတခုကို က်မတို႔ ေဖာ္ထုတ္ ရမယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာ ဆယ္ေတာ့ ေ႐ြးခ်ယ္ ေဆြးေႏြးရမယ့္ လူငယ္ ပရိသတ္ကို ရွာေတြ႔ နိုင္ဖို႔ ကိုေတာင္ ေတာ္ေတာ္ ႀကိဳးစားေန ရတယ္” ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

“မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံစည္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါဟာ ဘာေၾကာင့္ ဒီစခန္းမွာ အရမ္း ျဖစ္ေနတယ္ လို႔ထင္လဲ၊ တားဆီးကာကြယ္ေရး အစီအစဥ္ေတြ ဘာေၾကာင့္ မထိေရာက္တာလဲ ဆိုတာကို ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕က ေ႐ႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား ေက်ာင္းက ေက်ာင္းသားေတြနဲ႕ က်မ ေဆြးေႏြးခဲ့တယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း ပဋိပကၡ ေဒသ ကရင္ျပည္နယ္က ကရင္ဒုကၡသည္ ၄ ေယာက္က မယ္လဒုကၡသည္ စခန္း အတြင္းက ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေၾကာင္းႀကံစည္သူ၊ ႀကံစည္ဖို႔ ႀကိဳးစားသူ တဦး ဒါမွ မဟုတ္ တဦးမကကို သိေၾကာင္း ဝန္ခံၾကတယ္”

ကရင္ျပည္နယ္သည္ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အႀကီးမားဆုံး တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေနထိုင္ရာေဒသ ျဖစ္သလို အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ား အေၾကား ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ၾကာ တိုက္ပြဲမ်ား၏ စစ္ေျမျပင္ျဖစ္သည္။

“သူက ပထမဆုံး အႀကိမ္ ေသေၾကာင္းႀကံစည္ဖို႔ ႀကိဳးစားၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ က်မ တေယာက္တည္းကိုပဲ အဲဒီ အေၾကာင္း သူ ျပန္ေျပာတယ္။ သူက ပိုးသတ္ေဆးေတြ ေသာက္လိုက္တာ။ ဘာလို႔ ဒီလိုလုပ္ရတာလဲ လို႔ ေမးေတာ့ သူ႕ေကာင္ေလးက ေနာက္တေယာက္နဲ႕ ႀကိဳက္ေနလို႔ လို႔ ေျဖတယ္” ဟု အသသက္ ၂၀ အ႐ြယ္ လင္နန္နာ က ေျပာျပသည္။

အသက္ ၂၁ ႏွစ္အ႐ြယ္ ေလာ္ရာက ေန႕ျမင္ ညေပ်ာက္ ျဖစ္ခဲ့ရေသာ သူငယ္ခ်င္း တေယာက္အေၾကာင္း ေျပာျပသည္။ “ေက်ာင္းက အေဆာင္မွာ သူ ဘာလို႔ မရွိေတာ့တာလဲ ဆိုတာကို က်မက သိခ်င္ေနတာ။ ဘယ္သူကမွ ဘာအေၾကာင္းမွ မေျပာၾကဘူး။ သျဂၤိုဟ္တဲ့ေန႕ ေရာက္မွ သူ သူ႕ကိုယ္သူ သတ္ေသသြားတာလို႔ အေမက က်မကို ေျပာျပတယ္။ ဒါပဲ သိရတာ။ အေမက ဘာမွ ဆက္မေျပာဘူး။ ေက်ာင္းမွာလည္း ဘာျဖစ္လို႔ ဘာမွ မေျပာၾကတာလဲ။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသဖို႔ စိတ္ကူးေနတဲ့ တျခားလူငယ္ေတြကို အကူအညီေပးနိုင္ဖို႔ အခြင့္အလမ္းက ဘယ္မွာလဲ” ဟု ေလာ္ရာ ေျပာသည္။

အသက္ ၂၃ ႏွစ္ အ႐ြယ္ ဗမာတဦး ျဖစ္တဲ့ မင္းမင္းက ျဖစ္နိုင္ေျခရွိေသာ အေၾကာင္းရင္းတခုကို ထုတ္ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔ ဘိုးဘြားေတြ ေသေၾကာင္းႀကံစည္တာကို ရွက္စရာလို႔ ထင္ၾကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကလည္း အဲဒီလိုဘဲ ထင္ေနတာ။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာေတြက အရွက္အေၾကာက္ ႀကီးတယ္။ ကိုယ့္ျပႆနာကို သူမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာေလ့ မရွိဘူး။ အထူးသျဖင့္ အမွားေတြ က်ဴးလြန္မိရင္ေပါ့” ဟု သူက ေျပာသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးၿမိဳ႕ေတာ္ ရန္ကုန္မွ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်လာသူ စန္းသီတာ၏ အျမင္မွာ သူႏွင့္ မတူေပ။

“လူေတြ ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသေလာက္ေအာင္ ျဖစ္ေစတဲ့ စည္းကမ္းခ်က္ ကန႔္သတ္ခ်က္ေတြ၊ ေရာဂါသည္ေတြကို ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ ေတြက က်မတို႔ရဲ႕ ဘာသာတရားနဲ႕ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းမွာ အရမ္းမ်ားတယ္။ အထူးသျဖင့္ က်မတို႔ မိန္းကေလးေတြ သိမ္ငယ္ ၾကရတယ္။ ဥပမာ အိမ္ေထာင္မျပဳဘဲ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ရင္ က်မတို႔ ယဥ္ေက်းမႈက ခ်မွတ္ထားတဲ့ အရွက္ကြဲမႈကို ရင္ဆိုင္ဖို႔သာ စဥ္းစားေပေတာ့” ဟု သူက ေျပာသည္။

လူမႈစီးပြားေရး ဖိအား၊ ေရာဂါသည္မ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံျခင္း၊ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ျပင္းထန္ေသာ ထိခိုက္မႈမ်ား (လူရာမဝင္ သိမ္ငယ္စိတ္) ႏွင့္ အနာဂတ္ မေရရာမႈ အေျခခံမ်ား ေပၚတြင္ နက္ရွိုင္းစြာ အျမစ္တြယ္ေနေသာ ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အလာမ်ားသည္ မယ္လစခန္းမွ ထိခိုက္လြယ္သူမ်ား အၾကား တားဆီးကာကြယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ စိတ္က်န္းမာေရး အေထာက္အကူ ေပးသည့္ လုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ရာတြင္ ထိေရာက္မႈ ကင္းမဲ့ေစသည္ဟု ထို လူငယ္မ်ားက ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

ခင္ပြန္းသည္ႏွင့္သာ လိင္ဆက္ဆံရန္ ႏွင့္ မိသားစု ဘဝတြင္ ျမႇုပ္ႏွံရန္ ကဲ့သို႔ေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ ယဥ္ေက်းမႈ အရ တားျမစ္ ပိတ္ပင္ထားျခင္းႏွင့္ ထို တားျမစ္ခ်က္အတိုင္း ေနထိုင္ျခင္း မရွိပါက အရွက္ရျခင္း၊ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ ဆုံးရႈံး သကဲ့သို႔ ခံစားရျခင္းမ်ားကိုလည္း ေျပာဆို ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကသည္။ ထိုအေျခအေနသည္ ဟိုမုန္း အေျပာင္းအလဲႏွင့္ ကိုယ္ဝန္ ေဆာင္ရျခင္း၏ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ဖိအားတို႔ႏွင့္ ေပါင္းစပ္မိေသာ အခါ မယ္လတြင္ ကေလးမေမြးဖြားမီႏွင့္ ေမြးဖြားၿပီး ေနာက္ပိုင္း မိခင္မ်ား မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံစည္ျခင္းကို ျဖစ္သည္။ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္က ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ႏွင့္ ေမြးဖြားၿပီးစ မိခင္မ်ားအၾကား ေသဆုံးမႈ အေၾကာင္းရင္းမ်ားတြင္ မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံစည္ျခင္းသည္ ထက္ဝက္ ပါဝင္သည္။

“ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္နဲ႕ မီးဖြားၿပီးစ ကာလေတြမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ခႏၶာကိုယ္အတြင္း ဇီဝအေျပာင္းအလဲေတြကို ရင္ဆိုင္ ရၿပီး အဲဒီ အေျပာင္းအလဲေတြေၾကာင့္ သူတို႔ေတြဟာ ေသာကေတြ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေတြ ပိုမို ခံစားရနိုင္တယ္” ဟု ေအာက္စဖို႔ တကၠသိုလ္မွ နပ္ဖီးလ္ က်န္းမာေရးဌာနမွ ပါရဂူေက်ာင္းသူ Gracia Fellmeth က ေျပာသည္။

သူမသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွ စတင္ကာ မယ္လစခန္းတြင္ မေမြးဖြားမီႏွင့္ မီးဖြားၿပီးစ ကာလ စိတ္ပိုင္းက်န္းမာေရးကို သုေတသနျပဳ ေလ့လာေနသူ ျဖစ္သည္။

သူမ၏ စစ္တမ္းအရ မယ္လစခန္းမွ မေမြးဖြားမီႏွင့္ မီးဖြားၿပီးစကာလ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၏ ၁၇ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ တခ်ိန္ခ်ိန္တြင္ စိတ္ ကေမာက္ကမ ေဝဒနာကို ခံစားၾကရသည္ ဟု ဆိုသည္။ အဂၤလန္နိုင္ငံ၏ ႏႈန္းျဖစ္ေသာ ၁၅ မွ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အလားတူေသာ္လည္း အဓိက ကြဲလြဲခ်က္မွာ ထိုေဝဒနာ၏ သက္ေရာက္မႈျဖစ္သည္ ဟု ဆိုသည္။

အဂၤလန္နိုင္ငံတြင္ ေမြးဖြားမႈ ၁ သိန္းတြင္ သုည ဒသမ ၈၀ သာ ရွိၿပီး မယ္လတြင္မူ အဆ ၂၀ ပိုမို ျမင့္မားၿပီး ၁၆ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိေနသည္ ဟု ဆိုသည္။

ထိုအခ်က္ေၾကာင့္ပင္ SMRU သည္ နယ္စပ္ေဒသတြင္ မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံစည္မႈ တားဆီးေရး အားထုတ္မႈမ်ား တြင္ မိခင္ႏွင့္ မိခင္ေလာင္းမ်ား အေရးကို အဓိက ထားသည္။

၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ကမာၻ႔က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ WHO အစီရင္ခံစာ အရ အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ား အၾကား မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံစည္ႏႈန္းသည္ အမ်ိဳးသားငယ္မ်ား၏ ႏႈန္းထက္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ပိုမိုျမင့္မားသည္။ ထိုသို႔ ျဖစ္ရျခင္းသည္ ပညာေရး အခြင့္အလမ္း အကန႔္အသတ္ ရွိျခင္း၊ ဘ႑ာေရး ရင္းျမစ္မ်ား အသုံးျပဳခြင့္ နည္းျခင္း၊ ကိုယ္ပိုင္ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ အကန႔္အသတ္ ရွိျခင္းႏွင့္ အၾကမ္းဖက္ ခံရနိုင္ေျခ ပိုမိုမ်ားျပားျခင္း စသည့္ ေနာက္ခံအေျခအေနမ်ားႏွင့္ နက္ရွိုင္းစြာ ဆက္စပ္ေနသည္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာလအတြင္း မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္းႀကံစည္ျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထိုအစီရင္ခံစာက ေတာင္ႏွင့္ အေရွ႕အာရွမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ အေနာက္တိုင္းမွ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအၾကား မ်ိဳးဆက္ျခား က်န္းမာေရး ေ႐ြးခ်ယ္မႈမ်ားကို ႏွိုင္းယွဥ္ခဲ့သည္။

အေနာက္တိုင္းတြင္ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္စဥ္ မိမိကိုယ္မိမိ ေသေၾကာင္း ႀကံစည္ျခင္းသည္ လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ ၅၀ အတြင္း သိသိသာသာ က်ဆင္းသြားသည္။ ထိုသို႔ ေျပာင္းလဲလာရျခင္းမွာ သေႏၶတားေဆး လြယ္ကူစြာ ရရွိလာျခင္း၊ ကိုယ္ဝန္ ဖ်က္ခ်ျခင္း၊ ဝန္ေဆာင္မႈကို အကုန္အက် သက္သာစြာ ရရွိျခင္း၊ လက္မထပ္ဘဲ မီးဖြားေသာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ နည္းပါးျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္ဟုဆိုသည္။

အကူအညီရရန္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ မရွိဘဲ မိခင္မ်ားသည္ စိတ္ခံစားမႈပိုင္း၊ စိတ္ပိုင္း အႏၲရာယ္ က်ေရာက္ေနရပါက ေပ်ာ္႐ႊင္က်န္းမာေသာ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း တခုကိုလည္း တည္ေဆာက္နိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။ ထို႔အျပင္ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ အတြက္ မိမိတို႔၏ ခံစားမႈမ်ားကို ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုတတ္ရန္ အေကာင္းဆုံးနည္းကို စိတ္က်န္းမာေရး၏ အေရးပါမႈကို တန္ဖိုးထားေသာ မိခင္မ်ားက ေျမေတာင္ျမႇောက္ေပးရပါမည္။

