နိုင္ငံတကာနွင့္ ျပည္တြင္းသတင္း၊ နည္းပညာ၊ ေဆာ့ဝဲလ္ႏွင့္ ဗဟုသုတမ်ား

အားေပးၾကတဲ့မိတ္ေဆြမ်ား

Showing posts with label ေဆာင္းပါး. Show all posts
Showing posts with label ေဆာင္းပါး. Show all posts

Thursday, May 25, 2017

လူထုသံဃာနဲ႔ လူတစုသံဃာ




ဒီကေန႔ ဆိုရင္ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံရဲ႕ ဒုတိယ အႀကိမ္ အစည္း အေဝးကို စတင္ က်င္းပ ေနပါၿပီ။ ညီလာခံ မတိုင္ခင္ တလ ေလာက္ အတြင္းမွာ အမ်ိ်ဳးသားေရး ဝါဒီ၊ မ်ိဳးခ်စ္ ေတြလို႔ ကိုယ့္ ကိုယ္ကို ေႂကြးေၾကာ္ ထားသူ ေတြနဲ႔ ဘာသာေရး စိတ္ ျပင္းထန္ၾကတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္နဲ႔ ရဟန္း သံဃာ အခ်ိဳ႕ရဲ႕ ဘာသာျခား၊ လူမ်ိဳးျခား မုန္းတီး မႈေတြကို ဦးတည္ ေစႏုိင္တဲ့ လႈပ္ရွား လႈံ႔ေဆာ္မႈေတြ တျဖည္းျဖည္း ပိုစိပ္ လာခဲ့တာကို သတိျပဳ ခဲ့မိ ပါတယ္။

ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔က သာသနာေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး သူရဦးေအာင္ကိုအေပၚ ေနျပည္ေတာ္ ေရနံ႔သာေဘာလံုးကြင္းမွာ ဆႏၵျပတဲ့အျဖစ္အပ်က္၊ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမိဳ႕နယ္မွာ ေမလ ၉ ရက္ေန႔ ညက ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡ၊ ဧၿပီလ ၂၈ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ သာေကတၿမိဳ႕နယ္၊ အေနာ္မာ ၁ ရပ္ကြက္မွ အစၥလာမ္စာသင္ေက်ာင္း ေလးေက်ာင္းအား အမ်ိဳးသားေရးအဖြဲ႔ဟု ၎တို႔ကိုယ္ကို အမည္ခံယူထားေသာအဖြဲ႔မွ ရဟန္းနဲ႔ လူပုဂၢိဳလ္မ်ားက အက်ပ္ကိုင္ပိတ္ခိုင္းမႈ အျဖစ္အပ်က္ေတြဟာ ဘယ္႐ႈေထာင့္ကၾကည့္ၾကည့္ ဘယ္လိုမွ မလုပ္အပ္တာေတြကို မၿငိမ္သက္ေအာင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အလြန္အႏၱရာယ္ႀကီးလွတယ္။

အဂၤလိပ္လို Religious Harmony/Racial Harmony လို႔ေခၚတဲ့ ဘာသာေပါင္းစံု၊ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ႏိုင္ေရးဟာ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔အတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္တယ္။ လြတ္လပ္စြာကိုးကြယ္ခြင့္ကို ၿခိမ္းေျခာက္တာဟာ တိုင္းျပည္ကို မၿငိမ္းခ်မ္းေအာင္ ၿခိမ္းေျခာက္ေနတဲ့သေဘာမို႔ အလြန္အျပစ္ႀကီးလြန္းလွပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ရပ္ဟာ လူေပါင္းမ်ားစြာရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ကို ဆြဲႏုတ္ဖ်က္ဆီးတတ္တဲ့ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး အဓိက႐ုန္းႀကီးေတြ ျဖစ္လာေအာင္ ယမ္းပံုႀကီးထဲ မီးစပစ္ထည့္ေနသလို လႈံ႔ေဆာ္တဲ့သေဘာမ်ိဳး သက္ေရာက္ေနတာမို႔ အကုသိုလ္လည္း အလြန္ႀကီးလွပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း အဓမၼနဲ႔ မတရားမႈကို ဆန္႔က်င္ရာမွာ အစဥ္အလာေကာင္းရွိၿပီး ကမာၻကေတာင္ အသိအမွတ္ျပဳၾကရတဲ့ “လူထုသံဃာ” ေတြျဖစ္တဲ့ ေရႊဝါေရာင္သံဃာေတာ္ေတြဟာ အထူးအစည္းအေဝးကုိ ေမလ ၂၀ ရက္ေန႔ကပဲ မဂၤလာေတာင္ညြန္႔ၿမဳိ႕နယ္ ေရႊဝါေရာင္ပညာဒါနေက်ာင္း (ေရႊေတာင္ေက်ာင္းတုိက္) မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး အစြန္းေရာက္ အမ်ဳိးသားေရးဝါဒီေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္သံဃမဟာနာယက ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ားရဲ႕ ထုတ္ျပန္ညႊန္ၾကားခ်က္ျဖစ္တဲ့ ဓမၼစက္ႏွင့္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ က်င့္ထုံးဥပေဒအခန္း ၂၀ အရ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနက အာဏာစက္နဲ႔ အေရးယူေဆာင္ရြက္ဖို႔ ေရႊဝါေရာင္သံဃာေတာ္ေတြက ေၾကညာခ်က္ထုတ္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကရပါတယ္။

အခုဆို သံဃမဟာနာယကအဖြဲ႔ကေန ျမန္မာျပည္အႏွံ႔အျပားမွာ စိုက္ထူထားတဲ့ (မဘသ) အဖြဲ႔ ဆိုင္းဘုတ္ေတြကို ၂၀၁၇ ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ ေနာက္ဆံုးထားၿပီး အၿပီးအပိုင္ ျဖဳတ္သိမ္းဖို႔၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေတြကုိ လုိက္နာျခင္းမရွိပါက ရဟန္းပုဂိၢဳလ္ျဖစ္လွ်င္ သံဃာ့အဖြဲ႔အစည္းဆုိင္ရာဥပေဒ ၂၀/၉၀ ျဖင့္ အေရးယူရန္၊ လူပုဂိၢဳလ္ျဖစ္လၽွင္ သက္ဆုိင္ရာ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားနဲ႔ အေရးယူမယ့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ထုတ္ျပန္ရတဲ့အဆင့္ကို ေရာက္လာခဲ့ရပါၿပီ။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျပည္သူမဲဆႏၵအမ်ားစုကိုရၿပီး အျပတ္အသတ္ အနိုင္ရခဲ့တာမို႔ လြတ္လြတ္ကၽြတ္ကၽြတ္ အစိုးရဖြဲ႔ႏုိင္ခဲ့တဲ့ အန္အယ္လ္ဒီအစိုးရ အာဏာလႊဲေျပာင္းရယူခ်ိန္ကစၿပီး အရွိန္ယူလာခဲ့တဲ့ မ်ိဳးခ်စ္ပုဂၢိဳလ္၊ မ်ိဳးခ်စ္ရဟန္းဆိုသူေတြရဲ႕ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ အေၾကာင္းျပၿပီး လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရး မုန္းတီးမႈ၊ ပဋိပကၡျဖစ္ေစႏုိင္တဲ့ လႈံ႔ေဆာ္ေရးသား ေျပာဆိုေဟာၾကားလုပ္ေဆာင္လို႔ ႏုိင္ငံရဲ႕ တည္ၿငိမ္မႈကို ေႏွာင့္ယွက္ဖ်က္ဆီးလာၾကတာဟာ အခုဆိုရင္ တည္ဆဲဥပေဒေတြကို ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ခ်ိဳးေဖာက္လာတဲ့အဆင့္ထိ အတင့္ရဲလို႔ လာခဲ့ၾကတာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အခုလို တိုင္းျပည္မၿငိမ္မသက္ျဖစ္ေအာင္ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ လႈံ႔ေဆာ္ဖန္တီးေနၾကတဲ့ သံဃာေတြဟာ အရင္စစ္အာဏာရွင္ အသိုင္းအဝုိင္းေတြထဲက အခြင့္ထူးခံခြင့္ စြန္႔လႊတ္ရမွာ စိုးရြံ႕ေနတဲ့သူတခ်ိဳ႕၊ အေျပာင္းအလဲကို မလိုခ်င္တဲ့လူအခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေထာက္ခံမႈရလို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးဝါဒမႈိင္းေတြမိလို႔ျဖစ္ျဖစ္ အသံုးခ်ခံေနရတဲ့ “လူတစုသံဃာ” အနည္းစုသာျဖစ္ပါတယ္။ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ ဝါဆိုသံဃာစာရင္းအရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရဟန္းအပါး (၂၈၁,၃၆၆) နဲ႔ သာမေဏ (၂၃၇,၂၂၇) ရွိတာမို႔ စုစုေပါင္း သံဃာအင္အား ၅ သိန္းေက်ာ္ရွိတယ္လို ေျပာႏုိင္ပါတယ္။

အထက္ကေျပာခဲ့တဲ့ “လူတစုသံဃာ” ေတြကို အနည္းစုသာျဖစ္တယ္လို႔ တိတိက်က် ဆုိႏုိင္ရျခင္းကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲက အေျဖေပးထားလို႔ပါပဲ။ အဲ့ဒီလူတစုနဲ႔ သံဃာေတြဟာ ၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ေနစဥ္ကာလမွာကတည္းက အန္အယ္လ္ဒီပါတီကို မဲမေပးဖို႔ ေျပာဆိုစည္း႐ုံးခဲ့ၾကသူေတြပါပဲ။ အဲ့ဒီသံဃာေတြသာ အင္အားႀကီးၿပီး အမ်ားစုျဖစ္ေနရင္ အန္အယ္လ္ဒီပါတီအေနနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မဲႏုိင္စရာအေၾကာင္း မရွိပါဘူး။

အခုလို ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရးကိစၥကို ေရွ႕တန္းတင္ၿပီး အန္အယ္လ္ဒီ အရပ္သားအစိုးရကို အျပစ္တင္ ေႏွာင့္ယွက္ေနၾကတဲ့ လူပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ရဟန္းေတြၾကည့္လိုက္ သမိုင္းအစဥ္အလာေကာင္းဆိုတာ ဗလာနတၳိ၊ သူတို႔ ေျပာေဟာေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ စကားေတြ၊ ကိုယ္အမူအယာ၊ ႏႈတ္အမူအယာ အားလံုးက သူတို႔ရဲ႕ ကိုယ္က်င့္သီလနဲ႔ အသိဉာဏ္အဆင့္အတန္း ဘယ္ေလာက္ရွိတယ္ဆိုတာကို ညႊန္ျပေနတာပါပဲ။ အဲ့ဒီ လူတစုရဲ႕ သံဃာေတြဟာ အလြန္ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ စစ္အာဏာရွင္ေတြေခတ္တုန္းက လူထုသံဃာေတြကို ႐ုိက္ႏွက္ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်၊ ေသေအာင္ တမင္ရဲဘက္စခန္းေတြပို႔၊ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြကို သူပုန္စခန္းဝင္စီးသလို စီးၿပီး ဖ်က္ဆီးသိမ္းပိုက္ခဲ့တဲ့ သမိုင္းအျဖစ္အပ်က္ေတြမွာ မပါဝင္ခဲ့ၾကတာမ်ားၿပီး ေရငံုႏႈတ္ပိတ္ေနခဲ့ၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ သမိုင္းဆိုတာ ညာလည္းမညာပါဘူး၊ ညႇာလည္းမညႇာတတ္ပါဘူး။

ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံေတြထဲမွာ အရွင္းသန္႔ဆံုးနဲ႔ ဘုရားေဟာတရားကို ေစာင့္ေရွာက္လိုက္နာေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အေကာင္းနဲ႔ အမွန္ဆံုး က်န္ရစ္တဲ့ႏုိင္ငံလို႔ ေျပာရင္ မမွားပါဘူး။ ယိုးဒယားနဲ႔ သီဟိုဠ္ႏုိင္ငံေတြေတာင္ အဲ့ဒီက ဗုဒၶဘာသာ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေတြက အာဏာပါဝါႏုိင္ငံေရးေနာက္ လိုက္လာၾကလို႔ နာမည္စပ်က္လာပါၿပီ။ ဘာသာေရးပါတီေတြေထာင္၊ ေလာကီ လူဝတ္ေၾကာင္ေတြ ကိစၥေတြမွာ ေဘာင္ေက်ာ္လာၾက၊ ေငြေၾကးအ႐ႈပ္အရွင္းေတြနဲ႔ ဗြက္ထလာေနၾကတာ ကမာၻ႔သတင္းေတြမွာ ဖတ္ေနရပါၿပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေထရဝါဒကေတာ့ အဲ့ဒီႏုိင္ငံေတြထက္ေတာ့ သန္႔ရွင္းစင္ၾကယ္ေသးတယ္လို႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။

တနည္းေျပာရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေထရဝါဒ ဗုဒၶဘာသာရဲ႕ ေနာက္ဆံုးခံတပ္ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီခံတပ္ကို မၿပိဳလဲေအာင္ မွန္ကန္တဲ့နည္းလမ္းနဲ႔ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္မယ့္ အစိုးရဟာ ဗုဒၶဘာသာ တရားအဆံုးအမေတြကို အႏွစ္သာရက်က် နားလည္က်င့္ႀကံေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ အန္အယ္လ္ဒီ ျပည္သူ႔အစိုးရပဲဆိုတာ အမွားအမွန္ ခြဲျခားတတ္သူတိုင္း ျမင္ႏုိင္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ ဗုဒၶဘာသာကို အမွန္တကယ္ ေစာင့္ေရွာက္ကာကြယ္ခ်င္ရင္ အန္အယ္လ္ဒီ ျပည္သူ႔အစိုးရကို ဝိုင္းရံထမ္းပိုး ကာကြယ္လို႔ ေျမေတာင္ေျမႇာက္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ တႏွစ္သားေက်ာ္ေက်ာ္ သက္တမ္းရွိတဲ့ အရပ္သားအစိုးရဆိုတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အပင္ေပါက္ကေလးကို အညြန္႔ခ်ဳိးသလို အညြန္႔ဆိတ္ၿပီး အတက္မထြက္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေနတာၾကတာေတြကို ဝိုင္းဝန္းကာကြယ္ေပးၾကရမွာပါ။ ေနာက္ဆံုး အန္အယ္လ္ဒီအစိုးရက ေစတနာနဲ႔ အမွားလုပ္မိရင္ေတာင္ လမ္းေလၽွာက္တတ္စ ကေလးေလးကို ထူေပး ကူေပးသလိုမိ်ဳး ေစာင့္ေရွာက္ၾကပါလို႔ အေလးအနက္ တူိက္တြန္းခ်င္ပါတယ္။

ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီအပင္ေလး အေညႇာက္ထြက္လာဖို႔ က်ေနာ္တို႔ျပည္သူေတြ အၾကာႀကီးေစာင့္ခဲ့ရ၊ ဘဝေတြ၊ အသက္ေတြ အမ်ားႀကီးေပးဆပ္ခဲ့ရတာကို ျဖတ္သန္းခဲ့ဖူးသူတိုင္း သိၾကပါတယ္။ ႐ုိး႐ုိးေလးစဥ္းစားၾကည့္လိုက္ပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ ၃၀ နီးပါး ဘဝေတြပ်က္ အသက္ေတြရင္းၿပီး အမ်ားျပည္သူေတြ အဖိႏွိပ္ခံဘဝက လြတ္ေျမာက္ဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ရဲ႕ အန္အယ္လ္ဒီပါတီဟာ ျပည္သူနဲ႔တသားတည္း အတူတကြ တႏိုင္ငံလံုး ႀကိဳးပမ္းခဲ့ၾကၿပီးမွ သူတို႔လက္ထက္မွာ အမ်ိဳးဘာသာ သာသနာကို နစ္နာေအာင္ ဘယ္ေတာ့မွ လုပ္မွာမဟုတ္ဘူးဆိုတာ စိတ္ခ်လက္ခ် ယုံၾကည္လို႔ရပါတယ္။

အထက္မွာေရးခဲ့တဲ့ “လူထုသံဃာ” ေတြဆိုတာ ျပည္သူနဲ႔အတူ သမိုင္းအဆက္ဆက္ တသားတည္း ထာဝရရပ္တည္ခဲ့ၾကၿပီး တာဝန္ေက်ပြန္ခဲ့ၾကတဲ့ အညတရ ရဟန္းေတာ္မ်ား ျဖစ္ၾကပါတယ္။ “လူထုသံဃာ” ေတြဟာ စစ္အာဏာရွင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း လက္ထက္ကတည္းက အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူ ဥပါသိကာ ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမေတြနဲ႔အတူ တေသြးတည္း တသားတည္း ရပ္တည္ၿပီး ေအာက္မွာေရးျပထားတဲ့ စစ္အာဏာရွင္ ဆန္႔က်င္ေရး သမိုင္းမွတ္တိုင္ေတြမွာ အေတြးအျမင္ မတိမ္းမေစာင္းဘဲ အစဥ္အလာ ႀကီးမားစြာ ပါဝင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

၁) စၾကာသီဟသံဃာ့အေရးအခင္း

၂) ၈၈၈၈ လူထုအေရးေတာ္ပံု

၃) ၁၉၉၀ ရွစ္ေလးလံုးႏွစ္ပတ္လည္္အေျချပဳ ပတၱနိကၠဳဇၨနကံေဆာင္ပြဲ

၄) ပခုကၠဴ အေရးအခင္းအေျချပဳ ပတၱနိကၠဳဇၨနကံေဆာင္ပြဲ

၅) ကမာၻေက်ာ္၂၀၀၇ ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး

၆) ဘာသာေရးအစြန္းေရာက္၊ မ်ိဳးခ်စ္အမည္ခံ အမ်ိဳးသားေရးအတု မ်က္ႏွာဖံုးခြာခ်မႈ လႈပ္ရွားမႈ

စတဲ့ သမိုင္းမွတ္တိုင္ေတြမွာ ဥပါသိကာ ဒါယကာ ျပည္သူေတြနဲ႔အတူ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္လြန္းလွတဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အပင္ပန္း ဆင္းရဲႀကီးစြာ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဘဝေတြရင္း အသက္ေတြႏွင္းၿပီး ေခတ္အဆက္ဆက္မွာ စြန္႔လႊတ္အနစ္နာခံ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတာ “လူထုသံဃာ” ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အထက္မွာေရးျပခဲ့တဲ့ သမိုင္းမွတ္တိုင္ေတြမွာ ႐ိုးသားရွင္းသန္႔စြာ ကိုယ္က်ိဳးမဖက္၊ မယိမ္းမယိုင္ က်ရာေနရာကေန တာဝန္ေက်ခဲ့ၾကတဲ့ ေရႊဝါေရာင္ သံဃာေတာ္မ်ား၊ ဘုရားရွင္ အဆံုးအမနဲ႔အညီ ဝိနည္းအတိုင္း ရဟန္းအလုပ္ကို အားထုတ္ ေက်ပြန္ၾကတဲ့ သံဃာေတာ္အရွင္သူျမတ္မ်ား၊ အမွန္တရားကို ေစာင့္ေရွာက္ခဲ့ၾကတဲ့ အညတရ ရဟန္းေတာ္မ်ား၊ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ဆန္႔က်င္ရင္း ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့ရေသာ ျမန္မာျပည္ တနံတလ်ားက အမွန္တရားဘက္ေတာ္သား “လူထုသံဃာ” အညတရ ရဟန္းေတာ္မ်ားရဲ႕ ေက်းဇူးတရားတို႔ကိုလည္း ဒီေဆာင္းပါးကေန ရည္မွန္းဦးခိုက္ ကန္ေတာ့ပါတယ္ ဘုရား။

လူမ်ိဳးျခား၊ ဘာသာျခား မုန္းတီးတဲ့ေရာဂါဟာ ၁၉၈၈ မတိုင္ခင္ထိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မစြဲကပ္ေသးပါဘူး။ ဒီေရာဂါဆိုးႀကီးကို သူတို႔ အာဏာလက္မလႊတ္ရေရးအတြက္ အသံုးခ်ဖို႔ မ်ိဳးႏွစ္အဆိပ္ပစ္ထည့္ၿပီး ျဖန္႔ခဲ့တာ အရင္စစ္အာဏာရွင္ေဟာင္း အသိုင္းအဝိုင္းေတြထဲက ေခါင္းမာဂိုဏ္းသားေတြပဲ ျဖစ္တယ္။

လူအမ်ားစုရဲ႕ ဘာသာတရားအျမင္၊ အသိတရား အေတြးအေခၚ နိမ့္က်က်န္ရစ္ခဲ့တာကို အျမတ္ထုတ္ၿပီး လမ္းမွားပို႔ခဲ့တာဟာ ၁၉၉၀ အႏိုင္ရ အန္အယ္လ္ဒီကို အာဏာမလႊဲေပးတာကို အေၾကာင္းျပ ဖံုးကြယ္ဖို႔ ၂၀၀၀ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္မွာ ဘာသာေရး၊ လူမ်ိဳးေရး မိႈင္းတိုက္မႈ ဆိုက္ဝါးအေနနဲ႔ စတင္လာတာျဖစ္တယ္။ ဒါကို ယံုၾကည္မိေနတဲ့ ျပည္သူေတြကို အလင္းျပဖို႔ အစိုးရအာဏာစက္တင္မကဘူး၊ ဓမၼစက္အျပင္ သံဃာအစစ္၊ သံဃာအမွန္ေတြျဖစ္တဲ့ “လူထုသံဃာ” ေတြရဲ႕ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕ ဆံုးမလမ္းညႊန္မႈေတြနဲ႔အညီ ေဟာေျပာ တရားျပသမႈေတြ၊ သိနားလည္တဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းကူညီမႈေတြနဲ႔ ဆရာ၊ ဒကာ ညီညြတ္စြာ လက္တြဲေျဖရွင္းၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ေရးရရင္ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူေတြကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ “လူထုသံဃာ” နဲ႔ အာဏာကို လက္မလႊတ္ခ်င္တဲ့ အခြင့္ထူးခံ လူနည္းစုကို ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳထားၿပီး လူမ်ိဳးျခား၊ ဘာသာျခား မုန္းတီးမႈေတြ ျဖန္႔ေဝလို႔ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕ အလိုေတာ္နဲ႔ ဆန္႔က်င္ေနတဲ့ လူမ်ိဳးေရး၊ ဘာသာေရးပဋိပကၡေတြ၊ စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ေနၾကတဲ့ “လူတစုသံဃာ” ဆိုတာ သမိုင္းအစဥ္အလာခ်င္းလည္း မတူသလို တန္ဖိုးခ်င္းမွာလည္း ကြာျခားပါတယ္။

အမ်ားျပည္သူ အက်ိဳးစီးပြားကို မေဖာ္ေဆာင္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ၊ တိုင္းျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းသာယာ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈကို အဟန္႔အတားျပဳေနတဲ့ ဘယ္လို လူပုဂၢိဳလ္၊ ရွင္ရဟန္း ျဖစ္ပါေစ၊ ျပည္သူလူထုတရပ္လံုးရဲ႕ မုန္းတီးရြံရွာမႈကိုခံရၿပီး မလွပတဲ့ သမိုင္းဆိုး သမိုင္းညစ္နဲ႔ နိဂံုးသတ္ရတယ္ဆိုတာ သတိျပဳေစခ်င္ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံသား လူပုဂၢိဳလ္၊ ရွင္ရဟန္းတိိုင္း အမွန္နဲ႔အမွား ခြဲျခားတတ္လ်က္ ေကာင္းေသာကံမ်ားသာ ျပဳႏိုင္ၾကပါေစ။

မင္းေကာင္းခ်စ္

ေမလ (၂၄) ရက္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္

From : ဒီဗြီဘီ

Originally published at - http://burmese.dvb.no/archives/208626

Read More »

တ႐ုတ္၏ ၾကားဝင္ ညွိႏွိုင္းမႈႏွင့္ ျမန္မာျပည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး




ဒုတိယ အႀကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လုံ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံသည္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၄ ရက္တြင္ စတင္ၿပီ ျဖစ္သည္။

ညီလာခံတြင္ NCA လက္မွတ္ ထိုးထားေသာ အဖြဲ႔ ၈ ဖြဲ႔ အျပင္ NCA မထိုး ရေသးသည့္ မည္သည့္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔မ်ား တက္မည္ ဆို
သည္မွာ ညီလာခံ မက်င္းပမီွ တရက္ အလိုထိ အမ်ား စိတ္ဝင္စားသည့္ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္ခဲ့သည္။

ညီလာခံ မတက္မီွ နာရီပိုင္း အလိုတြင္ သိရသည့္ NCA မထိုးေသးသည့္ အဖြဲ႕မ်ားမွ တက္ေရာက္ ၾကမည့္ အဖြဲ႔မ်ားမွာ ေယဘုယ် တြက္ခ်က္ ထားသည့္ UNFC မွ အဖြဲ႔မ်ား မဟုတ္ဘဲ UWSA ကို ဗဟိုျပဳ ထားသည့္ ေျမာက္ပိုင္းမွ အဖြဲ႔ ၇ ဖြဲ႔ ျဖစ္ေနသည္ကို ေတြ႔ရွိ ရပါသည္။

ညီလာခံ မတိုင္မီွ ရပ္တည္ ေဖာ္ျပ ခ်က္မ်ား အရ ေျမာက္ပိုင္း မဟာမိတ္ အဖြဲ႔မ်ား အေနႏွင့္ ၎တို႔ ဖြဲ႔စည္းထားေသာ ျပည္ေထာင္ စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမႈ
ေကာ္မတီ အေနႏွင့္သာ ေဆြးေႏြး မည္ဟု ရပ္ခံ ထားၿပီး ညီလာခံတြင္ ပါဝင္ ေဆြးေႏြးခြင့္ မရဘဲ အထူး ဖိတ္ၾကား ထားသူ အေနႏွင့္သာ တက္ေရာက္ျခင္း
မျပဳ ဟူ၍ ျဖစ္သည္။

အလားတူပင္ UNFC/ DPN အေနႏွင့္လည္း ပါဝင္ ေဆြးေႏြးခြင့္ မရွိဘဲ အထူး ဖိတ္ၾကားသူ ေလ့လာသူ အဆင့္ႏွင့္ ဆိုပါက မတက္ေရာက္ဟု ထုတ္ျပန္ေျပာဆို ထားခဲ့ၾကသည္ျဖစ္သည္။

လက္ေတြ႔တြင္ UNFC/ DPN အေနႏွင့္ ၎တို႔ ရပ္တည္ခ်က္ အတိုင္း အထူး ဖိတ္ၾကားသူ အေနျဖင့္ တက္ေရာက္ခဲ့ ျခင္း မရွိေပ။ ၎တို႔အေနႏွင့္ ပါဝင္ေဆြးေႏြး ဆုံးျဖတ္ခြင့္ မရွိသျဖင့္ တက္ေရာက္မည္ မဟုတ္ေၾကာင္း ဖက္ဒရယ္ ဒီမိုကေရ စီျပည္ေထာင္စုကို ဦးတည္သည့္ နိုင္ငံေရးေတြ႔ဆုံပြဲမ်ားကို ႀကိဳဆိုေထာက္ခံ ဝန္းရံ ပံ့ပိုးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ညီလာခံ မစမီွ နာရီပိုင္း အလိုတြင္ ေၾကညာခဲ့သည္ကို ေတြ႔ခဲ့ရၿပီး ညီလာခံသို႔ တက္ေရာက္ ခဲ့ျခင္း မရွိေပ။

လြန္ခဲ့ေသာ ၂ လခန႔္က NCA ထိုးေတာ့မည္ဟု တစ္ေျပး ခန႔္မွန္းျခင္းခံရေသာ UNFC အဖြဲ႕ဝင္ ၄ ဖြဲ႕အေနႏွင့္ ညီလာခံတြင္ ပါဝင္ျခင္းမရွိသည္မွာ ခန႔္မွန္းတြက္ခ်က္ခဲ့ၾကသည္မ်ားႏွင့္ ေျပာင္းျပန္ျဖစ္ခဲ့ရသည္ဟု ဆိုရမည္။

ညီလာခံတြင္ တက္နိုင္ေျခ နည္းသည္ဟု ယူဆထားခဲ့ေသာ ေျမာက္ပိုင္း ၇ ဖြဲ႕ကေတာ့ ညီလာခံမစမီ တရက္အလိုတြင္ ညီလာခံတက္ရန္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။ ထိုအခ်င္းအရာသည္ တ႐ုတ္၏ၾကားဝင္ညွိႏွိုင္းမႈေၾကာင့္ဆိုျခင္းကို အားလုံး ေတြ႕ ရွိခဲ့ရသည္။

တ႐ုတ္၏ၾကားဝင္ညွိႏွိုင္းမႈ

ဒုတိယအႀကိမ္ ၂၁ ရာစုပင္လုံညီလာခံတြင္ အထူးဖိတ္ၾကားသူ ၉ ဖြဲ႕ဖိတ္ၾကားရာတြင္ ေျမာက္ပိုင္း ၇ ဖြဲ႕မွ UWSA/NDAA/ KIA/SSPP ၄ ဖြဲ႕ပါဝင္ခဲ့ေသာ္လည္း MNDAA/ TNLA/ AA အဖြဲ႕၃ ဖြဲ႕ ပါဝင္ျခင္းမရွိခဲ့ေပ။ ထိ့ုျပင္ ေျမာက္ပိုင္းမဟာမိတ္မ်ား က ၎တို႔ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ျပည္ေထာင္စု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးမႈေကာ္မတီအေနႏွင့္သာ ေဆြးေႏြးမည္ဟု ေၾကညာထား ရာ အစိုးရအေနႏွင့္လည္း ထိုေကာ္မတီအား ဦးတည္ဖိတ္ၾကားျခင္းမရွိသျဖင့္ ညီလာခံတက္ရန္ ျဖစ္နိုင္ေျခနည္းပါးခဲ့သည္။

ထိုအခ်ိန္ တ႐ုတ္သံတမန္မ်ားက ႏွစ္ဖက္ညွိႏွိုင္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရသည္။ တဖက္ကလည္း တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႕ မ်ားအား ေကာ္မတီအေနႏွင့္ မဟုတ္ေတာင္မွ ၇ ဖြဲ႕စလုံးအား ဖိတ္ၾကားပါက တက္ေရာက္ရန္ အထူးဖိတ္ၾကားသူအေနႏွင့္ ဖိတ္ၾကားျခင္းကို လက္ခံရန္ ညွိႏွိုင္းနိုင္ခဲ့သည္။ ထိုအေျဖထြက္ရန္ အႀကိမ္ႀကိမ္ ညွိႏွိုင္းခဲ့ရသည္ဟု ဆိုသည္။

ထို႔အတူ တ႐ုတ္သံတမန္ မစၥတာဆြန္ေကာ့ရွန္သည္ ၂၀၁၇ ေမလ ၂၂ ရက္ေန႕ ညေနပိုင္းအထိ ျမန္မာအစိုးရေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံညွိႏွိုင္းခဲ့သည္။ သတင္းထုတ္ျပန္ျခင္းမရွိေသာ္လည္း တပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ႏွင့္ပါ ညွိ ႏွိုင္းခဲ့ဖြယ္ရာရွိသည္ဟု သုံးသပ္ရသည္။

သို႔ႏွင့္ ေနာက္ဆုံးတြင္ ညီလာခံတြင္ ဖိတ္ၾကားျခင္းမရွိေသးေသာ MNDAA/ TNLA/ AA အဖြဲ႕ ၃ ဖြဲ႕အား UPDJC ၏ ဖိတ္ ၾကားမွုသည္ ၂၀၁၇ ေမလ ၂၂ ရက္တြင္ ထြက္ေပၚလာခဲ့သည္။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလ ၂၃ ရက္တြင္ ေျမာက္ပိုင္း ၇ ဖြဲ႕သည္ ေနျပည္ေတာ္သို႔ ညီလာခံတက္ေရာက္ရန္ ေရာက္လာျခင္းသည္ ႏွစ္ ဖက္ရပ္တည္ခ်က္မ်ားအား ၾကားဝင္ညႇိႏွိုင္းေပးမွုေၾကာင့္ျဖစ္သည္ကို ေတြ႕ရေပသည္။

PSLF/TNLA တအာင္း ပေလာင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕၏ ေမ ၂၃ ရက္ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္လည္းေကာင္း ULA/ AA ရခိုင္တိုင္းရင္းသား လက္ နက္ကိုင္အဖြဲ႕၏ ေမ ၂၃ ရက္ ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္လည္းေကာင္း တ႐ုတ္အစိုးရ၏ တိုက္တြန္းေမတၱာရပ္ခံခ်က္ေၾကာင့္ ၎တို႔ အ ေနႏွင့္ ညီလာခံတက္ေရာက္လာေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည့္အျပင္ အဆိုပါညီလာခံတြင္ မည္သည့္ သ ေဘာတူညီခ်က္မွ လက္မွတ္ေရးထိုးမည္မဟုတ္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။

လက္ရွိ တ႐ုတ္၏ ၾကားဝင္ညွိႏွိုင္းမႈသည္ ေဆြးေႏြးပြဲစားပြဲေပၚေရာက္ေအာင္ႏွင့္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္နိုင္ရန္ ပထမအဆင့္ အ ေနႏွင့္ စီစဥ္နိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း ေရရွည္သေဘာတူညီခ်က္မ်ားရေအာင္ တ႐ုတ္တို႔ မည္သို႔ၾကားဝင္ ညွိႏွိုင္းေပးမည္၊ မည္သည့္ သေဘာထားႏွင့္ေဆာင္႐ြက္မည္က စိတ္ဝင္စားဖြယ္ ျဖစ္ေတာ့သည္။

ျမန္မာျပည္၌ တ႐ုတ္၏ပါဝင္ပတ္သက္မႈမ်ား

တ႐ုတ္တို႔သည္ ျမန္မာျပည္အေရးမ်ားတြင္ ယခင္ကလည္း ပါဝင္ပတ္သက္ဖူးသည္သာျဖစ္သည္။ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရၿပီး မၾကာမီ ျမန္မာျပည္တြင္းဝင္ေရာက္လာခဲ့ေသာ ကူမင္တန္တပ္မ်ားအား တိုက္ထုတ္ရာတြင္ တ႐ုတ္ႏွင့္ျမန္မာ ပူး ေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားရွိခဲ့သည္။ ထိုစဥ္ ႏွစ္နိုင္ငံစလုံး ကူမင္တန္အား တိုက္ထုတ္ရန္ ဘုံဦးတည္ခ်က္တူညီသျဖင့္ ေကာင္း မြန္စြာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္နိုင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုရမည္။

ဒုတိယအႀကိမ္ ျမန္မာျပည္အေရးတြင္ တ႐ုတ္တို႔ပါဝင္ပတ္သက္မႈမွာ ၁၉၆၇/ ၆၈ မွစ၍ ျမန္မာျပည္အေရွ႕ေျမာက္ပိုင္းတြင္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီအား အလုံးအရင္းႏွင့္ ကူညီခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္ ယဥ္ေက်းမႈေတာ္လွန္ေရးႏွင့္အတူ ေပၚ ထြက္လာသည့္ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၏ေပၚလစီအတိုင္း နိုင္ငံတကာ အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူမ်ား ပစၥည္းမဲ့မ်ားေတာ္လွန္ေရးမ်ားအား ကူညီခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ေမာ္စီတုန္းကြယ္လြန္ၿပီး ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ တိန႔္ေရွာက္ဖိန္ တက္လာသည္မွစ၍ တ႐ုတ္ျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီ၏ ေပၚလစီ တစတစ ေျပာင္းလဲသြားသည္။ နိုင္ငံတကာေတာ္လွန္ေရးမ်ားအား ကူညီသည္ကို ရပ္တန႔္ခဲ့သည္။ ေဈးကြက္ စီးပြားေရးႏွင့္အတူ ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝသည့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံထူေထာင္ေရးျဖစ္ခဲ့သည္။ ခ်မ္းသာျခင္းသည္ မဂၤလာတပါးျဖစ္ခဲ့ သည္။ ၁၉၈၀ ခုႏွစ္ေနာက္ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီအပါအဝင္ နိုင္ငံတကာကြန္ျမဴနစ္ပါတီအား ကူညီျခင္းအား ေလွ်ာ့ခ် ရပ္တန႔္ခဲ့သည္။

ထိုေပၚလစီ၏အက်ိဳးဆက္အျဖစ္ ၁၉၉၀ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းတြင္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ စီးပြားေရးဆက္ဆံမႈ ရင္းႏွီးျမႇုပ္နံွမႈႏွင့္ကုန္သြယ္မႈမ်ားတြင္သာ အာ႐ုံစိုက္ခဲ့သည္။ ထိုအခ်က္မ်ားမွ ေတြ႕ရသည္မွာ တ႐ုတ္တို႔၏ ျမန္မာျပည္တြင္း ပါဝင္ပတ္သက္မႈမွာ တ႐ုတ္တို႔၏ေပၚလစီေပၚ၌သာ အေျချပဳထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

၁၉၆၈ ခုႏွစ္က ျမန္မာျပည္အေရွ႕ေျမာက္ လူထုၾကား မည္သည့္အုံႂကြမႈမွ မရွိဘဲ ဗမာျပည္ကြန္ျမဴနစ္ပါတီအား အလုံးအ ရင္းႏွင့္ေထာက္ခံၿပီး ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ ပို႔ေဆာင္ခဲ့ျခင္းမွာ တ႐ုတ္တို႔၏ကိုင္စြဲသည့္ေပၚလစီေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ အလားတူ ပင္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း စစ္အစိုးရကို လူထုက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဆန႔္က်င္ေနခ်ိန္တြင္ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီေရးအား မ်က္ကြယ္ျပဳ၍ အဆိုပါ စစ္အစိုးရႏွင့္ဆက္ဆံ၍ စီးပြားေရးအက်ိဳးအျမတ္ကိုသာ အဓိကထားခဲ့သည္မွာလည္း တ႐ုတ္တို႔ ကိုင္စြဲသည့္ ေပၚလစီႏွင့္သာ သက္ဆိုင္ေပသည္။

တ႐ုတ္တို႔အေနႏွင့္ အစိုးရခ်င္း ဆက္ဆံစီးပြားကူးသန္းလုပ္ရန္သာ ျဖစ္ၿပီး ျမန္မာျပည္တြင္း နိုင္ငံေရးျပႆနာကို ထည့္ သြင္းတြက္ခ်က္ျခင္းမရွိေပ။ မည္သည့္ျမန္မာအစိုးရႏွင့္မဆို ဆက္ဆံမည္သာျဖစ္သည္။

အခ်ိဳ႕က ယူဆၾကသည္မွာ ဗိုလ္ေနဝင္းလက္ထက္ တ႐ုတ္ႏွင့္ သံတမန္ဆက္ဆံေရးေၾကာင့္ ဗကပအား အျပတ္ျဖတ္နိုင္ခဲ့သည္ဟု ယူဆၾကသည္။ လက္ေတြ႕တြင္ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ တိန႔္ေရွာက္ဖိန္ တက္ၿပီး တ႐ုတ္ေပၚလစီ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ဟု ဆိုမွ မွန္ကန္ေပမည္။

ဆိုလိုသည္မွာ ၿပီးခဲ့သည့္ကာလပိုင္း တ႐ုတ္တို႔ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ပတ္သက္မႈမ်ားတြင္ တ႐ုတ္တို႔သည္ ၎တို႔ စြဲကိုင္ထား ေသာ ေပၚလစီမ်ားေပၚတြင္ အေျချပဳၿပီး ျမန္မာျပည္တြင္း နိုင္ငံေရးျပႆနာကို ၾကည့္ျမင္သည္ကို သတိျပဳရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ယခုအႀကိမ္ တ႐ုတ္၏ပါဝင္မႈ

ယခုအႀကိမ္ ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတြင္ တ႐ုတ္တို႔ ပါဝင္လာမႈသည္ တ႐ုတ္တို႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ရန္ ႀကိဳးပမ္းေန ေသာ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမႀကီးတြင္ အစိတ္အပိုင္းတခုျဖစ္ေနေသာ ျမန္မာျပည္တြင္ တည္ၿငိမ္မႈရရန္အတြက္ ျဖစ္သည္ဟု နိုင္ငံေရး အကဲခတ္ အားလုံးက သုံးသပ္ၾကသည္။

တ႐ုတ္တို႔အေနႏွင့္ ၎တို႔၏ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမအတြက္ ျမန္မာျပည္တြင္ တည္ၿငိမ္ေသာ အေျခအေနရရွိရန္ မည္သည့္ အဆင့္အထိ မည္သို႔မည္ပုံ ပါဝင္ပတ္သက္မည္မွာ အလြန္စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းသည္ဟု ဆိုရမည္။ ကာလရွည္ၾကာ ေသာ ျမန္မာျပည္ လက္နက္ကိုင္ပဋိ့ပကၡအတြင္း ဝင္ေရာက္ဖ်န္ေျဖညွိႏွိုင္းသည္မွာ ေကာင္းေသာကိစၥဟု ဆိုနိုင္ေသာ္ လည္း မည္သို႔ၾကည့္ျမင္၍ ခ်ဥ္းကပ္မည္ဆိုသည္ကလည္း အေရးႀကီးလွေပသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျပႆနာတြင္ အဓိက နက္နက္ရွိုင္းရွိုင္း ေျဖရွင္းရန္ လိုအပ္ေနသည့္ျပႆနာမွာ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ျပႆနာျဖစ္သည္။ ၾကားဝင္ညႇိႏွိုင္းၾကသည့္ တ႐ုတ္တို႔အဖို႔ ထိုျပႆနာကို ေလးေလးနက္နက္ သေဘာေပါက္ရန္ လိုသည္။

ထိုျပႆနာကို ေလးနက္မွသာ ညႇိႏွိုင္းဖ်န္ေျဖမွုမ်ားသည္ အံဝင္ေပလိမ့္မည္။ အနာႏွင့္ ေဆးတည့္ေပလိမ့္မည္။ ေခတ္သစ္ ပိုးလမ္းမအတြက္ တည္ၿငိမ္မွုရွိရန္ဆိုသည့္ တဖက္တည္းက ခ်ဥ္းကပ္ေျဖရွင္းရန္ ႀကိဳးစားပါက အဆင္ေျပရန္ ခက္ခဲေပ လိမ့္မည္။

ျမန္မာျပည္ဆိုင္ရာ အေမရိကန္သံတမန္ေဟာင္းလည္းျဖစ္ လက္ရွိ USIP ေခၚ အေမရိကန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအင္စတီက်ဴ႕ အ ႀကီးတန္း အႀကံေပး Priscilla Clapp က ပထမအႀကိမ္ႏွင့္ ဒုတိယအႀကိမ္ ညီလာခံအၾကား အဟန႔္အတားျဖစ္ေစေသာ ကိစၥမ်ားအစား ေရွ႕ဆက္သြားနိုင္ေအာင္ တ႐ုတ္က သုံးသပ္လုပ္ေဆာင္သည္ျဖစ္နိုင္ေၾကာင္း၊ တ႐ုတ္သည္ ယခင္က ႏွစ္ဖက္ကစားသည့္ပုံစံမ်ိဳးဟု ျမင္ေၾကာင္း၊ ယခုေျပာင္းလဲသြားသည္ဟု ထင္ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ ေစာင့္ၾကည့္ရဦးမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း VOA ႏွင့္ အင္တာဗ်ဴးမွာ ေျပာဆိုသြားသည္။

ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တ႐ုတ္၏ပါဝင္ညွိႏွိုင္းမႈကို အားလုံးက စိတ္ဝင္တစား ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကသည္။ တ႐ုတ္တို႔၏ညွိႏွိုင္းမႈအတြက္ အေရးပါဆုံးအခ်က္မွာ တ႐ုတ္တို႔၏ေပၚလစီသည္ ပိုးလမ္းခါးပတ္ဆိုသည့္ တ႐ုတ္အက်ိဳးစီးပြား သက္သက္ေပၚတြင္ အေျခမခံဘဲ ျမန္မာျပည္တြင္း လက္ေတြ႕အေျခအေနႏွင့္ တိုင္းရင္းသားျပႆနာမ်ားေပၚ မွန္ကန္စြာ ရႈ ျမင္ရန္ လိုအပ္ေနသည္။ သို႔မွသာ အနာႏွင့္ ေဆးတည့္ေပလိမ့္မည္။

ျမန္မာျပည္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ တ႐ုတ္တို႔၏ပါဝင္ပတ္သက္မႈႏွင့္ ဝင္ေရာက္ညွိႏွိုင္းမႈမ်ားအား ျပည္တြင္းျပည္ပ အကဲခတ္အားလုံးက အာ႐ုံစိုက္၍ အကဲခတ္ေနၾကသည္။ ရလဒ္ကို စိတ္ဝင္စားၾကသည္။ အဆိုးအေကာင္း အက်ိဳးအေၾကာင္း ကို ေစာင့္ၾကည့္လ်က္ရွိၾကေပေတာ့သည္။

(ေမာင္ေမာင္စိုးသည္ ဖက္ဒရယ္ႏွင့္တိုင္းရင္းသားေရးရာ သုေတသီတဦးျဖစ္သည္။)

From : ဧရာဝတီ by ေမာင္ေမာင္စိုး

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

Read More »

Tuesday, May 23, 2017

ဖက္ဒရယ္စနစ္ ဘယ္မူႏွင့္ သြားမည္နည္း (အပိုင္း-၂)


KIA စစ္သားမ်ား / ဧရာဝတီ


ျမန္မာ နိုင္ငံတြင္ လူမ်ိဳးကို အေျခ ခံေသာ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ရန္ အလြန္ပင္ ခက္ခဲ နိုင္သည္။ နိုင္ငံ တဝွမ္း မတူ ကြဲျပားေသာ လူမ်ိဳး ႏြယ္စုမ်ား ေရာယွက္ ေနထိုင္ ေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

လူမ်ိဳးစု အမည္ နာမျဖင့္ လူမ်ိဳး တမ်ိဳး စီကို ကိုယ္စား ျပဳေသာ ျပည္နယ္မ်ား ထူေထာင္ရန္ပင္ အခက္ အခဲမ်ားစြာ ရွိေနသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ဥပမာ အားျဖင့္ ကရင္ လူမ်ိဳးမ်ားသည္ လက္ရွိ ကရင္ျပည္နယ္ တြင္းသာ မက ပဲခူးတိုင္း၊ တနသၤာရီတိုင္း၊ ဧရာဝတီတိုင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္းႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္ တို႔တြင္လည္း အမ်ား အျပားေနထိုင္ ၾကသည္ကို ေတြ႔ရသည္။

ယခုရွမ္းျပည္နယ္တြင္ ကခ်င္လူမ်ိဳးအပါအဝင္ ပအိုဝ္း၊ ပေလာင္၊ ဝႏွင့္လားဟူ အစရွိသည့္လူမ်ိဳးမ်ားစြာ ေနထိုင္ၾကျခင္းမွာ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ပကတိ အေျခ အေနျဖစ္သည္။

ထို႔အျပင္ ဗမာလူမ်ိဳးအမ်ားအျပားတို႔သည္လည္း လြန္ခဲ့ေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္အတြင္း အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ တိုင္းရင္းသားေဒသမ်ားတြင္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ေနထိုင္ခဲ့ၾကသည္။ လက္ရွိ ကရင္ျပည္နယ္ တြင္ ဗမာလူမ်ိဳးမ်ားကပင္ လူဦးေရအမ်ားစုျဖစ္နိုင္သည္ကို သတိျပဳရန္ လိုအပ္သည္။

သို႔ေသာ္ လူမ်ိဳးစုမ်ား၏အမည္နာမျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားေသာျပည္နယ္မ်ားကို အလြယ္တကူ ေဖ်ာက္ဖ်က္ရန္မွာလည္း အလြန္ ထိလြယ္ရွလြယ္ေသာ လက္ရွိ နိုင္ငံေရးအခင္းအက်င္းတြင္ မျဖစ္သင့္၊ မျဖစ္နိုင္ေသးေသာ ကိစၥတရပ္ျဖစ္သည္။ လတ္တေလာအေျပာင္းအလဲကာလတြင္ ထိုအမည္မ်ားကို ေျပာင္းလဲရန္ သို႔မဟုတ္ ဖယ္ရွားရန္ ႀကိဳးစားမည္ဆိုပါက နိုင္ငံေရးအရ ေပးဆပ္ရမည့္အဖိုးအခ ႀကီးမားနိုင္သည္။

နိုင္ငံတဝွမ္းလုံးနီးပါးတြင္ လူမ်ိဳးစုမ်ားေရာယွက္၍ေနထိုင္ၾကသည္ဆိုသည့္အခ်က္ကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားကာ ျပည္နယ္မ်ား၏ အမည္ႏွင့္နယ္နိမိတ္မ်ား သတ္မွတ္ျခင္းကိစၥကို ညွိႏွိုင္းေဆြးေႏြးသင့္သည္။ ဥပမာ – ကရင္ျပည္နယ္ဟုေခၚတြင္မည့္ အစား ေကာ္သူးေလျပည္နယ္ဟူ၍ လည္းေကာင္း၊ ကယားျပည္နယ္ကို ျပည္နယ္တြင္း မွီတင္းေနထိုင္ၾကေသာ လူမ်ိဳးအ မ်ားစုအား ကိုယ္စားျပဳသည့္ ကရင္နီျပည္နယ္ သို႔မဟုတ္ ကႏၲာရဝတီတိုင္း ဟူ၍လည္းေကာင္း ေခၚဆိုသတ္မွတ္ရန္ စဥ္းစားနိုင္သည္။

အကယ္၍ လူမ်ိဳးကို အေျခခံေသာ ျပည္နယ္မ်ားမရွိသင့္ဟုယူဆပါက ျပည္ေထာင္စုႀကီးတခုလုံး၏အမည္နာမကိုလည္း ျပန္လည္စဥ္းစားရန္ လိုအပ္လာမည္ျဖစ္သည္။ ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ရာတြင္ ပါဝင္ၾကမည့္ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္း ေဒသႀကီးမ်ားအားလုံးမွ ဤအမည္နာမမ်ားကို သေဘာတူဆုံးျဖတ္ၾကရန္ လိုအပ္သည္။

ထို႔အျပင္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား၏ လူမ်ိဳးစုအလိုက္အခြင့္အေရး (ethnic rights)ႏွင့္ နိုင္ငံသူ၊ နိုင္ငံသားအားလုံးတို႔၏ ဆႏၵသေဘာထားမ်ား (collective desire)ကိုပါရယူၿပီး ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ေရးတြင္သာမက ျပည္ေထာင္ စုႏွင့္ ဆက္စပ္ေသာ အမည္နာမမ်ား သတ္မွတ္ေခၚဆိုျခင္းတို႔တြင္လည္း ထည့္သြင္းစဥ္းစားရန္ လိုမည္ျဖစ္သည္။

အခ်ဳပ္ဆိုရလွ်င္ လူမ်ိဳးႏွင့္ ပထဝီအေနအထားႏွစ္ခုစလုံးကို အေျခခံေသာျပည္ေထာင္စုကို တည္ေဆာက္ရန္ သေဘာထား ႀကီးစြာျဖင့္ စဥ္းစားၾကရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ဖက္ဒရယ္စနစ္ေၾကာင့္ နိုင္ငံေတာ္လုံၿခဳံေရး အားနည္းသြားနိုင္မည္ေလာ

ဖက္ဒရယ္စနစ္ေၾကာင့္ နိုင္ငံေတာ္လုံၿခဳံေရးအားနည္းသြားနိုင္မည္ေလာဟူသည့္စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ားကိုလည္း တပ္မေတာ္ဘက္ မွ အႀကိမ္ႀကိမ္ဖြင့္ဟေျပာဆိုခဲ့ဖူးသည္။ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားသို႔ အာဏာခြဲေဝေပးျခင္းျဖင့္ တိုင္းျပည္ၿပိဳကြဲသြားနိုင္သည္ဆို သည့္ အယူအဆေပၚတြင္ အေျခခံေသာ စိုးရိမ္မႈျဖစ္သည္။

ဤအယူအဆမွာ တိုင္းျပည္၏အာဏာသည္ အစိုးရတရပ္တည္းတြင္ တည္ရွိရမည္ဟူေသာ အယူအဆမွ လာျခင္းျဖစ္ သည္။ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးတည္းသာ အမ်ားစုေနထိုင္ၿပီး တျပည္ေထာင္စနစ္ကို က်င့္သုံးေသာ နိုင္ငံမ်ားႏွင့္သာ ကိုက္ညီသည့္ အယူအဆ ျဖစ္ပါသည္။

နိုင္ငံေတာ္အခ်ဳပ္အျခာအာဏာ၏ဇာစ္ျမစ္သည္ ျပည္သူသာလွ်င္ျဖစ္သည္ကို အသိအမွတ္ျပဳပါက ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားအၾကား အာဏာခြဲေဝျခင္းကို ေစာဒကတက္စရာအေၾကာင္းမရွိေပ။ ျပည္သူလူထုမွ ေပးအပ္ေသာ အာ ဏာကို ျပည္သူမ်ားက ေ႐ြးခ်ယ္တင္ျမႇောက္ထားေသာ အစိုးရအရပ္ရပ္တို႔အၾကား ခြဲေဝသုံးစြဲျခင္းသာလွ်င္ျဖစ္သည္။ ျပည္ နယ္မ်ားအၾကား သေဘာတူညီမႈစာခ်ဳပ္တခုအေပၚတြင္ အေျခခံ၍တည္ေထာင္ထားေသာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအစစ္ အမွန္ျဖစ္မည္ဆိုပါက တိုင္းျပည္အစိတ္စိတ္အမႊာမႊာကြဲသြားမည္ကို စိုးရိမ္စရာမလိုေပ။

ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုတည္တံ့ေရးအတြက္ ျပည္နယ္မ်ားအၾကား သေဘာတူညီမႈရရွိထားေသာ အခ်က္မ်ား၊ တနည္းအားျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုပဋိညာဥ္ကို လိုက္နာေလးစားရန္သာ ပို၍အေရးႀကီးေပသည္။