“မိခင္ေတြရဲ့ စိတ္က်န္းမာေရးဟာ တဦးခ်င္း စိတ္ဖိစီးမွု သာမက က်ယ္ျပန႔္တဲ့ အက်ိဳးဆက္ေတြလည္း ရွိတယ္။ ကေလးေတြ အေပၚ ထိခိုက္မွုေတြမွာ အရြယ္ေရာက္ခ်ိန္ အထိ ဆက္ျဖစ္တတ္တဲ့ အျပဳအမူ ဆိုင္ရာ ပုံပန္းမက်တာ၊ မူမမွန္တာေတြလည္း ပါတယ္” ဟု Gracia Fellmeth က ေျပာသည္။ ထို ေနာက္ဆက္တြဲ သက္ေရာက္မွုမ်ားကို မယ္လတြင္ ေတြ႕ေနရၿပီး မယ္လ အတြက္ အလြန္အေရးပါေသာ ေမးခြန္းမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသေၾကာင္း ႀကံစည္မွုမ်ားကို မည္သို႔ တားဆီးမည္နည္း ဟူေသာ ေမးခြန္းပင္ ျဖစ္သည္။

တားဆီးကာကြယ္ေရး အကူအညီေပးရန္ အတြက္ ကုသမွုမ်ားေၾကာင့္ အရွက္ရျခင္း မျဖစ္ေစနိုင္ေသာ၊ ေဝဖန္ျပစ္တင္မွု မရွိေသာ၊ လုံေလာက္ေသာ ေဆးဝါးရင္းျမစ္မ်ား ရွိသည့္ စိတ္က်န္းမာေရး ေဆးခန္း သို႔မဟုတ္ ပတ္ဝန္းက်င္တခု လိုအပ္သည္။

ထိုေဒသမွ အမ်ိဳးသမီး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ အတြက္ ဝန္ေဆာင္မႈေပးေနေသာ SMRU မိခင္ႏွင့္ မိခင္ေလာင္း ေဆးခန္း ၂ ခုသာ ရွိသည္။ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္မႈ ဗီဇာျပရန္ မလိုေသာ ထိုေဆးခန္းမ်ားသို႔ စက္ဘီးဆိုင္ကယ္မ်ား၊ ထရပ္ကားမ်ား၊ ေလွမ်ားျဖင့္ ေရာက္လာၾကသည္။ လူနာေစာင့္ခန္း၏ ေနာက္ဘက္တြင္ လူနာေဆာင္မ်ားကို ကန႔္လန႔္ကာမ်ားျဖင့္ အခန္း ဖြဲ႕ထားၿပီး သစ္သားကုတင္မ်ား၊ ျမန္မာႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံ ေနရာတိုင္းတြင္ ေတြ႕ရေသာ ပုဆိုးၾကမ္းအခင္းမ်ားသာ ရွိေနသည္။

အမ်ိဳးသမီး ႀကီးငယ္မ်ားသည္ ခုံတန္းရွည္မ်ားတြင္ ရွိေနၾကၿပီး အခ်ိဳ႕မွာ အေရာင္စုံ အႏွီးထုတ္ေလးမ်ားကို ေစာင့္ေရွာက္ ေနၾကသည္။ အခ်ိဳ႕မွာ ဝမ္းဗိုက္ပူပူကေလးမ်ားကို တပြတ္ပြတ္လုပ္ေနၾကသည္။ မိသားစု အျပင္ထြက္ လည္သည့္ ပုံမ်ိဳး ျဖစ္ေနၿပီး အစားအစာ ဗူးမ်ားကို ဖြင့္ကာေဝမွ် စားေသာက္ၾက၊ ေရာက္တတ္ရာရာ ေျပာဆိုေနၾကသည္။

စိတ္က်န္းမာေရး အတိုင္ပင္ခံ ေဒၚေအးမိ၊ အသက္ ၁၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ မိခင္ငယ္ႏွင့္ သူမ၏ ေမြးကင္းစ ကေလးတို႔ ထိုင္ေနေသာ တံခါးပိတ္ထားသည့္ အခန္းတြင္းသို႔ ဝင္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့သည္။ ေဒၚေအးမိက Gracia Fellmeth ေပးထားသည့္ စိတ္ပညာ ေမးခြန္းမ်ားကို ဘာသာျပန္ ေမးျမန္းေနၿပီး ၁၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ မိခင္က အစအဆုံး ေႏွာင့္ေႏွးျခင္း မရွိဘဲ ျပန္လည္ ေျဖၾကားေနသည္။ “ကိုယ့္ကိုယ္ကို သတ္ေသဖို႔ အေတြးေပၚဖူးလား” စသည့္ ေမးခြန္းလည္း ပါဝင္သည္။ ေမးျမန္း ေဆြးေႏြးမႈ ၿပီးေသာ အခါ ထိုမိခင္ငယ္သည္ ၿပဳံးၿပဳံး႐ႊင္႐ႊင္ျဖင့္ ျပန္လည္ ထြက္ခြာသြားသည္။

“လာတဲ့အမ်ိဳးသမီး စကားေျပာရတာ ေတာ္ေတာ္ ပြင့္လင္းၾကတယ္” ဟု ေဒၚေအးမိက ရွင္းျပသည္။ ကိုယ္တိုင္လည္း ေ႐ႊ႕ေျပာင္း အေျခခ်တဦး ျဖစ္ၿပီး သူသည္ ထိုေဆးခန္းတြင္ လုပ္ကိုင္ေနသည္မွာ ၃ ႏွစ္ခန႔္ရွိၿပီ ျဖစ္သည္။ မူလက တီဘီေရာဂါ အတြက္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး အႀကံေပး လုပ္ခဲ့ၿပီး လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ကမွ Gracia Fellmeth ၏ အစီအစဥ္အရ စိတ္က်န္းမာေရးပိုင္းသို႔ ကူးေျပာင္းလာခဲ့သည္။ “ဒီ အလုပ္မွာ ေပ်ာ္တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ခက္ေတာ့ ခက္ခဲၿပီး အားလုံး ၿပီးျပည့္စုံေအာင္ေတာ့ မလုပ္နိုင္ေသးဘူး။ ေရာဂါ ရွာေဖြေရး အတြက္ က်မ ေလ့က်င့္သင္ၾကားဖို႔ လိုေနေသးတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

အထက္ပါ မိခင္ႏွင့္ မိခင္ေလာင္း စိတ္ပိုင္း က်န္းမာေရး ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးသူမ်ားထံမွ ေထာက္ကူပံ့ပိုးမႈ ကင္းမဲ့သည္ ဆိုသည့္ စကားကို ၾကားသိခဲ့ရသည္။ ကရင္ ဒုကၡသည္ တဦးျဖစ္သူ အသက္ ၃၀ အ႐ြယ္ မေဌးေဌး သည္ မယ္လတြင္ ေနထိုင္သည္မွာ ၁၀ ႏွစ္ခန႔္ ရွိၿပီ ျဖစ္ၿပီး မိခင္ႏွင့္ မိခင္ေလာင္း အာဟာရ ပညာရွင္ အျဖစ္ စတင္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၿပီး မယ္လ စခန္းတြင္ မိခင္ႏွင့္ မိခင္ေလာင္း စိတ္ပိုင္းက်န္းမာေရး ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးသူ ျဖစ္သည္။ ေန႕စဥ္ အမ်ိဳးသမီး ၁၂ ဦး အထိ ေတြ႕ဆုံရေလ့ရွိၿပီး တခါေတြ႕လွ်င္ အနည္းဆုံး ၁ နာရီၾကာသည္။

“ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးမွု ေကာင္းေကာင္းလုပ္နိုင္ဖို႔ အခ်ိန္ ယူရတယ္။ လူတိုင္းအတြက္ လုပ္ေပးနိုင္ပါေစ လို႔ က်မ ဆုေတာင္းတယ္။ ပါဝင္ကူညီလိုသူေတြကို က်မ ေလ့က်င့္ေပးနိုင္ရင္ ေလ့က်င့္ေပးခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလာေလာဆယ္ေတာ့ က်မ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အဲဒီေလာက္အထိ ယုံၾကည္မွု မရွိေသးဘူး” ဟု သူက ေျပာျပသည္။

ႀကီးၾကပ္သင္ၾကား ေပးနိုင္မွု ခ်ိဳ႕တဲ့ ေနသည္မွာ ထင္ရွားသည္။ ယခင္က အဖြဲ႕အစည္းေပါင္း မ်ားစြာ မယ္ေတာ္ ေဆးခန္း အပါအဝင္ တျခား အဖြဲ႕အစည္း မ်ားက နယ္စပ္ေဒသ အတြက္ စိတ္က်န္းမာေရး အစီအစဥ္မ်ားကို ေထာက္ပံ့ ေပးခဲ့ၾက ေသာ္လည္း ယဥ္ေက်းမွု အတားအဆီးမ်ားႏွင့္ ရန္ပုံေငြ မရွိျခင္းေၾကာင့္ ထိုအစီအစဥ္မ်ားကို သိသိသာသာ ေလၽွာ့ခ် ျဖတ္ေတာက္ခဲ့ၾကသည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း ကမာၻ႔ လူသားခ်င္း စာနာမႈ ရန္ပုံေငြမွာ ေလ်ာ့က်သြားသျဖင့္ သင္တန္းေပးျခင္း အပါအဝင္ စိတ္က်န္းမာေရး ေဆးခန္း အစီအစဥ္မ်ားကို ေငြေၾကး ေထာက္ပံ့ရန္ ခက္ခဲလာသည္။ Gracia Fellmeth ၏ အစီအစဥ္မွာ အမ်ားအားျဖင့္ ေထာက္ပံ့ေငြ မရေပ။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဒသခံ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးသူမ်ားမွာ လစာ နိမ့္ၾကၿပီး လုပ္ငန္း ကြၽမ္းက်င္မႈ ျမႇင့္တင္ေရး အခြင့္အလမ္းလည္း အကန႔္အသတ္ ရွိေနသည္။

သူ႕ကိုယ္သူ သံသယ ရွိေနေသာ္လည္း ေဒသအသိုင္းအဝန္း အတြက္ မေဌးေဌး၏ လုပ္ငန္းေၾကာင့္ အက်ိဳးခံစားရမႈ ရွိေန သည္မွာ ထင္ရွားသည္။ Gracia Fellmeth ၏ သင္တန္းအၿပီး ၆ လ အၾကာတြင္ သူသည္ သူ၏ လုပ္ငန္းေဆာင္႐ြက္မႈ နယ္ပယ္ကို ဖဲလ္မက္သ္၏ အစီစဥ္တြင္ပါဝင္သူ ၂၅၀ အျပင္ အျခားအမ်ိဳးသမီးမ်ားႏွင့္ ဆႏၵရွိပါက သူတို႔၏ ခင္ပြန္းသည္ မ်ား ပါဝင္နိုင္ေအာင္ အထိပင္ တိုးခ်ဲ့နိုင္ခဲ့သည္။ အကဲျဖတ္ခ်က္ မေပးဘဲ နားေထာင္၊ နားလည္ ေပးနိုင္မည့္သူ တဦးရွိသည္ ဟူေသာ သတင္းစကားမ်ား ပ်ံ့ႏွံ႕လာခဲ့သည္။

Gracia Fellmeth ၏ မိခင္ႏွင့္ မိခင္ေလာင္း စိတ္က်န္းမာေရး အစီအစဥ္၏ ခြန္အားသည္ မယ္လတြင္ ရွိေနသည္။ ထို အစီအစဥ္သည္ စိတ္ပိုင္းစစ္ေဆး ေရာဂါရွာေဖြ ေပး႐ုံမၽွသာမက ေဒသခံမ်ားက ေဒသခံမ်ား အတြက္ စိတ္က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မွုေပးျခင္းလည္း ပါဝင္သည္။ ယင္းသို႔ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ အဟန႔္အတား ျဖစ္ေနသည့္ ဘာသာစကား အခုအခံကို ေက်ာ္လႊားနိုင္ၿပီး၊ မယ္လ ဒုကၡစခန္းသာမက အျခား နယ္စပ္ေဒသရွိ ျပည္သူမ်ားကိုလည္း စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အားေပး ျမႇင့္တင္နိုင္မည္ ျဖစ္သည္။

ထို႔ထက္ပို၍ ေျပာရပါမူ ထိုသို႔ေသာ မိခင္ႏွင့္ မိခင္ေလာင္း စိတ္ပိုင္း က်န္းမာေရး ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြး ပညာေပးျခင္းသည္ လူ႔ အဖြဲ႕အစည္းတခုလုံး အတြက္လည္း အေရးပါေသာ လမ္းညႊန္သင္ခန္းစာ တခုေပးျခင္း ျဖစ္သလို မိခင္ငယ္မ်ား၏ စိတ္ပိုင္း က်န္းမာျခင္းသည္ အနာဂတ္ မ်ိဳးဆက္မ်ား၏ ဘ၀ အဆင္ေျပသာယာေရး ဦးတည္ေနသည္မွာ အထင္ရွားဆုံး အခ်က္ ျဖစ္ေပသည္။

(www.refinery29.uk တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ Ali McAllister ၏ Why Refugee Mothers Are Committing Suicide On The Thai-Myanmar Border ကို ဘာသာျပန္သည္။)