ထို႔အျပင္ ျပည္ေထာင္စု၏လုံၿခဳံေရးႏွင့္ နိုင္ငံ၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာတည္တံ့ေရးအတြက္တာဝန္မွာ (တပ္မေတာ္တခုတည္း အေပၚတြင္ တည္ရွိရမည္ မဟုတ္ေပ။) ျပည္ေထာင္စုတြင္းရွိ ျပည္နယ္မ်ားအားလုံး၏ တာဝန္ျဖစ္သည္။ ဤတာဝန္ကို နိုင္ငံသူ၊ နိုင္ငံသားအားလုံးက ဝိုင္းဝန္းထမ္း႐ြက္ ယူၾကရ မည္ျဖစ္သည္။

တနည္းအားျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုတည္တံ့ခိုင္ၿမဲေရးႏွင့္ နိုင္ငံေတာ္၏လုံၿခဳံေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႕ဝင္ျပည္နယ္မ်ား အား လုံးတြင္ တာဝန္ရွိသည္ဟု ဆိုရမည္ျဖစ္သည္။

လက္ေတြ႕တြင္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းနိုင္ျခင္းေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု၏ ကာကြယ္ေရးႏွင့္ လုံၿခဳံေရးမွာ ပို၍ပင္ အား ေကာင္းလာမည္ဟု ယူဆနိုင္စရာအေၾကာင္းရွိပါသည္။

နိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရးႏွင့္လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ တာဝန္မ်ားကို စုေပါင္းတာဝန္ယူေစျခင္းျဖင့္ ရရွိနိုင္ေသာအက်ိဳးရလဒ္တခု ျဖစ္သည္။ ယခုလက္ရွိ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္လည္း အနာဂတ္ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု၏ ကာကြယ္ေရးတာဝန္ကိုယူနိုင္ရန္ ျပင္ဆင္ ထားရမည္ ျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းတည္ေဆာက္ရန္ သေဘာတူညီမႈကို ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားမွတဆင့္ ရယူရန္ ႀကိဳးပမ္းေနစဥ္ ကာလ၌ပင္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ တပ္မ်ား၏အခန္းက႑ကိုပါ ႀကိဳတင္စဥ္းစား ညွိႏွိုင္းထားရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု၏ကာကြယ္ေရးတာဝန္ကို သမားရိုးက်အတိုင္း လက္ရွိျမန္မာ့တပ္မေတာ္တခုတည္းကသာလွ်င္ ထမ္း႐ြက္ပိုင္ခြင့္ရွိသည္ဟု မယူဆသင့္ေပ။ ျပည္ေထာင္စုကို ျပည္ပရန္မွ ကာကြယ္ရန္အတြက္ တပ္မေတာ္တခုတည္း ရွိရမည္ ဆိုသည္ကို အျငင္းပြားဖြယ္ရာအေၾကာင္းမရွိေသာ္လည္း ၎တခုတည္းေသာ တပ္မေတာ္ကို မည္သို႔ေသာ ပုံစံျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းရမည္ကို ဆုံးျဖတ္ရာတြင္ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႕ဝင္တိုင္းရင္းသားအားလုံး ပါဝင္နိုင္ရန္ အလြန္ပင္ အေရး ႀကီးသည္။

သို႔မွသာလွ်င္ ျပည္ေထာင္စု၏လုံၿခဳံေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ဟူ၍ လက္ခံနိုင္ၾကမည္ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံေတာ္ ကာကြယ္ေရး၏တာဝန္ကို တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္မ်ားကိုလည္း တခန္းတက႑ ယူေစျခင္းျဖင့္ နိုင္ငံ၏အခ်ဳပ္ အျခာအာဏာတည္တံ့ေရးအတြက္ကိုပါ တန္းတူပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ေစနိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ဒီမိုကရက္တစ္ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႀကီးတခု တည္ေထာင္ရန္ အမွန္တကယ္ဆႏၵရွိသည္ဆိုပါက တပ္မေတာ္ဘက္မွ လည္း နိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား၏ ေျပာင္းလဲမႈႏွင့္လိုက္ေလ်ာညီေထြေသာ အေျပာင္းအလဲမ်ားကို ျပဳလုပ္ရန္လိုပါသည္။ တနည္းအားျဖင့္ အနာဂတ္ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ အင္အားေတာင့္တင္းေသာ ျပည္ေထာင္စုတပ္မေတာ္ႀကီး တရပ္ တည္ေထာင္နိုင္ရန္ ယေန႕ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏ဆႏၵႏွင့္ သေဘာထားႀကီးမႈအေပၚမ်ားစြာ မူတည္ေနသည္။

ယခု လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးသည့္အခါ၌ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေရး(Security Sector Reform)ႏွင့္ ႏွစ္ဖက္တပ္မ်ား ေလွ်ာ့ခ်ဖ်က္သိမ္းေရးအပါအဝင္ တပ္မ်ားအား ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းျခင္း ႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး (Demobilization Disarmament and Reinte-gration)ကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးရာတြင္ လည္း ဤအခ်က္မ်ားေပၚတြင္ အေျခခံရန္ အလြန္အေရးႀကီးေပသည္။

နိဂုံး

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံေတာ္တည္ေဆာက္ေရးကို ဦးတည္၍ နိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲမ်ားအတြက္ ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းမႈ မ်ား ေအာင္ျမင္နိုင္ရန္မွာ လက္ရွိ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္၏အျမင္ႏွင့္ သေဘာထားမ်ားအေပၚတြင္ မ်ားစြာမူတည္ေနသည္။

အထူးသျဖင့္ တိုင္းရင္းသားျပည္နယ္အေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ တပ္မေတာ္တပ္စခန္းမ်ား အခိုင္အမာတည္ေဆာက္ကာ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္သာလွ်င္ တိုင္းျပည္၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ပိုင္ဆိုင္၍ ကာကြယ္ပိုင္ခြင့္ရွိသည္ဆိုသည့္ အေတြးအေခၚသည္ အႀကီးမားဆုံးစိန္ေခၚမႈျဖစ္ေနသည္။

နိုင္ငံေရးအင္စတီက်ဴးရွင္းမ်ား မည္သို႔ပင္ ေျပာင္းလဲေနေစကာမူ တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရန္ မလိုအပ္ဟု တရားေသ ယူဆေနပါကလည္း နိုင္ငံ၏အနာဂတ္ႏွင့္ေရွ႕ဆက္ရမည့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အဟန႔္အတားႏွင့္ စိန္ေခၚမႈမ်ား ပိုမို ရွိလာနိုင္သည္။

လက္ရွိေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္လည္း ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုတည္ေဆာက္ေရးကိုပင္ ဦး တိုက္ေဆြးေႏြးသြားၾကရမည္ျဖစ္ရာ ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းမႈ ပုံသဏၭာန္ႏွင့္ လုံၿခဳံေရးဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကိစၥရပ္ မ်ား အပါအဝင္ နိုင္ငံေတာ္ကာကြယ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးအစရွိသည့္ အခန္းက႑မ်ားအားလုံးကို ေဆြးေႏြး သည့္အခါတြင္ ဖယ္ဒရယ္စနစ္အေပၚ ဘုံနားလည္မႈ မူေဘာင္တခုအတြင္း ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းကာ သေဘာတူညီမႈ တစုံတရာ ရရွိနိုင္ပါက တိုင္းျပည္၏အနာဂတ္နိုင္ငံေရးခရီးအတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေကာင္းမ်ားပို၍ ရရွိလာနိုင္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါသည္။

(ေစာကပီသည္ Salween Institute for Public Policy (www.salweeninstitute.org) ကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သူ တဦးျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ အခ်ိန္တြင္ ၎အဖြဲ႔၏ ဒါရိုက္တာလည္း ျဖစ္သည္။)

From : ဧရာဝတီ by - ေစာကပီ

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

(အပိုင္း-၁) ကိုၾကည့္ရန္

Read More »

ဖက္ဒရယ္စနစ္ ဘယ္မူႏွင့္ သြားမည္နည္း (အပိုင္း-၁)


၂၀၁၅ ေ႐ြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္ ကာလ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ကို ေစာင့္ႀကိဳ ေနၾကေသာ လီဆူး တိုင္းရင္းသူမ်ား / Reuters


၁၉၄၈ ခုႏွစ္ လြတ္လပ္ေရး ရရွိ ခဲ့ၿပီးသည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ နီးပါး ျပည္တြင္းစစ္ ခရီးၾကမ္းကို ျဖတ္သန္း ခဲ့ရေသာ ျမန္မာ နိုင္ငံတြင္ ဖက္ဒရယ္ ဟူ သည့္ စကားရပ္ ကိုပင္ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းၿပီး တိုင္းျပည္ ၿပိဳကြဲေရး ဆီသို႔ တြန္းပို႔သည့္ အေတြး အေခၚ၊ အသုံး အႏႈန္း တခုဟု အစိုးရ အဆက္ဆက္က ပုံေဖာ္ ခဲ့ၾကသည္။

ေက်ာင္း စာသင္ခန္း မ်ားထဲ ၌ပင္ ထိုကဲ့သို႔ သင္ၾကားေစ ခဲ့ၿပီး မ်ိဳးဆက္ေပါင္း မ်ားစြာကို ဤစကားရပ္ အေပၚတြင္ နားလည္မႈ လြဲ ေခ်ာ္ေစခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ၂၀၁၂ခုႏွစ္ သမၼတဦးသိန္းစိန္ဦးေဆာင္သည့္ အရပ္သားတပိုင္း အစိုးရတက္လာခဲ့ၿပီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို စတင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း ျဖစ္ေပၚခဲ့သည့္ အေျပာင္း အလဲမ်ားထဲတြင္ ဖက္ဒရယ္အယူအဆေပၚတြင္ နားလည္မႈႏွင့္ ပို၍ က်ယ္ျပန႔္စြာ လက္ခံလာခဲ့ၾကျခင္းတို႔ပါဝင္သည္ဆိုလွ်င္ မွားမည္မဟုတ္ေပ။

သာမန္ျပည္သူအေတာ္မ်ားမ်ားကပင္လွ်င္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုဆိုသည့္ေဝါဟာရကို အျပဳသေဘာျဖင့္ ပိုမို က်ယ္ျပန႔္စြာ လက္ခံလာၾကသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ယခုအခါ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) ဦးေဆာင္ေသာ အစိုးရသစ္အေနျဖင့္ လည္း ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီ နိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္သြားမည္ဟု အႀကိမ္ႀကိမ္ ကတိေပးေျပာဆိုခဲ့သည္။

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးမင္းေအာင္လွိုင္ပင္လွ်င္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ဆိုသည္ကို သူ၏မိန႔္ခြန္းမ်ား တြင္ ထည့္သြင္းေျပာၾကားလာခဲ့သည္မွာ တႀကိမ္ထက္မနည္းေတာ့ေပ။

၂၀၁၆ခုႏွစ္ ဩဂုတ္လကုန္ပိုင္းက ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပခဲ့သည့္ ၂၁ရာစုပင္လုံညီလာခံတြင္ တပ္မေတာ္သားအစုအဖြဲ႕မွ တင္ျပ ခဲ့ေသာ စာတမ္းမ်ားအရ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အႀကီးအကဲမ်ားအေနျဖင့္ ယခုလက္ရွိ ၂၀၀၈ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒသည္ပင္လွ်င္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ကို ပုံေဖာ္ေပးေနၿပီးျဖစ္သည္ဟု ယူဆေနပုံရသည္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားဘက္တြင္မူ ဖက္ဒရယ္ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒမူၾကမ္းမ်ားကို အႀကိမ္ ႀကိမ္ေရးဆြဲခဲ့ၾကၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ၎တို႔လိုခ်င္ေသာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအသြင္ ပုံသဏၭာန္ကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ မွန္း ဆနိုင္သည္။

ယခုလက္ရွိ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ဦးေဆာင္ေသာအစိုးရအေနႏွင့္ ၎တို႔ရည္မွန္းထားေသာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု ပုံသဏၭာန္ကို တိုင္းျပည္သို႔ တိတိက်က်ခ်ျပခဲ့ျခင္းမ်ိဳးမရွိေသးေပ။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစကာမူ ေရွ႕ဆက္ရမည့္ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးေျပာင္းလဲမႈျဖစ္စဥ္အတြက္ ဖက္ဒရယ္စနစ္၏အႏွစ္သာရႏွင့္ လက္ေတြ႕ကို ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ က်င့္သုံးနိုင္ရန္အတြက္ အေျခခံဘုံသေဘာထားႏွင့္ နားလည္မႈမ်ားရရွိထားရန္ အလြန္အေရးႀကီးပါသည္။

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုစနစ္ဟု အမွန္တကယ္ေခၚဆိုနိုင္ရန္အတြက္ မည္သည့္အေျခခံအခ်က္အလက္မ်ားပါဝင္သင့္သည္ကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ သေဘာတူညီမႈရွိထားမည္ဆိုပါက ပို၍လြယ္ကူနိုင္မည္ျဖစ္သည္။ သို႔မဟုတ္ပါက ဒီမိုကရက္တစ္ဖက္ဒရယ္ နိုင္ငံထူေထာင္မည္ဟု ဆိုေနေသာ္လည္း မည္သို႔ေသာအေျခခံမ်ားႏွင့္ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႕စည္းပုံအသြင္သ႑ာန္မ်ားကို ဆိုလို၍ မည္သို႔အဓိပၸာယ္ဖြင့္ ဆိုေနၾကသည္ကို မသိရဘဲ နိုင္ငံေရးအရ ေျပာဆိုရာတြင္ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕မႈ (political convenience) ရွိေစေရးအတြက္သာ ေျပာဆိုသုံးႏုန္းျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ေနပါသည္။

ဤေဆာင္းပါးတြင္ ကမာၻ႔နိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ား၌က်င့္သုံးေနၾကေသာ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအမ်ိဳးအစားမ်ားကို ပိုင္းျခားေလ့ လာသုံးသပ္ရန္ ရည္႐ြယ္ခ်က္မရွိပါ။ မည္သို႔ပင္ ေကာင္းမြန္ျပည့္စုံေနသည့္ ဖက္ဒရယ္စနစ္ျဖစ္ေနေစကာမူ ပုံတူကူးယူ၍ မရ သည့္အတြက္ ဖက္ဒရယ္စနစ္အေတာ္မ်ားမ်ား၏ ေယဘုယ်အားျဖင့္ တူညီေသာအဓိကဝိေသသလကၡဏာ အခ်ိဳ႕ကိုသာ ၿခဳံငုံ တင္ျပ၍ ျမန္မာနိုင္ငံ၏လက္ရွိအေနအထားျဖင့္ ကိုက္ညီနိုင္မည့္အခ်က္မ်ားကိုသာ တင္ျပေဆြးေႏြးသြားမည္ျဖစ္ပါသည္။

ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႔စည္း တည္ေထာင္ရန္ သေဘာတူညီမႈ

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံတခု တည္ေဆာက္နိုင္ရန္ ထိုျပည္ေထာင္စု၏အစိတ္အပိုင္းျဖစ္လာမည့္ျပည္နယ္ သို႔မဟုတ္ တိုင္း ေဒသႀကီးမ်ားအၾကား သေဘာတူညီမႈ(Agreement to Establish a Federal Union)တခုရွိထားရန္ လိုအပ္သည္။

နိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒတြင္ ထိုျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ားအၾကားရရွိထားသည့္ ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္း ပုံသဏၭာန္ (Structure of the Union) ႏွင့္ပတ္သက္ေသာသေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္းေစၿပီး ယင္းဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ ပုံအေျခခံဥပေဒ၏ၾသဇာသက္ေရာက္မႈ(constitutional supremacy)ကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္းသည္ပင္လွ်င္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ ေထာင္စုစနစ္၏အေရးႀကီးဆုံး ဝိေသသတခုျဖစ္သည္။

ျပည္နယ္(သို႔မဟုတ္) တိုင္းေဒသႀကီးတခုခုမွ၊ အျခားေသာ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႕ဝင္ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသမ်ားအေပၚ စိုးမိုးခ်ယ္ လွယ္ျခင္းမရွိေစရန္ ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ရန္ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ တနည္းအားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ၌သာ ျပည္ေထာင္စု၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို တည္ေစရန္ လိုအပ္ျခင္းျဖစ္သည္။

လုံေလာက္ေသာနိုင္ငံေရးအရ ဆႏၵျပင္းျပမႈ (political will) ရွိပါက ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ရန္ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို ယခုဆက္လက္က်င္းပရန္ရွိေသာ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား အားလုံးပါဝင္နိုင္သည့္ ၂၁ရာစု ပင္ လုံၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားမွ တဆင့္ ရရွိနိုင္သည္။

ျပည္ေထာင္စုဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ရန္ ရရွိထားေသာ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားကို ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားေသာျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႕စည္း အုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒ၏ အစိတ္အပိုင္းတခုခုအေပၚတြင္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ကြဲလြဲသည့္ကိစၥတရပ္ရပ္ ေပၚေပါက္လာပါက ေျဖရွင္းေပးနိုင္ရန္အတြက္ လြတ္လပ္သည့္ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာခုံ႐ုံးကို ဖြဲ႕စည္းထားရမည္။

ဤဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒဆိုင္ရာ ခုံ႐ုံးကို အေျခခံဥပေဒေရးရာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာအျငင္းပြားမႈမ်ားအား သီးသန႔္ေျဖရွင္း ေပးနိုင္ရန္အတြက္ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္အာဏာကို အပ္ႏွင္းထားရမည္။

သို႔မွသာလွ်င္ အေျခခံဥပေဒမွ လႊမ္းမိုးဆုံးျဖတ္ေသာစနစ္ကို တည္ေဆာက္နိုင္မည္ျဖစ္သည္။ တဆက္တည္း စဥ္းစားရန္လိုသည္ မွာ ဤအေျခခံဥပေဒဆိုင္ရာခုံ႐ုံးကို ဖြဲ႕စည္းရမည့္ပုံစံအဆင့္ဆင့္ႏွင့္ မည္ကဲ့သို႔ေသာအရည္အခ်င္းရွိသူမ်ားႏွင့္ပါဝင္ ဖြဲ႕စည္းသင့္ သည့္ ကိစၥျဖစ္သည္။ ျပည္ေထာင္စု၏ အသက္ဝိညာဥ္တမွ် အေရးပါေသာကိစၥရပ္မ်ားကို အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုျခင္း၊ စီရင္ဆုံးျဖတ္ျခင္း တာဝန္မ်ားကို အပ္ႏွင္းရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ထိုခုံ႐ုံးအဖြဲ႕တြင္ ျပည္နယ္ႏွင့္လူမ်ိဳးစုမ်ား၏ ကိုယ္စားျပဳပါဝင္နိုင္မႈကို အေလးေပး ၍ စဥ္းစားရန္လိုသည္။

ျပည္ေထာင္စု၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို လူတစု၊ ျပည္နယ္တခု သို႔မဟုတ္ တိုင္းေဒသတခုခုက မိမိတို႔လက္ထဲတြင္ရွိသည္ဟု လည္း မယူဆရန္ အေရးႀကီးသည္။ ထိုနည္းတူစြာ ျပည္ေထာင္စု၏အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို ကာကြယ္ရန္အတြက္ ျပည္ေထာင္စု အဖြဲ႕ဝင္ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ား အားလုံးတို႔တြင္ တာဝန္ရွိသည္ဟု ယူဆနိုင္မွသာလွ်င္ တန္းတူညီမွ်မႈအျပည့္အဝရွိေသာ ျပည္ေထာင္စုစစ္စစ္ကို တည္ေဆာက္နိုင္မည္ျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ႏွင့္ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္တရပ္

ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ ထားရွိရန္ လိုအပ္ျခင္းအေၾကာင္းမွာ ျပည္နယ္မ်ားအၾကား လူဦးေရ အခ်ိဳး အစားႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအနည္းအမ်ားတို႔အေပၚ မူမတည္ဘဲ တန္းတူညီမွ်ကိုယ္စားျပဳမႈရရွိရန္အတြက္ ထားရွိေသာ အမ်ိဳးသားလႊတ္ ေတာ္တရပ္ျဖစ္ၿပီးေနာက္ လႊတ္ေတာ္တရပ္မွာ ျပည္ေထာင္စုနိုင္ငံသားတိုင္းကို ကိုယ္စားျပဳနိုင္ရန္အတြက္ထားရွိေသာ ျပည္သူ႕ လႊတ္ေတာ္ျဖစ္သည္။

ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္တြင္ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးတခုစီအတြင္းရွိ လူဦးေရအခ်ိဳးအစားေပၚတြင္ မူတည္၍ ကိုယ္စားျပဳနိုင္မည့္ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္အေရအတြက္ကို သတ္မွတ္ထားျခင္းေၾကာင့္ နိုင္ငံသားအမ်ားစု၏ဆႏၵႏွင့္ ကိုယ္စားျပဳမႈကို ဦးစားေပး သည္ဟု ဆိုနိုင္သည္။

ထို႔အျပင္ ျပည္ေထာင္စုအဖြဲ႕ဝင္ျပည္နယ္အသီးသီးတို႔တြင္လည္း သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္မ်ား ထားရွိရန္ လိုအပ္သည္။ သက္ဆိုင္ရာျပည္နယ္သူျပည္နယ္သားမ်ားက တိုက္ရိုက္ေ႐ြးခ်ယ္တင္ျမႇောက္ထားေသာ ဤျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မွ တဆင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားကို အခ်ိဳးတူ ေ႐ြးခ်ယ္ေပးပါက ျပည္နယ္၏အက်ိဳးစီးပြားကို အမွန္တကယ္ ကိုယ္စား ျပဳနိုင္ေသာအမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တရပ္ျဖစ္လာရန္ ပို၍ အလားအလာေကာင္းနိုင္သည္။

လႊတ္ေတာ္အသီးသီး၏ ဥပေဒေရးဆြဲျပဌာန္းပိုင္ခြင့္မ်ားကို နိုင္ငံေတာ္ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံအေျခခံဥပေဒထဲတြင္ တိတိက်က် ထည့္ သြင္းျပဌာန္းရန္ အေရးႀကီးေပသည္။

ထိုကဲ့သို႔ ထည့္သြင္းျပဌာန္းရာတြင္ မည္သည့္အတိုင္းအတာအထိ ဖက္ဒရယ္ျဖစ္မျဖစ္ကို ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္မ်ားက မည္သည့္ အခန္းက႑ႏွင့္ အေၾကာင္းကိစၥမ်ားအေပၚတြင္ ဥပေဒျပဳခြင့္အာဏာရွိသည္ကို ၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ သိရွိနိုင္မည္ျဖစ္သည္။

၂၀၀၈ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒတြင္ပါရွိေသာ ဥပေဒျပဳခြင့္အာဏာဇယား(၁)ႏွင့္(၂)တို႔ကိုျပန္လည္ သုံးသပ္ရန္ လိုအပ္ေပလိမ့္ မည္။ တနည္းအားျဖင့္ ဆက္လက္က်င္းပရန္ရွိသည့္ျပည္ေထာင္စု အဆင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ားတြင္ ပါဝင္ေဆြးေႏြးခြင့္ ရရွိၾကမည့္ အစုအဖြဲ႕အသီးသီးမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက ညွိႏွိုင္းအေျဖရွာၾကရမည့္ကိစၥျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား အၾကား အာဏာအရပ္ရပ္ကို ခြဲေဝျခင္း

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုဟုေခၚဆိုနိုင္ရန္အတြက္အနည္းဆုံးအစိုးရႏွစ္ရပ္ (ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္သို႔မဟုတ္ တိုင္း ေဒ သႀကီးအစိုးရမ်ားဟူ၍) ရွိရန္ လိုအပ္သည္။ ျပည္နယ္တြင္းရွိ ျပည္သူလူထု (ျပည္နယ္သူျပည္နယ္သားမ်ား)မွ တိုက္ရိုက္ ေ႐ြးခ်ယ္ တင္ျမႇောက္ထားေသာျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရမ်ား၏အေရအတြက္မွာ ျပည္ေထာင္စုတြင္ ပါဝင္ေသာ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္း ေဒသအစိတ္အပိုင္းမ်ား၏အေရအတြက္ေပၚတြင္ မူတည္သည္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအျဖစ္ အစိုးရတရပ္သာရွိေသာ္လည္း ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ ေပါင္းမ်ားစြာရွိေနနိုင္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စု အစိုးရႏွင့္ျပည္နယ္ (သို႔မဟုတ္) တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရမ်ားအၾကား အာဏာခြဲေဝမႈ(distribution of power)သည္ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုတခု၏အေရးႀကီးဆုံး “ဝိေသသလကၡဏာ” တခုဟု ဆိုနိုင္သည္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရလက္ထဲတြင္ မည္သည့္အာဏာမ်ားကို ထားရွိမည္၊ မည္သည့္အတိုင္းအတာအထိ ထားရွိမည္ကို ျပည္ေထာင္ စု၏အစိတ္အပိုင္းမ်ားျဖစ္လာမည့္ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသမ်ားက သေဘာတူ ဆုံးျဖတ္ရမည္။

ျပည္ေထာင္စုအစိုးရႏွင့္ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားအၾကား အာဏာခြဲေဝျခင္းဆိုရာ၌ ဥပေဒျပဳခြင့္အာဏာ၊ တရားစီရင္ေရး အာဏာႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာတို႔ အားလုံးပါဝင္ရမည္ျဖစ္သည္။ တရားစီရင္ေရးအာဏာ (judicial power) ကိုျပည္နယ္မ်ားသို႔ ခြဲေဝေပး ရန္ လိုသကဲ့သို႔ တရားဥပေဒစိုးမိုးေရးကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္မႈ(law enforcement) တြင္ အေရးႀကီးသည့္ အခန္း က႑၌ တာဝန္ယူရမည့္ ရဲဌာနမ်ားကိုလည္း ျပည္နယ္အစိုးရ၏စီမံကြပ္ကဲမႈေအာက္တြင္ ထားရွိသင့္သည္။

ဤေနရာတြင္ တရားဥပေဒသက္ေရာက္စိုးမိုးေရးကို တာဝန္ယူရမည့္စနစ္(law enforcement system)ႏွင့္ ၎ယႏၲရား (mechanism)တခုလုံးကို ၿခဳံ၍စဥ္းစားပါက ပို၍ အက်ိဳးနိုင္႐ုံသာမက လက္ရွိၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ မလြဲမေသြျပဳလုပ္ရမည့္ ေဆြးေႏြးညွိႏွိုင္းမႈမ်ားအတြက္ မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳနိုင္ပါသည္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အပါအဝင္ကမာၻေပၚရွိ ဖက္ဒရယ္နိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားတြင္ တရားဥပေဒ သက္ေရာက္စိုးမိုးေရးတာ ဝန္ကို ျပည္နယ္အဆင့္သာမက ခရိုင္ႏွင့္ၿမိဳ႕နယ္အဆင့္မ်ားသို႔ပင္ ေပးအပ္ထားသည္ကို ေတြ႕ရသည္။

ျပည္နယ္မ်ားသို႔အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကိုခြဲေဝရာတြင္ ၎တို႔၏ရရွိၿပီးေသာဥပေဒျပဳအခြင့္ အာဏာမ်ားႏွင့္လည္း အံဝင္ခြင္က်မႈ ရွိသင့္သည္။ ဥပမာ -ပညာေရး၊ ျပည္သူ႕က်န္းမာေရး၊ ျမဴနီစီပယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊သစ္ေတာႏွင့္ အိမ္ၿခံ ေျမခြန္ကိစၥမ်ား အေပၚ ျပည္နယ္မ်ားအား ဥပေဒျပဳခြင့္အာဏာေပးထားပါက ထိုက႑မ်ားတြင္ ျပည္နယ္အစိုးရက အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္၊ စီမံခန႔္ခြဲ ပိုင္ခြင့္ ရွိသင့္သည္။

ဆက္သြယ္ေရး၊ နိုင္ငံျခားဆက္ဆံေရး၊ ျပည္ေထာင္စု ကာကြယ္ေရး၊ လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရး၊ ေငြစကၠဴပုံႏွိပ္ျခင္းႏွင့္ ဗဟိုဘဏ္လုပ္ ငန္း အစရွိသည့္ က႑မ်ားကိုမူ ျပည္ေထာင္စုအဆင့္တြင္သာ ဥပေဒျပဳခြင့္ႏွင့္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ အာဏာမ်ားကို အပ္ႏွင္းထားရွိရန္ ပို၍သင့္ေတာ္သည္ဟု ဆိုနိုင္သည္။

အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာခြဲေဝေရးႏွင့္ပတ္သက္၍ အႀကီးမားဆုံးစိန္ေခၚမႈမွာ ယခုလက္ရွိအုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၲရားတြင္ က႑ေပါင္းစုံ၌ ပါ ဝင္ေနေသာ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနမ်ားျဖစ္သည္။

အထူးသျဖင့္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနမ်ားကို တိုက္ရိုက္ခ်ဳပ္ကိုင္ေနျခင္းသည္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္ စု၏ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားသို႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာမ်ားကိုခြဲေဝေပးရမည္ဆိုသည့္အခ်က္ႏွင့္ တိုက္ရိုက္ ဆန႔္က်င္ေနသည္။

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရးသို႔ ဦးတည္၍ ျပည္နယ္အစိုးရမ်ားသို႔ တိုင္းျပည္၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာကို စနစ္တက် ခြဲေဝမည္ဆိုပါက ၎အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရးဌာနမ်ားကို ဖ်က္သိမ္းပစ္ရန္ လိုအပ္မည္။ သို႔မဟုတ္ပါက အေထြေထြအုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဌာနမ်ားကို ျပည္နယ္အစိုးရမ်ား၏တိုက္ရိုက္ကြပ္ကဲမႈလက္ေအာက္တြင္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ထားရွိရန္ လိုအပ္မည္ျဖစ္သည္။

ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။

(ေစာကပီသည္ Salween Institute for Public Policy (www.salweeninstitute.org) ကို ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ စတင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သူ တဦးျဖစ္ၿပီး လက္ရွိ အခ်ိန္တြင္ ၎အဖြဲ႔၏ ဒါရိုက္တာလည္း ျဖစ္သည္။)

From : ဧရာဝတီ by - ေစာကပီ

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

(အပိုင္း-၂) ကိုၾကည့္ရန္

Read More »

Monday, May 22, 2017

တ႐ုတ္ရဲ႕ ရပ္ဝန္းတခု လမ္းတသြယ္ ၂၁ ရာစု ေရေၾကာင္း ပိုးလမ္းမ သစ္




လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂၀၀၀ ေက်ာ္က တ႐ုတ္ ဧကၠရာဇ္ရဲ႕ သံတမန္ က်န္ခ်ီယန္းဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ကေန ဗဟို အာရွနဲ႔ အာရပ္ ကမာၻကို ဆက္သြယ္တဲ့ ကုန္သြယ္ေရး လမ္းေၾကာင္း တခုျဖစ္တဲ့ ပိုးလမ္းမႀကီး တည္ေဆာက္ဖို႔ အကူအညီ aပးခဲ့တယ္လို႔ သမိုင္းက ဆိုပါတယ္။

အဲဒီလို ပိုးလမ္းမလို႔ ေခၚခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္းကလည္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးအႀကီးဆံုး ပို႔ကုန္တခုျဖစ္တဲ့ ပိုးထည္ကေန ရယူခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလမ္းမႀကီးဟာလည္း ႏွစ္ေပါင္း ရာနဲ႔ခ်ီၿပီး ေဒသတခုလံုးရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအေပၚ ၾသဇာလႊမ္းမိုးမႈ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ တ႐ုတ္ဟာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကတည္းက သူ႔ႏိုင္ငံက ထုတ္ကုန္ပစၥည္းေတြကို ကမာၻ႔ေနရာအႏွံ႔အျပားကို တင္ပို႔ကုန္သြယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့သလို ေဒသတြင္းမွာလည္း အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းေစခဲ့တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရနိုင္တဲ့ အခ်က္တခု ျဖစ္ပါတယ္။

ခု ၂၁ ရာစုမွာေတာ့ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င္းပင္က ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ အာရွ၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းဥေရာပနဲ႔ အာဖရိကတဝန္းက ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ျဖန္႔ၾကက္ပါဝင္မယ့္ အေျခခံအေဆာက္အဦ အစီအစဥ္တခုကို တင္ျပကမ္းလွမ္းခဲ့ပါတယ္။ ဒီအစီအစဥ္ဟာ ခန္႔မွန္းေျခ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ ထရီလ်ံ ကုန္က်မယ္လို႔ ခန္႔မွန္း တြက္ခ်က္ထားတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

သူတင္ျပခဲ့တာက လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၂၀၀၀ ေက်ာ္က ဖန္တီး တည္ေဆာက္ခဲ့တာကို ေခတ္နဲ႔အညီ တိုးတက္ေကာင္းမြန္တဲ့ ရထားလမ္းေတြ၊ လမ္းမႀကီးေတြ၊ ပိုက္လိုင္းႀကီးေတြနဲ႔ တ႐ုတ္နဲ႔ ဗဟိုအာရွ၊ အေနာက္အာရွနဲ႔ ေတာင္အာရွကို ခ်ိတ္ဆက္ေပးမယ့္ လူထုဝန္ေဆာင္မႈကြန္ရက္ႀကီးတခုကို တည္ေဆက္ေရး ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီအဦးအစ ရပ္ဝန္းတခု လမ္းတသြယ္ (OBOR) မွာ ႐ုပ္ဝတၳဳ ဆက္သြယ္မႈေတြထက္ အမ်ားႀကီး ပိုၿပီးပါဝင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီစီမံကိန္းႀကီးမွာ ႏိုင္ငံေရး ပူးတြဲညႇိႏိႈင္း ေဆာင္ရြက္မႈ၊ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ဘ႑ာေငြေၾကးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ လူမႈေရးနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ အပါ အဝင္ ကမာၻ႔အႀကီးဆံုး စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ စင္ျမင့္တခုကို ဖန္တီးတည္ေဆာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရွီက်င္းပင္ရဲ႕ အေျပာအရေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေဆြးေႏြးေျပာဆိုမႈေတြကေန ေဒသတခု လမ္းတသြယ္ စီမံကိန္းႀကီးဟာ လူတုိင္းအတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူး ရွိလာေစလိမ့္မယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံ ႏိုင္ငံေတာ္္ေကာင္စီက ရပ္ဝန္းတခု လမ္းတသြယ္ရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ စီမံကိန္းကို အဓိက အစိတ္အပိုင္း ၂ ရပ္နဲ႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က အခြင့္အာဏာ ေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအစိတ္အပိုင္း ၂ ခုကေတာ့ ပိုးလမ္းမ စီးပြားေရးရပ္ဝန္းနဲ႔ ၂၁ ရာစု ေရေၾကာင္းပိုးလမ္းမသစ္တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

စီးပြားေရးရပ္ဝန္းကိုေတာ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေန ဗဟိုအာရွကို ျဖတ္ၿပီး ဥေရာပနဲ႔ ဆက္သြယ္ဖို႔၊ အေနာက္အာရွကို ျဖတ္ၿပီး ပါရွန္ပင္လယ္ေကြ႔၊ ေျမထဲပင္လယ္ကို ဆက္သြယ္ဖို႔နဲ႔ ေတာင္အာရွေဒသကို ျဖတ္ၿပီး အိႏၵိယသမုဒၵရာနဲ႔ ဆက္သြယ္ဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ ပံုေဖာ္တင္ျပခဲ့ပါတယ္။

၂၁ ရာစု ေရေၾကာင္းပိုးလမ္းမသစ္ကိုေတာ့ ေဒသဆိုင္ရာ ေရလမ္းေတြအၾကား ဆက္သြယ္မႈေတြ ဖန္တီးဖို႔ စီမံထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ေပါင္းစု ျပည္တြင္း အသားတင္ ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုးအရ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၁ ထရီလ်ံရွိတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ကေတာ့ ရပ္ဝန္းတခု လမ္းတသြယ္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မႈ စီမံကိန္းမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ စိတ္ဝင္စားေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။

ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီမဟာဗ်ဴဟာအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ကမၻာတဝန္း အေရးကိစၥေတြမွာ ပိုၿပီးႀကီးမားတဲ့ အခန္းက႑ကေန ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ တြန္းအားေပး ေဆာင္ရြက္လာတာျဖစ္တယ္ ဆုိတာကေတာ့ အထူးေျပာစရာလိုမယ္ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒီစီမံကိန္းႀကီးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလနဲ႔ ေအာက္တိုဘာလအတြင္းမွာ ပိုးလမ္းမစီးပြားေရးရပ္ဝန္း (SREB) နဲ႔ ေရေၾကာင္းပိုးလမ္းမ အျဖစ္ ေၾကညာဖြင့္ျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ လီကီခ်ီယန္းရဲ႕ အာရွနဲ႔ ဥေရာပ ႏိုင္ငံေတာ္ခရီးစဥ္အတြင္းမွာ တိုးျမႇင့္ေထာက္ခံေျပာဆိုခဲ့တာကို ေတြ႔ခဲ့ရသလို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ျပည္သူ႔ေန႔စဥ္ သတင္းစာႀကီးရဲ႕ အျမင္သေဘာထားအျဖစ္လည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ဒီမံကိန္းႀကီးကို စနစ္တက် မဟာဗ်ဴဟာေရးဆြဲၿပီး ပိုင္းျဖတ္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္ ဆိုတာကို ျပေနတာပါပဲ။

သမၼတ ရွီက်င္းပင္ကေတာ့ ဒီစီမံကိန္းကို သူ အေျပာႀကီးခဲ့သလုိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဟာ သမၼတ ေဒၚနယ္ထရမ့္ရဲ႕ ‘အေမရိကန္ပထမ’ မူဝါဒက လစ္ဟာ က်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ လပ္ေနတဲ့ ေနရာကို ျဖည့္ဆည္းေပးမွာျဖစ္တဲ့ ကမာၻျပန္႔ျဖစ္စဥ္ နမူနာတခုကို ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္မႈ ျဖစ္တယ္ ဆိုတဲ့ စကားနဲ႔ အံဝင္ခြင္က် ျဖစ္ေစမယ့္ ‘ရာစုႏွစ္စီမံကိန္း’ တခုအျဖစ္ ႀကိဳဆို ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

ေမလ ၁၄ ရက္ေန႔မွာ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဘဂ်င္းမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ရပ္ဝန္းနဲ႔လမ္း ဖိုရမ္ႀကီးကို ကမာၻ႔ႏိုင္ငံေပါင္း ၇၀ နီးပါးက ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္ခဲ့ၾကေပမယ့္ ႏိုင္ငံ ၂၀ ကပဲ ႏိုင္ငံအႀကီးအကဲကိုယ္တိုင္ တက္ေရာက္ခဲ့တာ ေတြ႔ရၿပီး အမ်ားစုဟာ စီးပြားေရးအရ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ မွီခို အားထားေနရတဲ့ အာရွႏိုင္ငံငယ္ေလးေတြက ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီအထဲက စုစုေပါင္း ၅၂ ႏိုင္ငံကေတာ့ ဖိုရမ္မွာ တခ်ိဳ႕အဆင့္အထိ ပါဝင္ဖို႔ အတည္ျပဳေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲဒီႏိုင္ငံေတြထဲမွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ေျမာက္ကိုရီးယားႏိုင္ငံတို႔ အပါအဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ကေတာ့ အစပိုင္းမွာ ဖိုရမ္ကို ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရးဌာနက အဆင့္နိမ့္အရာရွိ တေယာက္ ကိုပဲ ေစလႊတ္ဖို႔ စီစဥ္ထားခဲ့ေပမယ့္ တကယ္တမ္းေတာ့ အမ်ိဳးသားလံုၿခံဳေရးေကာင္စီ အာရွဒါ႐ိုက္တာ မက္သ႐ူး ေပါ့တင္းဂ်ားက အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္အျဖစ္ တက္ေရာက္လာခဲ့တာ ေတြ႔ရပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေတာ့ ၿဗိတိသၽွဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ထရီဇာေမ အပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြက ေခါင္းေဆာင္ေတြ တက္ေရာက္လာမယ္လို႔ ေမၽွာ္လင့္ထားခဲ့ေပမယ့္ ယူႏိုက္တက္ကင္းဒမ္း၊ ဂ်ာမနီနဲ႔ ျပင္သစ္ႏိုင္ငံေတြက သူတို႔ရဲ႕ အဆင့္နိမ့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကိုပဲ ေဘဂ်င္း ဖိုရမ္ကို ေစလႊတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

အိႏၵိယႏိုင္ငံကလည္း ဒီအဦးအစ စီမံကိန္းႀကီးမွာ အျငင္းပြားေနဆဲ ကက္ရွ္မီးယား ေဒသဟာ တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စီးပြားေရးစႀကၤန္ရဲ႕ အဓိကအစိတ္အပိုင္းတခုအျဖစ္ ပါဝင္ေနတဲ့အတြက္ ရပ္ဝန္းနဲ႔လမ္း ဖိုရမ္ကို သပိတ္ေမွာက္ခဲ့ပါတယ္။ အဦးအစ ရပ္ဝန္းတခု လမ္းတသြယ္ စီမံကိန္းႀကီးကို ပထဝီ အေနအထားအရ စႀကၤန္လမ္း ၆ ခုနဲ႔ ေရေၾကာင္း ပိုးလမ္းမ ဆိုၿပီး တည္ေဆာက္မွာပါ။ အဲဒါေတြကေတာ့….

ဥေရာပ-အာရွ နယ္ေျမတံတား (အေနာက္တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကေန အေနာက္႐ုရွားအထိ)
တ႐ုတ္-မြန္ဂိုးလီိးယား-႐ုရွား စႀကၤန္လမ္း (ေျမာက္ပိုင္းတ႐ုတ္ျပည္ကေန အေရွ႕ပိုင္း႐ုရွားအထိ)
တ႐ုတ္-ဗဟိုအာရွ-အေနာက္အာရွ စႀကၤန္လမ္း (အေနာက္တ႐ုတ္ျပည္ကေန တူရကီအထိ)
တ႐ုတ္-အင္ဒိုခ်ိဳင္းနားကၽြန္းဆြယ္ စႀကၤန္လမ္း (ေတာင္းပိုင္းတ႐ုတ္ျပည္ကေန စင္ကာပူအထိ)
တ႐ုတ္-ပါကစၥတန္ စႀကၤန္လမ္း (အေနာက္ေတာင္ တ႐ုတ္ျပည္ကေန ပါကစၥတန္အထိ)
ဘင္ဂလားေဒ့ရွ္-တ႐ုတ္-အိႏၵိယ-ျမန္မာ စႀကၤန္လမ္း (ေတာင္ပိုင္း တ႐ုတ္ျပည္ကေန အိႏၵိယအထိ) ဆိုတဲ့ စႀကၤန္လမ္း ၆ ခုနဲ႔

ေရေၾကာင္းပိုးလမ္းမ (စင္ကာပူနဲ႔ အိႏၵိယတဖက္ တ႐ုတ္ကမ္း႐ိုးတန္းနဲ႔ ေျမထဲပင္လယ္) ဆိုၿပီး အပိုင္း ၇ ပိုင္းနဲ႔တည္ေဆာက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီတ႐ုတ္အစီအမံနဲ႔ တည္ေဆာက္မယ့္ ကုန္သြယ္စီးပြားလြန္ရပ္ဝန္းတခု လမ္းတသြယ္နဲ႔ ေရေၾကာင္းပိုးလမ္းမ စီမံကိန္းႀကီးမွာ အက်ိဳးစီးပြားအရ ပါဝင္ဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရးအရ အမီွအခိုျပဳေနရတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ရွိသလို ဖြံ႔ၿဖိဳးၿပီး အင္အားရွိတဲ့ ႏိုင္ငံႀကီးေတြကလည္း တ႐ုတ္ရဲ႕ ေျခလွမ္းကို သတိနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီး တစိတ္တပိုင္းေလာက္ပဲ ပါဝင္ပတ္သက္ဖို႔ စဥ္းစားခ်င့္ခ်ိန္ေနၾကပံုရပါတယ္။ ကိုယ့္ဘက္က ဘာေတြေပးရၿပီး ဘာေတြျပန္ရႏိုင္မလဲ ဆိုတာကေတာ့ ႏိုင္ငံတိုင္း စဥ္းစားၾကမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံလို တ႐ုတ္အေပၚ ရာႏႈန္းအေတာ္မ်ားမ်ား မွီခိုေနရတဲ့ ကမာၻ႔ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အနည္းဆံုး ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ကေတာ့ အက်ိဳးလိုလို႔ ေညာင္ေရေလာင္း႐ံုမွတပါး………..။ ။

စိုးေနလင္း

From : ဒီဗြီဘီ

Originally published at - http://burmese.dvb.no/archives/207972

Read More »

လာအိုက တ႐ုတ္ ငွက္ေပ်ာသီးေတြ ဆိုးသလား ေကာင္းသလား




တ႐ုတ္ ရင္းႏွီး ျမဳပ္ႏွံ သူမ်ား လာအိုနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္းရွိ တိတ္ဆိတ္ ၿငိမ္သက္ေသာ ေက်း႐ြာ ကေလးသို႔ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္က စတင္ ေရာက္ရွိ လာသည္ကို ျပန္ေတြးရင္း ေကာင္က်ဳးဗို နူဆက္ ၿပဳံးမိသည္။ သူတို႔ႏွင့္ အတူ ေငြေဖာေဖာ သီသီ ပါလာသည္ ဟု သူက ေျပာသည္။

ထို တ႐ုတ္ လူမ်ိဳး မ်ားက ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ေျမလြတ္ ေျမရိုင္း ျဖစ္ေနေသ ေျမအမ်ား အျပား ပါသည့္ ေျမကြက္မ်ားကို ေျမငွားခကို တဟက္တာလွ်င္ ေဒၚလာ ၇၂၀ အထိ ေပးသည္ ဟု အသက္ ၅၉ ႏွစ္အ႐ြယ္ရွိ ေက်း႐ြာ အႀကီးအကဲ ေကာင္က်ဳးဗိုႏူဆက္က ေျပာသည္။ သူတို႔က ထိုေျမတြင္ ငွက္ေပ်ာစိုက္လိုၾကသည္။

ဆင္းရဲႏြမ္းပါးေသာ လာအိုတြင္ ထိုေငြပမာဏမွာ မ်ားျပားလွသည္။ “သူတို႔က က်ေနာ္တို႔ကို ေဈးႏႈန္းေျပာၿပီး အဆင္ေျပလားလို႔ေမးတယ္။ က်ေနာ္တို႔က အိုေက တယ္လို႔ ျပန္ေျပာ လိုက္တယ္” ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။

ျမစ္ကမ္းေဘးရွိ သြားေရးလားေရး လြယ္ေသာေျမမ်ားမွာ ထိုေဈးထက္ ႏွစ္ဆပိုရသည္။ ေနာင္ ၃ ႏွစ္ ၾကာေသာအခါ တ႐ုတ္တို႔၏ ငွက္ေပ်ာစီးပြား ျဖစ္ထြန္းျခင္းေၾကာင့္ မထိခိုက္သူ အနည္းငယ္သာ ရွိေတာ့သည္။ လူတိုင္း ၿပဳံး မေနနိုင္ ၾကေတာ့ေပ။

တ႐ုတ္တို႔သည္ လာအိုေျမာက္ပိုင္းသို႔ အလုပ္အကိုင္ႏွင့္ ပိုမိုျမင့္မားေသာ လုပ္အားခမ်ားကို ေဆာင္ယူလာခဲ့ၾက ေသာ္လည္း စိုက္ခင္းမ်ားကို ပိုးသတ္ေဆးမ်ား၊ အျခား ဓာတုပစၥည္းမ်ားျဖင့္ ညစ္ညမ္းေစခဲ့သည္ ဟု ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ေျပာသည္။

ဓာတုပစၥည္းမ်ား အလြန္အကြၽံ သုံးစြဲျခင္းသည္ အလုပ္သမားမ်ား အတြက္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္ေစၿပီး ေရအရင္း အျမစ္မ်ားကို ညစ္ညမ္းေစသည္ ဟု အစိုးရ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳ အဖြဲ႕အစည္းတခုက အစီရင္ခံခဲ့ၿပီး ေနာက္ လာအိုအစိုးရက ငွက္ေပ်ာစိုက္ခင္းသစ္မ်ားကို လြန္ခဲ့ေသာႏွစ္က ပိတ္ပင္ခဲ့သည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ကမာၻ႔ က်န္အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ဆက္သြယ္ေပးသည့္ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမ၏ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို တ႐ုတ္နိုင္ငံက အမႊမ္းတင္ ေျပာဆိုသည္။ ထိုစီမံကိန္းအတြက္ အဓိကက်ေသာ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကိုလည္း ေမလ ၁၄-၁၅ ရက္မ်ားက ေဘက်င္းတြင္ က်င္းပခဲ့သည္။

ပိုးလမ္းမသစ္ အစီအစဥ္၏ စီမံကိန္းမ်ားတြင္ လာအိုနိုင္ငံ စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္း တိုးတက္မႈလည္း အပါအဝင္ျဖစ္ ေသာ္လည္း ငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္း စီးပြားျဖစ္ထြန္းမႈသည္ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွ စတင္ ေၾကညာေသာ ထိုအစီအစဥ္ ထက္ပင္ ပိုမိုေစာစီးသည္။



ရပ္ဝန္းတခု၊ လမ္းတခု အစီအစဥ္အရ အိမ္နီးခ်င္းမ်ား အေနျဖင့္ ၎တို႔၏ ေဈးကြက္မ်ားကို တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ား အတြက္ ဖြင့္ေပးရန္ တ႐ုတ္နိုင္ငံက တိုက္တြန္းသည္။ ေကာင္က်ဳးဗိုႏူဆက္ ကဲ့သို႔ေသာ ေက်း႐ြာသားမ်ား အတြက္မူ ထိုကိစၥမွာ အေကာင္းႏွင့္ အဆိုး ေရာေထြးေနသည္။

“တ႐ုတ္ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံမႈက က်ေနာ္တို႔ကို ပိုေကာင္းတဲ့ ဘဝအရည္အေသြး ရေစတယ္။ ေကာင္းေကာင္း စားရတယ္၊ ေနရတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ သူႏွင့္ သူ႕အိမ္နီးခ်င္းမ်ား အပါအဝင္ မည္သူမွ် ငွက္ေပ်ာၿခံမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ၾကေတာ့မည္ မဟုတ္သလို ေဆးဖ်န္းစဥ္ အတြင္း ငွက္ေပ်ာၿခံမ်ား အနီးသို႔ပင္ အရဲစြန႔္ မသြားၾကေတာ့ေပ။ ငွက္ေပ်ာၿခံမ်ားမွ စီးထြက္လာေသာ ဓာတုပစၥည္းေၾကာင့္ ေရညစ္ညမ္းေနမည္ကို စိုးရိမ္ၿပီး အနီးရွိ ျမစ္အတြင္းတြင္လည္း ငါးမဖမ္းၾကေတာ့ေပ။

တ႐ုတ္တို႔၏ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္ျခင္း

တ႐ုတ္စိုက္ခင္း ပိုင္ရွင္ႏွင့္ မန္ေနဂ်ာ အမ်ားအျပားတို႔က လက္ရွိ ငွားရမ္းသည့္ သက္တမ္းကုန္လွ်င္ အစိုးရက ငွက္ေပ်ာ ဆက္လက္ စိုက္ပ်ိဳးမႈ ပိတ္ပင္ျခင္းေၾကာင့္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္ၾကသည္။

ဓာတုပစၥည္း သုံးရန္ လိုအပ္ေသာေၾကာင့္သာ သုံးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၿပီး အလုပ္သမားမ်ား ဓာတုပစၥည္းေၾကာင့္ က်န္းမာေရး ထိခိုက္သည္ ဟူေသာ အခ်က္ကို သူတို႔က ျငင္းသည္။

“စိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ရင္ ဓာတ္ေျမၾသဇာနဲ႕ ပိုးသတ္ေဆးေတာ့ သုံးရမွာပဲ” ဟု လားအိုတြင္ အႀကီးက်ယ္ဆုံး တ႐ုတ္ ငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးေရး လုပ္ငန္းတခုျဖစ္သည့္ Jiangong Agriculture စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္း မွ လုပ္ငန္းခြင္မန္ေနဂ်ာ ဝူယာရွင္ (Wu Yaqiang) က ေျပာသည္။

“က်ေနာ္တို႔သာ ဒီကိုလာၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ လုပ္မေပးရင္ ဒီေနရာက ေတာင္ေခါင္းတုံးေတြ သက္သက္ပဲျဖစ္ေနမွာပဲ” ဟု မတ္ေစာက္ေသာ ေတာင္ေစာင္းတြင္ ကီလို ၃၀ ခန႔္ရွိေသာ ငွက္ေပ်ာခိုင္မ်ားကို အေျခခံထုတ္ပိုးေရး စခန္းသို႔ ပို႔ေနေသာ အလုပ္သမားမ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္ရင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

လာအိုမွ တ႐ုတ္ငွက္ေပ်ာ စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ား ႀကဳံေတြ႕ေနရသည့္ ျပႆနာမ်ားကို အတိအက် မသိေၾကာင္းႏွင့္ သူတို႔သည္ ရပ္ဝန္းတခု၊ လမ္းေၾကာင္းတခု အစီအစဥ္ႏွင့္ တိုက္ရိုက္ပတ္သက္သည္ ဟု မယူဆေၾကာင္း တ႐ုတ္နိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရသူ ဂ်န္ေရွာင္ (Geng Shuang) က ေျပာသည္။