ဓါတ္ပံု - Reuters

From : ဧရာဝတီ by Ali McAllister 13 July 2017

Originally published at - burma.irrawaddy.com

Read More »

Sunday, July 02, 2017

လူလည္ႀကီးတိုု႔ တုုိင္းျပည္




သည္အဘိုးတို႔ ငယ္ငယ္က စစ္ႀကီး ၿပီးခါစက လြတ္လပ္စ ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ျမန္မာ နိုင္ငံမွာ လက္ဝဲ လက္ယာ ယိမ္းၾကတဲ့ သူေတြ ရွိတယ္ (ကိုယ့္ နိုင္ငံႀကီး ဘယ္လို ပံုစံနဲ႔ ထူေထာင္ မယ္လို႔ စိတ္ကူး ၾကတာပါ။ အျပစ္တင္ မေစာပါနဲ႔)။

လက္ဝဲယိမ္း သူေတြက လက္ယာ တိုင္းျပည္ႀကီး ေတြက သူတို႔ ဘက္လိုက္ဖို႔ ေအ့ဒ္ (aids) ေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံငယ္ ေတြကို သိမ္းသြင္း ေနတယ္။ ေထာက္ပံ့ မႈေတြ သဲထဲ ေရသြန္ ျဖစ္ကုန္တယ္။

ႏိုင္ငံငယ္ ေတြရဲ႕ျပႆနာ ဘာဆိုတာ မၾကည့္ဘူးလို႔ စြပ္စြဲ ပါတယ္။ ဒါေျဖရွင္းတဲ့ နည္းမွန္ မဟုတ္လို႔ ႏိုင္ငံငယ္ေတြ (ျပည္ျမန္မာ အပါ အဝင္ေပါ႔) ႏိုင္ငံ ႀကီးရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈ မ်က္ႏွာကို မၾကည့္သင့္ ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

သိပ္ႀကိဳက္စရာေကာင္းတာပါ (သည္အဘိုးတို႔ႀကိဳက္ခဲ့ပါတယ္)။ သည္လက္ယာ ေအ့ဒ္ေပး တိုင္းျပည္(အယ္လက္ဝဲတိုင္းျပည္ကလည္း ေအ့ဒ္မေပးႏိုင္ပါ ဘူး။ ေပးလည္းေခြ်ေခြ်တာတာပဲ ေပးႏိုင္ပါတယ္) ကလူေတြစဥ္းစား ေတြးေခၚတဲ့ေဘာင္ သိပ္က်ဥ္းတယ္။ ဒႆနိကမပိုင္ဘူး(ဘယ္လို လုပ္ၿပီးဆိုင္တယ္ ေျပာတတ္ပါဘူး)။

သည္လူေတြက ပိုက္ဆံနဲ႔လုပ္ ဘာမဆိုျဖစ္စဥ္းစားသူေတြပဲ။ ဦးေႏွာက္မရွိတဲ့နလပိန္းတံုးေတြ။ နလပိန္းတံုးတိုင္းျပည္ရယ္လို႔ ပုတ္ခတ္ပါတယ္(သည္အဘိုးတို႔ သိပ္သေဘာက်ခဲ့တာပါ)။

ေမာင္ပိုင္

သည္အဘိုး ရန္ကုန္ ဘိုင္စကုပ္႐ံုက ျပန္လာေတာ ေဖေဖက ထူးထူး ဆန္းဆန္း အိမ္တံခါး လာဖြင့္ ေပးတယ္။ သူတို႔က ေကာင္စီဖြဲ႔ၿပီး လုပ္လိုက္ ၿပီကြတဲ့။

ေဖေဖသေဘာက်ေနတယ္။ က်မယ္ဆိုလည္း က်ႏိုင္ပါတယ္။ ၾကားျဖတ္ အစိုးရ လက္ထက္မွာ ၿမိဳ႕ေတာ္ဝန္ႀကီး လုပ္ျပသြားတာေတြရွိပါတယ္။ အထူးကေတာ့ ေဖေဖတို႔ အလြန္လို ခ်င္တဲ့ စက္မႈ ရပ္ကြက္ တည္ေထာင္ေပးတယ္။ ေဖေဖ့ လုပ္သားေတြ က်ဴးကေန ကိုယ္ပိုင္ အိမ္ရာနဲ႔ေနဖို႔ (ေနာင္ၾကက္ပ်ံမက် စည္မယ့္) ရပ္ကြက္ႀကီးေတြ ေဖာ္ေပး ခဲ့တာေတြပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေဖေဖ (နဲ႔ အတူေနမို႔) မ်က္ႏွာေပၚမွာ စိတ္ပူေနတာေပၚေနတာကိုေတြ႕ေနရပါတယ္။

ေနာင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြကို ျပည္သူပိုင္သိမ္းေတာ့ ေဖေဖ သေဘာက်ျပန္တယ္။ ခုမွျမန္မာ့စီးပြားေရးျမန္မာ့လက္ထဲျပန္ရမွာ ကြတဲ့။ သိပ္မၾကာပါဘူး။ ဘာအလုပ္မွမရွိေတာ့ ေဖေဖကငါတရား သြားထိုင္ဦးမယ္(အမရပူရ မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ထံမွာ)တဲ့။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကို ႐ံုးလုပ္ငန္းလိုလုပ္မိတဲ့ စီမံကိန္းယႏၱရား ေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တျဖည္းျဖည္းခ်င္းခ်ံဳးခ်ံဳးက်ပါတယ္။ ေနာက္ေတာ့ လုပ္ငန္းခြင္ ႐ံုးခန္းေတြ၊ ဆိုင္ခန္းေတြတစ္ဆိုင္ၿပီး တစ္ဆိုင္ တစ္ခန္းၿပီးတစ္ခန္းပိတ္ ရပါတယ္။ သည္အဘိုး ဦးေလး ေတာ္ ပြဲ႐ံုပိုင္ရွင္ႀကီးကေတာ့ သူ႕ပြဲ႐ံုျပန္ရလို႔ သိထားပါတယ္(ပြဲ႐ံု အေပၚထပ္မွာေနလို႔ျပန္ရတာပါ)။

ဒါေပမဲ့ ဒါေပမဲ့ အၿပီးျပန္သြားၾက တဲ့ ႏိုုင္ငံျခားသားပိုင္ ျပည္သူပိုင္သိမ္းအခန္းေတြ၊ ဆိုင္ေတြ၊ ဆိုင္ သီးသန္႔၊ ႐ံုးခန္းသီးသန္႔ေတြဘယ္သူေတြရ။ သိပါဘူး။ ၾကားရတာကေတာ့ လူလည္ႀကီးေတြရလို႔ပါ။

သည္အဘိုးသည္ေနရာကိုေကာင္းေကာင္းမွတ္မိတာေပါ့။ သည္အဘိုးရယ္ ကေနဒါကိုသြားရမယ္တဲ့။ ေဆာင္းတြင္းႀကီး။ ဟိုက သူငယ္ခ်င္းဆီက စာျပန္ လာတယ္။ ေဟ့အေကာင္ နင္လာရင္ သားေရအစစ္ဖိနပ္နဲ႔လာ၊ နင္တို႔ဆီကေကာင္ေတြေဟာင္ေကာင္မိတ္ ကက္ဂလုပ္႐ွဴး(cat globe shoe)နဲ႔လာတယ္၊ သည္က ေရခဲေအာက္ အေအးနဲ႔လည္းေတြ႕ေရာ သားေရတုဖိနပ္မို႔ ဂြပ္ခနဲက်ိဳးေရာတဲ့။

သည္မွာတင္ သားေရအစစ္ ဖိနပ္ရမယ့္ေနရာရွာပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ လမ္းေပၚမွာ ဆိုင္တစ္ဆိုင္ေတြ႕တယ္။ စိတ္မခ်ရဘူးျဖစ္ေနတယ္။ သည္မွာတင္ စီနီယာ တစ္ေယာက္က လာဆိုေခၚသြားတယ္။ စက္မႈ (၁) ရဲ႕ သားေရဖိနပ္စက္႐ံု ဆီကိုပါ။ ကဲမင္းလိုခ်င္တာေျပာ။ ဖိနပ္အတိုင္းယူတဲ့ သူက စီနီယာမ်က္ႏွာအျပင္ တမင္ရွာလာတာ ဆိုလို႔ သူ႕ေစတနာအကုန္ထည့္ေပးပါတယ္။

သူ႕အေတြ႕အၾကံဳအရ၊ တကယ္က သူ႕ပညာအရလိုတာကို ျဖည့္ေပးပါတယ္။ ေကာင္းလိုက္တဲ့ဖိနပ္။ အိပ္ေနပါ ကေနဒါေဆာင္းေရလို႔ေျပာႏိုင္ပါ တယ္။

ဟိုကလူေတြက ေကာင္းလွေခ်လားဆိုေတာ့ ဒါတို႔မ်ားစက္မႈ ဖိနပ္သားေရအစစ္၊ ေျခတိုင္းအတိုင္း ခ်ဳပ္လာတာလည္း ဆိုေရာ ဝိုင္းစုတ္သပ္ၾကရတာေပါ့။

အယ္အယ္ အဲသည္စက္႐ံုဝင္း ဒါ ဒါ မဟုတ္ဘူးလား။ စက္႐ံုကေတာ့ မရွိေတာ့ဘူး။ ဝင္းႀကီးက ခတ္ထားလိုက္တာခံ့လိုက္လံုလိုက္တာ၊ ေစ့ေစ့ေတာင္ မၾကည့္ရဲ ပါဘူး။ (ေစ့ေစ့စပ္စပ္ ဘယ္မွာေမးရဲမွာလဲ)။

အယ္ေနပါဦး။ သည္ရပ္ကြက္က တစ္ခ်ိန္က သည္အဘိုးေကာင္း ေကာင္းမီလိုက္ပါတယ္။ စက္မႈရပ္ကြက္ႀကီးဟုတ္ဘူးလား။ သားေရစက္႐ံုေတြ၊ ဂ်ံဳစက္ ႐ံုေတြ၊ စြပ္က်ယ္ စက္႐ံုေတြ၊ ဆပ္ျပာ စက္႐ံုေတြ၊ ခ်ည္စက္႐ံုေတြပြေနတာပါ။

ခုေတာ့ ကြန္ဒိုေတြ ကြန္ဒိုေတြျဖစ္ကုန္ပါေပါ့လား။ စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ မကိုက္လို႔ ပိတ္ရတယ္လို႔ နားလည္ထားရပါလား။ အိုး ကြန္ဒိုလုပ္ငန္းက ကိုက္တယ္ တဲ့လား။ သိပ္ကိုက္တယ္တဲ့လား။ ကြန္ဒိုေတြကြန္ဒိုေတြ လုပ္ႏိုင္သူေတြက ဘယ္သူေတြပါလိမ့္။ ေတာ္ေတာ္လုပ္တတ္ ကိုင္တတ္ လည္ဝယ္သူေတြ ျဖစ္မွာေပါ့။

သည္အဘိုးတို႔ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္တုန္းက တကယ့္ေကဒါေတြကို အစၥေရးကိုလႊတ္ပါတယ္။ ျပန္လာေတာ့ ေျမနဲ႔လယ္ထြန္စက္ တစ္လံုးေပးသတဲ့။ လုပ္ျပစမ္းေပါ့။ သူတို႔လည္း လုပ္ၾကတယ္လို႔ သည္အဘိုးနားလည္တယ္။

ေနာက္ေကဒါ စုပံုကေတာ့ ပ်ားေမြးျမဴေရးပဲ။ နာမည္ႀကီးေပါ့။ ေနာက္ေတာ့ ဘက္စံုေမြးျမဴေရး ျခံေတြရွိတယ္။ သင္တန္းေက်ာင္းေတြရွိတယ္။ သည္အဘိုးက သူတို႔အေပၚသံေယာဇဥ္ရွိတယ္။ ဘာလို႔လဲ။

ျပည္နယ္မွာတုန္းက သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ မက္ဒီကယ္ကာဗာကို သည္အဘိုးတာဝန္ ယူရတယ္။ သူတို႔ လက္ေတြ႕ကြင္းဆင္းရင္သည္အဘိုးအမ္အိုအျဖစ္ လိုက္ေလ့လိုက္ထရွိတယ္။ နယ္စံုေရာက္ဖူးတာေပါ့။

သည့္ျပင္ ဟာေတြေတာ့ မသိပါဘူး။ ေမးမိပါဘူး။ ဟဲ့ျခံတစ္ရာ ကန္တစ္ရာ ေမြးျမဴေရးသင္တန္းေက်ာင္း ဘာျဖစ္။ ပိုင္ရွင္ႏွစ္ရာျဖစ္တဲ့။

ဟိုတေလာက သုေတသနစိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းေလးအေၾကာင္း တီဗီမွာလာတယ္။ သည္အဘိုး သိပ္သေဘာက်သြားတယ္။ ငါလည္း လုပ္ခ်င္တယ္။