“မူအရ ေျပာရရင္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီေတြ ျပည္ပမွာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံ လုပ္ကိုင္ၾကတဲ့ အခါ သက္ဆိုင္ရာနိုင္ငံ ဥပေဒ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြကို လိုက္နာဖို႔၊ သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း၊ လူမႈတာဝန္ေတြကို ထမ္းေဆာင္ဖို႔နဲ႕ သက္ဆိုင္ရာ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ကို ကာကြယ္ဖို႔ တာဝန္ရွိပါတယ္” ဟု ၾကာသာပေတးေန႕က က်င္းပေသာပုံမွန္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ သူက ေျပာသည္။

ယခုေဆာင္းပါး အတြက္ ေျဖၾကားေပးရန္ ရိုက္တာသတင္းဌာနက လာအိုနိုင္ငံ စိုက္ပ်ိဳးေရးဝန္ႀကီးကို ေမတၱာရပ္ခံခဲ့ ေသာ္လည္း လတ္တေလာ ျပန္ၾကားျခင္း မရွိခဲ့ေပ။

စုစုေပါင္း ေဒၚလာ ၆ ဒသမ ၇ ဘီလီယံ တန္ေၾကးရွိ စီမံကိန္းေပါင္း ၇၆၀ ေက်ာ္ျဖင့္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ လူဦးေရ ၆ ဒသမ ၅ သန္းရွိေသာ ကုန္းတြင္းပိတ္ လာအိုနိုင္ငံတြင္ အႀကီးမားဆုံးေသာ ျပည္ပရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူ ျဖစ္သည္ဟု တ႐ုတ္နိုင္ငံပိုင္ မီဒီယာ၏ အဆိုအရ သိရသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ၾသဇာကို တ႐ုတ္လူမ်ိဳးမ်ားက ေဈးဝယ္စင္တာမ်ားႏွင့္ အေကာင္းဆုံး ဟိုတယ္မ်ား ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ ၿမိဳေတာ္ ဗီယန္က်င္းတြင္ အျပင္းအထန္ ခံစားေနရသည္ သာမက ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာ မေျပာင္းမလဲ ရွိခဲ့ေသာ ေက်းလက္ ေဒသမ်ားအထိပင္ ပ်ံ့ႏွံ႕ေနသည္။



ငွက္ေပ်ာေခတ္

တ႐ုတ္ငွက္ေပ်ာ ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားသည္ ျပည္တြင္းတြင္ ေျမမလုံေလာက္ေသာေၾကာင့္ လာအိုသို႔ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ခန႔္က စတင္ ဝင္ေရာက္လာၾကၿပီး အမ်ားအျပားက လာအိုနိုင္ငံ၏ အေသးငယ္ဆုံးႏွင့္ လူဦးေရ အနည္းဆုံး ျပည္နယ္ျဖစ္သည့္ ဘိုကီယို ျပည္နယ္သို႔ ေရာက္လာၾကသည္။

ေနာင္ႏွစ္မ်ားတြင္ လာအိုနိုင္ငံ၏ ငွက္ေပ်ာသီးတင္ပို႔မႈမွာ ၁၀ ဆတိုးလာၿပီး နိုင္ငံအတြက္ ျပည္ပဝင္ေငြ အမ်ားဆုံး ရွာေပးေသာ ထြက္ကုန္ ျဖစ္လာသည္။ ငွက္ေပ်ာသီး အားလုံးနီးပါးကိုလည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံသို႔ တင္ပို႔သည္။

ေကာင္က်ဳးဗိုႏူဆက္ ကဲ့သို႔ေသာ လာအိုလူမ်ိဳးစုမ်ား အတြက္မူ တ႐ုတ္စိုက္ပ်ိဳးသူမ်ားက ၎တို႔ကိုယ္တိုင္ စိုက္ပ်ိဳးလွ်င္ ရေသာဝင္ေငြထက္ ပိုေသာ ေျမငွားခကို ေပးသည္။

ေမာင္ သို႔မဟုတ္ ခမူ ကဲ့သို႔ေသာ ေတာင္ေပၚ လူမ်ိဳးစုမ်ား အတြက္မူ ငွက္ေပ်ာသီးေခတ္သည္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ လုပ္အားခ ျဖစ္သည္။

ငွက္ေပ်ာသီး ခူးခ်ိန္တြင္ တေန႕လွ်င္ အနည္းဆုံး ၁၀ ေဒၚလာ ရၾကၿပီး တခါတရံ ထိုထက္ ၂ ဆ ပိုရသည္။ ထိုပမာဏသည္ ကမာၻ႔ဘဏ္၏ အဆိုအရ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္က တဦးခ်င္း ပ်မ္းမွ်ဝင္ေငြမွာ ၁၇၄၀ သာရရွိေသာ လာအိုနိုင္ငံတြင္ မ်ားျပားေသာ ေငြျဖစ္သည္။ သူတို႔သည္ ဓာတုပစၥည္း မ်ားႏွင့္ အထိေတြ႕ရဆုံးေသာ သူမ်ားလည္း ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္လူမ်ိဳး ငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးသူ အမ်ားစုသည္ Cavendish ငွက္ေပ်ာမ်ိဳးကို စိုက္ပ်ိဳးၾကၿပီး ထိုငွက္ေပ်ာမ်ိဳးမွာ စားသုံးသူမ်ား ႏွစ္ၿခိဳက္ေသာ္လည္း ေရာဂါရနိုင္သည္။

ေမာင္ ႏွင့္ ခမူ အလုပ္သမားမ်ားသည္ ငွက္ေပ်ာပင္မ်ားကို ပိုသတ္ေဆးမ်ား ေလာင္းေပးရၿပီး ေပါင္းပင္မ်ားကို paraquat ကဲ့သို႔ေသာ ေပါင္းသတ္ေဆးျဖင့္ သတ္ေပးရသည္။ paraquat ပိုးသတ္ေဆးကို ဥေရာပသမဂၢႏွင့္ လာအို အပါအဝင္ အျခားေသာ နိုင္ငံ အမ်ားအျပားတြင္ ပိတ္ပင္ထားသည္။

ထိုငွက္ေပ်ာသီးမ်ားကို တ႐ုတ္သို႔ တင္ပို႔သည့္ ခရီးတြင္ မပ်က္ဆီးေစရန္ မွိုသတ္ေဆးလည္း စိမ္ရသည္။

သီးႏွံေျပာင္းလဲျခင္း

အခ်ိဳ႕ေသာ ငွက္ေပ်ာၿခံ လုပ္သားမ်ားသည္ အားနည္းၿပီး ပိန္ေျခာက္လာကာ ကိုယ္ေပၚတြင္ အစက္အေပ်ာက္မ်ား ေပၚလာတတ္သည္ ဟု လာအိုနိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း အေျခစိုက္ အက်ိဳးအျမတ္ မယူေသာ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈႏွင့္ အသိပညာဆိုင္ရာ လူမႈအဖြဲ႕ (Community Association for Mobilizing Knowledge in Development – CAMKID) မွ ဒါရိုက္တာ ဖုန္စိုင္းမန္နီေဗာင္ဇိုင္ (Phonesai Manivongxai) က ေျပာသည္။

CAMKID ၏ လုပ္ငန္းမ်ား အနက္ တစိတ္တေဒသမွာ အလုပ္သမားမ်ားကို ဓာတုပစၥည္း အသုံးျပဳမႈ အႏၲရာယ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပညာေပးေရး ျဖစ္သည္။ “က်မတို႔ လုပ္ေပးနိုင္တာက သူတို႔တေတြ ပိုသိလာေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ပဲ ရွိတယ္” ဟု သူက ေျပာသည္။

ထိုလုပ္ငန္းမွာ ေတာင္တက္ခရီးၾကမ္း ကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနသည္။ ပိုးသတ္ေဆး အမ်ားစုမွာ တ႐ုတ္ႏွင့္ ထိုင္းနိုင္ငံတို႔မွ လာၾကၿပီး ထိုနိုင္ငံမ်ား၏ ဘာသာစကားမ်ားျဖင့္သာ သတိေပး လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ား ေရးသားထားၾကသည္ ဟု ရိုက္တာ သတင္းဌာနက စုံစမ္းသိရသည္။ ထိုစာမ်ားကို လာအိုဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားလွ်င္ပင္ ေမာင္ႏွင့္ ခမူ အခ်ိဳ႕မွာ စာမတတ္သူမ်ား ျဖစ္ၾကေသာေၾကာင့္ နားလည္မည္ မဟုတ္ေပ။



ဖုန္စိုင္းမန္နီေဗာင္ဇိုင္ ေျပာေသာ အျခား ျပႆနာတခုမွာ အလုပ္သမားမ်ားသည္ ၎တို႔ ေသာက္သုံးေရကို ညစ္ညမ္းေစေသာ ဓာတုပစၥည္းမ်ားႏွင့္ နီးကပ္စြာ ေနထိုင္ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။

လာအိုေဈးကြက္တြင္ ထိုင္းနိုင္ငံလုပ္ အဆိပ္ျပင္းသည့္ ေပါင္းသတ္ေဆး (paraquet) မ်ား ေရာင္းခ်ေနသည္ကို ရိုက္တာ သတင္းဌာနက ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

သို႔ေသာ္ ရိုက္တာ သတင္းဌာနႏွင့္ ေျပာဆိုခဲ့သည့္ အခ်ိဳ႕ေသာ အလုပ္သမားမ်ားက အေကာင္းအဆိုး ေရာႁပြမ္း ေနျခင္းကို လက္ခံၾကသည္။ ဓာတုပစၥည္းမ်ား အတြက္ စိုးရိမ္သလို လုပ္အားခ မ်ားမ်ားရျခင္းေၾကာင့္ ကေလးမ်ားကို ေက်ာင္းထားနိုင္သည္ သို႔မဟုတ္ အစားေကာင္းေကာင္း စားနိုင္သည္ဟု ေျပာၾကသည္။

ငွက္ေပ်ာ စိုက္ရာတြင္ ဓာတုပစၥည္း အသုံးျပဳျခင္းကို အစိုးရက ၿဖိဳခြဲျခင္းသည္လည္း အႏၲရာယ္ ဓာတုပစၥည္းမ်ား လုံး၀ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမည္ ဟု အာမခံခ်က္ မရွိေပ။

ထုတ္လုပ္မႈ ျမင့္မား လာေသာေၾကာင့္ ငွက္ေပ်ာေဈးမ်ား က်ဆင္းလာေသာေၾကာင့္ အခ်ိဳ႕ေသာ တ႐ုတ္ ရင္းႏွီး ျမႇုပ္ႏွံသူမ်ားသည္ ဖရဲသီးကဲ့သို႔ အျခား ဓာတုပစၥည္း အသုံးမ်ားေသာ သီးႏွံမ်ားကို စိုက္ပ်ိဳးလာၾကသည္။

ဘိုကီယိုရွိ ငွက္ေပ်ာစိုက္ခင္းမ်ား၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန႔္ အထိကို ရွင္းလင္းလိုက္ၿပီးၿပီဟု လိုင္လင္းငွက္ေပ်ာ စိုက္ခင္းကို ပူးတြဲပိုင္ဆိုင္သူ အသက္ ၄၆ ႏွစ္ အ႐ြယ္ ဇန္ဂ်င္ဂ်မ္းက ေျပာသည္။ သူႏွင့္ ၿပိဳင္ဘက္ စိုက္ပ်ိဳးသူအခ်ိဳ႕သည္ ျမန္မာႏွင့္ ကေမာၻဒီးယားဘက္သို႔ ေျခဆန႔္ၾကသည္ ဟုလည္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

သို႔ေသာ္ သူ႕တြင္ ေျပာင္းေ႐ႊ႕ရန္ အစီအစဥ္ မရွိဟု ေျပာသည္။ လာအိုနိုင္ငံ အေပၚ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိခိုက္မႈသည္ မဖြံ႕ၿဖိဳး ေသးေသာ နိုင္ငံမ်ား ျဖတ္သန္း ၾကရသည့္ လမ္းသာ ျဖစ္ၿပီး ေဒသခံမ်ားသည္ တ႐ုတ္မ်ားကို ေက်းဇူးတင္ရမည္ ဟု သူက ေျပာသည္။

“ငါတို႔ ဘဝေတြ ဘယ္လို တိုးတက္လာလဲ ဆိုတာ သူတို႔ မစဥ္းစားဘူး။ သူတို႔က ဒါေတြကို ေကာင္းကင္ဘုံက ေပးတယ္ ထင္ေနၾကတာ။ ဘဝဆိုတာ သူ႕ဘာသာ တိုးတက္လာတာ မဟုတ္ဘူး” ဟု သူက ေျပာသည္။ ။

(Reuters သတင္းဌာနတြင္ တင္ျပထားသည့္ Cash and Chemicals: for Laos, Chinese Banana Boom a Blessing and Curse ေဆာင္းပါးကို ဘာသာျပန္သည္။)

From : ဧရာဝတီ

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

Read More »

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ ျပန္သံုးသပ္ဖို႔ လိုျပီလား




လာမယ့္ ေမလ ၂၄ ရက္ေန႔ က်ရင္ ေနျပည္ေတာ္မွာ ဒုတိယ အၾကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ညီလာခံ က်င္းပ ပါေတာ့မယ္။ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ညီလာခံ ဆိုတာ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ကို ဘယ္နည္း ဘယ္ပံု တည္ေဆာက္ ၾကမလဲ ဆိုတာကို က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ေဆြးေႏြး ညွိႏွိဳင္းၾကတဲ့ ပြဲပါ။

ညီလာခံကို ပါ၀င္သင့္ ပါ၀င္ ထုိက္သူ အားလံုး တက္ေရာက္ နိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားတယ္ ဆိုေပမယ့္ အၾကမ္းဖ်ဥ္း အားျဖင့္ေတာ့ တပ္မေတာ္၊ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတြနဲ႔ ျပည္သူ လူထုက ေရြးေကာက္ တင္ေျမွာက္ လိုက္သူေတြ စသျဖင့္ ပါကို ပါရမယ့္ သံုးပြင့္ဆုိင္ ေဆြးေႏြးပြဲၾကီးလို႔ ဆုိရင္လည္း မမွားပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ ညီလာခံၾကီးက်င္းပေတာ့မယ့္ ၃-၄ ရက္ေလာက္ပဲ လိုေတာ့တဲ့ ဒီကေန႔ အခ်ိန္ထိ ပါ၀င္သင့္ပါ၀င္ထိုက္တဲ့ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေတြ စံုစံုညီညီ တက္ေရာက္ေရး မေသျခာ မေရရာ ျဖစ္ေနပါေသးတယ္။

ညီလာခံ က်င္းပဖို႔ နီးကပ္လာခ်ိန္အထိ ဘာျပသနာေတြ ျဖစ္ေနပါေသးလဲ၊ ညီလာခံၾကီးဟာ ေမွ်ာ္မွန္းထားသလို ေအာင္ျမင္ႏုိင္ပါ့မလား၊ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ ခ်မွတ္ အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို ျပန္ျပီး သံုးသပ္ဖုိ႔ေရာ လိုေနျပီလား ဆုိတာ ဒီတစ္ပတ္ ေဆြးေႏြး တင္ျပသြားပါ့မယ္။

က်င္းပေတာ့မယ့္ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ဆုိတာ အရင္ သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္က အစိုးရနဲ႔ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႔ တစ္ခ်ိဳ႕ NCA လို႔ေခၚတဲ့ တစ္တုိင္းျပည္လံုး ဆုိင္ရာ အပစ္ရပ္ စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္ ေရးထိုးျပီးခ်ိန္က စ ေရတြက္ရင္ သံုးၾကိမ္ေျမာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ လက္ထက္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ပထမ ဦးဆံုးအၾကိ္မ္ ညီလာခံကေတာ့ ညီလာခံလို႔ ေျပာဆုိႏိုင္ရံုကလြဲရင္ ဘာမွ သိပ္ထူးထူးျခားျခား မရွိခဲ့ပါဘူး။ အထူးသျဖင့္ ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ေရး အတြက္ အေရးပါတဲ့ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕တစ္ခ်ိဳ႕လည္း စံုစံုညီညီ မတက္ေရာက္
နိုင္ပါဘူး။ သေကၤတ သေဘာေလာက္ က်င္းပႏိုင္ခဲ့တဲ့ သေဘာပါ။

၂၀၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအျပီး အာဏာရလာတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရ တက္လာတဲ့အခါ သမၼတေဟာင္း ဦးသိန္းစိန္ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့တဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ကို အေမြဆက္ခံရင္း ၂၁ ရာစု ပင္လံု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံဆိုျပီး နာမည္ေျပာင္း က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရး ျပသနာမွာ ေသာ့ခ်က္က်တဲ့ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ စံုစံုညီညီ တက္ေရာက္လာေအာင္ အထူး ၾကိဳးစားခဲ့တာ ေတြ႕ရပါတယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း ျမန္မာ့ျငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ ျမန္မာအစိုးရကို ကူညီမယ္လို႔ ကတိေပးထားတဲ့ တရုတ္ အစိုးရရဲ႕ ဖိအားေပးမွဳေၾကာင့္လဲ တရုတ္နယ္စပ္က တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ၾကီးေတြ စံုစံုညီညီ တက္လာတာေတြ႕ရပါတယ္။

ပထမအၾကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က အသိအမွတ္မျပဳတဲ့ ကိုးကန္႔၊ ပေလာင္နဲ႔ ရခုိင္ AA တပ္ဖြဲ႕ေတြ တက္ခြင့္မရတာ၊ ညီလာခံ ေရာက္ျပီးမွ ၀ ကိုယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔ ေနရပ္ျပန္ သြားတာ စတာေတြက လြဲရင္ က်န္ လက္နက္ကိုင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြ စံုစံု ညီညီ တက္ခဲ့တဲ့ ပြဲလို႔ ဆုိႏိုင္ပါတယ္။

ဒါတင္မက အဲဒီ ညီလာခံမွာ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ေတြေရာ၊ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြ အပါအ၀င္ တက္ေရာက္လာသူအားလံုး သူတုိ႔ရဲ႕ အျမင္ေတြကို ပြင့္ပြင့္ လင္းလင္း အဆီး အတား မရွိေျပာဆုိႏုိင္ျပီး ေျပာဆုိႏုိင္ သမွ် ကိုလည္း ျမန္မာျပည္သူေတြ သိခြင့္ရေအာင္ ရုပ္သံေတြကေန တုိက္ရုိက္ ထုတ္လႊင့္ ေပးတဲ့ အထိ ပြင့္လင္းမွဳ ရွိခဲ့ပါတယ္။

ေျပာရရင္ အစိုးရတပ္မေတာ္နဲ႔ တုိက္ေန ခုိက္ေနဆဲ သူပုန္အဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အစိုးရ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ တပ္မေတာ္ ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္ ေတြ ေရွ႕မွာ သူတို႔ရဲ႕ သေဘာထား အျမင္ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုင္ႏိုင္ ခဲ့တဲ့၊ အဲဒီလို ေျပာဆုိတာကိုလည္း တစ္တုိင္းျပည္လံုးက တိုက္ရုိက္ၾကည့္ရွဳခြင့္ ရခဲ့တဲ့ အေျခ အေန မ်ိဳးပါ။

ဒါဟာ လြတ္လပ္ေရးရျပီး ျမန္မာ့သမုိင္းမွာ တစ္ၾကိမ္မွ မၾကံဳခဲ့ၾကဘူးတဲ့ အေျခအေနလို႔ သံုးသပ္ရင္လည္း ရပါတယ္။ ဒီလိုနည္းနဲ႔ ပထမအၾကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံု ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံဟာ အတုိင္းအတာ တစ္ခုအထိ သမုိင္းမွတ္တမ္း၀င္ ေအာင္ျမင္တဲ့ ညီလာခံ တစ္ခု ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

အခု ဒုတိယ အၾကိမ္မွာေတာ့ ပထမ အၾကိမ္တုန္းကေလာက္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ စံုစံုညီညီ တက္ဖို႔ မေသျခာ မေရရာပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသားေတြ ကိစၥကို အေလးထားေျပာရတာကလည္း ျငိမ္းခ်မ္းေရး ဆုိတာ အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ လက္နက္ကုိင္ တုိင္းရင္းသားေတြ အၾကား အဓိက တည္ေဆာက္ရတာ ျဖစ္ေလေတာ့ ဒါကိုပဲ အဓိကထား ေျပာေနရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုး သတင္းေတြအရ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႕ေတြကို ဖိတ္ၾကားထားပံုနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ႏိုင္ငံေတာ္ အတုိင္ပင္ခံရံုး ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက မီဒီယာေတြကို ခုလို ရွင္းျပထားပါတယ္။

(၅) ရက္တာက်င္းပမယ့္ ညီလာခံ ကာလအတြက္ ဖြင့္ပြဲနဲ႔ ေနာက္ဆံုး ညစာစားပြဲကို လက္ရွိ အစိုးရက တာ၀န္ယူ ဖိတ္ၾကားတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။ ၾကားကာလ ညီလာခံ က်င္းပမယ့္ ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ကေတာ့ ျပည္ေထာင္စု ျငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးမွဳ ပူးတြဲေကာ္မတီ UPDJC က ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ထားခ်က္နဲ႔အညီ ဖိတ္ၾကားတယ္လို႔ ဆုိပါတယ္။

ဖြင့္ပြဲ ပိတ္ပြဲအတြက္ အစိုးရဘက္က အပစ္ရပ္စာခ်ဳပ္ လက္မွတ္္ေရးထုိးထားျပီးတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက ေခါင္းေဆာင္ ေလးေယာက္၊ အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထိုး မထားတဲ့ အဖြဲ႕ေတြက ေခါင္းေဆာင္ ေလးေယာက္ ဖိတ္ၾကားထားတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

တကယ့္ ညီလာခံ အတြက္ကိုေတာ့ UPDJC က တာ၀န္ယူျပီး အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ေရးထိုးမထားတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကို ေလ့လာသူ အေနနဲ႔ပဲ ဖိတ္ေခၚသြားမယ္လို႔ ဆိုထားပါတယ္။

ဖိတ္ေခၚခ်က္ေတြကို အဓိပါယ္ဖြင့္ဆိုရရင္ အစိုးရေရာ၊ UPDJC ကပါ ကိုးကန္႔၊ ပေလာင္နဲ႔ ရခုိင္ AA တပ္ဖြဲ႔႕ သံုးဖြဲ႕ကို မဖိတ္ေခၚပါဘူး။ UPDJC အေနနဲ႔လည္း အပစ္ရပ္ လက္မွတ္ထုိးမထားတဲ့ အဖြဲ႕ေတြကို တစ္ဖြဲ႕ခ်င္းဖိတ္ေခၚထားတယ္ ဆိုေပမယ့္ ေလ့လာသူ အဆင့္နဲ႔ပါပဲ။

ဒါနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ၀၊ မိုင္းလား၊ ေကအုိင္ေအ ကခ်င္လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕၊ RCSS/SSA ေျမာက္ပိုင္း ရွမ္းျပည္ တပ္မေတာ္ အပါအ၀င္ လက္နက္ကိုင္ (၇) ဖြဲ႔ စုေပါင္း ထားတဲ့ မဟာမိတ္ အဖြဲ႔ ကေတာ့ သူတုိ႔ကို တစ္ဖြဲ႔ခ်င္း ဖိတ္ရင္ လက္ခံမွာ မဟုတ္ဘူး၊ တပ္ေပါင္းစု အေနနဲ႔ ဖိတ္ရင္ေတာ့ ကိုယ္စားလွယ္ ေစလႊတ္ သြားမယ္လို႔ သေဘာထား ထုတ္ျပန္ ထားပါတယ္။

အားလံုးကိုျခံဳငံုျပီး သံုးသပ္ရရင္ လက္ရွိ ဒုတိယအၾကိမ္ ၂၁ ရာစု ပင္လံုညီလာခံဟာ ပထမ အၾကိမ္တုန္း ကေလာက္ေတာင္ လက္နက္ကိုင္ တုိင္းရင္းသား အဖြဲ႔ စံုစံုညီညီ တက္ေရာက္ဖို႔ သိပ္ျပီး မေသျခာ မေရရာပါဘူး။ ဒီအတြက္ အဲဒီ ညီလာခံကေန ျပည္ေထာင္စု သေဘာ တူညီခ်က္ အျဖစ္ ခ်မွတ္မယ့္ အခ်က္ အလက္ေတြ ဆုိတာဟာလည္း အဲဒီ အဖြဲ႔ေတြ ပါ၀င္ျခင္း မရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြအျဖစ္ပဲ ထြက္ေပၚလာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ အင္န္အယ္လ္ဒီ အစိုးရဟာ ၂၁ ရာစုပင္လံု ျငိမ္းခ်မ္းေရးညီလာခံၾကီး က်င္းပျပီးသြားရင္ ေအာင္ျမင္မွဳ၊ မေအာင္ျမင္မွဳ ရလာဒ္ေတြကို ၾကည့္ျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္ၾကီးတစ္ခုလံုးကို ျပန္သံုးသပ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္နဲ႔ အင္န္အယ္လ္ဒီ ရဲ႕ အႏၱိမ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ ေခတ္မီွဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စု ဖြဲ႔စည္းေရး ျဖစ္ တာေၾကာင့္ အဲဒီ ရည္မွန္းခ်က္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏုိင္ေရး လက္ရွိ သြားေနတဲ့ ျငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ ရလာဒ္ေတြကေန တဆင့္ ဖြဲ႕စည္းပုံျပင္ေရး လမ္းေၾကာင္း ေအာင္ျမင္မွဳ ရႏိုင္ မရႏုိင္၊ အလုပ္ျဖစ္ မျဖစ္ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

ဒါမွမဟုတ္ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ပဋိပကၡ ျပသနာမွာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒက ေသာ့ခ်က္ျပသနာ ျဖစ္ေနတယ္လို႔ သံုးသပ္ရင္ တပ္မေတာ္ကို စည္းရံုး၊ ညွိႏွိဳင္း တုိင္ပင္ဆြဲေဆာင္ျပီး ဖြဲ႕စည္းပံုျပင္ဖို႔ ၾကိဳးစား၊ ျပင္ဆင္ထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းပံု ကိုင္ျပီး ျငိမ္းခ်မ္းေရးကို ေအာင္ျမင္ေအာင္ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ဘူးလား၊ ဒီမိုကေရစီ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို မတည္ေထာင္ႏုိင္ဘူးလား ဆိုတာမ်ိဳးကိုလည္း ေျပာင္းလဲ စဥ္းစားသင့္ပါေၾကာင္း သံုးသပ္ တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။



From : ဗြီအိုေအျမန္မာသတင္း႒ာန By: (ဦးစည္သူေအာင္ျမင့္)

Originally published at - http://burmese.voanews.com

Read More »

Tuesday, May 16, 2017

တစ္လူ တစ္မူ ႀကိဳက္သလို ယူ၏




စိန္ျမေရႊ တစ္ေယာက္ သေရာ္စာ မေရး ျဖစ္တာ ဒီခ်ဳပ္ အစုိးရ တက္ကတည္းက ဆုိပါေတာ့။ ဒီၾကားထဲမွာ ေရးစရာေတြ ရွိခဲ့ေသာ္ျငား ေစာင့္စားရင္း ေစာင့္ စားရင္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ရင္း ေမွ်ာ္လင့္ရင္းအား တင္းလုိက္၊ ႏွစ္သိမ့္လုိက္၊ ျဖစ္ လာမွာပါ၊ နည္းနည္းေလး အခ်ိန္ ေပးၾက ရမွာပါလို႔ ေျဖေတြးရင္းနဲ႔ မေရးျဖစ္ ခဲ့ဘူးပဲ ေျပာရမွာပါ။