ငါသြားေလ့လာခ်င္တယ္။ ဟာဟ အဘိုး သည္ေကာင္ေတြက လူလည္ဗ်။ လုပ္ျပလိုက္တယ္။ အဘိုးလိုပဲ အက္မိုင္းယားျဖစ္တဲ့ လူႀကီးေတြက ေျမေနရာေတြ ခ်ေပးတယ္။ လုပ္ျပစမ္းပါ။ လုပ္ၾကစမ္းပါေပါ့။ ငါးႏွစ္ေလာက္လုပ္တယ္။ မဆိုးပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ခုေတာ့ပိုကိုက္တဲ့ေျမကြက္ အကြက္႐ိုက္ၿပီး ေရာင္းစား လိုက္ တယ္။ ကဲ ဘာတတ္ႏိုုင္ပါေသးလဲ။ သည္အဘိုး ႏွေျမာတာက သူတို႔ရဲ႕အိုင္ဒီယာပါ။

ကြာ ငါတို႔ေအဒီအက္ဖ္အယ္လ္ အင္တာနက္ကို လက္ေလွ်ာ့ ရေတာ့မယ္ထင္တယ္။ ဘာလို႔လဲ အဘိုးရဲ႕။ ေျပာျပရမလား။ အဘိုးကလည္း အိုက္ယူေနျပန္ ပါၿပီ။ ဖုန္းကတယ္ပ်က္တာပဲ။ ကေလးေရ (လိုင္းဆရာေလးကိုပါ။ ေခ်ာ့ေခ်ာ့ေမာ့ေမာ့ပါေနာ္) အဘိုးဖုန္း အင္တာနက္လိုင္းေလးနဲ႔ကြယ္ပ်က္လို႔မျဖစ္ဘူး။

ရတယ္ေလ အဘိုး။ တစ္ပတ္တစ္ခါ ႏွစ္ခါလာျပင္ေပးတယ္။ ေခၚတိုင္းလည္း ျပင္ေပးပါတယ္။ တယ္ျပင္ရတာပဲ။ ခုေတာ့ပိုဆိုးလာ တယ္။ အင္တာနက္က (တယ္လီဖုန္းေကာင္းေနလည္း) တစ္ရက္ျခား ႏွစ္ရက္ျခားတစ္ခါ ကြန္နက္ရွင္မေကာင္းဘူး။ (ဟိုဟို အဝိုင္းေလး လည္ေနတယ္ေလ)

ေျပာျပန္ရင္လည္း(ရီပို႔တက္ျပန္ရင္ လည္း)ခဏပဲေကာင္းပါတယ္။ သည္ေတာ့ သည္အဘိုးဘာလုပ္။ အင္တာနက္ကို ဂ်ီနဲ႔ သံုးပစ္ရေတာ့တာေပါ့။

သံုးလိုက္တာေပါ့ (ဟုတ္တယ္ေလ ဘယ္စိတ္ရွည္ေတာ့မွာလဲ။ သည္ေတာ့ ေအဒီအက္စ္ အယ္လ္ဖိုးရယ္၊ ဂ်ီဖိုးရယ္၊ မွတ္မိစရာ ႏွစ္ထပ္ပါ ေတာ့တာေပါ့။

အဘိုး။ ဆို။ သည္လိုျဖစ္မယ္၊ သူတို႔ ဂ်ီေတြေရာင္းရေအာင္ တမင္ ပ်က္ေပးေနသလားမွ မသိတာ။ ဟာကြာမဟုတ္ေလာက္ပါဘူး။

ပါးစပ္ကသာဟုတ္ေလာက္ပါဘူးေျပာတာပါ။ စိတ္ထဲမွာေတာ့ တကယ္ယံုခ်င္လာတယ္။ ဟုတ္တယ္။ တကယ္မ်ား တမင္မ်ား ဖ်က္ဖ်က္ေနတာလားေနာ္။

မဟုတ္ေလာက္ပါဘူး။ မဟုတ္ေလာက္ ပါဘူး။ စိတ္ထဲမွာ ဂါထာရြတ္လိုက္တယ္။ စိတ္ထဲဖုသြားတဲ့ သည္ အဘိုးဟုတ္ေလာက္ပါဘူး ဟုတ္ေလာက္ပါဘူး ဂါထာ ႏႈတ္က အသံထြက္ရြတ္မိတယ္။

ေတာ္ပါၿပီ ေတာ္ပါၿပီ။ စိတ္မခ်မ္းသာစရာေတြ သည္မွာရပ္တာ အလြန္ေကာင္းပါမယ္။ သည္ထက္ထူးလည္း ပိုထူးမွာမွမဟုတ္တာ။ ဒါေပမဲ့ သည္အဘိုးက စဥ္းစားရင္း ၿပံဳးမိတယ္။

သည္လိုေလသည္ လို တစ္ခ်ိန္မွာ သည္အဘိုးတို႔မ်ား ခ်မ္းသာလာလို႔ (မခ်မ္းသာလာပါ ဘူးလို႔ ဘယ္သူေျပာရဲလဲ။ ခုေတာင္ ျပည္ျမန္မာမွာ လူတစ္ သိန္းေလာက္ကေငြကိုေရလိုသံုး ႏိုင္သတဲ့။ ၁၀,ဝ၀ဝ ေလာက္က ေငြကိုေလလိုသံုးႏိုင္ဆိုပဲ။

ဟုတ္တယ္ေလ ေရကမွသံုးဖို႔ ရွာရေသး တယ္။ ေလက ႐ွဴတိုင္းရေနတဲ့ဟာ)သည့္ျပင္ ဆင္းရဲသား ႏိုင္ငံေတြ ကို ေအ့ဒ္ေတြနဲ႔ ကူညီေထာက္ပံ့ရရင္ ဘယ္သူက သည္အဘိုးတို႔ တိုင္းျပည္ကို နလပိန္းတံုးတို႔ တိုင္းျပည္လို႔ ပုတ္ခတ္ရဲမွာလဲ။ သည္အဘိုးတို႔ တိုင္းျပည္က……..။

ေဒါက္တာဝင္းသိန္း
(၁၁- ၆ – ၂၀၁၇)

From : ကုမုျဒာဂ်ာနယ္

Originally published at - http://www.kumudranews.com

Read More »

Wednesday, June 28, 2017

ျမန္မာ့ သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးမႈ




ျမန္မာ နိုင္ငံရဲ႕ စတုရန္း မုိင္ေပါင္း ၁ သိန္း ၉ ေထာင္ ေက်ာ္ဟာ သစ္ေတာေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ပညာရွင္ ေတြက ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ႏွစ္စဥ္ အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ရွိရင္းစဲြ သစ္ေတာ ပမာဏရဲ႕ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ဟာ ျပဳန္းတီး ေနတယ္လို႔ ေလ့လာသူ ေတြက ခန္႔မွန္း ထားၾက ပါတယ္။

ဘယ္လို အေၾကာင္းရင္း ေတြေၾကာင့္ ႏွစ္စဥ္ သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးေန ရပါသလဲ။ မေကြးတုိင္း အတြင္းက သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးေနတဲ့ အေၾကာင္းရင္း ေတြကို RFA သတင္းေထာက္ မေဝမာထြန္း က စုစည္း တင္ျပ ထားပါတယ္။

ျမန္မာ့ သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးမႈ- အပိုင္း ၁







ျမန္မာ့ သစ္ေတာ ျပဳန္းတီးမႈ- အပိုင္း ၂




From: RFA Burmese Video Channel - YouTube

Originally published at - https://www.youtube.com/channel/UCE75dgnEYPacknHHg3a3sJg


Read More »

Sunday, June 25, 2017

ျမန္မာ့ အင္တာနက္နဲ႔ ေျပာင္းလဲ လာတဲ့ လူမႈဘဝ




၂၀၀၀ ခုႏွစ္ အလြန္ႏွစ္ မ်ားတြင္း ျမန္မာ့ ၿမိဳ႕ျပေန လူငယ္ တို႔ထံ အင္တာနက္ ဟူသည့္ ေဝါဟာရ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိ လာခဲ့ ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ အင္တာနက္ ဆိုတဲ့ စကားလံုးဟာ ၿမိဳ႕ျပေန ေငြေၾကး တတ္ႏုိင္သူ တစ္ခ်ဳိ႕သာ ဒီစကား လံုးရဲ႕ အႏွစ္သာရကို သိႏုိင္ခဲ့တဲ့ အေျခအေန ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

အင္တာနက္ သံုးႏုိင္ဖို႔ အလြန္ ခက္ခဲတဲ့ အေျခ အေနလို႔ ေျပာရင္ ရႏုိင္ ပါတယ္။ အဲ့ဒီ ႏွစ္မ်ား ေတြကေတာ့ သတင္းရွာ ဖတ္တာ ေလာက္ကိုပဲ အင္တာနက္ ဆိုင္မွာ တစ္နာရီကို ေငြ ၁၀၀၀ အကုန္ အက်ခံၿပီး အင္တာနက္ သံုးတတ္တယ္၊ သံုးႏုိင္တယ္ ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ကို လဲခဲ့ၾက ရတဲ့ လူငယ္ေတြ ဒုနဲ႔ေဒးပါ။

ဒါ့အျပင္ ဖုန္းဆိုရင္လည္း ၃၅ သိန္းကေန သိန္း ၅၀ အထိ ေစ်းေပါက္ခဲ့တာေၾကာင့္ “လက္ကိုင္ဖုန္း ကိုင္ႏုိင္ရင္ အေကာင္ပဲ” ဆိုတဲ့ ေခတ္တစ္ေခတ္လည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဖုန္းေတြဟာ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦး ဆက္သြယ္ စကား ေျပာဖို႔ေလာက္သာ အသံုးဝင္ခဲ့တဲ့ ဖုန္းေတြ ျဖစ္ခဲ့ေပမယ့္ ႏိုင္ငံတကာ ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ရင္ အဆေပါင္းမ်ားစြာ ေစ်းမ်ားခဲ့တဲ့ ေခတ္တစ္ေခတ္ပါပဲ။

၂၀၁၀ ခုႏွစ္အတြင္မွာ ဖုန္းကဒ္ေတြ ၂၅၀၀ က်ပ္တည္းနဲ႔ ေရာင္းခ်ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ ကုမၸဏီ တစ္ခုရဲ႕ ေၾကျငာခ်က္ဟာ လူေတြ စိတ္ဝင္စားမႈ အမ်ားဆံုး သတင္း တစ္ခုျဖစ္ခဲ့ၿပီး အိမ္မက္လား တစ္ကယ္လား ဆိုၿပီး ေမးခြန္းထုတ္ ခဲ့ၾကရတဲ့ အထိ ျမန္မာ့ မိုဘိုင္းဖုန္းနဲ႔ အင္တာနက္ သမိုင္းစာ မလွပ ခဲ့ပါဘူး။



၂၀၁၀ ခုႏွစ္ အလြန္မွာေတာ့ ျမန္မာ့ အင္တာနက္နဲ႔ မိုဘိုင္းဖုန္း ေခတ္ဟာ သမိုင္း စာမ်က္ႏွာသစ္ အျဖစ္ ေပၚေပါက္ လာခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာ့ ဆက္သြယ္ေရးလုပ္ငန္း MPT ကေန ဖုန္းကဒ္တစ္ခုကို က်ပ္ႏွစ္သိန္းနဲ႔ ေရာင္းခ်ေနရာကေန က်ပ္ ၁၅၀၀ နဲ႔ ဖုန္းကဒ္ တစ္ကဒ္ ဝယ္သံုးႏုိင္တဲ့ အထိ ေစ်းေလ်ာ့ခ် လိုက္ရာက အင္တာနက္နဲ႔ မိုဘိုင္းဖုန္းတို႔ရဲ႕ ေခတ္တစ္ေခတ္ ဆန္းသစ္ လာခဲ့တာပါ။

ဖုန္းဘိုင္းဖုန္းေခတ္ ဆန္းသစ္တယ္ ဆိုေသာ္ျငား အင္တာနက္ သံုးဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ ေသးဘဲ ဖုန္းေျပာဖို႔ သည္ပင္ လိုင္းမမိတဲ့ အေျခ အေနေတြ ေပၚေပါက္ ခဲ့ျပန္ ပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျပည္ပ ဆက္သြယ္ေရးေအာ္ပေရတာေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လာေရာက္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံဖို႔ အစိုးရက တင္ဒါေခၚခဲ့ၿပီး Ooredoo နဲ႔ Telenor တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံခြင့္ ရရွိခဲ့ပါတယ္။

နည္းပညာအေတြ႔အႀကံဳရွိတဲ့ ကုမၸဏီေတြ ျဖစ္တာနဲ႔အညီ ဆက္သြယ္ေရးကြန္ယက္ကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျဖန္႔က်က္ႏုိင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာ့လူဦးေရရဲ႕ ၈၀ ရာခိုင္ႏႈန္းနီးပါးကို ဖုန္းကိုယ္စီကိုင္ႏုိင္တဲ့ အေျခအေနအထိ တြန္းပို႔ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ မိုဘိုင္းဖုန္းနဲ႔ တစ္ပါတည္းတြဲလ်က္ ပါလာခဲ့တာကေတာ့ အင္တာနက္ ဝန္ေဆာင္မႈပါ။ လူတစ္ဦးဟာ သိန္းေက်ာ္တန္ မိုဘိုင္းဖုန္းတစ္လံုး ကိုင္မယ္ဆိုရင္ ဖုန္းေျပာႏုိင္႐ံုမက ကမၻာပတ္ေလ့လာ၊ ဖတ္႐ႈႏုိင္တဲ့ အင္တာနက္လည္း သံုးလာႏုိင္ၿပီျဖစ္ပါတယ္။



ဒီမွာတင္ လူေတြရဲ႕ လူေနမႈဘဝ စတင္ေျပာင္းလဲလာပါတယ္။ ပံုမွန္ သတင္းစာဖတ္သူဟာ အင္တာနက္က တစ္ဆင့္ ယံုၾကည္ရတဲ့ သတင္းဌာနေတြဆီက သတင္းေတြ ဖတ္ႏိုင္ၿပီး ဗဟုသုတ ရွာမွီးလိုသူက Google ကို တစ္ခ်က္ႏွိပ္လိုက္တာနဲ႔ သိခ်င္တာ၊ ရွာခ်င္တာေတြ႔ႏုိင္ၿပီး Facebook အစရွိတဲ့ လူမႈ ကြန္ယက္ ေတြ ကလည္း အေတာ္ ေရပန္းစား လာခဲ့ ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ မိုဘိုင္းဖုန္းေတြကေန ေထာက္ပံ့ေပးႏုိင္တဲ့ အင္တာနက္ ျမန္ႏႈန္းကေတာ့ ပံုမွန္နဲ႔ 3G ျမန္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ရွိခဲ့တာပါ။

အခုေတာ့ Ooredoo ကုမၸဏီရဲ႕ ျမန္ႏႈန္းအလြန္ျမင့္တဲ့ 4G အင္တာနက္ ကြန္ယက္စနစ္ကိုပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားမ်ား သံုးႏိုင္ၾကပါၿပီ။ Ooredoo ရဲ႕ 4G အင္တာ နက္ ကြန္ယက္ စနစ္ဟာ အင္တာနက္က ႐ုပ္သံတြဲေတြ ကိုပင္ ျပတ္ေတာက္ သြားျခင္းမရွိ၊ ႐ုပ္သံ ၾကည္ၾကည္လင္လင္နဲ႔ ၾကည့္ႏုိင္တဲ့ အထိ အေထာက္ အပံ့ေပး ပါတယ္။



ဒါ့အျပင္ Ooredoo ဟာ အင္တာနက္ သံုးသူေတြ အတြက္ ေပါင္းကူး ေဒတာ အစီအစဥ္နဲ႔ မိတ္ဆက္ေပး ထားၿပီး က်ပ္ ၅၀၀၀ ကို အင္တာနက္ အသံုးျပဳခြင့္ 2G သံုးႏုိင္ ပါမယ္။ က်ပ္ ၄၀၀၀ ဆိုရင္ 3.5G သံုးလို႔ ရႏုိင္ၿပီး က်ပ္ ၃၀၀၀၀ ဖိုးဆိုရင္ 25G သံုးႏုိင္ ပါတယ္။

တစ္လအတြင္း ဒီ ေဒတာေတြ သံုးမကုန္ဘူးဆိုရင္လည္း ေရွ႕လအထိ ဆက္ၿပီးသယ္သြား နိုင္တာမို႔ ေပါင္းကူး ေဒတာလို႔ ေခၚျခင္းပါပဲ။

ျမန္မာ နိုင္ငံက ဆက္သြယ္ေရး ေအာ္ပေရတာ သံုးခု အနက္ Ooredoo ရဲ႕ ေပါင္းကူး ေဒတာဟာ သံုးရ အတန္ဆံုးလို႔ ေျပာရင္လည္း မမွားပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ အင္တာနက္ ေနွးလို႔ စိတ္ညစ္ ေနသူေတြ အတြက္ Ooredoo ရဲ႕ 4G အင္တာနက္ ကြန္ယက္စနစ္က ေျဖရွင္း နိုင္ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ယခင္က သတင္းစာ ဝယ္ဖတ္ တတ္သူဟာ မိုဘိုင္းဖုန္း တစ္လံုးရွိရင္ ဘယ္ေနရာ ဘယ္ေဒသမွာ မဆို ဘာျဖစ္ေနတယ္ ဆိုတာ မိုဘိုင္းဖုန္းနဲ႔ အင္တာနက္ သံုး႐ံုနဲ႔ သိႏုိင္ၿပီး ယခင္က TV ေရွ႕ ငုတ္တုတ္ ထိုင္ၿပီး ႐ုပ္သံ ဇာတ္လမ္းတြဲေတြ ၾကည့္တတ္ သူေတြဟာလည္း မိုဘိုင္းဖုန္း တစ္လံုးနဲ႔ ကိုယ္ႀကိဳက္ တတ္တဲ့ ႐ုပ္သံ တြဲေတြကို အိတ္ကပ္ ထဲထည့္ သယ္သြားႏုိင္တဲ့ အထိ လူမႈဘဝေတြ ေျပာင္းလဲ လာခဲ့ၿပီ ဆိုတာကေတာ့ ေသခ်ာခဲ့ပါၿပီ။

From : မဇၩိမ မီဒီယာ

Originally published at - http://www.mizzimaburmese.com/article/28564

Read More »

Friday, June 23, 2017

ေစာင့္ေလမ်ဳိးႏြယ္




မိဘရယ္လို႔ ျဖစ္လာရင္ သားသမီး အတြက္ ဂုဏ္ယူခ်င္ ၾကသလို သားသမီးေတြ ကလည္း မိဘေတြ ေက်နပ္ေအာင္ လုပ္ျပ ခ်င္တဲ့ စိတ္ေတြ ရွိၾက ပါတယ္။

မိမိတို႔ ေအာင္ျမင္သလို သားသမီးေတြ ကိုလည္း ေအာင္ျမင္ aစခ်င္ၾကတာ မိဘတိုင္းရဲ႕ဆႏၵပါပဲ။ မိမိတို႔ရဲ႕ ႀကီးျမတ္တဲ့ ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ မ်ဳိး႐ုိးကုိ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္း ေစခ်င္ၾက ပါတယ္။ သားသမီး ေတြကုိ မိဘရဲ႕ အေမြခံထိုက္ သူေတြ အျဖစ္ အျမဲျမင္ခ်င္ ၾကပါတယ္။

ကြၽန္မသား မူလတန္းတက္ေတာ့ ငါးႏွစ္ေက်ာ္ပါၿပီ။ သူက တျခားကေလးေတြထက္ ေျခာက္လေလာက္ ပိုႀကီးေနေတာ့ အသိဥာဏ္က လူရည္လည္ပါတယ္။

အတန္းထဲမွာ သူငယ္ခ်င္းေတြနဲ႔ စကားႏိုင္လုၾကရင္း ဆရာမက သူတို႔ကို ဖ်န္ေျဖတဲ့ အခါမွာ သားအေမက ဆရာ၀န္လို႔ ေျပာတတ္ ပါတယ္။

သူ႔ဆရာမနဲ႔ စကားစပ္မိရင္း ကြၽန္မကို ေျပာျပေတာ့ ဆရာမ ကိုလည္း ေတာင္းပန္ ခိုင္းလုိက္ ပါတယ္။ သူ႔ကိုလည္း ေနာင္အခါ ဘယ္ေတာ့မွ အေမအေၾကာင္း မေျပာရဘူး။ အေမနဲ႔ေျပာၿပီး အႏိုင္မပိုင္းရဘူးလို႔ ပိတ္ပင္လိုက္ပါတယ္။ သူက ဘာရယ္မဟုတ္ဘဲ ေျပာလိုက္ေပမယ့္ ႀကီးလာတဲ့အခါမွာ အေမကို အားကိုးတဲ့ အက်င့္ပါသြားမွာစိုးလို႔ တားျမစ္လိုက္တာပါပဲ။

ကြၽန္မတကၠသိုလ္တက္တုန္းကလည္း ရန္ကုန္မွာ ေဆြမ်ိဳးတစ္ဦးမွမရိွ အသိမိတ္ေဆြလည္းမရိွဘဲ ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးၿပီး တစ္ေယာက္တည္း တက္ခဲ့ရ ပါ တယ္။ ရန္ကုန္ကေန နယ္ျပန္ရင္လည္း ကိုယ့္ဘာသာ လက္မွတ္ ၀ယ္ၿပီး ျပန္ပါတယ္။ နယ္ကေန ရန္ကုန္ျပန္ရင္ အေဖက ကားလက္မွတ္ကို ေနရာေကာင္း ရေအာင္ ႀကိဳျဖတ္ခိုင္းပါတယ္။

႐ုံးက လူႀကီးေတြအတြက္ ‘မ၀တ’ ခုံဆိုတာ ေရွ႕ဆုံးမွာ အျမဲခ်န္ထားေလ့ရိွေတာ့ အေဖက သူ႔နာမည္ေျပာခိုင္းၿပီး လက္မွတ္ျဖတ္ခိုင္းရင္ ေနရာေကာင္း ရပါတယ္။ အေဖမသိေအာင္ ကားလက္မွတ္ကို ကိုယ့္ဘာသာ ျဖတ္လာရင္ ခုံနံပါတ္က အျမဲတမ္းေနာက္ဘက္ ေရာက္တတ္ပါတယ္။

ကြၽန္မကေတာ့ အေဖ့နာမည္ေျပာၿပီး လက္မွတ္ျဖတ္ရတာကို လုံး၀မႀကိဳက္ေတာ့ ကိုယ့္ဘာသာပဲျဖတ္ၿပီး ေနာက္ဘက္ကခုံမွာပဲ ေက်ေက်နပ္နပ္ ထိုင္တာပါပဲ။

အေဖ့အရိွန္အ၀ါကိုသုံးၿပီး ဘယ္ေနရာမွာမွ အက်ိဳးအျမတ္ မယူခဲ့တဲ့အတြက္လည္း ဘ၀မွာ သိကၡာရိွရိွ ေက်နပ္ခဲ့ပါတယ္။

မိဘရဲ႕အရွိန္အ၀ါကို လုံး၀အားမကိုးဘဲ ဆင္းရဲဒုကၡခံၿပီး မ်ိဳး႐ုိး သိကၡာကို ေစာင့္ေရွာက္သူ သားေကာင္း တစ္ဦးအေၾကာင္း ပါ၀င္တဲ့ ဇာတ္ကားေလးကို ၾကည့္ မိေတာ့ ေလးစား အားက် မိပါတယ္။

Faith of My Fathers ဆိုတဲ့ ဇာတ္ကား ေလးက ဗီယက္နမ္စစ္မွာ တိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့တဲ့ ေလယာဥ္သူရဲေကာင္းေလး ဂြၽန္မက္ကိန္းရဲ႕ ေအာက္ေမ့ တမ္းတ စရာ အျဖစ္ အပ်က္ကို ႐ိုက္ကူး ထားပါတယ္။ ေကာလိပ္ တက္ေနသူ ဂြၽန္မက္ကိန္းဟာ အရာရာမွာ ေလ်ာ့ရဲတယ္။ ရည္မွန္းခ်က္ ေရရာမႈ မရိွ ဘူးဆိုၿပီး ဖခင္ ေရတပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးက ေရတပ္ ေလ့က်င့္ေရး သင္တန္းေက်ာင္းကို ပို႔လိုက္ ပါတယ္။



အဘိုးေရာ အေဖပါ ဒီေက်ာင္းမွာပဲ တက္ခဲ့ ၾကတာမို႔ သားကိုလည္း တက္ေစခ်င္ေၾကာင္း ေျပာဆုိၿပီး ဖခင္က လိုက္ပို႔ပါတယ္။ ေက်ာင္းေရွ႕မွာ ကားရပ္ေတာ့ ေရတပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးျဖစ္လို႔ အေရးတယူ လုပ္ေပမယ့္ သားကို ႏႈတ္ဆက္ၿပီး အေပါက္၀က လွည့္ျပန္ သြားပါတယ္။

ေက်ာင္းမွာ ေနရမယ့္ အခန္းက စုတ္ျပတ္ေနလို႔ ေစာဒက တက္မိသူ မက္ကိန္းဟာ အျပစ္ေပး ခံရ ပါေတာ့တယ္။ အဓိက ငါ့အတြက္နဲ႔ အေဖ အရွက္ရေအာင္ မလုပ္ဘူးဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ ျပင္းထန္တဲ့ သင္တန္း ၿပီးခဲ့ ပါတယ္။

ဗီယက္နမ္ စစ္ျဖစ္ေတာ့ ၁၉၆၇ မွာ မက္ကိန္းတို႔ ေလယာဥ္အုပ္စုက ဟႏိြဳင္းကို ဗုံးၾကဲဖို႔ တာ၀န္က် ပါတယ္။ မက္ကိန္းရဲ႕ေလယာဥ္ ပစ္ခ်ခံ ရၿပီး ရန္သူ အဖမ္းခံ လိုက္ရပါတယ္။ အသက္ မေသေပမယ့္ ေျခေထာက္နဲ႔ လက္က်ိဳး သြားသူ မက္ကိန္းကုိ ေရတပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးရဲ႕ သားမွန္း သိေတာ့ စုံစမ္း စစ္ေဆးၾက ပါတယ္။ မက္ကိန္းနဲ႔ အတူေန အက်ဥ္းသားႏွစ္ဦးမွာ တစ္ဦးက လြတ္ၿငိမ္း ပါသြား ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ဦးကေတာ့ ျပန္ဖို႔ အည့ံမခံႏိုင္ေတာ့ ထုပ္တန္းမွာ တြဲေလာင္းဆြဲထားတာ ႐ိုက္ႏွက္ႏွိပ္စက္တာ ေတြ႔ခဲ့ ရပါတယ္။ ဖခင္ႀကီးက အက်ဥ္းသားေတြ လြတ္လာတိုင္း သား မပါရင္ အဖမ္းခံ ရတဲ့ နယ္ေျမ အထိသြားၾကည့္ၿပီး ေမွ်ာ္တတ္ ပါတယ္။