ခုေတာ့ က်ဳပ္တို႔အိမ္က ကထိကႀကီးက သတင္းစကား တစ္ခုသယ္လာတာမို႔ ေရးလုိက္ရ တာပါ။ သူတုိ႔တကၠသိုလ္ေလာက မွာ ဒုတိယပါေမာကၡခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ ရာ ထူးကိုေလွ်ာက္ထားခ်င္ၾကရင္ ျဖင့္ ပါေမာကၡရာထူးလုပ္သက္ အနည္းဆုံး ၂ ႏွစ္ ရွိရမယ္လို႔ ျပင္ ဆင္သတ္မွတ္လုိက္တယ္ဆုိတဲ့ သတင္းပါခင္ဗ်။

၂ ႏွစ္ဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ႀကီးကို နည္းသြားတာ လို႔လည္း ဆုိတယ္ဗ်။ အဲဒီမွာသူ တို႔ တကၠသိုလ္ေလာကနဲ႔ ၀ါရင့္ ပါေမာကၡႀကီးေတြ ေကာက္ခ်က္ ခ်လုိက္ၾက တာက ေပးခ်င္တဲ့သူ၊ ခန္႔ခ်င္တဲ့သူ၊ ေပးရမယ့္သူ၊ ခန္႔ ရမယ့္သူ ရွိေနလို႔ မူေတြကိုျပင္ လုိက္တာဆုိပဲ။

တကၠသိုလ္ပညာေရးေလာ ကမွာ ရာထူးအတိုးအျမႇင့္၊ ေနရာ အေရႊ႕အေျပာင္းကိစၥေတြက ခုထိ အထာမက်ေသးဘူးတဲ့ဗ်။ ၀န္ ႀကီးတစ္ေယာက္ေျပာင္းရင္ တစ္ မူေျပာင္းတာပဲတဲ့။ တစ္ခါတေလ၀န္ႀကီးတစ္ေယာက္တည္း လက္ ထက္မွာကို တစ္မ်ဳိးၿပီးတစ္မ်ဳိး ေျပာင္းတတ္တာလည္း ရွိေသး တယ္တဲ့။ တစ္လူတစ္မူ သူတို႔ ႀကိဳက္တဲ့သူ၊ နီးစပ္ရာ သူတုိ႔ယုံ ၾကည္စိတ္ခ်ရတဲ့သူေတြသာ ရာ ထူးအျမင့္ေတြရဖို႔ အခြင့္အေရး ရၾကတာတဲ့။

သူတုိ႔တကၠသိုလ္ေလာက မွာ အလုပ္၀င္ခါစ နည္းျပ၊ သ႐ုပ္ျပရာထူးမွသည္ ပါေမာကၡျဖစ္သည္အထိ တစ္ေက်ာင္းတစ္ေနရာ၊ တစ္ဌာနတည္းမွာပဲ ဘယ္ကုိမွ မေျပာင္းမေရႊ႕ရဘဲ အေျခခ်ႏုိင္ သူေတြ လက္သင့္ရာစားေတာ္ ေခၚတဲ့စနစ္က ႀကီးမားခဲ့တယ္တဲ့ ဗ်။ ႏုိင္ငံသားအားလုံးရဲ႕ ပညာရည္ျမင့္တက္ေအာင္၊ လူ႔စြမ္းအားအရင္းအျမစ္ေတြ အားေကာင္းေအာင္ေရွ႕ေဆာင္ ႀကိဳးပမ္းၾကရ မယ့္ လူႀကီးသူမ၀န္ႀကီးဆုိသူမ်ား က လူကိုခင္လို႔ မူကုိျပင္တဲ့အလုပ္ ကိုပဲ ဦးစားေပးတတ္တယ္လုိ႔ ဆုိ ပါတယ္။ လက္တစ္ဆုပ္စာ အ ခြင့္သာဖို႔အတြက္ အခ်ိန္ေတြ၊ ဘ႑ာေတြ၊ နစ္နာခဲ့ရတာေတြ ကို မေတြး၀ံ့စရာပါပဲ။

အရင္ေခတ္က ပညာရွင္ ပညာတတ္ ပါေမာကၡႀကီးေတြဆုိ ရင္ ရာထူးတစ္ဆင့္တစ္ဆင့္မွာ ႏွစ္ဆယ္ခ်ီၾကာေနၿပီးမွ ပါေမာကၡ ဘ၀ကို ေရာက္ၾကရတာတဲ့။ ပါ ေမာကၡရာထူးမွာ ၀ါအေတာ္ရင့္ပါ မွ၊ တကယ္လည္းေတာ္၊ တကယ္ လည္းတတ္မွ ဒုတိယပါေမာကၡ ခ်ဳပ္၊ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ရာထူးမ်ားကို ပိုင္ဆုိင္ၾကရတာပါတဲ့။

အခု ေနာက္ဆုံးေခတ္မွာျဖင့္ နည္းျပ၊ သ႐ုပ္ျပရာထူး သုံးႏွစ္ျပည့္ရင္ လက္ေထာက္ကထိကျဖစ္၊ လက္ ေထာက္ကထိက ရာထူးသုံးႏွစ္ ျပည့္ရင္ ကထိကျဖစ္၊ ဘယ္လိုပဲ ရရ ပါရဂူဘဲြ႕ရထားရင္ တဲြဖက္ပါေမာကၡ၊ ပါေမာကၡေတာင္ေလွ်ာက္ ျဖစ္သြားၾကတာတဲ့။

အဲ ...ပါရဂူ ဘဲြ႕ရေတြစုၿပံဳေနတဲ့ ဌာနေတြက် ေတာ့လည္း ဖဲြ႕စည္းပုံျပည့္ေနလုိ႔၊ ေနရာလပ္ျဖည့္စရာမရွိလို႔ တဲြ ဖက္ပါေမာကၡရာထူး တစ္ႏွစ္ျပည့္ ရင္ ပါေမာကၡျဖစ္ရမွာကုိ တဲြဖက္ ပါေမာကၡအဆင့္နဲ႔တင္ ၇ ႏွစ္၊ ၈ ႏွစ္ ေနေနၾကရတယ္ဆုိပဲ။

ရာထူးဆိုတာ ႐ူးတာလို႔ဆုိ ၾကသူေတြရွိသလို ဦးရာသူေတြ လက္သိပ္ထုိးရသြားတတ္ၾကတာ လည္း ရွိေနတာကိုး။ ပညာရွင္ ပညာေရးက႑မွာ ဒီရာထူးေန ရာေရြးခ်ယ္ခန္႔အပ္မႈကိစၥ ဂနာ မၿငိမ္သမွ် လူမွန္ ေနရာမွန္ျဖစ္ မွာ မဟုတ္ဘူးလို႔လည္း ဆုိၾက သဗ်။ ေပၚလစီသမား၊ အႀကိဳက္ သိအလုိက္သိသမား၊ အေခ်ာင္ သမားေတြသာ ေနရာရေနဦးမွာပဲ တဲ့။ ပညာေရးေလာကမွာ အား ရစရာေတြ ထင္ထင္ရွားရွား မျမင္ ရေသးဘူးတဲ့ဗ်။

အဆုိးဆုံးကေတာ့ အထက္ လူေတြ ခဏခဏေျပာင္း၊ မူေတြ ခဏခဏေျပာင္း၊ ဘယ္လိုမွ မေကာင္းေသးတာပဲတဲ့။ က်ဳပ္တို႔ ေတာသူေတာင္သား ျပည္သူမ်ား ကျဖင့္ ပညာေရးေလာကဆုိရင္ ေလးစားစရာပဲလို႔ သိမွတ္ထားၾက တာပဲေလ။ သူတုိ႔အတြင္းေရးကိစၥ ေတြကိုေတာ့ ဂဃနဏဘယ္သိ ႏုိင္ပါ့မလဲ။ ခုလိုၾကားရေတာ့ စိတ္ မေကာင္းျဖစ္မိတာေပါ့။ တစ္လူတစ္မူ၊ တစ္လူ ႏွစ္မူ၊ ႀကိဳက္သလိုယူေနၾကတာတဲ့။ တျခားပညာ ေရးကိစၥအေၾကာင္းအရာေတြမွာ လည္း စမ္းသပ္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ ေနတာေတြက မ်ားလြန္းေနတယ္ တဲ့။

ဒီခ်ဳပ္အစုိးရ စၿပီးတက္လာ ေတာ့ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္ တုိင္ ကိုင္တြယ္မယ္ဆိုေတာ့ က်ဳပ္တို႔ျဖင့္ ဘာမသိ ညာမသိ အားရ၀မ္းသာျဖစ္မိခဲ့ၾကေသးတယ္။

ေနာက္ေတာ့ နီးစပ္ရာပညာေရး ေလာကသားေတြရဲ႕ ရင္တြင္း စကားသံေတြ ၾကားသိရတဲ့အခါ ပညာေရးက အရင္လိုပဲ ရွိေန ေသးတယ္တဲ့။ ခုလူက သိပ္မစံြ ဘူးတဲ့။ သမၼတႀကီး လူေရြးမွား တယ္တဲ့။ ဒီမုိကေရစီေခတ္ဆို ေတာ့ ‘ဘယ္တတ္ႏုိင္မလဲ။ က်ဳပ္ တို႔ကံေပါ့’ လုိ႔ မေက်နပ္ႏုိင္ဘူး ဗ်ဳိ႕။ ကိုယ္ေတြတင္ထားတဲ့ ကိုယ့္ အစိုးရဆိုေတာ့ ေျပာစရာရွိ ေျပာ ရမွာပဲ။ ေ၀ဖန္စရာရွိ ေ၀ဖန္ရမွာပဲ။ ပညာေရးဌာနဆုိတာ မိသားစုတုိင္း၊ ႏုိင္ငံသားတုိင္းနဲ႔ တုိက္႐ိုက္သက္ဆုိင္ေနတာ မဟုတ္လား။

ပညာေရးေလာက တည္တ့ံခိုင္မာမွ၊ ပညာရွင္ ပညာတတ္ေတြ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မွ၊ မူေတြစနစ္ေတြ ဆီေလ်ာ္ညီညြတ္မွ အားလုံးက ယုံၾကည္စိတ္ခ်ႏုိင္ ရမွာ မဟုတ္လား။ ဘယ္လူႀကီးရဲ႕ သမီးပါေနလို႔၊ ဘယ္၀န္ႀကီးရဲ႕ ေျမးရွိေနလို႔ဆိုၿပီး ေနရာတိုး၊ ရာ ထူးတိုးကိစၥေတြမွာ လိုသလိုက စားခဲ့ၾကတာလည္း ပညာေရး ေလာကသားေတြ အသိဆုံးပဲတဲ့။

က်ဳပ္နားလည္သေလာက္ ေတာ့ ပညာေရးဆိုတာ တစ္မ်ဳိး သားလုံးရဲ႕ ပညာေရး၊ ႏုိင္ငံေတာ္ ရဲ႕ ပညာေရး၊ အနာဂတ္ရဲ႕ ပညာ ေရး၊ လူမႈဘ၀ေတြ ျမင့္တက္ဖို႔ အတြက္ ပညာေရးျဖစ္တယ္ေလ။

ဒါေၾကာင့္ ပညာေရးမွာ အစစအ ရာရာ မူေတြ၊ ၀ါဒေတြကို အထာ က်ေစခ်င္ပါသဗ်။ အထက္လူႀကီး ေတြက တစ္လူတစ္မူစနစ္ကို ေခတ္တုိင္းမွာ က်င့္သုံး ခဲ့ၾကေတာ့ ေအာက္အဆင့္ဆင့္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ သူေတြကလည္း အက်င့္ေတြကူး ၿပီး သူတုိ႔ကြပ္ကဲပိုင္စုိးရာ အ၀န္း အ၀ုိင္းမွာျဖင့္ လုိတစ္မ်ဳိး၊ မလို တစ္မ်ဳိး မူအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ျခယ္လွယ္ ႀကီးစိုးတတ္ၾကတယ္တဲ့ဗ်။

သြားေလသူ ပညာေရး၀န္ ႀကီးတစ္ဦးရဲ႕ လက္ထက္မွာ တကၠသိုလ္ဆရာ၊ ဆရာမေတြ ပါရဂူဘဲြ႕မရရင္ ကထိက ရာထူး ထက္ပိုၿပီး တက္မေပးေတာ့ဘူး လို႔ သတ္မွတ္ခဲ့တယ္တဲ့။ ဒီလုိနဲ႔ ကထိက ဘ၀နဲ႔တင္ပင္စင္ယူ သြားၾကရတဲ့ ဆရာႀကီး၊ ဆရာမႀကီး ေတြ အမ်ားႀကီးပဲတဲ့။ ေျပာရရင္ လူေတြကလည္း အမ်ဳိးမ်ဳိး၊ မူေတြ ကလည္း အမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ စိတ္မဆုိး ရင္ျဖင့္ ေအာက္ေျခပညာေရး၀န္ ထမ္းေတြမွာ ေျပာစရာေတြ အ မ်ားႀကီးပဲတဲ့ဗ်ဳိ႕။ ။

(ေဖာ္ျပပါသေရာ္စာသည္ စာေရး သူ၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္ပါသည္)

From : 7 Day daily news By: စိန္ျမေရႊ

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/96226

Read More »

အနာရွိလွ်င္ စပ္ၾကမည့္ မွတ္ခ်က္




ယေန႔ ျမန္မာ တို႔၏ နိုင္ငံေရး ကား ေဝေဝ ဝါးဝါးပင္ ရွိသည္။ ပီပီျပင္ျပင္ ၾကည္ၾကည္ လင္လင္ မရွိလွ။ ေတာနက္ႀကီး ထဲက ထြက္ႏိုင္ ေသးသည္ မဟုတ္ပါ။

လမ္းခ်ိဳးေကြ႔ ေမွာင္ရိပ္ ကြယ္မွာ ေနာက္ေက်ာ ထုိးမည့္ ဓားေတြက ဝင္းခနဲ၊ လက္ ခနဲ။ ဒီမိုကေရစီ ပရိသတ္ ဆိုသည္ ကလည္း တစ္ေန႔ တစ္မ်ိဳး စိတ္အ ေျပာင္း အလဲ ျမန္လွ၏။ မိမိတို႔ ႏွစ္ သက္လွ်င္ လက္ခုပ္တီး၍ မႏွစ္ သက္ေသာ အခါ ပ်စ္ပ်စ္ နွစ္ႏွစ္ ဆဲသည္။

ခ်စ္လံုးလံုး မုန္းလ်ားလ်ား ဆိုသည္မွာ ျမန္မာတို႔၏ ဗီဇစိတ္ ကို ေဖာ္ျပေသာ စကား ထင္သည္။ ခ်စ္လွ်င္ အျပစ္ မျမင္။ ခ်စ္သူလုပ္ သမွ် အေကာင္းခ်ည္း ထင္သည္။ မိမိတို႔ ခ်စ္ေသာ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေထာက္ခံ ထားေသာ ေခါင္း ေဆာင္ (သို႔မဟုတ္) အစိုးရ အဖြဲ႔အား အက်ိဳးသင့္ အေၾကာင္းသင့္ ေဝဖန္လွ်င္ပင္ လက္မခံခ်င္။ ရန္သူ႔လူဟု သမုတ္ခ်င္သည္။

ထိုအ ခါ အမွန္တကယ္လိုအပ္သည္ လည္းျဖစ္ေသာ၊ ေစတနာပါသည္ လည္းျဖစ္ေသာ၊ အက်ိဳးအ ေၾကာင္းခိုင္လံုမႈရွိသည္လည္းျဖစ္ ေသာ ေဝဖန္ေရး အတြက္ ေနရာ မရွိ။

ေဝဖန္ေရး ဆိတ္သုဥ္း သျဖင့္ ‘အားလံုး ေကာင္းပါသည္ ခင္ဗ်ား’ ေတြ ျဖစ္လာသည္။ ‘ရွင္ဘုရင့္ ပုဆိုး ပိုးခ်ည္း’ သမားႏွင့္ ‘ငါရွင္ ဘုရင္ ဘယ္ႏွပတ္ ပတ္ပတ္’ ဆို သူတို႔ေတြ႔ၾကလွ်င္ ယေန႔ျပည္သူ တို႔ မလို ခ်င္ေသာ အာဏာရွင္ စနစ္ဆီ အျခား တစ္လမ္းက ျပန္ေရာက္မည္ကို သတိျပဳ။

ထို႔ေၾကာင့္ ျမန္ မာႏိုင္ငံေရးဓေလ့တြင္ ႐ိုးတြင္းျခင္ ဆီစြဲေနသည့္ အက်င့္ေတြအ ေၾကာင္း ေဖာ္ျပထားသည့္ စာအုပ္တစ္အုပ္ဆီမွ အခ်က္မ်ားကို အ နည္းငယ္ မိတ္ဆက္ လုိပါသည္။ စဥ္းစားဖြယ္ျဖစ္မည္ဟု ယူဆပါ သည္။

ဦးဘခိုင္(ေဖဘီယန္)ေရး ေသာ ‘ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရး ရာဇဝင္’ ဆိုသည့္ စာအုပ္ရွိသည္။ လြတ္လပ္ ေရးမရမီွ ၁၉၃၈ ခုႏွစ္က ပထမ အႀကိမ္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ (ေနာက္ ပိုင္းတြင္လည္း ျပန္လည္ ပံုႏွိပ္ၾက ေသးသည္)။

ထုိစာအုပ္သည္ ျမန္ မာျပည္လြတ္လပ္ေရးရအံ့တည္း ဟူေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္ ႏုိင္ငံ ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ား စည္း႐ံုးလႈပ္ ရွားပံုအေၾကာင္းျဖစ္သည္။ ထိုသို႔ လႈပ္ရွားရင္း အခ်င္းခ်င္း မညီ ၫြတ္မတင့္တင့္၍ ကြဲၾကၿပဲၾက တာလည္း ပါသည္။ ျမန္မာတို႔ ႏုိင္ငံေရးလုပ္သည့္အခါ ခြၽတ္ယြင္း ခ်က္ႀကီးမ်ားအပါအဝင္ ႏုိင္ငံေရး လုပ္ငန္းဆုတ္ယုတ္ပ်က္စီးလာပံု ကို မီးထိုးျပၿပီး ႏုိင္ငံေရးဟူသည္ လႊတ္ေတာ္လုပ္ငန္းတြင္သာ လမ္းဆံုးမေနၾကဘဲ တကယ့္လြတ္လပ္ ေရး စခန္း အထိ အေရာက္ခ်ီၾကရန္ အဆံုးသတ္ႏိႈးေဆာ္ထားသည္။

ဦးဘခိုင္က သူတို႔ေရွ႕က မ်ိဳးဆက္၏ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ကိုင္ပံုအ ေၾကာင္းကို ေျပာေသာ္လည္း အ ခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြက ယေန႔ႏုိင္ငံေရး သမား ဆုိသည္မ်ားႏွင့္လည္း ကိုက္ညီေနသျဖင့္ အနည္းငယ္ ေဖာ္ျပလိုသည္။ ေရွးတုန္းကျဖစ္ ပါသည္။ ထိုအခ်ိန္က ျမန္မာျပည္ တြင္ ႏုိင္ငံေရးလုပ္သည္ဆုိသည္ မွာ အခ်ိဳ႕က ဖက္ရွင္ လုိလိုက္၍ လုပ္ၾကသည္မ်ားျဖစ္၍ တကယ္ အနစ္နာခံ၍ လုပ္လိုသူမွာနည္း သည္။ ႏုိင္ငံေရးကိုလည္း တတ္ ကြၽမ္းနားလည္သည္မဟုတ္ဘဲ လြတ္လပ္ေရး ဟူေသာ စိတ္အား ထက္သန္မႈကိုပင္ ႏုိင္ငံေရးဟု ထင္မွတ္ေနခဲ့သည္။

လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳးေအာက္မွ လူမ်ိဳးတစ္မ်ိဳး လြတ္ေျမာက္ရန္ လုပ္ငန္းဟူသည္ ထမင္းစားေရ ေသာက္သေလာက္ လြယ္ကူ သည္ထင္မွတ္၍ တစ္ရွိန္ထိုးစိတ္ အားထက္ထက္သန္သန္ႏွင့္ လုပ္ ၾကပါသည္တဲ့။

လြတ္လပ္ေရး လုပ္ငန္းဆိုသည္မွာ ထုိမွ်မလြယ္ ကူဘဲ သားစဥ္ေျမးဆက္ ဒုကၡအ မ်ိဳးမ်ိဳး၊ နစ္နာျခင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ လူ အေျမာက္အျမားအသက္အေသ ခံ၍ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ကို ေမြးျမဴၿပီးကာ မွ တစ္စစတိုးတက္၍ ေနာက္ဆံုး လြတ္လပ္ရသည္ဟူေသာအျဖစ္ ကို သတိမျပဳခဲ့ၾကေခ်တဲ့။

ဦးဘခိုင္က ဆက္ေရးသည္။ ၾကည့္ဦး။ ထို သို႔ အနစ္နာခံ၍ လုပ္မွ ရမည္ဟု သိေသာအခါ ပင္ကိုက အနစ္ နာခံရမည္ကို ေၾကာက္သူတို႔မွာ သူတို႔၏ႏုိင္ငံေရးေဆာင္ရြက္လို စိတ္မွာ ေကာက္႐ိုးမီးပမာ ေခတၱ ခဏမွ်သာ ေတာက္၍ ကြယ္ ေပ်ာက္သြားသည္ဟူ၏။

အခ်ိဳ႕ကလည္း ႏုိင္ငံေရးကို အေပ်ာ္တမ္းလုပ္ရာမွ ေနာက္ ဆုတ္မရေသာ အေျခသို႔ ေရာက္ ၿပီျဖစ္၍ ေရွ႕တိုးဟန္ေဆာင္ကာ ႏုိင္ငံေရးကို ကိုယ္က်ိဳးအျဖစ္ ရွာ ေလေတာ့သည္တဲ့။

ထုိသို႔ရွာၾက သူမ်ားအနက္ အမ်ားစုမွာ ေခတ္ ပညာတတ္သူမ်ားျဖစ္ၾကသျဖင့္ အမ်ား၏ယံုၾကည္ကိုးစားျခင္းကို လည္း ခံရသူမ်ားျဖစ္သည့္အား ေလ်ာ္စြာ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါ ေတြႏွင့္တကြ အသက္သာဆံုးျဖစ္ သည့္ ႏုိင္ငံေရးအမည္ကို ခံယူ၍ ကိုယ္က်ိဳးရွာလုပ္ငန္းတည္းဟူ ေသာ အစိုးရအလိုက်လုပ္ငန္းမ်ား ကို လုပ္၍ ေနာက္လုိက္ေနာက္ပါ မ်ားႏွင့္အတူ အက်ိဳးခံစားေလ သည္ဟု ဆုိပါသည္။

အမွန္ေတာ့ ထိုသူေတြ သည္ ႏုိင္ငံေရးသမားမဟုတ္။ အေကာက္ႀကံသူမ်ားသာျဖစ္သည္ တဲ့။ ‘ႏုိင္ငံေရးသည္ လူယုတ္မာ တုိ႔၏ေနာက္ဆံုးမွီခိုအားထားရာ အရပ္ျဖစ္သည္’ ဟူသည့္ အဂၤလိပ္စကားပံုအတုိင္း အလုပ္အကိုင္မရွိ၊ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းအ တည္အက်မရွိ၊ အစိုးရကလည္း ရာထူးဌာနႏၲရမေပး၊ ေပးခဲ့သည့္

ရာထူးမ်ားမွလည္း အျပစ္ရွိ၍ ထုတ္လိုက္သူမ်ား၊ ပင္ကိုက စာရိတၱအားနည္းသူမ်ားမွာ စိတ္ ေကာင္း ေစတနာေကာင္း မရွိ သည့္ အားေလ်ာ္စြာ ႏုိင္ငံေရးကို ဝင္ေရာက္လုပ္ၾကၿပီး အခြင့္သာ သည့္အခ်ိန္တြင္ အဖြဲ႕အစည္း အသင္းအပင္းမ်ား ပ်က္စီးရာ ပ်က္စီးေၾကာင္းကို မိမိကိုယ္က်ိဳး ႏွင့္လဲကာ လုပ္ၾကေလေတာ့ သည္ တဲ့။ (ထိုအခ်က္ကို ယေန႔အခ်ိန္ တြင္ အထူးသတိထားသင့္သည္။)

ထိုသို႔ ဆိုလိုက္သျဖင့္ ႏုိင္ငံ ေရးသမားေကာင္း ဟူသည္က ေကာ ဘယ္သို႔နည္း။ တကယ့္အ မွန္အစစ္ႏိုင္ငံေရးကို ေဆာင္ရြက္ ေနသူမ်ားလည္းရွိပါသည္ဟု ဦး ဘခိုင္က ဆက္ေရးသည္။

ထုိသူ မ်ားမွာ ႏိုင္ငံေရးကို စတင္လုပ္ ေဆာင္ေနစဥ္ကတည္းက လြတ္ လပ္ေရးအရသာကို သိ၍ မည္မွ် အနစ္နာခံရမည္ကုိလည္း ႀကိဳ တင္နားလည္ထားၿပီး ျဖစ္သည့္အ ေလ်ာက္ သူတို႔အဖို႔ အနာခံစရာ ေတြ႕က ခံရန္ ဝန္မေလး။ ဘယ္သူက ႏုိင္ငံေရးကို အဟုတ္အမွန္ ေဆာင္ရြက္ေနသလဲ သိေအာင္ တိုင္းတာရန္ ျပဒါးတိုင္မွာ ႏုိင္ငံ ေရးကို ေဆာင္ရြက္ေနသည္ဆုိသူ သည္ တစ္ေန႔တျခား ဆင္းရဲႏြမ္း ပါးလာျခင္းကို ေထာက္၍ သိႏုိင္ သည္ဆို၏။

သို႔ျဖစ္ရာ ႏိုင္ငံေရးကို ေဆာင္ရြက္ေနစဥ္ စည္းစိမ္ဥစၥာ အျပည့္အစံုႏွင့္ ေနရသူမ်ားမွ ႏိုင္ ငံေရးသမားအစစ္မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံ ေရးႏွင့္ ကိုယ္က်ိဳးရွာသူသာျဖစ္ သည္တဲ့။ သို႔မဟုတ္ပါက ႏိုင္ငံ ေရးကို ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ သူမဟုတ္ေသာေၾကာင့္သာျဖစ္ မည္။