တစ္ႏွစ္ခြဲၾကာေတာ့ မက္ကိန္းကို ျပန္လႊတ္မယ္လို႔ ညႇိႏႈိင္း ပါတယ္။ စဥ္းစား ဦးမယ္ လို႔ေျပာတဲ့ သူ႔ကိုႏွိပ္စက္ ၾကပါတယ္။ သူတို႔ ေရးထားတဲ့ စာကုိ မိုက္ခြက္ နားမွာ ကပ္ၿပီး ဖတ္ခိုင္း ပါတယ္။

အညံ့ခံေၾကာင္းနဲ႔ ဗီယက္နမ္ ျပည္သူေတြကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း ေျပာရမယ့္ စာရြက္ကို လက္မွတ္ မထိုးလို႔ ႏွိပ္စက္ ၾကျပန္ ပါတယ္။ သူ အရင္ျမင္ ခဲ့သလို လက္ေနာက္ျပန္ ႀကိဳးခ်ည္ၿပီး ထုပ္တန္းေပၚ မွာဆြဲ ထားၾက ပါတယ္။ အညံ့ခံတဲ့ စာဖတ္ၿပီး လက္မွတ္ထိုးသူေတြဟာ ျပန္သြားရေၾကာင္းနဲ႔ အည့ံမခံသူေတြဟာ ႏိွပ္စက္ ခံေနရတာကို သိသြား ပါတယ္။

မက္ကိန္းဟာ အဘိုးျဖစ္သူရဲ႕ သတၱိလည္းရိွ၊ ဂုဏ္သိကၡာလည္း ရိွခဲ့တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြကို ျပန္ေတြးပါတယ္။

အေဖျဖစ္သူ ေျပာထားတဲ့ သိက ၡာမရိွရင္ ဘာမွ မရိွဘူးဆိုတဲ့ စကားေလး ကိုလည္း ႏွလုံးသြင္း ပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ မက္ကိန္းကို သုံးႀကိမ္ တိတိ လႊတ္ေပးဖို႔ ညႇိေပမယ့္ မက္ကိန္းရဲ႕ ေခါင္းမာ မႈေၾကာင့္ မျပန္ရပါဘူး။ ေသမယ့္ရက္ကို ေမွ်ာ္ရင္း ေထာင္ထဲမွာပဲ ေနေတာ့ မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၁၉၇၃ မွာေတာ့ အေမရိကန္ ၾကား၀င္ ေစ့စပ္ေရးအဖြဲ႕ေတြေၾကာင့္ အက်ဥ္းသား အားလုံး လြတ္လာ ခဲ့ပါတယ္။ ျပန္ေရာက္ လာသူ မက္ကိန္းဟာ ဖခင္ႀကီးကို ေတာင္းပန္ ပါတယ္။ ေၾကညာခ်က္ စာရြက္ေၾကာင့္သူ ၀မ္းနည္း ရေၾကာင္း ေျပာဆိုပါတယ္။

လြတ္ၿပီးျပန္လာသူ အက်ဥ္းသားမ်ားရဲ႕ ျပန္လည္ေျပာဆိုတာေတြေၾကာင့္ သားရဲ့စိတ္ဓာတ္ကိုသိေနသူ ဖခင္ႀကီးကေတာ့ မက္ကိန္းကို သားအတြက္ အေဖ ဂုဏ္ယူ ပါတယ္လို႔ သားအဖႏွစ္ဦးေျပာရင္း ဇာတ္လမ္း သိမ္းထား ပါတယ္။

ကြၽန္မတို႔ႏိုင္ငံမွာေတာ့ မိဘရဲ႕ အရိွန္အ၀ါကို အသုံးခ်ၿပီး ကိုယ္ေကာင္းစားဖို႔ လုပ္ေနၾကသူေတြကို ေတြ႔ေန ရပါတယ္။

မိဘရဲ႕လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြ ရာထူးအာဏာေတြကို မီွခိုၿပီး ကိုယ္က်ိဳးရွာေနသူ သားသမီးေတြ မိဘရဲ႕ ႂကြယ္၀ခ်မ္းသာမႈေတြေပၚမွာ သာယာေနသူေတြလည္း မ်ားလာ ပါတယ္။

မိဘေတြကလည္း သားသမီးေတြကို ကိုယ့္အားကိုယ္ကိုးတတ္တဲ့ မိဘကို အမွီခိုကင္းတဲ့ သားသမီးေတြျဖစ္ေအာင္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။

ဘယ္သူမဆို မိမိကိုယ္ပိုင္အရည္အခ်င္း အစစ္အမွန္မဟုတ္ခဲ့ရင္ ေရရွည္တည္တံ့ဖို႔ ခက္ခဲပါလိမ့္မယ္။ ကိုယ္ပိုင္အရည္အခ်င္းနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ဘ၀ေတြသည္သာ စိတ္အခ်ရဆုံးနဲ႔ လူသားအားလုံးအတြက္ သိကၡာလည္းရိွ၊ ဂုဏ္လည္းရိွတဲ့ဘ၀ေတြသာ ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။

Writer: ေဒါက္တာ မုိးမုိးသီ

From : Eleven news

Originally published at - http://news-eleven.com/opinions/38482

Read More »

ေရာ့စ္ထုိ၏ ေမာ္ဒယ္ႏွင့္ ျမန္မာ့ စီးပြားေရး ပ်ံတက္ခ်ိန္




ဇြန္လ ၆ ရက္ ေန႔က ေနျပည္ေတာ္တြင္ က်င္းပ ခဲ့သည့္ Myanmar Investment Forum 2017 ၌ စီမံကိန္းႏွင့္ ဘ႑ာေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီး က ယခု ၂၀၁၇ ခုႏွစ္သည္ ႏိုင္ငံ့ စီးပြားေရး ေထာင္တက္ နိုင္မည့္၊ ဦးေမာ့ႏိုင္မည့္ အေျခ အေနမ်ဳိး ေျပာသြား သည္ဟု သတင္းမ်ား တြင္ ဖတ္႐ႈ ရသည္။

ဝန္ႀကီးက ‘‘ၿပီးခဲ့တဲ့၊ ကုန္ဆံုး ခဲ့တဲ့ တစ္ႏွစ္တာ ကာလက Runway (ေလ ယာဥ္ေျပးလမ္း) မွာ ေျပးတဲ့ အခ်ိန္ ကာလ သတ္မွတ္တယ္။ ဒီႏွစ္၊ ဒီ ကာလ ကေတာ့ Runway ကေန ကမၻာေျမႀကီးရဲ႕ Gravity (ကမၻာ့ ဆြဲငင္အား)ကို ဆန္႔က်င္ ၿပီးေတာ့၊ တြန္းကန္ ၿပီးေတာ့ Jetpower နဲ႔ ေလထဲကို Take off လုပ္တဲ့ႏွစ္ပဲ’’ ဟု ေျပာၾကား ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ ခံ ပုဂၢိဳလ္တို႔၏ မိန္႔ခြန္းမ်ား၊ မွာ ၾကားခ်က္မ်ားၿပီးလွ်င္ စီးပြားေရး၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈတို႔ သည့္ သက္ဆုိင္သည့္ ဌာနမ်ားမွ ထိပ္တန္းတာဝန္ရွိသူတို႔၏ ႏႈတ္ ထြက္စကားမ်ားသည္ ျပည္သူလူ ထု စိတ္ဝင္စားမႈ အရွိဆံုးျဖစ္ သည္။

အထူးသျဖင့္ ႏိုင္ငံ့စီးပြား ေရးဆုိင္ရာ သတင္းစကားျဖစ္ သည္။ အစိုးရက႑မ်ားမွ ျပည္ သူ႔ဝန္ထမ္း၊ ပုဂၢလိကက႑မွ ဝန္ထမ္း၊ ပ်ံက်အလုပ္သမားမ်ား မွစ၍ ကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္းငယ္မ်ား၊ အေသးစားလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ကုမၸ ဏီႀကီး ပိုင္ရွင္မ်ားအဆံုး ႏိုင္ငံ သားအားလံုးသည္ သူ႔အေျခ အေန၊ သူ႔အဆင့္ကိုလိုက္၍ ႏိုင္ငံ့ စီးပြားေရးအေျခအေနကို စိတ္ဝင္ စားလ်က္ရွိသည္။

အိမ္တစ္အိမ္၊ မိသားစုတစ္စု အေျခအေနကဲ့သို႔ ပင္ျဖစ္၏။ တစ္မိသားစုတစ္ခုလံုး စီးပြားေရးအေျခအေနေကာင္းပါ မွ မိသားစုဝင္မ်ားအားလံုး အစစ အရာရာ ေျပေျပလည္လည္ရွိ မည္။ အျခားေသာ အေရးအရာ မ်ားတြင္လည္း သာသာယာယာရွိ ႏိုင္မည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံ့စီးပြား ေရးကို ေကာင္းမြန္လာေစလိုျခင္း ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးအတြက္ အဓိကက်သည့္ ဝန္ႀကီးဌာန၏ ထိပ္တန္းပုဂၢိဳလ္ျဖစ္သူ ဝန္ႀကီး တစ္ဦးမွ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအလား အလာကို ယခုကဲ့သို႔ ရည္ၫႊန္း ေျပာဆိုမႈသည္ ၎တို႔၏ အား ထုတ္လုပ္ကိုင္ေနမႈကို ေဖာ္ျပ သည့္ သေဘာျဖစ္ ေသာ ေၾကာင့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အတြက္ အားရ စရာျဖစ္သည္။

သို႔ေသာ္ ထုိေျပာ ဆုိခန္႔မွန္းခ်က္သည္ လက္ေတြ႕ ျဖစ္ေပၚေနေသာ အေျခအေနႏွင့္ ထင္ဟပ္ျခင္း ရွိ၊ မရွိဆိုသည္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အားလံုးအတြက္ စဥ္းစား စရာျဖစ္လာေလသည္။

လူတိုင္းသည္ ၎တို႔က်င္ လည္ရာနယ္ပယ္အေျခအေနကို အျခားအရာထက္ပိုသိ၊ ပို၍ကြၽမ္း ဝင္မႈရွိသည္။ အေကာင္အဆိုး၊ ေရွ႕အလားအလာစသျဖင့္ အေျခအေနအရပ္ရပ္အတြက္ သံုးသပ္ႏုိင္စြမ္းလည္း ရွိႏိုင္ၾက၏။

ဥပမာ ေပၚလစီဆိုင္ရာ အက်ပ္အတည္းကို အျခားသူမ်ားထက္ ေပၚလစီေရးဆြဲသူမ်ား ပိုသိသကဲ့သို႔ လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာ အခက္အခဲမ်ားကို ေပၚလစီကို အေကာင္ အထည္ေဖာ္ေနသူမ်ား ပိုသိ သည္။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ရာတြင္ ႀကံဳေတြ႕ေနရ ေသာ အခက္အခဲမ်ားကိုလည္း စီးပြားေရးသမားမ်ား၊ လုပ္ငန္းရွင္ မ်ားကသာ ပိုသိလိမ့္မည္။လက္ လုပ္လက္စားမ်ားအပါအဝင္ ဝင္ ေငြနည္း လူတန္းစားတို႔၏ ေန႔စဥ္ စားဝတ္ေနေရး အက်ပ္အတည္း အတြင္းေရးကိုမူ ကာယကံရွင္တို႔ က လက္ေတြ႕က်က် ခံစားသိရွိ ေနမည္မွာ ေသခ်ာသည္။

တစ္ ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ ျဖတ္သန္းခဲ့ၿပီး သည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေျခ အေနမွာ အားလံုးသိၿပီးျဖစ္၏။ ႏိုင္ငံ၏ မက္ခ႐ို စီးပြားေရးအေျခ အေနကိုျပေသာ ကိန္းဂဏန္း အေတာ္မ်ားမ်ားက ျပသေနသည္။

ျပည္တြင္းထုတ္လုပ္မႈ (ဂ်ီဒီပီ)ႏွင့္အခြန္ေကာက္ခံရရွိမႈ အေျခအေနမ်ား တျဖည္းျဖည္းျမင့္မားမႈ ရွိလာေနသည့္တိုင္ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရးကို ေဖာ္မယ္က႑ထက္ အင္ေဖာ္မယ္က႑က ပို၍ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လႊမ္းမိုးေနဆဲျဖစ္သည္။

ေငြေၾကးလဲလွယ္မႈႏႈန္း၊ ေငြတန္ဖိုး အတက္အက်အေျခအေန၊ ကုန္သြယ္မႈလိုေငြ ႏွင့္ ဘတ္ဂ်က္လိုေငြအေျခအေနတို႔ကိုလည္း ၾကည့္ႏိုင္သည္။

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ အႀကီးအငယ္တို႔ကို ေမးျမန္းႏိုင္သည္။ စားသံုးသူလူတန္းစား အလႊာလႊာ အသီးသီးဝင္ေငြအေျခအေန၊ အလုပ္အကိုင္ အေျခ အေန ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ၊ ကုန္ေစ်းႏႈန္း အေျခအေန၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးကုန္က် စရိတ္ စသျဖင့္ လက္ရွိ ရင္ဆိုင္ေနရေသာ အေျခအေနကိုၾကည့္၍ အနာဂတ္ (အနီးဆံုး ကာလ) အေျခအေနကို စိတ္ကူးျဖင့္ မွန္းဆမႈ အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိေနၾကလိမ့္မည္။

ယခုျမန္မာ့စီးပြားေရး တိတ္ခ္ေအာ့ဖ္ (Take off) ျဖစ္ေတာ့မည္ဟု စကားသံၾကားရသည္မွာ အားတက္စရာ အလြန္ေကာင္း၏။ လက္ေတြ႕ရင္ ဆိုင္ေနရေသာ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ ခံစားၾကည့္ေသာအခါတြင္မူ မ်က္ကလဲဆန္ပ်ာ ျဖစ္ကုန္သည္။

ယခု ရည္ၫႊန္းေျပာဆိုေသာ တိတ္ခ္ေအာ့ဖ္ (Take off)ဆို သည့္ စီးပြားေရးအေျခအေနသည္ အေမရိကန္ စီးပြားေရးပညာရွင္ ေရာ့စ္ထုိ (Rostow)၏ အဆင့္ငါး ဆင့္ပါ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေမာ္ ဒယ္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာ တတိ ယေျမာက္အဆင့္၊ အခ်ိန္ကာလ ကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္မည္ဟု ထင္ သည္။

အေျခအေနအရပ္ရပ္ ျပင္ ဆင္ ျဖည့္ဆည္းၿပီးမႈႏွင့္အတူ ေျမ ျပင္ေျပးလမ္းက်ယ္တြင္ တျဖည္း ျဖည္း အရွိန္တုိးျမႇင့္ ေမာင္းႏွင္ၿပီး ေနာက္ ေျမျပင္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ ဘက္ ေဝဟင္သို႔ ပ်ံတက္သည့္ ေလ ယာဥ္တစ္စီး အေျခအေနမ်ဳိးျဖစ္ မည့္ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရး အားေကာင္း လာမႈကို ဆိုျခင္းျဖစ္သည္။

စီးပြား ေရး တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘဝ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေဘာဂေဗဒ သင္ခန္းစာ မ်ားထဲတြင္ ေရာ့စ္ထုိ၏ စီးပြား ေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အိုင္ဒီယာတို႔ကို သင္ ယူဖတ္႐ႈခဲ့ဖူးသည္။

ေရာ့စ္ထုိ၏ ေမာ္ဒယ္သည္ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ အေစာပိုင္းကာလမ်ားက ထင္ ရွားခဲ့ေသာ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ သီ အိုရီမ်ားထဲက တစ္ခုျဖစ္သည္။ ထိုအခ်ိန္ ထုိ ကာလသည္ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီး ၿပီးစီးခဲ့သည့္ ဆယ္ စုႏွစ္ကာလ အနည္းငယ္ေက်ာ္ လာၿပီး စစ္ေအးကာလ အထြတ္ အထိပ္ ေရာက္ရွိေနသည့္ အခ်ိန္ ကာလျဖစ္သည္။

စစ္ဒဏ္သင့္ႏုိင္ ငံမ်ား၊ ကိုလိုနီျပဳခံရသည့္ဘဝမွ လြတ္ေျမာက္လာသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား အတြက္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အတြက္ ႐ုန္းကန္ေနရခ်ိန္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး ထုိအခ်ိန္က ေရာ့စ္ထုိ၏သီအုိရီ မွာ ေဝဖန္မႈမ်ား ရွိေနသည့္ၾကား ကပင္ ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက မ်က္စိက်ခဲ့ၾကသည့္ အေျခအေန တြင္ ရွိခဲ့သည္။

ေရာ့စ္ထုိ၏အဆိုအရ စီးပြား ေရးအေဆာက္အအံုမ်ားသည္ ပိုမိုအားေကာင္းသည့္ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဆီသို႔ ဦးတည္သြားရာတြင္ အဆင့္မ်ားစြာကို ျဖတ္သန္းရန္ ရွိသည္ဟု ဆုိထား၏။ အဆင့္ တစ္ဆင့္ ၿပီးစီးမွ အျခားအဆင့္ တစ္ခုဆီသို႔ ေရာက္ရွိႏုိင္မည္ျဖစ္ ၿပီး အဆင့္မ်ားသည္ အက်ဳိး အေၾကာင္း ဆက္စပ္မႈျဖင့္ သဘာ ဝက်က် တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ တက္သြားျခင္းျဖစ္သည္ဟုလည္း ယူဆသည္။

ထုိအဆင့္ငါးဆင့္မွာ ပထမဆံုး ကနဦးအဆင့္ျဖစ္သည့္ သမား႐ိုးက် လူ႔အဖြဲ႕အစည္း အဆင့္ (Traditional Society)၊ ဒုတိယအဆင့္ျဖစ္သည့္ ပ်ံတက္ ႏိုင္သည့္ ကာလမတိုင္ခင္ အဆင့္ (Pre-Condition to Take-off)၊ တတိယအဆင့္ျဖစ္သည့္ ပ်ံတက္ သည့္အဆင့္ (Take-off)၊ စတုတၳအဆင့္ျဖစ္သည့္ တည္ၿငိမ္ ရင့္က်က္ မႈဆီသို႔ ဦးတည္သည့္ အဆင့္ (Drive to Maturity)ႏွင့္ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ျဖစ္သည့္ ပၪၥမ အဆင့္မွာ တစ္ႏုိင္ငံလံုးအားျဖင့္ စားသံုးမႈပမာဏ ျမင့္မား၍ အား ေကာင္းလာေသာအဆင့္(Age of High Mass Consumption) ျဖစ္ သည္။



ပထမဆံုးအဆင့္တြင္ လူ႔ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္သည္ ႐ိုးရာ ဓေလ့ ထံုးစံမ်ား၊ သမား႐ိုးက် နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းျပဳ ရပ္တည္ ၾကသည့္ အေျခအေနတြင္ ရွိသည္။

လယ္ ယာစိုက္ပ်ဳိးေရးကို အေျခခံသည့္ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံုျဖစ္ၿပီး ဝမ္းစာေရးကို အေျချပဳ စိုက္ပ်ဳိး ထုတ္လုပ္ေသာေၾကာင့္ ေရာင္း ဝယ္ေဖာက္ကားမႈ အနည္းငယ္ သာ ျဖစ္ထြန္းမႈရွိသည္။ ေခတ္မီွ နည္းပညာမရွိ၊ ဘ႑ာေရးအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား မထြန္းကားေသးဘဲ စုေဆာင္းမႈမွာလည္း သိသိသာ သာ မရွိေပ။

အရင္းအႏွီးပမာဏ ႏွင့္ လုပ္သားထုတ္လုပ္မႈစြမ္းရည္ မွာလည္း နိမ့္က်လ်က္ရွိသည္။ ဒုတိယအဆင့္တြင္ စိုက္ပ်ဳိးေရး က႑ ထုတ္လုပ္မႈ၌ စက္ကိရိ ယာ အသံုးျပဳမႈမ်ားျပားလာၿပီး ထုတ္လုပ္မႈ ပိုလွ်ံမႈရွိလာသည္။ ကုန္သြယ္မႈလည္း ပိုမိုျဖစ္ေပၚလာ သည္။

ဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ား ထြန္း ကားမႈမ်ား အပါအဝင္ စီးပြားေရး ဆုိင္ရာ အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ထြန္းကားလာၿပီး စုေဆာင္းမႈႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏမွာလည္း ျမင့္မားမႈရွိလာသည္။ အေျခခံ အေဆာက္အအံုမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမ်ား ႏွင့္အတူ ႏိုင္ငံရပ္ျခားအကူအညီ မ်ား၊ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာမ်ား ျဖစ္ ထြန္းမႈလည္း ရွိလာသည္။

တတိယအဆင့္မွာမူ ယခု ၾကားရသည့္ ေလယာဥ္ပ်ံကဲ့သို႔ အထက္သို႔ပ်ံတက္မည့္ တိတ္ခ္ ေအာ့ဖ္ (Take off) စီးပြားေရး အေျခအေနျဖစ္ထြန္းမည့္ အဆင့္ ျဖစ္သည္။ စီးပြားေရးအေဆာက္ အအံုတစ္ခု၏ မူလအေျခအေန တစ္ခုမွ ပို၍ျမင့္မားေသာအဆင့္ တစ္ခုသို႔ ေျပာင္းလဲရန္ စတင္ သည့္အခ်ိန္ျဖစ္သည္။

စီးပြားေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားတြင္ သမား ႐ိုးက် နည္းလမ္းမ်ား၊ သတ္မွတ္ ခ်က္မ်ားေနရာတြင္ ႏိုင္ငံတကာ စံသတ္မွတ္ခ်က္မ်ား အစားထုိး က်င့္သံုးႏိုင္ သည့္ အဆင့္ျဖစ္ၿပီး လယ္ယာ က႑ထက္ စက္မႈ က႑ႏွင့္ ဝန္ေဆာင္မႈက႑မ်ား အေပၚ မွီခိုမႈမ်ားလာသည္။ စက္ မႈလက္မႈ ထုတ္ကုန္မ်ား အမ်ား အျပား ရွိလာသည္။

ႏိုင္ငံ၏ ဥစၥာ ဓန ႂကြယ္ဝမႈျမင့္တက္လာကာ ႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးအေျခအေန သည္ စုစုေပါင္းဝင္ေငြ၏ ၅ ရာ ခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိသည္။ ဘဏ္စနစ္ လည္း အားေကာင္း လာသည္။ ႏိုင္ငံအတြင္းရွိ စီးပြားေရးက႑ အလိုက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈသည္ အေပါင္းလကၡဏာ ေဆာင္လာ ၿပီး စီးပြားေရးက႑မ်ားသည္ မွန္မွန္ လည္ပတ္ လ်က္ရွိသည့္ အဆင့္ ျဖစ္လာသည္။

စတုတၳအဆင့္တြင္ စီးပြား ေရး အေဆာက္အအံုအတြင္း၌ တီထြင္ ႀကံဆမႈမ်ား ျဖစ္ထြန္းေန ၿပီး ထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာအမ်ဳိး အစား စံုလင္စြာ တိုးတက္ထြန္း ကားလာသည္။ နည္းပညာအ သစ္မ်ားျဖင့္ ကုန္စည္သစ္မ်ား ထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းလည္း ရွိလာၿပီး စက္မႈက႑ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အလြန္ အမင္း အားေကာင္းေနခ်ိန္ျဖစ္ သည္။

က႑အလိုက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္မႈမ်ားႏွင့္အတူ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အေျခအေနသည္လည္း စီးပြားေရးအေဆာက္အအံု တစ္ခု လံုးေပၚတြင္ အက်ဳိးသက္ေရာက္ မႈ ရွိေနသည္။

ႏိုင္ငံသားတစ္ဦး ခ်င္း၏ အမွန္ဝင္ေငြ ျမင့္မားလာ ၿပီး စုေဆာင္းမႈႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ပမာဏသည္လည္း ႏိုင္ငံ့ဝင္ေငြ ၏ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ တိုးျမင့္လာသည့္ အေျခ အေနျဖစ္သည္။ ပၪၥအဆင့္သည္ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံု တစ္ ခုလံုးရွိ စားသံုးသူမ်ား၏ အသံုး စရိတ္ သံုးစြဲမႈ ျမင့္မားေနၿပီး စား သံုးမႈပမာဏ အားေကာင္းေန သည့္အခ်ိန္ ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံ၏ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈဖူ လံုေရးက႑ ဝန္ေဆာင္မႈအတြက္ အသံုးစရိတ္ ပိုမိုသံုးစြဲမႈမ်ားရွိလာ ၿပီး ဝန္ေဆာင္မႈက႑ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အလြန္အမင္း ျဖစ္ေနျခင္းျဖစ္ သည္။

အလယ္အလတ္တန္းစား ဝင္ေငြရွိ လူတန္းစားဦးေရ တုိး တက္မ်ားျပားလာၿပီး ႏိုင္ငံတြင္း၌ ကုန္ပစၥည္း အမ်ဳိးအစားမ်ဳိးစံုကို ဝယ္ယူစားသံုးမႈပမာဏမွာလည္း ျမင့္မားလ်က္ရွိသည္။

ေရာ့စ္ထုိေမာ္ဒယ္၏ ကန္႔ သတ္ခ်က္မ်ား၊ အားနည္းခ်က္ မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဝဖန္မႈမ်ား ရွိခဲ့ဖူးသည္။ ေရာ့စ္ထုိသည္ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပတို႔တြင္ ေျပာင္းလဲျဖစ္ေပၚေနေသာ ႏိုင္ငံ မ်ား၏ အေျခအေနကိုသာ အေျခ ခံေလ့လာခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ကိုလိုနီ အျပဳခံခဲ့ရသည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ား ႏွင့္ပတ္သက္၍ ထည့္သြင္းစဥ္း စားထားမႈ မရွိခဲ့ေပ။ ကမၻာေပၚရွိ သယံဇာတပိုင္ဆိုင္မႈ၊ ရာသီဥတု၊ လူဦးေရ၊ ဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ပံု စသျဖင့္ မတူညီသည့္ အေျခခံ မ်ားရွိသည့္ ႏိုင္ငံမ်ား အေနျဖင့္ ေရာ့စ္ထုိ၏ အုိင္ဒီယာအတိုင္း ပံု မွန္ျဖစ္စဥ္ႏွင့္ တူညီစြာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ရန္မွာ မျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း သံုး သပ္သူမ်ားလည္း ရွိသည္။