ေခါင္းေဆာင္ေတြ သာမ ဟုတ္၊ ေနာက္လိုက္ျပည္သူမွာ လည္း အျပစ္တင္မလြတ္ပါေခ်။ ျမန္မာေတြက စည္းလံုးေပါင္းစပ္ ျခင္းသေဘာကို ယံုၾကည္သူမ်ား မဟုတ္။ ႐ိုလည္း မ႐ိုေသ၊ တစ္ ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္လည္း မ ယံုၾကည္၊ တစ္ေယာက္ၾသဇာကို လည္း တစ္ေယာက္မခံ၊ တစ္ ေယာက္ေကာင္း အလုပ္ ကိုသာ လုပ္လိုျခင္းေၾကာင့္ ေပါင္းစပ္၍ လုပ္ကိုင္သမွ် အလုပ္မ်ား အထ ေျမာက္ ေအာင္ျမင္ျခင္းမရွိဘဲ ပ်က္စီးၾကတာမ်ားသည္တဲ့။

ထုိ႔ ျပင္ ေတာသူေတာင္သားေနာက္ လိုက္မ်ား၊ ဝံသာႏုမ်ားကလည္း လႊတ္ေတာ္ကိုပင္ ယိုးမယ္ဖြဲ႕၍ အားကိုးရာအားကိုးေၾကာင္း ေျပာ ဆိုေနၾကသည္။

အေၾကာင္းႀကီး ငယ္ရွိလွ်င္ ဖြဲ႕စည္းထားသည့္ အစိုးရထံ အကူအညီေတာင္းမည္ ဟူေသာ ေသးႏုပ္သည့္ သေဘာ မ်ိဳးထားၾကသည္။ အနစ္နာမခံလို ၾက။

ယာယီမွ်သာ သက္သာခြင့္ ေပးႏုိင္ေသာ လမ္းကို လိုက္ေနၾက ေသာေၾကာင့္ လြတ္လပ္ေရး တည္းဟူေသာ စခန္းႏွင့္ အလွမ္း ကြာေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။

ေနာက္ဆံုးအေနျဖင့္ ဦးဘ ခိုင္၏ ျမန္မာျပည္ ႏုိင္ငံေရးရာဇ ဝင္စာအုပ္၏ နိဒါန္းမွ ထိုေခတ္ ကာလႏုိင္ငံေရးဆုတ္ယုတ္ပ်က္ စီးၾကရသည့္ အေၾကာင္းအခ်က္ ၂၁ ခ်က္ကို ေဖာ္ျပပါမည္။ သူ႔ ေခတ္ႏွင့္သူ႔အခါဆိုေသာ္လည္း ယေန႔ထိ မွန္ကန္ေနဆဲျဖစ္ေသာ အခ်က္မ်ား ပါဝင္ေနသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ယခုေဆာင္းပါး ၏ တင္ျပလိုရင္းလည္း ျဖစ္ပါ သည္။ ဦးဘခိုင္ေျပာေသာ ၂၁ ခ်က္မွာ-

(၁) လြတ္လပ္ေရး၏အရ သာကို ေကာင္းစြာ မသိနားမလည္သျဖင့္ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္မလိုလား ျခင္း၊
(၂) ဇာတိေသြးဇာတိမာန္ ထက္သင့္သေလာက္ မထက္သန္ ျခင္း၊
(၃) အမ်ိဳးကို ခ်စ္သင့္သ ေလာက္ မခ်စ္ၾကျခင္း၊
(၄) ႏုိင္ငံေရးလုပ္ငန္းတြင္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားမ႐ိုးေျဖာင့္ျခင္း၊
(၅) ေနာက္လိုက္မ်ားသည္ ေခါင္းေဆာင္မ်ား မေျဖာင့္သည္ကို သိပါလ်က္ႏွင့္ ဇြတ္မွိတ္ကာ လာဘ္ကို ေမွ်ာ္၍ ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို အားေပးကာ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ေဆာင္ၾကသူမ်ား ျဖစ္ျခင္း၊
(၆) အနစ္နာမခံလိုၾကျခင္း၊
(၇) မိမိတို႔တာဝန္ကို မသိနားမလည္ၾကျခင္း၊
(၈) ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားသည္ ေပါင္းစပ္ဖြဲ႕ စည္း ၍ လုပ္ရေသာ အလုပ္မ်ားကို မကြၽမ္းက်င္နားမလည္ၾကျခင္း၊
(၉) ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းမ်ား နည္းပါးျခင္း၊
(၁၀) ေခါင္းေဆာင္ မ်ားကို တာဝန္မဲ့အကန္႔အသတ္ မရွိဘဲ ယံုၾကည္ၾကျခင္း၊
(၁၁) ေနာက္လိုက္မ်ား အမွားအမွန္ဆံုး ျဖတ္ႏုိင္ေသာ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္ နည္းပါးၾကသျဖင့္ ေခါင္းေဆာင္ မ်ားကို ပုဂၢလဓိ႒ာန္ႏွင့္ ယံုၾကည္ ၾကျခင္း၊
(၁၂) တစ္ခါက အနစ္ နာခံခဲ့ဖူးေသာ ေခါင္းေဆာင္သည္ ေနာင္မည္မွ်ပင္ တိုင္းျပည္၏ ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္းကို လုပ္ေသာ္လည္း ခြင့္လႊတ္လိုေသာ စိတ္ထားမ်ားရွိျခင္း၊
(၁၃) အမွား အမွန္ဂ႐ုမစိုက္ဘဲ ပါတီစြဲစြဲ၍ ထားျခင္း၊
(၁၄) သည္းခံစိတ္မရွိ ဘဲ လုပ္ေဆာင္ၾကျခင္း၊
(၁၅) အိမ္တြင္းေရးႏွင့္ တုိင္းျပည္ေရး ကို ေရာျခင္း၊
(၁၆) သံဃာမ်ား၏ စကားကို အမွားအမွန္ ဂ႐ုမစိုက္ ဘဲ တစ္သေဝမတိမ္းနာခံျခင္း၊
(၁၇) အစိုးရက ပရိယာယ္အမ်ိဳး မ်ိဳးႏွင့္ ဖ်က္သည္ကို မေရွာင္ႏုိင္ ၾကျခင္း၊
(၁၈) ႏိုင္ငံျခားဗဟုသုတ နည္းၾကသျဖင့္ ထေျမာက္ေအာင္ ျမင္ေသာ လမ္းမ်ားကို အတုမယူ တတ္ျခင္း၊
(၁၉) အဂၤလိပ္စာ တတ္မ်ားကို မိမိတို႔ႏွင့္ဝါဒမတူ သည့္အခါ သံသယျဖစ္ေအာင္ ေျပာဆိုစြပ္စြဲတတ္ျခင္း၊
(၂၀) တာဝန္မဲ့တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး ပုတ္ ခတ္ေျပာဆိုျခင္း၊
(၂၁) အေနာက္ ႏိုင္ငံရွိ ဓနရွင္မ်ားက စီမံဖန္တီး ကာ ေပးလိုက္ေသာ ဘြဲ႕ထူးရွိသူ မ်ားကို အထင္ႀကီးကာ တစ္ဟုန္ တည္း ေခါင္းေဆာင္၏အေျခကို သြတ္သြင္း တတ္ျခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္သည္။

တစ္ခ်ိန္တုန္းက လြတ္လပ္ေရး မုခ္ဦးဝ ဆီသို႔ အေရာက္ ခ်ီရန္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္ ဆိုင္ေသာ လူမ်ိဳး၏ အက်င့္ စ႐ိုက္မ်ားကို ၾကည့္၍ လက္ရွိ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ထားရွိေသာ စိတ္ထား၊ ျပဳမူေသာ အက်င့္မ်ား ႏွင့္ ခ်ိန္ထိုး ၾကည့္ရေပမည္။

ဟုတ္ သေလာက္လည္း ဟုတ္ေနသည္ ကိုေတြ႕ရပါမည္။ အားနည္းခ်က္ ရွိက ျပင္ရန္လိုသည္။ အနာရွိ၍ ေဆးထည့္လွ်င္ တစ္ခါတစ္ရံ စပ္ဖ်ဥ္းဖ်ဥ္း ခံစား ရႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ အနာေတာ့ ေပ်ာက္ေအာင္ ကုၾကရမည္ကို ဘယ္သူကမွ် ျငင္းမည္ မဟုတ္ပါ။

(ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္းပါးသည္ စာေရးသူ၏ အာေဘာ္သာျဖစ္ပါသည္။)

From : 7 Day daily news By: ၀င္းေဇာ္လတ္

Originally published at - http://www.7daydaily.com/story/96218

Read More »

Monday, May 15, 2017

တန္းတူ ညီမွ်ေရးလား တရား မွ်တေရးလား




ျမန္မာ နိုင္ငံသည္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ျပည္တြင္းစစ္ ႏြံတြင္း၌ မြန္းနစ္ ေနခဲ့ ရေသာ နိုင္ငံ ျဖစ္သည္။ တနည္း အားျဖင့္ ကမာၻေပၚတြင္ အရွည္ၾကာဆုံး ျပည္တြင္း စစ္ကို ေတြ႕ႀကဳံ ခံစားေန ရေသာ နိုင္ငံဟု ဆိုနိုင္သည္။

ျပည္တြင္းစစ္ စတင္ ျခင္းႏွင့္ လြတ္လပ္ေရး ရရွိျခင္းသည္ မေရွး မေႏွာင္း ျဖစ္သျဖင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္ ခဲ့ေသာ ၆၉ ႏွစ္ေျမာက္ လြတ္လပ္ေရးေန႔သည္ ျပည္တြင္းစစ္ ၆၉ ႏွစ္ ၾကာခဲ့သည္ ကိုလည္း အမွတ္ ရေစ ခဲ့ေသာေန႔ တေန႔လည္း ျဖစ္သည္။

လြတ္လပ္ေရးႏွင့္ ျပည္တြင္းစစ္ကို ဆက္စပ္၍ အမွတ္ရျခင္းသည္ ဒီမိုကေရစီအကူးအေျပာင္းကာလအတြက္ သတိေပး ေနသကဲ့သို႔ ရွိပါသည္။ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ခုႏွစ္ တြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဦးေဆာင္ေသာ ၂၁ ရာစု ပင္လုံ ညီလာခံ( ပထမအႀကိမ္) ကို က်င္းပၿပီးစီးခဲ့သည္။သို႔တိုင္ ေသနတ္သံမ်ား ေပ်ာက္ကြယ္မသြားခဲ့ေပ။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးစကားဝိုင္းမ်ား၊ တိုက္ပြဲမ်ား၊ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ား ေရာႁပြမ္းေနသျဖင့္ ယေန႕ေခတ္ကို စစ္ႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေခတ္ဟုပင္ အမည္ေပးနိုင္ေကာင္းပါသည္။

လြတ္လပ္ေရး၊ ျပည္တြင္းစစ္၊ ဒီမိုကေရစီေရး၊ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု စသည့္ စကားလုံးမ်ားသည္ “စစ္ႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေခတ္” တြင္ ပဲ့တင္ထပ္ေနသည္။ နိုင္ငံေရးသမားမ်ား၊ ေလ့လာသုံးသပ္သူမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ားအတြက္ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးသည္ အဆုံးသတ္အေျဖရွာေတြ႕ရန္မလြယ္ေသးေသာ ျပႆနာႀကီးတရပ္ျဖစ္ေနပါသည္။

ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒေၾကာင့္လား၊ တန္းတူညီမွ်မႈကို မေဖာ္ေဆာင္နိုင္ေသာေၾကာင့္လား၊ ပဋိပကၡအေျချပဳ စီးပြားေရး ေၾကာင့္လား၊ သယံဇာတက်ိန္စာေၾကာင့္လား၊ လူမ်ိဳး ဘာသာ ကြဲျပားမႈမ်ားေၾကာင့္လား စသျဖင့္ ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ စရာေတြ မ်ားျပားလြန္းလွသည္။

ျပည္ေထာင္စုအျမင္ႏွင့္ တရားမွ်တမႈ

ျမန္မာ့ျပႆနာအတြက္ ေရွးဦးပဏာမအေနႏွင့္ အလိုအပ္ဆုံးအခ်က္မွာ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ေရး ျဖစ္ပါသည္။ ျပည္ တြင္းစစ္ရွည္ၾကာသည္ႏွင့္အမွ် လူမ်ိဳးစုမ်ားအၾကား ယုံၾကည္မႈပ်က္ျပားလာခဲ့သည္မွာ ယေနဆိုလွ်င္ သုညမွ ျပန္ၿပီး တည္ ေဆာက္ရသည့္အေျခသို႔ေရာက္ခဲ့ပါၿပီ။

ယုံၾကည္မႈကို ခိုင္ခိုင္မာမာ တည္ေဆာက္နိုင္ျခင္းမရွိသေ႐ြ႕ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုသည္မွာ အိပ္မက္သာသာ ျဖစ္ေနမည္ျဖစ္ၿပီး ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုဆိုသည္မွာလည္း စိတ္ကူးယဥ္သက္သက္သာ ျဖစ္ေနပါလိမ့္မည္။ ဤအခ်က္အေပၚတြင္ အျငင္း ပြားစရာ ရွိမည္မထင္ပါ။ သို႔ေသာ္ ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရန္အတြက္ လက္ေတြ႕အခက္အခဲက မည္သည့္အရာ ျဖစ္သ နည္းဆိုသည္ကိုေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာရဲဆိုရဲရန္ လိုအပ္ပါလိမ့္မည္။

ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ဆက္ႏြယ္၍ ေျပာဆိုၾကရာတြင္ တန္းတူညီမွ်ေရးဟူေသာအခ်က္ကို အဓိက ဦးစားေပးၿပီး ေျပာ ဆိုတတ္ၾကသည္။ တန္းတူညီမွ်ေရးကို မေဖာ္ေဆာင္နိုင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ အခ်င္းခ်င္း ယုံၾကည္မႈ ပ်က္ျပားေနျခင္းဟုလည္း ေကာက္ခ်က္ခ်ေနၾကသည္။

လက္ရွိအေနအထားအရ တန္းတူညီမွ်ေရးဆိုသည္ကို ေမွ်ာ္မွန္းေနလွ်င္ အလွမ္းေဝးေနလိမ့္မည္ဟု ယူဆမိပါ သည္။ ရွည္ၾကာခဲ့ေသာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ နိုင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရး အစစအရာရာ လူမ်ိဳးစုမ်ား ၾကား အကြာျခားႀကီး ကြာျခားခဲ့ပါၿပီ။ နိမ့္က်သဴက နိမ့္က်လွၿပီး ႀကီးျမင့္သူက ႀကီးျမင့္ လြန္းလွျခင္း၊ တိုးတက္သူက တိုး တက္လွၿပီး ဆုတ္ယုတ္သူက ဆုတ္ယုတ္လြန္းလွျခင္း၊ ေပါမ်ားသူက ေပါမ်ားလွၿပီး ရွားပါးသူက ရွားပါးလြန္းလွျခင္း စသျဖင့္ အဆင့္အတန္းႏွင့္ အခြင့္အလမ္းတို႔ကြာဟခ်က္ေၾကာင့္ တန္းတူညီမွ်ပါမွ ယုံၾကည္မႈ ရမည္ဆိုလွ်င္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ သုညက တက္နိုင္ေတာ့မည္ မဟုတ္ပါ။

သို႔ဆိုလွွ်င္ မည္သည့္အခ်က္ကို ယခုအခ်ိန္တြင္ ပဓာနထားသင့္သနည္း ဟူေသာ ေမးခြန္း ေပၚလာပါမည္။ စာေရးသူ အတြက္ေတာ့ တန္းတူညီမွ်မႈ ဆိုသည္ထက္ တရားမွ်တမႈက လက္ရွိ အေျခအေနတြင္ပိုၿပီး ပဓာန က်သည္ဟု ျမင္မိပါ သည္။

တရားမွ်တမႈႏွင့္ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ

ျဖစ္ေနသည့္ အေနအထားသည္ တရားမွ်တမႈကို မေဖာ္ေဆာင္ နိုင္ေသာေၾကာင့္ ရင္ၾကားမေစ့နိုင္၊ တရားမွ်တမႈမရွိေသာ ေၾကာင့္ ယုံၾကည္မႈ မတည္ေဆာက္နိုင္၊ တရားမွ်တေသာ ခြဲေဝခံစားမႈ မရွိသည့္အတြက္ သယံဇာတ ေပါႂကြယ္ဝျခင္းသည္ ပင္လွ်င္ ပဋိပကၡကို ဖန္တီးေသာ အေၾကာင္းတရား ျဖစ္ေနသကဲ့သို႔ ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တရားမွ်တမႈသည္ အေရးတႀကီး ေဖာ္ေဆာင္ရမည့္ အရာျဖစ္လာသည္။

နိုင္ငံေရးေလ့လာသုံးသပ္သူတခ်ိဳ႕က တရားမွ်တမႈကို မေဖာ္ေဆာင္နိုင္ျခင္းမွာ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ ျပႆနာဟု ေထာက္ျပၾကသည္။ ဖြဲ႕စည္းပုံအေျခခံဥပေဒက တရားမွ်တမႈကို အာမ မခံသျဖင့္ နိုင္ငံေရး ပဋိပကၡမ်ား ဆက္လက္ျဖစ္ပြား ေနဦးမည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်သည္။

နိုင္ငံတနိုင္ငံ၏ဖြဲ႕စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒက တရားမွ်တမႈကို မေဖာ္က်ဴးနိုင္သေ႐ြ႕တိုင္းသူျပည္သား အခ်င္းခ်င္းၾကား စိတ္ ဝမ္းကြဲျပားေနၾကရမည္ဟူေသာ အဆိုမွာ အျငင္းပြားစရာ မရွိပါ။ သို႔ေသာ္ တရားမွ်တမႈဟူသည္ လြယ္လြယ္နားလည္နိုင္ ေသာ အရာ မဟုတ္သည္ကိုလည္း သိထားရပါမည္။

တရားမွ်တမႈႏွင့္ တန္းတူအခြင့္အေရး

တရားမၽွတမွု ( Justice ) ႏွင့္ တန္းတူညီမၽွမွု ( Equality) သည္ ျမန္မာ့နိုင္ငံေရးတြင္ ဆင္ျခင္စရာအေကာင္းဆုံး သေဘာ တရားမ်ား ျဖစ္သည္။ တန္းတူညီမၽွမွ တရားမၽွတမည္ဟု ေကာက္ခ်က္ခ်တတ္သည္။

သို႔ေသာ္ တန္းတူညီမၽွတိုင္း တရား မၽွတမွု မရွိသည့္သေဘာကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားမွ တခ်ိဳ႕ ျပႆနာမ်ား ေျပလည္နိုင္မည္ကို သတိထားရန္ လိုအပ္ပါသည္။

ဂၽြန္ေရာ (John Rawls) ၏ တရားမၽွတမွုသေဘာတရားတစ္ခုျဖစ္ေသာ ( A Theory of Justice) စာအုပ္ကို အနည္းငယ္ ကိုးကားခ်င္ပါသည္။

ထိုစာအုပ္သည္ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္က ထုတ္ေဝခဲ့ၿပီး ကမာၻကို ရိုက္ခတ္ခဲ့ေသာ စာအုပ္တအုပ္လည္းျဖစ္သည္။ ဂြၽန္ေရာက သူ ၏စာအုပ္တြင္ ေသခ်ာစြာရွင္းလင္းဖြင့္ဆိုခဲ့သည့္ မျဖစ္မေန မွတ္သားထိုက္ေသာ အခ်က္တခ်က္ ရွိပါသည္။ တရားမွ်တ မႈသည္ တန္းတူ ညီမွ်မႈႏွင့္ အတူတူဟု ထင္တတ္ၾကေသာ္လည္း ( ဂြၽန္ေရာ၏ သီအိုရီ အရ ) ယင္းသေဘာ တရားႏွစ္ခု သည္ ကြဲလြဲေနတတ္ဟု ေထာက္ျပခဲ့သည္။

တန္းတူညီမွ်ဆိုသည့္ သေဘာသည္ အညီအမွ်ခြဲေဝရရွိသည့္ သေဘာျဖစ္သည္။ ယင္းသို႔တန္းတူညီမွ်စြာ အခြင့္အေရးခြဲေဝရရွိျခင္းသည္ အဆင့္အတန္းတူသည့္ ဘက္ႏွစ္ဖက္အတြက္ တရားမွ်တမႈကို ေဖာ္ေဆာင္နိုင္ေသာ္လည္း နဂိုကတည္းက အဆင့္အတန္းမတူညီသည့္ ဘက္ႏွစ္ဖက္အတြက္ေတာ့ တရားမွ်တမႈကို ပိုၿပီးတိမ္းေစာင္းသြားေစနိုင္ပါသည္။ အထူးသ ျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုစနစ္ကို ဖန္တီးလိုပါက ယင္းအခ်က္ကို သတိေကာင္းေကာင္းထားသင့္ပါသည္။

ဂြၽန္ေရာ၏တရားမွ်တမႈ သီအိုရီအရမူ နိမ့္က်ေနသည့္သူကို အခြင့္အေရးပိုေပးမွသာ တရားမွ်တသည္ဟု ဖြင့္ဆိုထားသည္။ ဥပမာ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ရွိေနေသာ ၁၀ တန္းေက်ာင္းသားတေယာက္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ရွိေနေသာ ၁၀ တန္းေက်ာင္း သားတေယာက္ကို မည္သို႔မွ် ယွဥ္နိုင္မည္ မဟုတ္ေပ။

ထို႔သို႔ မယွဥ္နိုင္သည့္အတြက္လည္း ေဆးတကၠသိုလ္တက္ခြင့္ရရွိသူမ်ားတြင္ ရန္ကုန္က ေက်ာင္းသားမ်ားကသာ အၿမဲ မ်ားျပားေနပါမည္။ ရန္ကုန္က ေက်ာင္းသားမ်ားက အခြင့္အလမ္းသာေနသည့္အတြက္ ရန္ကုန္တြင္သာ ဆရာဝန္ဦးေရ မ်ားျပားမည္။ ခ်င္းျပည္နယ္ကမူ ထိုသို႔ ျဖစ္ရန္ အခြင့္အလမ္း နည္းပါးသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ခ်င္းျပည္နယ္က လူကို ဟန္းဒီကက္ ( Handicap) ေပးပါမွ တရားမွ်တမည္ဟု ဂြၽန္ေရာ၏ သီအိုရီအရ ေကာက္ခ်က္ခ်ရမည္ျဖစ္သည္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ လူဦးေရႏွင့္ အိမ္အေၾကာင္းအရာ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ လူဦးေရစုစုေပါင္း ၄၇၈ ၈၀၁ ဦးရွိၿပီး၊ ယင္းအနက္ ေယာက်္ားဦးေရ ၂၂၉ ၆၀၄ ဦးႏွင့္ မဦးေရ ၂၄၆ ၁၉၇ ဦးရွိေၾကာင္းသိရသည္။

စာတတ္ေျမာက္မႈ ရာခိုင္ႏႈန္းအား ေလ့လာရာတြင္ ၁၅ ႏွစ္ႏွင့္အထက္ စာတတ္ေျမာက္သူ ပမာဏ ၇၁ ဒႆမ ၉ရာခိုင္ ႏႈန္း ရွိေၾကာင္း သိရေသာ္လည္း တကၠသိုလ္အဆင့္သို႔ေရာက္သည့္ ေက်ာင္းသား ဦးေရ ၉၉၉၄ ဦးသားရွိ ၿပီး ဘြဲလြန္တက္ နိုင္သူ ၉၃၉ ဦးသာ ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းသင္တန္း တက္ေရာက္နိုင္သူဦးေရ ၃၁၄ ဦးသာ ေဖာ္ ျပထားသည္။

ထိုေၾကာင့္ ေဆးတကၠသိုလ္ဝင္ခြင့္အမွတ္ကို သတ္မွတ္ရာတြင္ တနိုင္ငံလုံးအတြက္ တသမတ္တည္း သတ္မွတ္ျခင္းသည္ တရားမွ်တပါသလားဟုု စဥ္းစားသင့္သည္။ ရန္ကုန္ေက်ာင္းသားကို အမွတ္ ၅၀၀ ႏွင့္ ဝင္ခြင့္ေပးၿပီး ခ်င္းျပည္နယ္က ေက်ာင္းသားကို ၅၀၀ ထက္နည္းေသာ အမွတ္ျဖင့္ ဝင္ခြင့္ျပဳပါမွ တရားမွ်တမႈကို ေဖာ္ေဆာင္နိုင္ပါလိမ့္မည္။

သို႔ပါမွ ခ်င္းလူမ်ိဳးတို႔သည္လည္း ဆရာဝန္ျဖစ္ခြင့္ ရလာပါလိမ့္မည္။ ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ ခ်င္းလူမ်ိဳး ဆရာဝန္ေတြမ်ား လာပါ လိမ့္မည္။ ခ်င္းျပည္နယ္သည္ က်န္းမာေရးတြင္ ပိုၿပီး ဖြံ႕ၿဖိဳး လာပါမည္။ ခ်င္းလူမ်ိဳး၏ ဥပဓိအမွတ္အသား ( Indentity ) သည္ ပို၍ ျမင့္မားလာပါမည္။ ဤသည္မွာ တရားမွ်တမႈကို ထည့္သြင္းစဥ္းစားပါမွ ျပည္ေထာင္စုဟူေသာ အျမင္အတြက္ အေထာက္အပံ့ျဖစ္မည္ကို ျပၫႊန္းသည့္ ဥပမာတခု ျဖစ္ပါသည္။

တနည္းအားျဖင့္ ယင္းကဲ့သို႔ တရားမွ်တမႈကို ဦးစားေပးသည့္အဆင့္မွ တန္းတူညီမွ် အဆင့္သို႔ ေရာက္လာနိုင္ျခင္းကို သေဘာေပါက္ျခင္းသည္ ျပည္ေထာင္စုအျမင္ကို ပိုမို ရွင္သန္ ထြန္းကားလာေစလိမ့္မည္။

ျပည္ေထာင္စုအျမင္

ျပည္ေထာင္စုဆိုသည့္အျမင္သည္ လုံး၀ မရွိခဲ့သည္မဟုတ္။ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စု တည္ေထာင္ရန္ ပင္လုံညီလာခံ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္မွာ ယင္းကို အထင္အရွားျပဆိုထားျခင္းျဖစ္သည္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းသည္ လည္း ျပည္ေထာင္စုအျမင္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္းဟု ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေကာက္ခ်က္ခ်နိဳင္သည္။

သို႔ေသာ္ျငား ျပည္ေထာင္စုဆိုသည္ကို လူတိုင္း၏ ဉာဏ္မ်က္ေစ့တြင္ အနာဂတ္႐ုပ္ပုံ(Vision) အျဖစ္ ျမင္ေအာင္ၾကည့္ရန္ လြယ္ကူလွသည္ေတာ့ မဟုတ္။ ျမင္ေအာင္ ၾကည့္နိုင္မွ ဉာဏ္ရည္ျပည့္ဝၿပီး က်င့္ႀကံ လုပ္ေဆာင္မႈမွန္သမွ်သည္ ျပည္ ေထာင္စုလူ႕အဖြဲ႕အစည္းဟူေသာ သေဘာကို ထင္ဟပ္နိုင္ပါလိမ့္မည္။

ျပည္ေထာင္စုသည္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္းပုံစံတခု၊ ေလာကပုံစံတခု ျဖစ္ပါသည္။ ျပည္ေထာင္စုဆိုသည္မွာ သူဘာသာ ျဖစ္တည္ လာျခင္းမဟုတ္။ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ ဆက္ဆံေရးကို တည္ေဆာက္နိုင္မွျဖစ္လာမည့္အရာ ျဖစ္သည္။

စင္စစ္ ျပည္ေထာင္စုျဖစ္ေပၚလာေရးအတြက္ လူမ်ိဳးစုတို႔ႏွင့္ဆက္ဆံေရး ရွိရမည္။ ျမန္မာက က်န္လူမ်ိဳးမ်ားကို ဆက္ဆံ သလို က်န္သည့္လူမ်ိဳးမ်ားကလည္း အျခားေသာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံရသည္။ ဥပမာ လူမ်ိဳး ၁၀ မ်ိဳးရွိ သည္ဆိုပါက အျခား ၉ မ်ိဳးႏွင့္ ဆက္ဆံရမည္။ လူမ်ိဳး ၁၃၅ မ်ိဳး ရွိသည္ဆိုလွ်င္ လူမ်ိဳးတမ်ိဳးက က်န္သည့္ ၁၃၄ မ်ိဳးႏွင့္ ဆက္ဆံရမည္။ ထိုသို႔ အားလုံးႏွင့္ ဆက္ဆံေရးရွိမွ ျပည္ေထာင္စု ဆိုသည့္ ေလာကတခုေပၚလာေပလိမ့္မည္။

ထိုဆက္ဆံေရးမွာ မည္သည့္ ဆက္ဆံေရးမ်ိဳးျဖစ္သင့္သနည္း။ ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ျပည္ေထာင္စုကို လိုခ်င္ပါက ၿငိမ္းခ်မ္းသည့္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ဆိုင္သည့္ ဆက္ဆံေရး မ်ိဳးျဖစ္ရမည္သာျဖစ္သည္။ ထိုေနရာတြင္ တရားမွ် တမႈကို အေျခခံေသာ ဆက္ ဆံေရးမ်ိဳး ျဖစ္ရပါလိမ့္မည္။ အမွန္တြင္ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္ဆိုသည္မွာ (လတ္တေလာအေနအထားအရ) ေနာက္ တန္းက်ေနသည့္ သူကို ပိုၿပီးအခြင့္အေရး ေပးသည့္စိတ္ဓာတ္ဟု ေတြးျမင္နိုင္ပါက ပိုၿပီးေလးနက္မႈရွိပါလိမ့္မည္။

ျပည္ေထာင္စုအျမင္ျဖင့္ စဥ္းစားမည္ဆိုလွ်င္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဆိုသည့္အပိုင္းကို မျဖစ္မေန ထည့္သြင္းရပါမည္။ အားလုံးအတူတူ ဖြံံၿဖိဳးရန္လိုအပ္ပါသည္။ ထို႔အတြက္ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးသည့္ေဒသမ်ားကို ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဆိုင္ရာအခြင့္အလမ္းမ်ား ပို၍ ေပးရပါမည္။ ယင္းမွာ ျပည္ေထာင္စု စိတ္ဓာတ္ပင္ျဖစ္သည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းမႈဆိုသည္မွ တရားမွ်တမႈရွိမွသာ ရရွိနိုင္သည့္အရာျဖစ္သည္။ တိုင္းရင္းသားမ်ား၏ စိတ္ထဲတြင္ တန္းတူညီမွ်မႈ မရွိ၊ တရားမွ်တမႈ မရွိ ဟု ယူဆေနေသးသေ႐ြ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေသာ ဆက္ဆံေရးမႈမ်ိဳးကိုု က်င့္သုံးလိုေသာဆႏၵရွိမည္ မဟုတ္ ေပ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆိုသည္မွာ ယင္းဆက္ဆံေရး၏အက်ိဳးရလဒ္ ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ဟု ဆိုရေပမည္။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ တိုင္းျပည္စီးပြားေရး

UNHCR ၏ခန႔္မွန္းေဖာ္ျပခ်က္အရမူ ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ စစ္ေဘးဒုကၡသည္ ဦးေရ ၅၈၇၀၀၀ (၂၀၁၅) ရွိေၾကာင္းႏွင့္ (IDMC) ၏ ခန႔္မွန္းခ်က္အရမူ ၆၄၃၀၀၀ ( ၂၀၁၄) ရွိေၾကာင္း သိရသည္။ ယင္းအနက္ ဒုကၡသည္စခန္း (IDP Camps) မ်ားတြင္ ေနထိုင္သူမွာ ေသာင္းဂဏန္းေလာက္သာရွိၿပီး အမ်ားစုမွာ စစ္ေဘး ေရွာင္ရင္း ႀကဳံသလို ေနထိုင္စားေသာက္ေနၾက ေၾကာင္းလည္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။

စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ားသည္ ထိုင္းနပ္စပ္ႏွင့္ တ႐ုတ္နယ္စပ္တို႔တြင္ ပ်ံ့ႏွံ႕ေနထိုင္ၾကသည္။ စစ္ေဘးဒဏ္သင့္ ျပည္သူမ်ား သည္ မိမိရပ္တည္ေရးအတြက္ပင္ ဘာမွ မေသခ်ာသည့္သူမ်ားျဖစ္သည္။ တိုင္းျပည္တျပည္လုံးႏွင့္ ယွဥ္ကာ စီးပြားေရး ရႈ ေထာင့္မွ ၾကည့္ပါက ထုတ္လုပ္မႈမဲ့ေနသူမ်ားျဖစ္သည္။ စစ္ေၾကာင့္ ပုန္းေရွာင္ေနရေသာ စစ္ေဘးဒုကၡသည္မ်ားကို ကူညီ ေပးရန္ လိုအပ္လာသည့္အတြက္ တိုင္းျပည္အတြက္လည္း စရိတ္ေထာင္းေတာ့သည္။

ဥပမာ စစ္ေဘး ဒုကၡသည္ တဦးကို တရက္စားစရိတ္ေငြ တေဒၚလာႏွင့္တြက္လၽွင္ပင္ သုံးႏွစ္ဆိုလၽွင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဘီလ်ံေက်ာ္ ရွိေနသည္။

ယင္းပမာဏသည္ ေနရာထိုင္ ခင္းႏွင့္ စားစရိတ္သာျဖစ္ သည္။ ပညာသင္စရိတ္ႏွင့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မွု မပါဝင္ေပ။

ထို႔နည္းတူ စစ္ျဖစ္ေနေသာတိုင္းျပည္တြင္ ကာကြယ္ေရးအသုံးစရိတ္မ်ား ျမင့္တက္ေနတတ္ေနၿပီး နိုင္ငံေတာ္က ႏွစ္စဥ္ က်ခံေနရသည္။

ဥပမာ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ဘတ္ဂ်က္ခြဲေဝရာတြင္ စစ္သုံးစရိတ္သည္ ႏွစ္စဥ္ ဂဏန္းႏွစ္လုံးျဖင့္ ဦးေဆာင္ေန သည္။ ဥပမာ ၂၀၁၂- ၁၃ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၁၆ ဒႆမ ၄၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၊ ၂၀၁၃- ၁၄ ဘ႑ာႏွစ္ တြင္ ၁၃ ဒႆမ ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၄- ၁၅ ဘ႑ာႏွစ္ တြင္ ၁၃ ဒႆမ ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၅-၁၆ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ ၁၃ ဒႆမ ၃၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊( ထပ္တိုးမပါ) ၊ ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္ တြင္ ၁၃ ဒသာမ ၄၄ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ( ထပ္တိုးမပါ) အသီးသီးျဖစ္သည္။

ဥပမာ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ ၂၀၁၆- ၁၇ ဘ႑ာႏွစ္၏ GDP ကို အေမရီကန္ေဒၚလာ ၆၁ ဘီလ်ံျဖင့္ တြက္ပါက ထပ္တိုးမပါဘဲ မူလ ခန႔္မွန္းေျခအေပၚ မူတည္တြက္ေသာ စစ္သုံးစရိတ္သည္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈ ဒႆမ ၁၉ ဘီလ်ံ ျဖစ္ေနသည္။ ထို႔ ေၾကာင့္ စီးပြားေရးအျမင္ျဖင့္ၾကည့္လွ်င္လည္း စစ္ပြဲမ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္းရန္ ၊ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရန္ လိုအပ္ပါသည္။

တရားမွ်တမႈႏွင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရး

အခ်ဳပ္ဆိုရေသာ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရရန္ဆိုသည့္ေနရာတြင္ တရားမွ်တမႈသည္မ်ားစြာ အခရာက်ေနပါသည္။ တရားမွ်တသည့္ ဆက္ဆံေရးရွိမွ သာလွ်င္ တခ်ိန္ခ်ိန္တြင္ တန္းတူညီမွ်သည့္ အဆင့္ကို ေရာက္လာေပလိမ့္မည္။ တိုင္းရင္းသားအားလုံး ေပါင္းစည္းျခင္းအားျဖင့္ တရားမွ်တမႈႏွင့္တန္းတူညီမွ်မႈကို ရလာပါက ေလာကတခု ဖြံ႕ၿဖိဳး လာေပလိမ့္မည္။ ထို႔အတူ တိုင္း ရင္းသားမ်ားကလည္း တို႔အားလုံး ဖြံ႕ၿဖိဳး ပါလားဆိုသည့္ အျမင္ကို ရလာေပလိမ့္မည္။ သို႔မွသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ဦးတည္ လာေပလိမ့္မည္။ ထိုအျမင္မရွိပါက မေအာင္ျမင္နိုင္။

ဥပမာ အေမရိကန္နိုင္ငံတြင္ ျပည္နယ္တခု နိမ့္က်ေနပါက နိမ့္က်သည့္ ျပည္နယ္ကို အခြင့္အလမ္းပိုေပးတတ္သည္။ နိမ့္ က်ေနသည့္ သူသည္ လိုအပ္ခ်က္ ပိုျမင့္ေနေသာ သူျဖစ္သည္။ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ၊ ပညာေရး ျမႇင့္တင္မႈ အစစအရာရာ လိုအပ္ေနၾကသည္။

သို႔ေသာ္ ထိုသို႔ျပဳလုပ္ျခင္းမွာ တိုက္ရိုက္သေဘာအားျဖင့္ တန္းတူညီမွ်မႈ မဟုတ္ေသာ္လည္း တန္းတူညီမွ်ေရးဆီသို႔ ဦးတည္ သည့္ တရားမွ်တမႈ ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံကဲ့သို႔ တန္းတူညီမွ်မႈ ကြာျခားလြန္းသည့္နိုင္ငံတြင္ တရားမွ်တမႈကို အေျခခံ၍ က်င့္သုံးျခင္းျဖင့္သာ ျပည္ေထာင္စုစိတ္ဓာတ္ကို ရရွိလာပါလိမ့္မည္။

တဦးခ်င္းအက်ိဳးစီးပြား၊ သို႔မဟုတ္ လူမ်ိဳး တမ်ိဳးခ်င္း အက်ိဳးစီးပြားကိုသာ ၾကည့္ေနသေ႐ြ႕ ျပည္ေထာင္စုအျမင္လည္း မႈန္ ဝါးေနပါလိမ့္မည္။

ျပည္ေထာင္စုအျမင္မရွိေသးလွ်င္ လုပ္သမွ်ကိုင္သမွ်မွာ ကိုယ့္လူမ်ိဳး ေကာင္းစားေရးသက္သက္ကို သာ ဦးတည္ေနလိမ့္မည္။ အခ်င္းခ်င္း ယုံၾကည္မႈလည္း နည္းပါးေနလိမ့္မည္။ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး (National Recouncilation ) လည္း ေဝးေနလိမ့္မည္။

ဂြၽန္ေရာစ္ ( John Rawls) တင္ျပသည့္ တရားမွ်တမႈ သေဘာတရားသည္ နိုင္ငံတနိုင္ငံလုံးႏွင့္ ဆိုင္သည့္ တရားမွ်တမႈ ျဖစ္သည္။ နိုင္ငံတနိုင္ငံတြင္ တရား မွ်တမႈ ( justice) ရွိျခင္းဆိုသည္မွာ အားလုံးဖြံ႕ၿဖိဳးရန္အတြက္ ျဖစ္သည္။ အထူးသျဖင့္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုကို ရည္မွန္းသည့္ ျမန္မာနိုင္ငံအတြက္ အေလး အနက္ထားရမည့္ သေဘာတရား ျဖစ္သည္။

ႏွစ္ကာလရွည္ၾကာစြာ ျဖစ္ေနခဲ့ရေသာ ပဋိပကၡကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ တရားမွ်တမႈသေဘာတရားကို နားလည္သေဘာ ေပါက္ၿပီး ေလးေလးနက္နက္ က်င့္သုံး ရန္သာ ရွိပါသည္။

(ယမင္းျမတ္ေအးသည္ ရန္ကုန္ အေျခစိုက္ စီးပြားေရး ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသမီး သတင္းစာ ဆရာ တဦး ျဖစ္သည္)

From : ဧရာဝတီ by ယမင္းျမတ္ေအး

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com

Read More »

တ႐ုတ္၏ ပိုးလမ္းမသစ္တြင္ ျမန္မာ ဘယ္မွာ ရပ္တည္မည္နည္း




တ႐ုတ္ နိုင္ငံ၏ “One Belt, One Road” တခု တည္းေသာ ပတ္လမ္း အစီအစဥ္မွာ ျမန္မာ ျပည္သူမ်ား အတြက္ အသစ္ အဆန္း ျဖစ္ေနၿပီး အလြန္ တရာ ရည္မွန္းခ်က္ ႀကီးမားလွေသာ ထိုစီမံကိန္း၏ အတိုင္း အတာကို နားလည္ရန္ အထူးေလ့လာေရး အဖြဲ႔ တခုပင္ လိုမည္ျဖစ္သည္။

နိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္သည္ ပိုးလမ္းမ စီးပြားေရး ေဒသႏွင့္ ၂၁ ရာစု ေရေၾကာင္း ပိုးလမ္းဟု ရည္ၫႊန္း ထားေသာ အာရွတိုက္ အတြင္း တ႐ုတ္နိုင္ငံကို ဗဟိုျပဳၿပီး အိမ္နီးခ်င္း နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ကုန္သြယ္ ဆက္ဆံေရးတြင္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁ ထရီလ်ံမွ် ရင္းႏွီးျမႇုပ္ႏွံ သြယ္တန္း ေဖာက္လုပ္ မည့္ တခုတည္းေသာ ပတ္လမ္း ျဖစ္ေျမာက္ေရး အစီအစဥ္ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲ Belt and Road Initiative (BRI) ကို တက္ေရာက္ရန္ တ႐ုတ္ျပည္တြင္ ၂ ရက္ ၾကာ ေရာက္ေနသည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ အေဝးေျပးလမ္းမႀကီးမ်ား၊ ရထားလမ္းမ်ား၊ ေရေၾကာင္းလမ္းမ်ား ပါဝင္သည့္ ေခတ္သစ္ပိုးလမ္းမ ေခၚ ဗဟိုအာရွ၊ ေတာင္အာရွ၊ အာဖရိက၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ဥေရာပတို႔ကို ဆက္သြယ္မည့္ ကြန္ယက္တခုကို တည္ေဆာက္ေနသည္။

ထိုႀကီးမားေသာ အစီအစဥ္တြင္ ျမန္မာနိုင္ငံ၏ အခန္းက႑မွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိေသာ္လည္း တခန္းတက႑မွ ပါဝင္ရဖြယ္ရွိသည္။ အလွမ္းက်ယ္ေသာ စီမံကိန္းႀကီး၏ သက္ေရာက္မႈမ်ားကို ျမန္မာေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက မည္သို႔ ကိုင္တြယ္မည္မွာလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိေပ။ ျမန္မာတို႔သည္ BRI ကို နားလည္ နိုင္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ အဓိကက်ေသာ စီးပြားေရး ႏွင့္ေသနဂၤဗ်ဴဟာ အက်ိဳးစီးပြားမ်ားရွိေသာ တ႐ုတ္နိုင္ငံႏွင့္ ယွဥ္ေဆြးေႏြးနိုင္သည့္ လုံေလာက္စြာ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားၾကပါသေလာ။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴရွိ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး လူသိရွင္ၾကားေဆြးေႏြးမႈ မရွိေသာ္လည္း တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ထို ေသနဂၤဗ်ဴဟာအရ အေရး ပါေသာ ဆိပ္ကမ္းတြင္ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ရရန္ႀကိဳးစားေနသည္ဟု ရိုက္တာသတင္းဌာနက ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္သတၱတပတ္က ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

ထိုေရနက္ဆိပ္ကမ္း စီမံကိန္းသည္ စက္မႈဇုန္တခုႏွင့္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္တခုလည္း ပါဝင္သည္။

ေက်ာက္ျဖဴသည္ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္တြင္ရွိၿပီး တ႐ုတ္နိုင္ငံက ေရေၾကာင္းအေျခခံ အေဆာက္အအုံမ်ား တည္ေဆာက္လိုေသာ အိႏၵိယသမုဒၵရာသို႔ ေသနဂၤဗ်ဴဟာက်သည့္ ပထဝီ စီးပြားေရးလမ္းေပၚတြင္ တည္ရွိ၍ BRI အတြက္ အေရးပါသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံသည္ BRI ကို ျငင္းပယ္မည္ မဟုတ္ေသာ္လည္း စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းေသာ အခ်က္မွာ နိုင္ငံေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ ထိုအစီအစဥ္ကို မည္သို႔္ ကိုင္တြယ္မည္နည္း ဆိုသည့္အခ်က္ျဖစ္သည္။ ယခုအခ်ိန္သည္ အားေကာင္းေမာင္းသန္ ေဆြးေႏြးနိုင္သည့္ အေနအထားျဖစ္သည္။

လြန္ခဲ့ေသာ ရက္သတၱပတ္ အနည္းငယ္က ေပၚထြက္လာေသာ သတင္းတြင္ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ဆိုင္းငံ့ထားေသာ အျငင္းပြားဖြယ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၃၆၀၀ တန္ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကို စြန႔္လႊတ္ၿပီး ေက်ာက္ျဖဴအပါအဝင္ ျမန္မာနိုင္ငံရွိ အျခားအျခားေသာ ေသနဂၤဗ်ဴဟာက်သည့္ အခြင့္အလမ္းမ်ားျဖင့္ အစားထိုး ရယူလိုသည္ဟု ဆိုသည္။

တ႐ုတ္ အစိုးရပိုင္ CITIC အုပ္စုေခါင္းေဆာင္သည့္ လုပ္ငန္းစုႀကီးႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရတို႔ေဆြးေႏြးခဲ့ၿပီးေနာက္ ထို ေဒၚလာ သန္း ၇၃၀၀ တန္ ေရနက္ ဆိပ္ကမ္းတြင္ တ႐ုတ္က ၇၀ မွ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ပိုင္ဆိုင္လိုသည္ဟု ေပါက္ၾကားလာေသာ သတင္းမ်ားကို ကိုးကားၿပီး ေဖာ္ျပသည္။

အထူးဂ႐ုျပဳစရာေကာင္းသည္မွာ ထိုကိစၥကို လႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးမႈမရွိျခင္းျဖစ္သည္။ ေရနက္ဆိပ္ကမ္းေၾကာင့္ ထိခိုက္ရမည့္ ေဒသခံ အသိုင္းအဝန္း မ်ား၏ အသံကိုလည္း ကြၽန္ုပ္တို႔ ၾကားသိရရန္ လိုသည္။

ေက်ာက္ျဖဴဆိပ္ကမ္းႏွင့္ စီးပြားေရးဇုန္ကို ဆန႔္က်င္မႈမ်ားအေပၚ ပိုမိုအာ႐ုံစိုက္သင့္သည္။ ထိုစီမံကိန္းသည္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိဘဲ ေဒသခံျပည္သူမ်ား အတြက္ ဆိုးက်ိဳးမ်ားျဖစ္ေစမည္ဟု တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူမ်ားႏွင့္ ေဒသခံမ်ားက ေျပာၾကသည္။ ထိုဇုန္အတြက္ ေျမသိမ္းေသာေၾကာင့္ လူ ၂၀၀၀၀ ခန႔္ အသက္ေမြးဝမ္းေၾကာင္းမ်ား ဆုံးရႈံးရမည့္ အႏၲရာယ္ကို ရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္း ယုံၾကည္ရသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အာဏာရလာခ်ိန္မွစ၍ တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ဆယ္စုႏွစ္မ်ားစြာအတြင္း ပထမဆုံး ေ႐ြးေကာက္ခံ ျမန္မာအရပ္သားအစိုးရႏွင့္ ပိုမို ခိုင္မာေသာ ဆက္ဆံေရး အလွ်င္အျမန္ တည္ေဆာက္သည္။

တ႐ုတ္နိုင္ငံသည္ ေနျပည္ေတာ္ရွိျမန္မာအစိုးရသစ္ႏွင့္ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈ တည္ေဆာက္ၿပီး ၎၏ အခန္းက႑ကို တဖန္ျပန္လည္ဆန္းသစ္ခ်ိန္တြင္ အေနာက္ကမာၻသည္ ၿဗိတိန္ ဥေရာပမွ ခြဲထြက္ျခင္းႏွင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မွ သမၼတျဖစ္လာသူ ေဒၚနယ္ထရမ့္တို႔ကဲ့သို႔ေသာ ကိုယ့္ျပႆနာႏွင့္ ကိုယ္ လုံးလည္လိုက္ေနၾကသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ လက္ထက္ အေနာက္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံေရးမွာ တည္ၿငိမ္ပုံရေသာ္လည္း ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္မႈႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္ဆလင္ျပႆနာေၾကာင့္ တင္းမာေနသည္။

မၾကာေသးမီွက ဥေရာပခရီးအတြင္း သူသည္ ဆန႔္က်င္ကန႔္ကြက္မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရၿပီး ရခိုင္ျပည္နယ္မွ မြတ္ဆလင္မ်ားအေပၚ စစ္တပ္၏ လူ႕အခြင့္ အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကို စုံစမ္းစစ္ေဆးရန္ နိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ပယ္ခ်ျခင္းေၾကာင့္ ဥေရာပ ေခါင္းေဆာင္မ်ားႏွင့္ ျမန္မာ အၾကား ဆက္ဆံေရး ပိုမို အလွမ္းေဝးရျပန္သည္။

ဒီမိုကေရစီအကူးအေျပာင္း၏ ႀကိဳတင္ခန႔္မွန္းမရေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားအၾကား ျမန္မာအေပၚ အေနာက္တိုင္း ဩဇာက်ဆင္းေနၿပီး တ႐ုတ္နိုင္ငံက ျမန္မာတြင္ ၎တို႔၏ ယခင္အေနအထားကို ျပန္လည္ရယူရန္ အားႀကိဳးမာန္တက္ လုပ္လာသည္။

ျမန္မာ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ဩဇာကို ခ်ဲ့ထြင္ရင္း အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ စစ္ဘက္မွ ဩဇာႀကီးေသာေခါင္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ တံခါးပိတ္ အစည္း အေဝးမ်ားက်င္းပၿပီး တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္မ်ားႏွင့္ အစိုးရအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ၾကားဝင္ေဆာင္႐ြက္သူအျဖစ္ တ႐ုတ္က ကမ္းလွမ္းလာသည္။

တ႐ုတ္အထူးသံတမန္ ဆြန္ေကာ့ရွန္သည္ မၾကာေသးမီက ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္နယ္စပ္သို႔ သြားေရာက္သည္အထိပင္ ဩဇာသက္ေရာက္မႈ နယ္ပယ္ ခ်ဲ့ ထြင္လာသည္။ ရခိုင္ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားႏွင့္ စစ္တပ္၏ ဖိႏွိပ္မႈေၾကာင့္ ထြက္ေျပးေသာ ရိုဟင္ဂ်ာ မြတ္ဆလင္မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ရေသာ ျမန္မာႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ အၾကား သံတမန္ေရး အျငင္းပြားမႈတြင္ ၾကားဝင္ရန္ ဆြန္ေကာ့ရွန္က အဆိုျပဳသည္။

တ႐ုတ္သည္ ျမန္မာအေပၚ ယခင္အတိုင္း နိုင္ငံေရးႏွင့္ စီးပြားေရးဩဇာကို က်င့္သုံးေနသည္မွာ သံသယျဖစ္ဖြယ္ မရွိပါ။

ျမန္မာ့ေရးရာမ်ားတြင္ တခ်ိန္လုံး လႊမ္းမိုးထားလိုေသာ တ႐ုတ္၏ အခန္းက႑ကို ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ား မည္သို႔ တုန႔္ျပန္ကိုင္တြယ္မည္မွာ မျမင္သာေသးဘဲ ႏွစ္နိုင္ငံၾကား နယ္စပ္တေၾကာရွိ လက္နက္ကိုင္အုပ္စုမ်ားႏွင့္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္ေဆာက္ရာတြင္ တ႐ုတ္၏ အကူအညီ လိုအပ္ေနျခင္းေၾကာင့္လည္း ပိုမို အကန႔္အသတ္ ျဖစ္ရသည္။ ထိုအုပ္စုမ်ားမွာ တ႐ုတ္အတြက္ အေပးအယူ လုပ္စရာမ်ား ျဖစ္သည္။

ျမန္မာတို႔သည္ အေရးပါေသာ အိမ္နီးခ်င္း အင္အားႀကီး တ႐ုတ္နိုင္ငံအေပၚ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္ၾကသည္မွာ နားလည္နိုင္စရာျဖစ္ၿပီး စိုးရိမ္သင့္ေသာကိစၥလည္း ျဖစ္သည္။ ပထဝီ နိုင္ငံေရး အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္ စီးပြားေရး မွီခိုရမႈအပါအဝင္ ျမန္မာျပည္တြင္း တ႐ုတ္နိုင္ငံ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို အမ်ားက ေမးခြန္းထုတ္ ၾကသည္။

အေနာက္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္မတူဘဲ တ႐ုတ္သည္ အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံျဖစ္ကာ မာရသြန္ေျပးပြဲအတြက္ ရင္းျမစ္ႏွင့္ျပင္ဆင္မႈ ရွိသည္။ ဤအခ်က္ကို မွတ္သားထားၿပီး တ႐ုတ္ႏွင့္ ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ား မည္မွ်ထိ ေစ့စပ္ညွိႏွိုင္းနိုင္ၿပီး သေဘာတူညီခ်က္မွ ထြက္ေပၚလာမည့္ အက်ိဳးဆက္မ်ားကို ျမန္မာေခါင္းေဆာင္မ်ား တာဝန္ယူ ေခါင္းခံ ရွင္းလင္းရန္ မည္သို႔ ျပင္ဆင္ထားသည္ကို မၾကာမီွ ျမင္ေတြ႕ၾကရနိုင္သည္။

ထိုကိစၥမွာ အမ်ိဳးသား အက်ိဳးစီးပြားျဖစ္သည္။ အဆုံးစြန္ေျပာရလွ်င္ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္နက္ကိစၥ ျဖစ္ေပေတာ့သည္။

From : ဧရာဝတီ

Originally published at - https://burma.irrawaddy.com/opinion/editorial/2017/05/15/134785.html

Read More »