ကြဲ ျပားျခားနားေသာ အေျခအေန အရပ္ရပ္ ေပါင္းစပ္ဖြဲ႕စည္းထား ေသာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတစ္ရပ္၏ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္မွာ နည္းပညာ၊ ႏိုင္ငံသား မ်ား၏ အယူအဆ သေဘာထား၊ ေပၚ လစီ၊ အစိုးရလုပ္ထံုးလုပ္နည္း စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ား အေရး ႀကီးေသာ အခန္းက႑တြင္ရွိေန သည္၊ ေထာက္ျပထားသည္ဟု လည္း သုေတသီအခ်ဳိ႕ကလည္း ေထာက္ျပၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ေရာ့စ္ထုိ၏ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈေမာ္ဒယ္ရွိ ဒုတိယအဆင့္ ယူဆခ်က္ျဖစ္ သည့္ ေလယာဥ္ပ်ံတစ္စီး ေျမျပင္ မွႂကြတက္၍ ေလထဲသို႔မပ်ံတက္ ခင္ ေျပး လမ္းေၾကာင္း တစ္ ေလွ်ာက္တြင္ အရွိန္ျဖင့္ေျပးေနရ မည္ဆိုသည့္ အခ်က္မွာမူ ယေန႔ တုိင္ လက္ခံသင့္သည္ဟုယူဆ သည္။

ဆုိလိုသည္မွာ ထုိစီးပြား ေရးအေဆာက္အအံုအတြင္း၌ လို အပ္သည့္ အေျခအေနအရပ္ရပ္ ကို ျဖည့္ဆည္းထားၿပီး စီးပြားေရး က႑ အသီးသီးသည္ တစ္ဆင့္ ၿပီးတစ္ဆင့္ ျမင့္တက္လာေသာ ႏႈန္းမ်ားျဖင့္ တိုးတက္မႈရလဒ္မ်ား ရေနမည္ကို ဆိုလိုျခင္းျဖစ္သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသူ ႏိုင္ငံသား မ်ားအေနျဖင့္ ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရး ဖြံ႕ ၿဖိဳးတိုးတက္မႈကို ေမွ်ာ္လင့္ၾက သည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ပံု သဏၭာန္မမွန္ လည္ပတ္ခဲ့ေသာ စီးပြားေရး တစ္ရပ္ကို ငါးႏွစ္တာ ကာလ အခ်ိန္တိုအတြင္း ျမင့္မား ေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ရရွိလာႏိုင္ ေရးမွာ ျဖစ္ႏုိင္စြမ္းမရွိသည္ကို လူအမ်ားစု သေဘာေပါက္ေပ မည္။

လုပ္ငန္းရွင္မ်ား လုပ္သာ ကိုင္သာရွိေရး၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား ပိုမိုျဖစ္ထြန္း လာေရးႏွင့္ တရိပ္ရိပ္ ျမင့္တက္ ေနသည့္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကို က႑ အလိုက္ ထုတ္လုပ္မႈ၊ တင္သြင္း မႈမ်ားျဖင့္ ခ်ိန္ဆထိန္းေက်ာင္းေပး ႏုိင္ခဲ့လ်င္ပင္ စိတ္ေက်နပ္မႈရၾက လိမ့္မည္ဟု ထင္သည္။

ျပည္သူ လူထုသည္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္၊ စိတ္ ကူး အမ်ဳိးမ်ဳိးရွိႏုိင္သည္။ ျပည္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ ၎၏ စိတ္ ကူး၊ ဆႏၵမ်ားကို အလြယ္တကူ ထုတ္ေဖာ္ေျပာ ဆိုႏုိင္ေသာ္လည္း တာဝန္ရွိပုဂၢိဳလ္တစ္ေယာက္ျဖစ္ ပါက သာမန္ျပည္သူတစ္ေယာက္ ကဲ့သို႔ အလြယ္တကူေျပာဆိုရန္ မျဖစ္ႏိုင္ေပ။ ထုိပုဂၢိဳလ္၏ ႏႈတ္ ထြက္ စကားသည္ ႏိုင္ငံ့အေရး အရာ၊ ႏုိင္ငံသူႏုိင္ငံသားမ်ား ခံ စားမႈမ်ားေပၚတြင္ သက္ေရာက္မႈရွိႏုိင္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

အထူးသျဖင့္ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ကုန္သြယ္ေရးကိစၥမ်ားသည္ အကဲဆတ္လြန္းေသာ အေျခအေနရွိေသာေၾကာင့္ သတိႀကီးႀကီးထားႏုိင္ခဲ့လွ်င္ ေကာင္း၏။

ႏိုင္င့့ံ စီးပြားေရးအေျခအေနႏွင့္ ပတ္သက္ပါက ျပည္တြင္းအေျခအေန အရပ္ရပ္၊ အေျပာင္းအလဲျမန္ေနေသာေဒသတြင္း၊ ႏုိင္ငံတကာအေျခအေနမ်ား၊ သီအိုရီမ်ား၊ေပၚလစီမ်ား၊ သုေတသနေတြ႕ရွိခ်က္မ်ား စသျဖင့္ အေျခအေနအရပ္ရပ္ကို ကိုးကားခ်င့္ခ်ိန္၍ ပကတိအေျခအေနႏွင့္ အနီးကပ္ဆံုး အလား အလာကို ခန္႔မွန္းေမွ်ာ္လင့္ ေျပာဆိုျခင္းသည္သာ အယံုၾကည္ရဆံုးရလဒ္ျဖစ္ႏုိင္ၿပီး ႏိုင္ငံသားလုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူမ်ားအတြက္ အမွန္ တကယ္ ဝမ္းသာစရာေကာင္း သည့္ သတင္းျဖစ္ေပမည္။

ႏိုင္ငံသားမ်ားအားလံုး ေမွ်ာ္ လင့္ခ်က္ျဖင့္ အသက္ရွင္ၾက၏။ အေျခအေနအားလံုးကို လြတ္ လပ္စြာ စိတ္ကူးယဥ္ႏိုင္သည္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေလယာဥ္ႀကီး ကိုလည္း ေကာင္းကင္ျပာျပာထဲ သို႔ ပ်ံတက္သြားေစခ်င္သည္မွာ ႏိုင္ငံသားအားလံုး၏ စိတ္ကူးဆႏၵ ျဖစ္မည္။ မည္သည့္အခ်ိန္ ပ်ံ တက္ႏုိင္မည္နည္း။

လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္က စီးပြားေရးေပၚလစီ ၁၂ ခ်က္ ခ်မွတ္ထားခဲ့ၿပီးျဖစ္ သည္။ ထုိေပၚလစီမ်ားေအာက္ တြင္ မည္သည့္ကုန္စည္ႏွင့္ဝန္ ေဆာင္မႈကို မည္ကဲ့သို႔ ထုတ္လုပ္ မည္၊ မည္သူတို႔ (မည္သည့္ေစ်း ကြက္)အတြက္ ထုတ္လုပ္မည္ဆုိ ေသာ အေျခခံေမးခြန္းမ်ားကို ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားထား ၿပီး ျဖစ္သင့္သည္။

မည္သည့္ က႑မ်ားကို ဦးစားေပးထုတ္လုပ္ မည္တို႔ကို သတ္မွတ္ၿပီးသားျဖစ္ မည္၊ ဦးစားေပးက႑မ်ားကို ဆက္စပ္၍ အျခားက႑မ်ား တစ္ ႏြယ္ငင္ တစ္စင္ပါ မည္သို႔တုိး တက္လာေစရန္ စီစဥ္ထားၿပီးျဖစ္ မည္။

ဦးစားေပးက႑မ်ား အား လံုးကို ေပၚလစီမ်ား၊ အေသးစိတ္လုပ္ငန္း စီမံခ်က္မ်ားႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ေနရမည္။ ႏုိင္ငံတကာေစ်းကြက္၊ ထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာ၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈတို႔ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ ရြက္ေနသည့္ အေျခအေနျဖစ္မည္။

ျပည္တြင္းလူ႔စြမ္းအား အရင္းအျမစ္ ပ်ဳိးေထာင္ေရးကို စနစ္တက် အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေနၿပီး ျပည္တြင္း၌ အတိုင္း အတာတစ္ခုအထိ အသံုးခ်ႏိုင္ သည့္ အေျခအေန ရေနမည္။ အင္ စတီက်ဴးရွင္းမ်ား အားေကာင္း လာၿပီး ဥပေဒစိုးမိုးမႈ ဒီဂရီမွာ လည္း ျမင့္မားေနမည္။ ယံုၾကည္ စိတ္ခ်ရသည့္ မက္ခ႐ို စီးပြားေရး အေျခအေနျပ ကိန္းဂဏန္းမ်ား မွာလည္း တစ္ႏွစ္ၿပီးတစ္ႏွစ္ အေပါင္းလကၡဏာျပလ်က္ ျမင့္ တက္မႈရွိေနမည္။

ထုိအေျခအေန မ်ား ျဖစ္ေနခဲ့ပါလွ်င္ ျမန္မာ့ စီး ပြားေရး ေလယာဥ္ႀကီးသည္ ေျမ ျပင္ေျပးလမ္းတြင္ အရွိန္ႏွင့္ေျပး လ်က္ရွိေနသည္ဟု ယူဆႏုိင္ သည္။

မၾကာမီႏွစ္မ်ားအတြင္း၌ ထပ္ဆင့္ ျမင့္မားေသာအေျခအေန မ်ားကို ေရာက္ရွိေတာ့မည္ဟု ဆို ရမည္။ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေလ ယာဥ္ႀကီးပ်ံတက္ (Take off) ေတာ့မည္ဟု အားရဝမ္းသာျဖစ္ ၾကမည္။

ေလယာဥ္ႀကီး အထက္ ေကာင္းကင္သို႔ ပ်ံတက္သြားသကဲ့ သို႔ပင္ စီးပြားေရးအေဆာက္အအံုတစ္ရပ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ျမင့္မားလာရန္ အခ်ိန္ကာလမ်ားျဖင့္ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ဆယ္၊ သံုးဆယ္ျဖင့္ ၾကာျမင့္ တတ္သည္ဟု ဆုိသျဖင့္ ျပည္သူ လူထုမွာ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုအထိ အသည္းတထိတ္ထိတ္ ရင္တဖိုဖုိ ျဖင့္ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ စီးနင္းခံစားၾကရ ေပမည္။

လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ဝန္းက်င္က စီးပြားေရးပညာရွင္ေရာ့စ္ထုိ၏ ပံုေဖာ္ခဲ့သည့္အတုိင္း စိတ္ကူးယဥ္ႏုိင္ၾကေပလိမ့္မည္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရးအေဆာက္ အအံုအတြင္း စုေဆာင္းမႈ၊ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ နည္းပညာ၊ စီးပြားေရး အင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား ျပည့္စံုလံု ေလာက္မႈ အေျခခံအေဆာက္ အအံမ်ားႏွင့္ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ထုတ္လုပ္မႈ၊ သံုးစြဲမႈ၊ ဦးစားေပး က႑မ်ား သတ္မွတ္အေကာင္ အထည္ေဖာ္မႈ၊ အက္စ္အမ္အီး မ်ား ရပ္တည္ႏိုင္မႈ၊ တရားမဝင္ ကုန္သြယ္ေနမႈမ်ား ကာကြယ္မႈ ႏွင့္ စားသံုးသူကို ကာကြယ္ေပးမႈ စသည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးေလ ယာဥ္ႀကီး မုိးေကာင္းကင္ထဲ အမွန္တကယ္ ပ်ံတက္ႏိုင္ေရး အတြက္ အားျဖည့္ေပးႏုိင္သည့္ အေျခအေနမ်ား မည္သို႔ရွိေန သနည္း။

ထုိအေျခအေနမ်ား အျပင္ ေဒသတြင္းႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာ စီးပြားေရးဝန္းက်င္ အေျခအေန မ်ားကိုပါ ေမ့ေလ်ာ့မထားရန္လို သည္။ အကယ္၍ အေျခအေန အရပ္ရပ္ကို ေကာင္းစြာျပင္ဆင္ ထားၿပီးျဖစ္ပါက ေျပးလမ္းတစ္ ေလွ်ာက္ အရွိန္ႏွင့္ေျပးေနသည့္ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေလယာဥ္ႀကီး သည္ မၾကာမီွ အခ်ိန္ အတြင္း၌ ေကာင္းကင္ထဲသို႔ ေသခ်ာေပါက္ စတင္ ပ်ံတက္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ႏိုင္ပါသည္။

(ေဖာ္ျပပါေဆာင္းပါးသည္ စာေရးသူ၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္)

From : 7 Day daily news by: ေစာႏိုင္(အသံုးခ်ေဘာဂေဗဒ)

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/99708

Read More »